Nie zapomnij odwiedzić strony naszych partnerów - ich lubimy, ich polecamy!

SŁUCHAJ
ZALOGUJ SIĘ
ZAMKNIJ
Radio Paranormalium - zjawiska paranormalne - strona glowna
Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
Debaty (nie)kontrolowane

Debaty (nie)kontrolowane

Odcinek: 57. Debata (nie)kontrolowana: Z wizytą w Biurze Duchów odc. 27 Opętania i egzorcyzmy. Gość: Less Hoduń
Czy opętanie to zawsze wrogie przejęcie, czy tez może jest ono w niektórych przypadkach efektem nadmiernej czułości osoby tego doświadczającej? A może jest stanem wywołanym celowo przez samego doświadczającego? Czy zjawisko opetania jest w naszym kręgu kulturowym postrzegane w sposób właściwy?

Na te i na inne pytania dotyczące opętań i egzorcyzmów poszukiwaliśmy odpowiedzi z Lessem R. Hoduniem, znanym już Państwu pisarzem, radiowcem, muzykiem i badaczem. Rozmowę poprowadziła Beata Kampa vel Ada Edelman (Biuro Duchów). Audycję od strony technicznej obsługiwał Marek Sęk "Ivellios" (Radio Paranormalium).
(rozwiń opis)

Streszczenie odcinka

Audycja poświęcona była opętaniom, egzorcyzmom i granicy między doświadczeniem religijnym, stanem mistycznym a zaburzeniem psychicznym. Punktem wyjścia stał się przypadek Anneliese Michel, potraktowany jako przykład tragicznego splotu wrażliwości psychicznej, silnego zaplecza religijnego i agresywnego leczenia farmakologicznego. Rozmówcy podkreślali, że jej historia wymaga dziś odczytania nie tylko w kategoriach wiary, ale również medycyny, psychologii i antropologii kulturowej. Dużo miejsca poświęcono książce Felicitas Goodman o egzorcyzmach Anneliese Michel oraz jej koncepcji „hiperwrażliwości” jako cechy osób, które w pewnych warunkach mogą wchodzić w odmienne stany świadomości. Rozmowa stale wracała do pytania, czy zjawisko opętania należy rozumieć jako wrogie zawłaszczenie przez byt zewnętrzny, czy raczej jako przejaw szczególnej predyspozycji człowieka, którą różne kultury interpretują odmiennie. Wskazywano, że to, co w kulturze katolickiej lub szerzej europejskiej bywa uznawane za groźne i patologiczne, w innych tradycjach, zwłaszcza szamańskich, jest traktowane jako dar, narzędzie kontaktu ze światem niewidzialnym albo sposób uzdrawiania. W tym kontekście przywoływano przykłady z szamanizmu syberyjskiego, kultury węgierskiej, Meksyku, Ameryki Łacińskiej, a także z islamu, buddyzmu i judaizmu. Rozmówcy podkreślali, że w wielu społecznościach istnieją osoby obdarzone szczególną wrażliwością, które są rozumiane jako ludzie wiedzy, a nie chorzy. Wspominano węgierskich taltos, szamanów, derwiszów oraz praktyki uzdrawiania przez trans, w tym rytuały, w których choroba ma być symbolicznie „oddana ziemi” i rozproszona przez odpowiedni obrządek. Wspólnym mianownikiem tych tradycji ma być nie sam zestaw technik, lecz obecność osób predysponowanych do wchodzenia w trans i kontaktowania się z innym poziomem rzeczywistości. Istotnym wątkiem była krytyka podejścia medycyny akademickiej, która – zdaniem rozmówców – zbyt łatwo sprowadza podobne przypadki do diagnoz psychiatrycznych i leczy je lekami psychotropowymi, nie próbując najpierw odróżnić choroby od wrażliwości mistycznej. W przypadku Anneliese Michel podkreślano, że długotrwałe stosowanie farmakoterapii mogło pogłębić jej cierpienie, zaburzyć obraz objawów i przyczynić się do fatalnego finału. W audycji zwracano uwagę na siniaki, skurcze, szczękościsk, drgawki i ogólne wyniszczenie organizmu jako skutki uboczne leczenia, które w praktyce mogło uniemożliwić jakąkolwiek skuteczną pracę rytualną. Padło przekonanie, że połączenie intensywnego rytuału z równoczesnym tłumieniem świadomości środkami farmakologicznymi jest sprzeczne i prowadzi do tragedii. Rozmówcy wielokrotnie wracali do kwestii transu i mantrycznego powtarzania tekstów. Zauważono, że w egzorcyzmach chrześcijańskich, islamie i niektórych praktykach szamańskich kluczowe jest rytmiczne, powtarzalne użycie słów, modlitw, śpiewu lub instrumentów, które wprowadzają osobę w odmienny stan świadomości. Porównywano to do bębnów szamańskich, do modlitwy różańcowej oraz do innych form rytmu, które mają nie tylko „oddziaływać” na byt domniemanie obecny w człowieku, ale przede wszystkim umożliwić samemu człowiekowi otwarcie się na proces uzdrowienia lub uwolnienia. Przywołano też analogię do naturalnego wytwarzania w organizmie związków takich jak DMT i zasugerowano, że rytuał może uruchamiać stany podobne do tych, które wywołują substancje psychoaktywne, ale bez ich późniejszego rozmycia i amnezji. W audycji mocno wybrzmiało przekonanie, że część zjawisk uznawanych za opętanie może być skutkiem nieoswojonej, niezrozumianej lub stłumionej wrażliwości, która w sprzyjających warunkach mogłaby stać się siłą uzdrawiającą. Mówiono o tym, że człowiek, który nie wie, co się z nim dzieje, i nie otrzymuje pomocy w rozumieniu własnych stanów, staje się szczególnie podatny na destrukcyjne wpływy. Zestawiano to z kulturami, w których dzieci o takich predyspozycjach byłyby zaopiekowane i uczone kontroli nad własnym doświadczeniem, zamiast stygmatyzowane jako „opętane” lub „chore”. W tym sensie problem Anneliese Michel potraktowano również jako przykład kulturowego nieporozumienia i medycznego błędu. Rozmowa dotyczyła także relacji między opętaniem a osobowością wieloraką. Przywołano przykłady z literatury, badań i relacji medycznych, w których zmiana osobowości pociąga za sobą odmienny głos, inne zachowanie, a nawet zmiany parametrów fizjologicznych. Rozmówcy sugerowali, że w obu przypadkach chodzi o pewien rodzaj przejęcia lub udostępnienia ciała innej świadomości, choć inaczej interpretowany w zależności od języka opisu. W przypadku opętania mowa była o sile zewnętrznej i oszustwie demonicznym, w przypadku osobowości wielorakiej o ujawnieniu różnych sposobów organizacji świadomości. Mimo różnic terminologicznych rozmówcy widzieli tu wspólne pole pytań o naturę jaźni, ciała i świadomości. Ważnym elementem była również refleksja nad tym, że egzorcyzmy w praktyce nie wyglądają jak hollywoodzki spektakl. Podkreślano, że świadomy egzorcysta najpierw kieruje osobę do psychiatry, by wykluczyć chorobę, a dopiero potem podejmuje próbę diagnozy rytualnej. Z drugiej strony zwracano uwagę, że w kulturze popularnej temat bywa banalizowany, a przez to traktowany powierzchownie. W rozmowie pojawił się też wątek języka i symboli: w różnych religiach „najgorsze” duchy lub byty przybierają imiona odpowiadające lokalnym archetypom zła, co pokazuje, że w procesie interpretacji ogromną rolę odgrywa kultura, pamięć zbiorowa i obraz świata przyswojony przez daną osobę. Audycja zmierzała ku wspólnemu wnioskowi, że problem opętania, nawiedzenia i egzorcyzmu nie daje się zamknąć ani wyłącznie w medycynie, ani wyłącznie w religii. Rozmówcy opowiadali się za większą pokorą wobec doświadczeń granicznych i za potrzebą uważnego odróżniania choroby od szczególnej wrażliwości duchowej. W ich ujęciu człowiek bardziej potrzebuje rozumienia, opieki i życzliwości niż szybkiego wyciszania objawów. Podkreślano, że to brak zrozumienia, lęk i kulturowe uproszczenia mogą sprawić, iż osoba wrażliwa stanie się łatwym celem dla destrukcyjnych wpływów. W końcowej części rozmowy wyrażono przekonanie, że w wielu dawnych kulturach ludzie obdarzeni takimi cechami byli traktowani z szacunkiem i włączani w życie wspólnoty, podczas gdy współczesna cywilizacja, nastawiona na efektywność, wymierność i farmakologiczne „załatwianie sprawy”, często zamiast pomagać – pogłębia kryzys. Audycja zakończyła się apelem o życzliwość, otwartość i gotowość do wysłuchania osób, które przeżywają doświadczenia wykraczające poza codzienną normę.
(rozwiń streszczenie)
Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!
Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.
Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Powiadomienia Web Push o nowościach w Radiu Paranormalium
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.


Dodaj komentarz
Twój nick:
E-mail:


Powiadamiaj o odpowiedziach na mój komentarz. Do wysyłania powiadomień potrzebny jest poprawny adres e-mail (nie będzie publicznie wyświetlany).