System reklamy Test



Nie zapomnij odwiedzić strony naszych partnerów - ich lubimy, ich polecamy!

SŁUCHAJ
ZALOGUJ SIĘ
ZAMKNIJ
Radio Paranormalium - zjawiska paranormalne - strona glowna
Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
Teoria Chaosu

Teoria Chaosu

Odcinek: 15 wrzesień 2017
Audycja wyjątkowo "z puszki", zawiera zapis wykładu, jaki wygłosił Claude_mOnet w Warszawie przy okazji spotkania ze słuchaczami

Streszczenie odcinka

Wykład dotyczy sposobów rozróżniania faktów, mitów i teorii spiskowych oraz mechanizmów, które sprawiają, że określone interpretacje wydarzeń zyskują popularność. Punktem wyjścia jest mapa świata w odwzorowaniu równopowierzchniowym, przeciwstawiona powszechnie używanej projekcji Merkatora. Prelegent zwraca uwagę, że projekcja Merkatora, opracowana z myślą o nawigacji, silnie powiększa obszary położone dalej od równika, przez co Europa i Grenlandia wydają się znacznie większe, niż są w rzeczywistości. Na mapie Petersa proporcje powierzchni kontynentów są bliższe rzeczywistości: Afryka okazuje się wielokrotnie większa od Europy, a Grenlandia znacznie mniejsza od Afryki. Zdaniem prelegenta utrwalony obraz świata wpływa na postrzeganie znaczenia Europy i cywilizacji zachodniej. Jednocześnie zaznacza on, że część tego zniekształcenia wynika z funkcji mapy, choć nie wyklucza również kulturowych i politycznych konsekwencji takiego przedstawiania przestrzeni. Następnie omawiane są twierdzenia, które prelegent uznaje za mity: że prawda nie istnieje, wszystko jest dziełem przypadku, a nauka wyjaśniła już wszystkie istotne zagadnienia. Przeciwstawia im pogląd, że ludzie i zwierzęta na ogół działają racjonalnie, choć ich decyzje mogą wynikać z ograniczonej wiedzy, błędnych założeń lub emocji. Racjonalność nie oznacza więc nieomylności, lecz podejmowanie działań zgodnych z własnym interesem i aktualnym rozumieniem sytuacji. Prelegent twierdzi również, że ludzie dążą do kontroli nad własnym życiem, a osoby zajmujące wysokie stanowiska często próbują kontrolować także innych. Z tym wiąże się potrzeba poczucia wyższości: ludzie nie zawsze wybierają obiektywnie lepsze warunki życia, lecz często wolą być najbogatsi lub najbardziej uprzywilejowani wśród biedniejszych, niż należeć do najbiedniejszych wśród zamożnych. Najwięcej czasu zajmuje próba podważenia powiedzenia, że „prawda leży pośrodku”. Prelegent przedstawia uproszczony model 101 możliwych teorii dotyczących katastrofy smoleńskiej, uporządkowanych na osi od wersji skrajnie nieprawdopodobnej do wersji przeciwstawnej. Jeśli założymy, że tylko jedna z tych teorii jest prawdziwa, sama pozycja na środku osi nie zwiększa jej wiarygodności. W takim ujęciu prawdopodobieństwo, że prawda przypadnie akurat na środkowy punkt, jest niewielkie, natomiast prawdopodobieństwo, że znajdzie się gdzie indziej, jest znacznie większe. Prelegent podkreśla, że powiedzenie o prawdzie leżącej pośrodku nie jest twierdzeniem matematycznym, lecz potoczną zasadą odnoszoną do sporów, w których próbuje się bez dowodów godzić przeciwstawne stanowiska. Ten fragment spotyka się z krytyką słuchaczy. Zwracają oni uwagę, że przedstawiony model miesza prawdopodobieństwo pojedynczego punktu z prawdopodobieństwem całych przedziałów oraz że nie można bez dodatkowych założeń uznać wszystkich teorii za jednakowo prawdopodobne. Dyskusja pokazuje ograniczenia uproszczonego przykładu: przy skończonej liczbie dyskretnych możliwości można wykonywać podobne obliczenia, ale nie wynika z nich ogólna zasada dotycząca prawdy. Prelegent broni swojego schematu jako ilustracji prowadzącej do absurdu i posługuje się nim do pokazania, że między skrajnymi hipotezami może istnieć wiele wariantów pośrednich, z których żaden nie staje się automatycznie prawdziwy tylko dlatego, że zajmuje środkową pozycję. W dalszej części pojawia się rozróżnienie między błędną informacją przekazywaną nieświadomie a dezinformacją rozpowszechnianą celowo. Prelegent zauważa, że w języku polskim oba zjawiska bywają określane tym samym słowem, podczas gdy w języku angielskim funkcjonują odrębne terminy. Osoba może przekazywać nieprawdziwą wiadomość, ponieważ została źle poinformowana, albo świadomie wprowadzać innych w błąd. Granica między niewiedzą, niepewnością i celowym kłamstwem bywa płynna, dlatego ocena informacji wymaga ustalenia źródła, intencji oraz dostępnych dowodów. Jako przykład zmieniającego się statusu twierdzeń podaje Grupę Bilderberg: jeszcze kilkadziesiąt lat wcześniej samo przekonanie o jej istnieniu mogło być przedstawiane jako przejaw szaleństwa, podczas gdy później jej spotkania i działalność zostały publicznie potwierdzone. Wniosek ma być taki, że niektóre twierdzenia, początkowo marginalizowane, mogą z czasem znaleźć potwierdzenie, lecz sama obecność w obiegu spiskowej hipotezy nie jest jeszcze dowodem jej prawdziwości. Kolejnym przykładem jest zestaw dwóch fotografii przedstawiających radzieckich żołnierzy. Różnica między nimi polega między innymi na liczbie zegarków na ręku jednego z żołnierzy. Prelegent wykorzystuje ten motyw do pokazania, jak łatwo manipulować odbiorcą przez dobór, retusz lub zmianę materiału fotograficznego. Przywołuje obiegową interpretację, według której dodatkowy zegarek ma świadczyć o rabunku, oraz kontrargument, że jedna z wersji zdjęcia mogła zostać zmodyfikowana. Wspomina też rodzinne relacje o biedzie żołnierzy radzieckich i wartości zegarków w tamtym okresie. Ostatecznie podkreśla, że konieczne jest porównywanie wersji z materiałami archiwalnymi, a nie rozstrzyganie na podstawie pojedynczego obrazu. Wątek teorii spiskowych prowadzi do przykładów związanych z Michelle Obamą, wypowiedzią Joan Rivers, komentarzami Bronisława Komorowskiego oraz śmiercią Andrzeja Leppera i Eugeniusza Wróbla. Prelegent interpretuje zbieżność niektórych wypowiedzi i późniejszych wydarzeń jako możliwe przesłanki istnienia ukrytych działań, jednocześnie przyznając, że nie zna ostatecznej prawdy. Szczególnie kwestionuje oficjalne wersje śmierci Leppera i Wróbla, wskazując na rzekome niejasności dotyczące śladów i przebiegu zdarzeń. Odwołuje się także do filmu „Służby specjalne” Patryka Vegi, który jego zdaniem przedstawia artystycznie przetworzoną wersję rzeczywistości. W pewnym momencie deklaruje nawet skrajnie spekulatywną hipotezę dotyczącą zamachów z 11 września 2001 roku, według której mogły zostać wykorzystane nieznane technologie i hologramy. Zastrzega jednak, że jest to jego daleko idąca interpretacja, a nie ustalony fakt. Ten fragment pokazuje, jak od dostrzegania realnych niejasności można przejść do hipotez opartych na luźnych skojarzeniach. Podobną metodę skojarzeń prelegent stosuje wobec okładki albumu „Breakfast in America” zespołu Supertramp z 1979 roku. Zwraca uwagę na przypominający widok z samolotu motyw oraz na elementy kojarzące się z wieżami World Trade Center i zapisem „9/11”. Na tej podstawie sugeruje, że data zamachów mogła być zapowiedziana z wyprzedzeniem. Wspomina również o podobnych odniesieniach pojawiających się w filmach i serialach, między innymi w „Simpsonach”, oraz o późniejszych przedstawieniach daty wraz z rokiem. Jednocześnie cały wywód utrzymany jest w ironicznej konwencji: powtarzane stwierdzenie, że „to wszystko przypadek”, służy prelegentowi do kpiarskiego przedstawienia sposobu rozumowania zwolenników teorii spiskowych. Przykład albumu ilustruje jednak także realny problem interpretacyjny: symbole, liczby i podobieństwa wizualne można odczytywać jako zakodowane komunikaty, choć bez niezależnych dowodów pozostają one jedynie poszlakami lub nadinterpretacjami. W dalszej części krytykowane jest przekonanie, że nauka osiągnęła kres i nie ma już niczego istotnego do odkrycia. Prelegent nawiązuje do książki Francisa Fukuyamy „Koniec historii”, którą interpretuje jako przykład poglądu, że zasadniczy rozwój dobiegł końca. Przeciwstawia temu przekonanie, że im więcej wiemy, tym wyraźniej dostrzegamy zakres własnej niewiedzy. Wymienia obszary, które bywają lekceważone lub uznawane za niemożliwe, takie jak „free energy”, nowe technologie, natura umysłu czy UFO. Jego zdaniem instytucje i elity mogą przedstawiać siebie jako wszechwiedzące, zniechęcając ludzi do zadawania pytań. Krytyka ta nie prowadzi jednak do uporządkowanej metody weryfikowania hipotez; raczej zachęca do sceptycyzmu wobec oficjalnych wyjaśnień i do uznania, że nauka nie powinna być traktowana jako zamknięty system wiedzy. Ostatni zasadniczy wątek dotyczy racjonalności ludzkich zachowań, kontroli oraz rywalizacji. Prelegent przywołuje przykłady dzieci, które płaczem próbują uzyskać określoną reakcję rodziców, oraz dorosłych inwestujących pieniądze z chciwości lub niewiedzy. W tym kontekście omawia piramidy finansowe, Amber Gold, dawną Kasę Oszczędności Lecha Grobelnego i aferę Bernarda Madoffa. Uważa, że nawet decyzje prowadzące do strat mogą być racjonalne z perspektywy osoby, która chce zwiększyć swoje zasoby, lecz opierają się na niewystarczającej wiedzy i błędnej ocenie ryzyka. Podobnie państwa i struktury polityczne mają wynikać z dążenia ludzi do kontrolowania własnego życia i otoczenia. Politycy, niezależnie od deklarowanych poglądów, często chcą sprawować władzę nad innymi i postrzegają siebie jako ważniejszych od reszty społeczeństwa. Prelegent kończy rozważaniami o konkurencji i nierównościach. Potrzeba bycia lepszym od innych ma być częściowo wrodzona i stanowić źródło zarówno rywalizacji, jak i aspiracji. Można próbować ją ograniczać poprzez systemy polityczne, lecz nie da się całkowicie usunąć hierarchii: nawet w państwach deklarujących równość istnieją grupy uprzywilejowane, czego przykładem ma być Korea Północna i zasada „równych i równiejszych” opisana przez George’a Orwella. Zdaniem prelegenta potrzebny jest raczej rozsądny balans niż całkowite zniesienie różnic. Cały wykład pozostaje połączeniem krytyki uproszczeń, obrony sceptycyzmu i prezentacji własnych, często bardzo daleko idących interpretacji wydarzeń politycznych, historycznych i społecznych.
(rozwiń streszczenie)

Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!

Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.

Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Powiadomienia Web Push o nowościach w Radiu Paranormalium
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.


Dodaj komentarz
Twój nick:
E-mail:


Powiadamiaj o odpowiedziach na mój komentarz. Do wysyłania powiadomień potrzebny jest poprawny adres e-mail (nie będzie publicznie wyświetlany).