Nie zapomnij odwiedzić strony naszych partnerów - ich lubimy, ich polecamy!

SŁUCHAJ
ZALOGUJ SIĘ
ZAMKNIJ
Radio Paranormalium - zjawiska paranormalne - strona glowna
Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
Teoria Chaosu

Teoria Chaosu

Odcinek: Teoria Chaosu 1 marca 2013
Quo vadis Vaticanus? - Marcin Dachtera (gość)

Streszczenie odcinka

Audycja poświęcona jest historii papiestwa i politycznej roli Kościoła katolickiego, ze szczególnym uwzględnieniem XIX i XX wieku. Gość, Marcin Dachtera, przedstawia Watykan jako scentralizowaną, hierarchiczną instytucję, której podstawą działania są posłuszeństwo, dyscyplina i podporządkowanie wiernych decyzjom płynącym z góry. Jego zdaniem religia, podobnie jak propaganda państwowa, może służyć kształtowaniu postaw poddańczych, a sojusz tronu i ołtarza przez stulecia umożliwiał Kościołowi wpływanie na politykę, wojny i gospodarkę. Rozmówcy podkreślają, że krytyka papiestwa jest w Polsce szczególnie trudna ze względu na silną pozycję katolicyzmu oraz kult Jana Pawła II. Punktem wyjścia do omówienia współczesnej sytuacji Watykanu jest abdykacja Benedykta XVI. Gość interpretuje ją w kontekście długofalowych interesów Stolicy Apostolskiej, a nie wyłącznie wieku i stanu zdrowia papieża. Jednocześnie rozmowa ma przede wszystkim charakter historyczny. Dachtera odwołuje się do książek Karlheinza Deschnera, Johna Cornwella, Avro Manhattana i innych autorów krytycznych wobec Kościoła, zachęcając do samodzielnego sprawdzania przytaczanych dokumentów i tez. Zastrzega też, że nie utożsamia się z żadną religią i chce analizować papiestwo jako instytucję polityczną, a nie prowadzić spór między wyznaniami. Według przedstawionej interpretacji przełomem było ogłoszenie chrześcijaństwa religią Imperium Rzymskiego przez Konstantyna Wielkiego oraz stopniowe przejęcie przez biskupa Rzymu funkcji politycznych po przeniesieniu stolicy cesarstwa do Konstantynopola. Gość wskazuje na rzymskie dziedzictwo papiestwa, używanie cesarskich tytułów i insygniów oraz rozwój władzy papieskiej dzięki sojuszom z monarchami. Szczególne znaczenie przypisuje tzw. Donacji Konstantyna, uznawanej dziś za średniowieczne fałszerstwo, która miała uzasadniać roszczenia papieży do zwierzchnictwa nad Rzymem, Zachodem i władcami świeckimi. Omawia także utworzenie Państwa Kościelnego dzięki interwencji Pepina Krótkiego, średniowieczną dominację papiestwa, inkwizycję, prześladowania heretyków, Żydów i przeciwników religijnych oraz kontrreformację. Powstanie Towarzystwa Jezusowego w 1540 roku przedstawia jako stworzenie głównego narzędzia kontrreformacji i papieskiej polityki. Dużo miejsca zajmuje pontyfikat Piusa IX oraz utrata Państwa Kościelnego w 1870 roku. Gość opisuje zmienne stanowisko papieża wobec rewolucji 1848 roku, Austrii, Francji i włoskiego ruchu zjednoczeniowego, a także interwencje obcych wojsk w obronie władzy papieskiej. Przywołuje porwanie w 1858 roku żydowskiego chłopca Edgara Mortary przez papieską policję i jego przymusowe wychowanie katolickie jako przykład nietolerancji Kościoła. Upadek Państwa Kościelnego miał zapoczątkować trwającą niemal sześćdziesiąt lat wrogość między papiestwem a liberalnym państwem włoskim. Jednocześnie Watykan miał próbować odzyskać wpływy poprzez zawieranie sojuszy z kolejnymi mocarstwami, niezależnie od ich ustroju i wyznania. W omówieniu pontyfikatu Leona XIII podkreślone zostają jego przekonania antyliberalne i przekonanie o prawie papieża do kierowania zarówno poddanymi, jak i władcami. Gość przedstawia politykę Watykanu jako grę dyplomatyczną między Niemcami, Austrią, Francją, Wielką Brytanią i Rosją. Twierdzi, że papież wykorzystywał katolickie partie i duchowieństwo do budowania wpływów, a w zamian za korzyści polityczne gotów był poświęcać interesy narodów, między innymi Polaków i Irlandczyków. Wątek ten prowadzi do tezy, że papiestwo współtworzyło system sojuszy, który doprowadził do I wojny światowej, a jego politykę motywowała chęć odzyskania władzy doczesnej oraz podporządkowania prawosławia Rzymowi. Najostrzejsza część audycji dotyczy I wojny światowej i okresu międzywojennego. Dachtera twierdzi, że Watykan popierał Austro-Węgry w konflikcie z Serbią, aprobował ostre ultimatum wobec Belgradu i traktował wojnę jako narzędzie walki z prawosławiem oraz rosyjskim panslawizmem. Przywołuje wypowiedzi duchownych, dyplomatów i katolickiej prasy, które miały dowodzić, że wojna była oczekiwana jako sposób na przełamanie liberalizmu i stworzenie nowego ładu politycznego. Pius X przedstawiony zostaje jako zwolennik państw centralnych, przeciwnik rewolucji, socjalizmu i polskich ruchów narodowowyzwoleńczych. Benedykt XV, mimo oficjalnych apeli pokojowych, miał początkowo sprzyjać państwom centralnym, a następnie zmienić stanowisko, gdy stało się jasne, że zwycięży Ententa. Gość przypisuje również jezuitom udział w niemieckiej propagandzie wojennej i utrzymuje, że watykańska dyplomacja przekazywała państwom centralnym informacje o planach włoskiego ataku. Wojna, zdaniem rozmówcy, stworzyła warunki do rozwoju faszyzmu we Włoszech, nazizmu w Niemczech oraz licznych dyktatur katolickich i klerofaszystowskich. Omawiane są między innymi Austria, Węgry Miklósa Horthy’ego, Portugalia Antónia de Oliveiry Salazara, Hiszpania generała Francisco Franco, Belgia Léona Degrelle’a, Słowacja księdza Jozefa Tiso, Chorwacja ustaszy Ante Pavelicia oraz Włochy Benito Mussoliniego. Gość podkreśla, że Kościół miał wspierać te reżimy w zamian za uprzywilejowaną pozycję, majątek i możliwość prowadzenia działalności politycznej. Encykliki Rerum novarum i Quadragesimo anno interpretuje jako ideowe zaplecze korporacyjnego, autorytarnego modelu państwa. Szczególnie dużo uwagi poświęca paktom laterańskim z 1929 roku, dzięki którym Mussolini przywrócił papieżowi państwo watykańskie, wypłacił odszkodowania i zagwarantował katolicyzmowi uprzywilejowaną pozycję we Włoszech. W zamian Kościół miał wycofać z polityki opozycyjną Włoską Partię Ludową. W odniesieniu do Niemiec gość omawia konkordat z 1933 roku, zawarty przez kardynała Pacellego i Franza von Papena, który miał rozbroić polityczny katolicyzm i ułatwić Hitlerowi konsolidację władzy. Twierdzi, że duchowieństwo katolickie zachęcało wiernych do głosowania na Hitlera, a Kościół otrzymywał od państwa znaczne subsydia, zachowywał szkoły wyznaniowe i rozwijał infrastrukturę religijną. Jednocześnie relacje z nazizmem miały być bardziej konfliktowe niż z faszyzmem włoskim, ponieważ Hitler dążył do podporządkowania wszystkich instytucji państwu. Gość interpretuje procesy przeciwko duchownym oskarżanym o przestępstwa seksualne jako element nacisku na Kościół, zastrzegając, że nie jest pewne, czy były one planowaną akcją antykościelną, czy tylko rzadkim przypadkiem dopuszczenia aparatu sprawiedliwości do działania. Omawia również poparcie części niemieckiego i austriackiego episkopatu dla Anschlussu, entuzjastyczne reakcje na zajęcie Sudetów oraz działalność księdza Tiso na Słowacji. Pius XII przedstawiony zostaje jako polityk otaczający się niemieckimi jezuitami, utrzymujący kontakty z Mussolinim i niepotępiający jednoznacznie zbrodni nazistowskich. Osobny wątek stanowią powojenne ucieczki nazistów przez sieć klasztorów i tzw. szczurze linie. Gość twierdzi, że część duchowieństwa i instytucji watykańskich pomagała zbrodniarzom wojennym w opuszczaniu Europy, a środki finansowe i dokumenty miały być przenoszone za pośrednictwem banków oraz organizacji kościelnych. Wspomniany zostaje także franciszkanin Miroslav Filipović, komendant obozu w Jasenovacu w Niepodległym Państwie Chorwackim. Następnie rozmowa przechodzi do finansów Watykanu. Dachtera przypisuje Stolicy Apostolskiej i jezuitom udziały lub wpływy w bankach, koncernach przemysłowych, firmach ubezpieczeniowych, lotniczych i motoryzacyjnych w Europie i Stanach Zjednoczonych. Twierdzi, że Watykan wykorzystywał wsparcie Mussoliniego do budowy międzynarodowego imperium finansowego, a rodzina Pacellego czerpała korzyści z zajmowanych stanowisk. Tezy te są przedstawiane jako wynik lektury literatury krytycznej, choć w audycji nie są niezależnie weryfikowane. Po II wojnie światowej centrum zainteresowania Watykanu miały stać się Stany Zjednoczone. Rozmówcy opisują rozwój katolickiego wpływu na amerykańską politykę, media, Hollywood, wojsko i bankowość. Wspominają o kardynale Francisie Spellmanie, jezuickich doradcach administracji amerykańskiej, Legionie Przyzwoitości i kodeksie produkcji filmowej. Zimna wojna zostaje przedstawiona jako sojusz amerykańskiego antykomunizmu z interesami Kościoła, a katolickie środowiska miały promować militaryzację, remilitaryzację Niemiec i możliwość użycia broni atomowej. Papiestwu przypisuje się również istotny udział w tworzeniu idei zjednoczonej Europy. Za projekt europejski mieli odpowiadać politycy związani z katolicyzmem, między innymi Konrad Adenauer, Alcide De Gasperi, Robert Schuman i inni. W interpretacji gościa integracja europejska była od początku pomyślana jako katolicki i militarny blok przeciwko Wschodowi, wspierany przez Watykan oraz Stany Zjednoczone. Najbardziej szczegółowo przedstawiona zostaje geneza wojny w Wietnamie. Po klęsce Francji w Indochinach i konferencji genewskiej Stany Zjednoczone oraz katolickie lobby miały dążyć do zablokowania zapowiedzianych wyborów, które prawdopodobnie wygrałby Ho Chi Minh. Pius XII, kardynał Spellman, John Foster Dulles, jego brat Allen Dulles oraz John F. Kennedy mieli wspierać wybór Ngô Đình Diệma na przywódcę Wietnamu Południowego. Diem, pobożny katolik i antykomunista, zbudował dyktaturę opartą na preferowaniu katolików w administracji, armii i policji. Z pomocą Stanów Zjednoczonych przesiedlono na południe setki tysięcy katolików z północy, a amerykańska pomoc miała trafiać przede wszystkim do katolickich struktur. Gość opisuje propagandę, działalność paramilitarnych formacji, represje wobec buddystów i innych grup religijnych, obozy internowania, tortury oraz kult osobowości Diệma. Wojna wietnamska zostaje określona mianem „wojny Spellmana”. Kardynał miał przedstawiać ją jako krucjatę i nazywać amerykańskich żołnierzy wojownikami Chrystusa. Według Dachtery konflikt był przede wszystkim walką o utrzymanie katolickiego reżimu w Wietnamie Południowym, a antykomunizm służył jako uzasadnienie polityczne. John F. Kennedy, początkowo związany z projektem Diệma, miał później naciskać na ograniczenie prześladowań buddystów. Przewrót wojskowy, w którym zamordowano Diệma, przedstawiony jest jako operacja wspierana przez CIA, a śmierć Kennedy’ego trzy tygodnie później zostaje wspomniana jako element budzący dodatkowe podejrzenia. Jan XXIII miał następnie odejść od konfrontacyjnej linii Piusa XII i próbować porozumienia z komunistami, również w sprawie przyszłości Wietnamu. W dalszej części audycji omawiane są kolejne pontyfikaty. Jan XXIII zostaje przedstawiony jako umiarkowany reformator, który zwołał Sobór Watykański II i próbował dostosować Kościół do współczesnego świata, ale jego postanowienia miały zostać później w dużej mierze ograniczone. Paweł VI, mimo wizerunku liberała, miał kontynuować konserwatywną politykę w sprawach obyczajowych, komunizmu i wielkiego kapitału. Śmierć Jana Pawła I rozmówcy wiążą z możliwymi konfliktami wewnątrz kurii, jednak wyraźnie zaznaczają brak pewnych dowodów. Jan Paweł II opisywany jest jako papież antykomunistyczny, silnie związany ze Stanami Zjednoczonymi i zaangażowany w upadek komunizmu oraz integrację europejską. Gość krytykuje jego stosunek do Alojzije Stepinaca, hierarchii związanej z ustaszami, a także jego sprzeciw wobec teologii wyzwolenia i poparcie dla konserwatywnych struktur w Ameryce Łacińskiej. Benedykt XVI zostaje oceniony z perspektywy realpolitik. Gość uznaje jego pontyfikat za umiarkowanie skuteczny dla interesów Watykanu: wskazuje na wzrost politycznego znaczenia katolików w Stanach Zjednoczonych, rozwój turystyki religijnej oraz zabiegi o utrzymanie konserwatywnego rdzenia Kościoła. Jednocześnie za poważny problem uznaje skandale pedofilskie i wcześniejsze działania kardynała Ratzingera związane z dyscyplinowaniem biskupów oraz utrzymywaniem spraw w tajemnicy. Abdykację interpretuje jako możliwy skutek kryzysu zdrowotnego, ale także jako decyzję związaną z walką o wpływy w Stanach Zjednoczonych i przyszły kierunek Kościoła. Wspomniane zostaje również wcześniejsze ustąpienie generała jezuitów Petera Hansa Kolvenbacha, które rozmówcy traktują jako wydarzenie mogące mieć znaczenie dla układu sił w Watykanie. Pod koniec audycji pojawiają się bardziej spekulatywne wątki dotyczące masonerii, jezuitów, Zakonu Maltańskiego, globalizmu, Iluminatów, New Age i tzw. Bractwa Białego Smoka. Gość przestrzega jednak przed przypisywaniem jednej organizacji kontroli nad wszystkimi wydarzeniami. Rozróżnia udokumentowane związki polityczne i instytucjonalne od internetowych teorii, których nie można zweryfikować. Krytycznie odnosi się do twierdzeń, że współcześni politycy automatycznie należą do bawarskich Iluminatów, oraz do utożsamiania każdego uczestnika międzynarodowych spotkań z członkiem tajnej organizacji. Podobnie ocenia doniesienia Benjamina Fulforda o naciskach azjatyckich elit na Benedykta XVI: uznaje je za możliwe, lecz całkowicie niesprawdzalne. Przepowiednię św. Malachiasza o „Piotrze Rzymianinie” traktuje sceptycznie, wskazując, że wieloznaczne formuły można dopasować do niemal każdego wydarzenia. Końcowy wniosek rozmowy jest taki, że Watykan należy analizować jako instytucję prowadzącą długoterminową politykę, zdolną do zmiany sojuszy i współpracy z bardzo różnymi państwami, jeśli służy to utrzymaniu wpływów, majątku i znaczenia Kościoła. Gość podkreśla jednak, że badanie historii powinno opierać się na dokumentach, źródłach i rozróżnieniu między faktami a domysłami. Zwraca uwagę, że nie każda teoria spiskowa jest prawdziwa, a brak dowodów powinien skłaniać do ostrożności. Jednocześnie twierdzi, że wiele niewygodnych faktów dotyczących polityki papieskiej, współpracy z dyktaturami, finansów Watykanu i działalności jezuitów pozostaje słabo obecnych w polskiej debacie publicznej.
(rozwiń streszczenie)

Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!

Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.

Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Powiadomienia Web Push o nowościach w Radiu Paranormalium
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.


Dodaj komentarz
Twój nick:
E-mail:


Powiadamiaj o odpowiedziach na mój komentarz. Do wysyłania powiadomień potrzebny jest poprawny adres e-mail (nie będzie publicznie wyświetlany).