System reklamy Test



Nie zapomnij odwiedzić strony naszych partnerów - ich lubimy, ich polecamy!

SŁUCHAJ
ZALOGUJ SIĘ
ZAMKNIJ
Radio Paranormalium - zjawiska paranormalne - strona glowna
Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
Hiperprzestrzeń

Hiperprzestrzeń

Odcinek: 13 września 2014
Dzisiaj temat, który dotyczy wielowymiarowości i nie tylko, ale nie w kontekście czysto fizycznym, naukowym. Przypomnimy sobie alchemiczną zasadę "co na górze, to na dole", no i zastanowimy się troszeczkę nad niektórymi pojęciami, które funkcjonują w naszym społeczeństwie. Głównym tytułem dzisiejszego odcinka jest control freak. Co to jest i skąd się wzięło?

Streszczenie odcinka

Audycja koncentruje się na pojęciu „control freak”, rozumianym jako obsesyjna potrzeba kontrolowania rzeczywistości, zachowań innych ludzi i własnego otoczenia. Prowadzący łączy ten temat z alchemiczną zasadą „co na górze, to na dole” oraz z przekonaniem, że rzeczywistość ma charakter wielowymiarowy, a człowiek jest częścią większej, wzajemnie powiązanej całości. Przeciwstawia temu postawę atomizacji, w której jednostka traktuje własne ego jako najważniejszy punkt odniesienia, oddziela siebie od innych i próbuje podporządkować świat własnym schematom. „Control freak” zostaje przedstawiony jako osoba przekonana, że wszystko powinno przebiegać zgodnie z jej planem. Taki człowiek wymaga od innych określonych zachowań, narzuca sposób wykonywania zadań, dąży do obsesyjnego porządku i perfekcjonizmu, a często sam nie bierze odpowiedzialności za działanie. Przykładami są apodyktyczni menedżerowie, szefowie przekonani o własnej nieomylności, przywódcy polityczni i osoby, które nieustannie poprawiają otoczenie, choćby układając przedmioty w dokładnie wyznaczonym miejscu. Prowadzący zauważa, że podobny mechanizm może dotyczyć także jego samego, ponieważ potrzeba kontroli nie jest wyłącznie cechą „innych”, lecz potencjalnie każdego człowieka. W tym kontekście krytycznie omawiane są teorie spiskowe dotyczące HAARP, kontroli pogody, sterowania umysłami i tajnych instalacji wojskowych. Prowadzący twierdzi, że wiele materiałów publikowanych na ten temat opiera się na błędnej identyfikacji anten i urządzeń, a osoby rozpowszechniające sensacyjne interpretacje nie sprawdzają dokumentacji technicznej. W jego ocenie wiara w to, że za każdym wydarzeniem stoją ukryte systemy kontroli, jest szczególną odmianą obsesji kontrolowania: człowiek nie chce przyjąć własnej odpowiedzialności za życie, więc przypisuje sprawczość zewnętrznym siłom. Zamiast samodzielnie badać fakty i wyciągać wnioski, konsumuje gotowe narracje, podobnie jak klient restauracji, który zmienia lokal, ale nigdy nie próbuje sam ugotować posiłku. Prowadzący rozszerza tę metaforę na współczesną kulturę konsumencką i ruchy alternatywne. Jego zdaniem zarówno osoby podporządkowane oficjalnemu systemowi, jak i jego krytycy często pozostają konsumentami gotowych treści. Jedni przyjmują przekazy instytucji, korporacji i mediów, inni bezkrytycznie wierzą w opowieści o reptilianach, mind control, tajnych stowarzyszeniach czy technologiach sterujących ludźmi. Obie grupy łączy niechęć do samodzielnego myślenia oraz potrzeba znalezienia prostego winnego. Zamiast zmieniać własne postępowanie, próbują usunąć jedną „złą restaurację”, instytucję lub grupę, oczekując, że dzięki temu cały świat stanie się lepszy. Pojęcie control freak zostaje także odniesione do historii, wojska, biznesu i polityki. Prowadzący przeciwstawia Napoleona, który miał pozostawiać dowódcom swobodę reagowania na sytuację na polu walki, Wellingtonowi, przedstawianemu jako zwolennik ścisłego podporządkowania wszystkiego własnym instrukcjom. W biznesie podobnym przykładem ma być Steve Jobs i koncepcja zamkniętego systemu, w którym producent kontroluje urządzenia, aplikacje i dostęp użytkowników. Władza polityczna, korporacje, bankowość i przemysł farmaceutyczny są ukazane jako współczesne formy zarządzania ludźmi z góry, oparte na przekonaniu, że niewielka grupa ma większe prawo decydować o życiu pozostałych. Szczególnie krytycznie audycja odnosi się do ekonomii opartej na rywalizacji o ograniczone zasoby. Prowadzący porównuje ją do gry w krzesła, w której liczba miejsc jest mniejsza niż liczba uczestników, a kolejne osoby odpadają. W takim modelu zwycięża ten, kto ma najtwardsze łokcie i potrafi najlepiej podporządkować sobie innych. Pieniądz staje się narzędziem kontroli, a sztucznie ustalane zasady dostępu do dóbr zmuszają ludzi do nieustannej konkurencji. Jednocześnie prowadzący podkreśla, że sam pieniądz jest niezbędny do funkcjonowania, dlatego problemem nie jest jego istnienie, lecz stosunek do niego i uczynienie z niego głównego wyznacznika wartości życia. Zachęca, by nie odkładać zainteresowań, refleksji i własnych projektów na bliżej nieokreśloną przyszłość, kiedy uda się zgromadzić wystarczające środki. Kolejnym ważnym wątkiem jest krytyka zarówno oficjalnej psychologii, jak i części terapii alternatywnych. Prowadzący uważa, że obie strony mają skłonność do dzielenia człowieka na poziomy, typy, kategorie i odrębne problemy. W jego opinii takie klasyfikowanie może prowadzić do utraty poczucia jedności własnego doświadczenia, a także do uzależnienia od ekspertów, guru, kursów i niekończących się terapii. Zarzuca wielu usługom psychologicznym i rozwojowym, że sprzedają ludziom przekonanie, iż bez kolejnych kosztownych sesji, szkoleń i warsztatów nie mogą zrozumieć samych siebie. Oficjalne i alternatywne podejścia mają pod tym względem wyznawać tę samą zasadę: transformacja ma być możliwa dopiero po zapłaceniu. Przeciwieństwem takiego modelu ma być swobodna wymiana doświadczeń i informacji. Prowadzący uważa, że informacja jest podstawowym czynnikiem rozwoju człowieka i nie powinna być traktowana wyłącznie jako towar. Ludzie zmieniają się, przekazując sobie wiedzę o własnych przeżyciach, bez konieczności podporządkowania się jednej teorii czy autorytetowi. Język zostaje przedstawiony jako narzędzie opisywania własnego doświadczenia innym osobom. W tym miejscu przywołane zostają poglądy Terence’a McKenny oraz krytycznie oceniona koncepcja Noama Chomsky’ego. Prowadzący podkreśla, że doświadczeń nie da się wiarygodnie zamknąć w kilku poziomach wtajemniczenia ani odseparować od siebie tak, jakby przeżycia z pracy nie miały związku z życiem rodzinnym, a wydarzenia z przeszłości nie wpływały na teraźniejszość. Motyw jedności zostaje rozwinięty przez porównania do ludzkiego ciała i natury. Tak jak ręka, noga, głowa i narządy tworzą jeden organizm, tak człowiek powinien postrzegać siebie jako całość, niezależnie od miejsca, roli społecznej czy sytuacji. Ból palca nie znika po wyjściu z domu ani po przyjściu do pracy, co ma obrazować niemożność rzeczywistego oddzielenia poszczególnych części życia. Podobnie las nie istnieje w oderwaniu od ziemi, deszczu, wiatru, trawy i drzew. Wielowymiarowość nie oznacza zatem rozbicia na niezależne poziomy, lecz wielość elementów współtworzących jedną rzeczywistość. Medytacja ma pomagać w konsolidacji psychiki i odzyskaniu poczucia tej jedności. W audycji pojawia się również temat substancji psychoaktywnych. Prowadzący przedstawia je jako jeden z możliwych sposobów konfrontacji z własnymi schematami i doświadczeniem jedności, zaznaczając, że nie zamierza nikogo do nich namawiać. Odwołuje się do własnych przeżyć oraz do twórczości Terence’a McKenny, twierdząc, że kontakt z takimi substancjami pomógł mu w życiu i zmienił sposób postrzegania siebie. „Bad trip” interpretuje jako doświadczenie utraty dotychczasowego poczucia kontroli i rozpadu utrwalonych podziałów w psychice. Jednocześnie wskazuje, że lęk związany z takim doświadczeniem może być wzmacniany przez wcześniejsze przekonania o kosmitach, HAARP-ie i kontroli umysłu. Nie są to jednak przedstawione jako ustalenia naukowe, lecz jako osobiste interpretacje prowadzącego. Rozmowa telefoniczna z polskim słuchaczem mieszkającym w Manchesterze koncentruje się na podziale między oficjalnym systemem a światem alternatywnym. Rozmówcy zauważają, że oba środowiska często leczą jedynie objawy, nie docierając do przyczyn problemów, choć różnią się językiem i deklarowanymi wartościami. Słuchacz opowiada o własnych doświadczeniach zdrowotnych i poszukiwaniu rozwiązań poza oficjalną medycyną, a prowadzący wspomina o biorezonatorze oraz naturalnych suplementach. Rozmowa przechodzi następnie do życia w Wielkiej Brytanii, presji pracy, znaczenia pieniędzy i weekendowego odreagowywania stresu. Obaj rozmówcy wiążą popularność alkoholu, narkotyków i intensywnego życia towarzyskiego z napięciem wywołanym przez wyścig szczurów. Prowadzący podkreśla jednak, że warto działać już teraz, w zakresie możliwym w danej sytuacji, zamiast czekać na pełne bezpieczeństwo finansowe, które może nigdy nie nadejść. W dalszej części omawiany jest mit mind control. Prowadzący uważa, że przekonanie o byciu sterowanym przez tajne siły często pozwala uniknąć odpowiedzialności za własne decyzje. Przywołuje historię propagandowej broszury z okresu wojny koreańskiej, która miała spopularyzować opowieści o praniu mózgu, oraz program MK-Ultra jako przykład rzeczywistych prób wpływania na psychikę. Wyciąga z tego wniosek, że można człowieka doprowadzić do głębokiego zaburzenia funkcjonowania, lecz nie da się po prostu zaprogramować go jak maszyny i dowolnie umieścić w jego głowie nowych przekonań. Najważniejszym „programowaniem” ma być to, które człowiek wykonuje sam, przyjmując określone idee i pozwalając, by kształtowały jego zachowanie. Kontrolę społeczną prowadzący opisuje również poprzez dress code, korporacyjne uniformy, zasady instytucji i rytuały przynależności. Wymóg odpowiedniego stroju w ekskluzywnej restauracji staje się symbolem zawężania ludzkiej swobody i utrzymywania wspólnej pozy. Podobną funkcję pełnią jego zdaniem sztywne zasady korporacyjne, wojskowa hierarchia oraz ideologie, które nakazują podporządkować własną wolność liderowi lub abstrakcyjnej sprawie. Przeciwieństwem społeczeństwa opartego na narzuconych regulacjach ma być naturalnie powstająca wspólnota, w której ludzie dzielą się zasobami i ustalają własne zasady. Jako przykład takiej próby zostaje przywołany festiwal Burning Man, choć prowadzący zauważa, że jego rozwój doprowadził również do komercjalizacji. Istotny fragment dotyczy zasady, by nie decydować za innych. Zostaje ona zilustrowana dyskusjami o przerywaniu ciąży, w których osoby niezwiązane bezpośrednio z sytuacją próbują narzucać kobietom rozwiązania dotyczące ich ciała i życia. W ocenie prowadzącego jest to modelowy przejaw obsesji kontroli: ktoś, kto nie poniesie konsekwencji konkretnej decyzji, rości sobie prawo do rozstrzygania za osobę, której dotyczy dramat. Zasada ta zostaje rozszerzona na codzienne relacje. Każdy powinien mieć prawo do własnych wyborów, także do popełniania błędów, o ile ich skutki dotyczą przede wszystkim jego samego. Próba nieustannego poprawiania innych prowadzi do odebrania im autonomii i zamienia krytykującego w kolejnego control freaka. Finał audycji przynosi apel o rezygnację z nadmiernego planowania i kurczowego trzymania się ideologii, religii, teorii czy wyobrażeń o bezpieczeństwie. Prowadzący porównuje takie przywiązanie do trzymania się parapetu: człowiek skupia całą uwagę na tym, by nie puścić, choć w rzeczywistości stoi na ziemi i mógłby odejść, gdyby zaufał własnym doświadczeniom. Miłość, przyjaźń i najważniejsze pozytywne wydarzenia nie dają się zaplanować ani wymusić. Powstają dzięki otwartości, empatii, komunikacji i gotowości na nieprzewidywalność. Ostateczna refleksja sprowadza się do przekonania, że nie trzeba zmieniać świata poprzez wielką rewolucję. Wystarczą codzienne działania: samodzielne myślenie, odpowiedzialność za własne decyzje, życzliwość wobec innych, wymiana doświadczeń i rezygnacja z potrzeby kontrolowania cudzych żyć. Zdaniem prowadzącego człowiek nie jest odizolowaną jednostką, lecz częścią większej całości, a zdrowa wspólnota może powstać wtedy, gdy ludzie przestaną traktować siebie nawzajem jak rywali lub obiekty do naprawienia.
(rozwiń streszczenie)

Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!

Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.

Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Powiadomienia Web Push o nowościach w Radiu Paranormalium
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.


Dodaj komentarz
Twój nick:
E-mail:


Powiadamiaj o odpowiedziach na mój komentarz. Do wysyłania powiadomień potrzebny jest poprawny adres e-mail (nie będzie publicznie wyświetlany).