System reklamy Test



Nie zapomnij odwiedzić strony naszych partnerów - ich lubimy, ich polecamy!

SŁUCHAJ
ZALOGUJ SIĘ
ZAMKNIJ
Radio Paranormalium - zjawiska paranormalne - strona glowna
Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
Czas Snu

Czas Snu

Odcinek: Odc. 006
Szamanizm a sen
Odwiedź stronę Radia Dream Time

Streszczenie odcinka

Audycja przedstawia szamanizm jako zespół praktyk i wierzeń opartych na przekonaniu o istnieniu dwóch rzeczywistości: materialnej i duchowej. Centralną postacią jest szaman, który dzięki transowi i ekstazie ma uzyskiwać dostęp do zaświatów, nawiązywać kontakt z duchami oraz podejmować duchowe podróże w interesie swojej wspólnoty. W ujęciu klasycznym szamanizm wiązany jest przede wszystkim z ludami Syberii i Azji Środkowej, choć jego elementy występują także w tradycjach religijnych innych kontynentów. Kosmologia szamańska często dzieli świat na trzy poziomy: Dolny Świat, Świat Środkowy utożsamiany z rzeczywistością ziemską oraz Górny Świat. Wszystkie trzy łączy symboliczne drzewo kosmiczne. Pochodzenie samego terminu „szaman” pozostaje niepewne. Najczęściej wywodzi się go z języków wschodniosyberyjskich Ewenków, dawniej określanych jako Tunguzowie, choć wskazuje się również na możliwe związki z terminami pochodzącymi z języka pali i tradycji buddyjskiej. Nie ma także zgody co do genezy szamanizmu: badacze rozważają zarówno jego niezależne powstawanie w różnych częściach świata, jak i możliwość rozprzestrzeniania się z jednego centrum. Wśród najważniejszych badaczy wymienieni zostają rosyjscy etnografowie i religioznawcy zajmujący się Syberią, a także Mircea Eliade, autor książki „Szamanizm archaiczny. Techniki ekstazy”. Przywołane są również relacje podróżników, zesłańców i badaczy kultur syberyjskich, z zastrzeżeniem, że niektóre dawne opracowania zawierają znaczną domieszkę konfabulacji. Szaman pełni w społeczności wiele funkcji. Jest uzdrowicielem, znawcą roślin, opiekunem psychicznym i religijnym, doradcą oraz pośrednikiem między ludźmi a światem duchów. Może być wzywany do leczenia chorób i obrażeń, łagodzenia bólu, pomocy przy porodzie, rozpoznawania klątw lub działań złych duchów, a także do przewidywania przyszłości. W niektórych kulturach odgrywa również rolę narratora i strażnika tradycji: opowiada o duchach, przyrodzie i historii, śpiewa oraz uczestniczy w obrzędach inicjacyjnych. Szczególnie ważne są jego zadania związane z narodzinami i śmiercią. Szaman ma pomagać duszy noworodka w prawidłowym połączeniu z ciałem, a po śmierci przeprowadzać duszę przez niebezpieczeństwa zaświatów. W przypadku choroby może natomiast poszukiwać „zbiegłej” duszy i sprowadzać ją z powrotem do chorego. W tradycjach szamańskich szamanem nie zostaje się wyłącznie z własnej woli. Przyszły adept ma być wybrany przez duchy, a jego powołaniu często towarzyszy tak zwana choroba szamańska. Opisywane są zachowania izolacyjne, napięcie psychiczne, nietypowe stany emocjonalne i poczucie, że odrzucenie powołania grozi śmiercią lub ciężkim kryzysem. Inicjacja może obejmować odosobnienie, trans, wizje, utratę przytomności oraz symboliczne „rozczłonkowanie” przez duchy, które mają w ten sposób sprawdzać autentyczność adepta. W kulturach totemicznych inicjowany otrzymuje ducha opiekuńczego lub totemicznego przodka. Następnie uczy się swoich obowiązków, poznaje rytuały, przygotowuje bęben i podejmuje pierwsze podróże w zaświaty. Ważnym elementem szamanizmu jest animistyczne przekonanie, że duchowość obecna jest w całej naturze: w zwierzętach, roślinach, zjawiskach atmosferycznych, miejscach i przedmiotach. Z tym wiąże się pojęcie totemu, czyli mitycznego przodka i opiekuna klanu lub rodu. Totemem może być zwierzę, roślina, przedmiot, ciało niebieskie, zjawisko przyrodnicze albo istota mityczna. Jest on symbolem przynależności i wyobrażonego pokrewieństwa, a jego wizerunki umieszczano na słupach, skórach, przedmiotach codziennych, broni, domach i grobach. Omawiane są różne typy totemów, między innymi klanowe, indywidualne, związane z płcią, miejscem, terytorium i narodzinami. Wspomniane zostają także australijskie przedmioty rytualne, takie jak czuringa, nurtunia i waninga, którym przypisywano świętość oraz moc ochronną. Kontakt ze światem duchów ma następować w transie. Osiąga się go poprzez rytmiczne bębnienie, monotonny śpiew, taniec, koncentrację, medytację, a w niektórych kulturach także przez użycie roślin i grzybów psychoaktywnych. Rytm bębna pomaga wejść w odmienny stan świadomości, a później ma służyć jako przewodnik powrotny. W czasie transu szaman może doświadczać opuszczenia ciała przez duszę albo przeciwnie — pozwalać, by jego ciało zostało przejęte przez ducha i przemawiało jego głosem. W tym drugim przypadku pojawiają się improwizowany śpiew, taniec i dramatyczne przedstawienie przekazu. Szczególną rolę odgrywa duch przewodni, który ma wspierać szamana podczas podróży i kierować jego działaniami. Audycja omawia także rośliny wizjonerskie. Najbardziej znanym przykładem jest ayahuasca, określana jako „liana duszy” lub „pnącze duszy”. Napój przygotowywany z Banisteriopsis caapi oraz roślin zawierających DMT ma wywoływać wizje, trans i doświadczenia interpretowane jako kontakt z duchami lub pamięcią plemienia. W tradycjach południowoamerykańskich ayahuasca jest używana podczas obrzędów leczniczych, diagnostycznych i wróżebnych; zarówno szaman, jak i pacjent mogą doświadczać wizji, które mają wskazać przyczynę choroby i sposób terapii. W szamanizmie syberyjskim podobną funkcję pełnił między innymi muchomor czerwony, a także inne wywary i substancje roślinne. Jednocześnie podkreślone zostaje, że w różnych kulturach rośliny wizjonerskie mogą być zarezerwowane wyłącznie dla szamana albo stosowane przez całą społeczność. Współczesny szamanizm jest przedstawiony jako zjawisko obecne zarówno w zachowanych kulturach rdzennych, zwłaszcza w Ameryce Południowej i Azji Północnej, jak i w ruchach neoszamańskich. Tradycyjne praktyki zanikają wskutek presji cywilizacyjnej, działalności szkół, szpitali i wcześniejszego zwalczania dawnych wierzeń. Równocześnie rośnie zainteresowanie szamanizmem wśród osób poszukujących alternatywnych form duchowości. Organizowane są warsztaty i kursy, a jednym z najważniejszych współczesnych propagatorów szamanizmu zostaje wskazany amerykański antropolog Michael Harner. Prowadzący zaznacza, że szamanizm nie jest odrębną religią, lecz raczej zespołem praktyk często występujących w obrębie wierzeń animistycznych. Główną część audycji poświęcono teorii snów w szamanizmie rdzeniowym, przedstawionej jako zbiór dziesięciu zasad przypisywanych Michaelowi Harnerowi. Pierwsza zasada zakłada realność duchów z perspektywy doświadczenia szamańskiego. Druga głosi, że sny są wytwarzane przez duchy. Nie chodzi wyłącznie o duszę śniącego, lecz również o duchy opiekuńcze, pomocników oraz inne istoty pozostające z człowiekiem w relacji. Teoria nie twierdzi jednak, że każdy sen musi mieć pochodzenie duchowe. Trzecia zasada zakłada, że duchy różnią się rodzajem, mocą i zainteresowaniami, dlatego ich sny mogą dotyczyć zdrowia, bezpieczeństwa, ostrzeżeń lub wskazówek. Czwarta wyróżnia duchy pomocne i niepomocne, w tym tak zwane istoty cierpiące — zagubione dusze zmarłych, zwłaszcza tych, którzy zginęli nagle lub traumatycznie i nie uświadamiają sobie własnej śmierci. Według tej koncepcji takie istoty mogą przywiązać się do żyjących osób, wpływać na ich sny, wywoływać poczucie obcości, choroby lub mylne wrażenie wspomnień z poprzednich wcieleń. Praktyk szamański miałby rozpoznawać takie przypadki i pomagać w uwolnieniu zarówno osoby żyjącej, jak i zagubionej duszy. Piąta zasada dotyczy koszmarów. Złe sny mogą być ostrzeżeniami pochodzącymi od własnej duszy lub duchów opiekuńczych, ale mogą też wynikać z obecności niepomocnych duchów, dolegliwości fizycznych, niestrawności albo napięcia psychicznego. Nie każdy koszmar ma zatem jednoznaczne znaczenie. Szósta zasada mówi, że osoba posiadająca dużą moc duchową powinna być bardziej odporna na niepożądane sny i duchowe oddziaływania; pojawienie się takich snów może wskazywać na potrzebę odbudowania tej ochrony. Siódma zasada dotyczy „wielkich snów”, czyli szczególnie intensywnych snów, wizji lub powracających obrazów przekazujących ważne informacje i moc duchową. Mogą one pojawiać się wielokrotnie przez dłuższy czas albo wystąpić jako pojedyncze, przełomowe doświadczenie. Zwrócono uwagę na trudność odróżnienia zwykłego snu, marzenia na jawie, wizji i szamańskiej podróży, zwłaszcza w opisach etnograficznych. Ósma zasada obejmuje wszystkie te zjawiska szerokim pojęciem snu. Szamańską podróż można w tym ujęciu rozumieć jako dobrowolny, zdyscyplinowany sen, pozbawiony zwykłego poczucia ograniczenia przez rzeczywistość. Dziewiąta i dziesiąta zasada dotyczą interpretacji. Śniący może próbować zrozumieć spontaniczny sen poprzez celową podróż szamańską albo przywołanie jego treści i ponowne wejście w kontakt z obrazami sennymi. Najważniejszym interpretatorem ma być sam śniący, ponieważ symbolika snu jest osobista i zależy od jego doświadczeń, przekonań oraz relacji z duchami. Metafory pojawiające się podczas podróży nie powinny być mechanicznie przenoszone na inne osoby. Mogą być wielowarstwowe i dopasowane do konkretnego człowieka, dlatego zewnętrzny praktyk może co najwyżej pomóc w poszukiwaniu kierunku, nie zaś narzucić jednoznaczne znaczenie. W tym kontekście audycja podkreśla, że interpretacje zależą także od religii i światopoglądu śniącego. Następnie przedstawiony zostaje przykładowy rytuał snu inspirowany literaturą szamańską. Obejmuje on zapalenie świecy symbolizującej ognisko przodków, uspokojenie oddechu, rozluźnienie ciała, ofiarowanie tytoniu oraz modlitwę do dobrych duchów o pomoc w zapamiętywaniu i rozumieniu snów. Kolejnym etapem jest oczyszczenie miejsca i osoby poprzez okadzanie cedrem lub tują. Następnie zalecana jest medytacja z wizualizacją spokojnego miejsca w naturze, odczuwaniem ciepła słońca i powtarzaniem afirmacji dotyczących siły, zdrowia, szczęścia i ochrony. Przed zaśnięciem praktykujący ma ponownie skupić się na intencji, wyobrazić sobie światło księżyca wypełniające ciało i powtarzać formułę o spokojnym, wyrazistym śnie, rosnącej świadomości oraz zdolności rozpoznania, że właśnie śni. Rytuał zakłada prowadzenie dziennika snów. Po przebudzeniu należy spokojnie przywołać sen, zapisać jego przebieg oraz własne rozumienie, a następnie podziękować duchom za otrzymany przekaz. W szamańskiej perspektywie sny są świętym darem, z którego trzeba wyciągać naukę. Lekceważenie ich ma oznaczać odwrócenie się od duchów i utratę ich ochrony. W audycji podkreślono jednak również praktyczne elementy tej metody: wyciszenie, kontrolę oddechu, relaksację, wizualizację i systematyczne zapisywanie snów. Kolejna technika dotyczy tak zwanego lustrzanego snu i świadomego śnienia. Zaleca się spanie z głową skierowaną na północny zachód oraz umieszczenie pod poduszką woreczka z ziołami, takimi jak szałwia, cedr, lawenda, mięta, koniczyna, dziewanna i chmiel, a także kryształami kwarcu i turkusu. Przed snem praktykujący powinien odtworzyć w wyobraźni wydarzenia minionego dnia w odwrotnej kolejności, aby oczyścić świadomość z codziennych wrażeń. Następnie, przechodząc uwagą przez kolejne części ciała, ma je rozluźniać i nakazywać im pozostanie w bezruchu. Skupiając wzrok za zamkniętymi powiekami, wyobraża sobie „oko snów”, afirmuje zjednoczenie z wyższą jaźnią i zamiar zachowania świadomości podczas snu. Po rozpoznaniu, że śni, śniący powinien odnaleźć w świecie snu swoje odbicie w lustrze, a następnie przenieść świadomość do tego odbicia. Wejście w lustro ma prowadzić do „lustrzanego snu”, utożsamianego ze światem szamańskim. W takim stanie — zgodnie z przedstawianą tradycją — możliwe mają być świadome podróże, spotkania z nauczycielami duchowymi, lot, telepatia, jasnowidzenie i inne niezwykłe zdolności. Audycja łączy tę praktykę z OBE i świadomym snem, zaznaczając, że granica między zwykłym snem, wizją i doświadczeniem poza ciałem bywa trudna do wyznaczenia. Dużo miejsca zajmuje opis Dolnego Świata w wierzeniach ludów Syberii. Jest on umieszczany pod ziemią albo na dalekiej północy, u kresu kosmicznej rzeki. Dostęp do niego prowadzi przez szczelinę, otwór w ziemi lub rzekę, a dusza zmarłego musi przejść przez liczne przeszkody i spotkać strażników. Świat zmarłych przypomina rzeczywistość ziemską, ale jest jej odwróconym odbiciem: panują w nim inne zasady czasu i przestrzeni, słońce oraz księżyc są pozbawione zwyczajnej postaci, rzeki płyną ku źródłom, a mieszkańcy posługują się niezrozumiałym językiem. Do tego świata mogą należeć jedynie istoty i przedmioty naznaczone śmiercią, dlatego w obrzędach pogrzebowych niszczono lub uszkadzano przedmioty należące do zmarłego, symbolicznie odbierając im życie. W mitologii Ałtajczyków i Tuwińczyków Dolnym Światem włada Erlik, którego królestwo składa się z wielu warstw, rzek, jezior i bagien. Występują w nim dusze zmarłych, duchy, potwory oraz synowie i córki władcy. Erlik może zsyłać choroby i śmierć, ale jego podwładni bywają również pośrednikami w konfliktach między ludźmi a duchami. W opowieściach Jakutów Dolny Świat jest żelazną, ponurą krainą zamieszkaną przez Abasów i inne groźne istoty. Z kolei u Ewenków i Selkupów opisuje się go jako miejsce, do którego można trafić przez otwór w ziemi. Człowiek, który znalazł się tam przypadkiem, jest niewidzialny dla mieszkańców, a jego głos brzmi dla nich jak trzask ognia. Szaman może rozpoznać jego obecność, uzdrowić chorego mieszkańca i odesłać przybysza z powrotem. W końcowej części odtworzony zostaje osobisty zapis snu z 25 maja 2015 roku. Prowadzący zaplanował serię snów rozciągających się na kilka dni, a jako jedyną intencję przyjął spotkanie z tajemniczym Kapitanem i rozmowę o naturze rzeczywistości, snów i życia. Po wejściu w świadomy sen spotkał go w górskiej scenerii. Obaj znajdowali się na szczycie, między górami rozciągała się kładka nad głęboką przepaścią, a następnie wspólnie przeszli przez most i leśną ścieżką dotarli do polany z ogniskiem. Rozmawiali przy nim, gdy na horyzoncie zaczęło pojawiać się światło przypominające wschód słońca. Wtedy prowadzący dostrzegł kątem oka niskiego Indianina z włócznią, stojącego na skraju polany i obserwującego spotkanie. Po tym obrazie utracił świadomość snu. Zamierzał kontynuować tę historię w kolejnych nocach, traktując ją jako próbę świadomego programowania i rozwijania wielodniowej fabuły sennej.
(rozwiń streszczenie)

Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!

Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.

Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Powiadomienia Web Push o nowościach w Radiu Paranormalium
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.


Dodaj komentarz
Twój nick:
E-mail:


Powiadamiaj o odpowiedziach na mój komentarz. Do wysyłania powiadomień potrzebny jest poprawny adres e-mail (nie będzie publicznie wyświetlany).