Nie zapomnij odwiedzić strony naszych partnerów - ich lubimy, ich polecamy!

SŁUCHAJ
ZALOGUJ SIĘ
ZAMKNIJ
Radio Paranormalium - zjawiska paranormalne - strona glowna
Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
Teoria Chaosu

Teoria Chaosu

Odcinek: 11 lipca 2014
Półkowniki, czyli książki na cenzurowanym. Spiskowe książki z XX wieku, których najbardziej boi się establishment. Niewiarygodne, ale niektóre z nich były masowo palone. Okazuje się, że XXI wiek należy do nas, ludzi bez strachu zadających pytania.

Streszczenie odcinka

Audycja dotyczy książek zakazanych, przemilczanych lub wypieranych z obiegu z powodów politycznych, obyczajowych, ekonomicznych i ideologicznych. Prowadzący posługuje się określeniami „półkowniki” i „rakowe książki”, nawiązując do dzieł, których władza lub wpływowe środowiska miałyby się obawiać, ponieważ podważają oficjalną wersję historii, nauki albo funkcjonowania systemu politycznego i gospodarczego. Główną tezą audycji jest przekonanie, że w epoce internetu klasyczna cenzura stała się znacznie trudniejsza do utrzymania, choć nadal działają autocenzura, naciski finansowe, ograniczenia prawne i mechanizmy kontroli dostępu do informacji. W pierwszej części omówiono kilka bieżących wydarzeń. Electronic Frontier Foundation, Greenpeace i Tenth Amendment Center zorganizowały happening wymierzony w NSA: nad nową siedzibą agencji przeleciał kolorowy sterowiec z napisem „Illegal spying below NSA”. Wydarzenie przedstawiono jako symboliczny protest przeciwko masowej inwigilacji i naruszaniu prywatności. Następnie wspomniano o protestach przeciw Rezerwie Federalnej Stanów Zjednoczonych, organizowanych w Niemczech przez Larsa Merholza. Według prowadzącego demonstranci wskazywali FED jako instytucję odpowiedzialną za globalne problemy gospodarcze i podporządkowanie polityki pieniądzom. Zapowiadano manifestację w Berlinie z udziałem osób z wielu miast i krajów, a działania władz wobec protestujących — obecność policji, aresztowania i zniszczenie samochodu organizatora — interpretowano jako dowód, że protest dotyka istotnych interesów. Kolejny wątek dotyczył ujawnianych w Wielkiej Brytanii przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci przez osoby publiczne. W audycji przywołano sprawy celebrytów Jimmy’ego Savile’a i Rolpha Harrisa oraz podejrzenia wobec wielu polityków. Prowadzący twierdził, że przez lata wpływowe środowiska, media, politycy i przedstawiciele establishmentu ukrywali przestępstwa, a sprawa Savile’a nie była odosobnionym przypadkiem. Wspomniano również o oskarżeniach dotyczących osób związanych z parlamentem brytyjskim. Zdecydowanie komentowano także incydent, w którym Janusz Korwin-Mikke uderzył europosła Michała Boniego. Prowadzący aprobował ten czyn, powtarzając zarzuty dotyczące przeszłości Boniego, jego współpracy ze służbami oraz udziału w pracach nad ACTA, choć część tych wypowiedzi miała charakter opinii i nie była poparta przedstawionymi dowodami. Punktem wyjścia do zasadniczego tematu była refleksja nad zmianą sytuacji po upowszechnieniu internetu. Prowadzący uważał, że w państwach posiadających swobodny dostęp do sieci niemal każda książka może zostać opublikowana, a próby całkowitego zablokowania informacji są niewykonalne. Jako przykład przywołał protesty przeciw ACTA, które miały pokazać, że masowa mobilizacja internetowa może zmusić rząd do wycofania się z niepopularnych działań. Jego zdaniem największym problemem nie jest dziś formalny zakaz publikacji, lecz strach przed konsekwencjami i autocenzura. Ludzie mają obawiać się kontroli państwa, kar, utraty pracy lub reakcji wpływowych środowisk, choć w praktyce mogliby korzystać z internetu, zagranicznych serwerów i alternatywnych kanałów dystrybucji. Omówiono również ograniczenia tradycyjnych mediów. Koncesje na nadawanie radiowe i telewizyjne przedstawiono jako częściowo uzasadnione technicznie, ponieważ liczba częstotliwości FM jest ograniczona, ale jednocześnie krytykowano niewielką liczbę koncesji w Polsce i dominację dużych nadawców. Prowadzący twierdził, że względy biznesowe oraz niechęć istniejących stacji do konkurencji ograniczają rozwój lokalnych mediów bardziej niż cenzura polityczna. Przeciwieństwem tradycyjnego rynku ma być radio internetowe, które nie potrzebuje częstotliwości ani klasycznej koncesji. Jako alternatywę wskazano też radio cyfrowe DAB, pozwalające umieścić na jednym paśmie znacznie więcej programów. Za przykład dawnej cenzury podano realia Polski Ludowej, gdy książki i czasopisma były jednym z najważniejszych sposobów przekazywania informacji, a zagraniczne rozgłośnie, między innymi Radio Wolna Europa, zagłuszano. Po zniesieniu cenzury w okresie transformacji ustrojowej sytuacja miała się zasadniczo zmienić. Prowadzący przekonywał, że w Polsce nie istnieje obecnie systemowa cenzura książek, poza ograniczeniami dotyczącymi propagowania nazizmu, faszyzmu i komunizmu. Zaznaczał jednak, że cenzurą w szerszym sensie mogą być niedostępne archiwa, utajnione dokumenty służb specjalnych, naciski polityczne, prawo autorskie oraz decyzje wydawców i właścicieli mediów. Wspomniano o archiwach IPN i o przekonaniu prowadzącego, że część dokumentów dotyczących najważniejszych postaci polskiej polityki nadal pozostaje poza publicznym dostępem. Wśród polskich przykładów książek i publikacji znajdujących się poza głównym nurtem wymieniono „Gazeta Wyborcza: Początki i okolice” Stanisława Remuszki, opisującą genezę dziennika i konflikty wokół jego przejęcia przez środowisko Adama Michnika. Prowadzący twierdził, że książka nie była szeroko promowana, lecz nie została formalnie zakazana. Omawiał też „Resortowe dzieci. Media” Doroty Kani, Jerzego Targalskiego i Macieja Marosza, wydane przez Frondę. Publikację przedstawiono jako przykład książki, która opisuje związki części dziennikarzy i ludzi mediów z aparatem komunistycznym, służbami bezpieczeństwa lub elitami PRL. Wspomniano o próbach sądowego ograniczenia wykorzystania wizerunku Jacka Żakowskiego na okładce, ale podkreślono, że sama książka nie została zakazana i sprzedała się w dużym nakładzie. Za szczególny rodzaj tłumienia niewygodnych treści uznano wykupywanie całych nakładów. Prowadzący przywołał niepewny tytuł książki dotyczącej początków Komitetu Obrony Robotników, której znaczna część nakładu miała zostać wykupiona przez osoby związane z „Gazetą Wyborczą”. Zastrzegał jednak, że takie działanie nie jest formalną cenzurą. Podobnie opisywał przypadki niewydawania książek z powodów finansowych lub pod wpływem nacisków. Wspomniano o książce dotyczącej Jana Kulczyka, której autor miał zrezygnować z publikacji po otrzymaniu wysokiego wynagrodzenia. Zwrócono uwagę, że współczesny autor może wprawdzie napisać i wydać niemal wszystko, ale nie zawsze ma środki na tłumaczenie, druk, promocję i dystrybucję, zwłaszcza gdy temat jest niszowy i kontrowersyjny. W kontekście książek niedostępnych w Polsce omówiono wydanie „Mein Kampf”. Według audycji problem prawny nie wynikał przede wszystkim z zakazu propagowania nazizmu, lecz z naruszenia praw autorskich należących do kraju związkowego Bawaria. Wspomniano także książki Edwarda Griffina „Świat bez raka” i publikacje Charlotte Gerson dotyczące metody Gersona, podkreślając, że skoro ukazały się w Polsce, nie można uznać ich za ocenzurowane. Prowadzący radził, by w przypadku starszych i trudno dostępnych książek korzystać ze skanów oryginalnych wydań, ponieważ kolejne edycje mogą różnić się tłumaczeniem, językiem i zawartością. Krytykował również wysokie ceny e-booków, wskazując, że powinny być znacznie tańsze od książek drukowanych, oraz podważał długotrwałą ochronę praw autorskich. Ważnym przykładem „zaginionej” książki była „Infomafia”, dotycząca dziennikarza śledczego Danny’ego Casolaro i jego badań nad siecią powiązań określaną jako Octopus. Prowadzący wiązał tę sprawę z aferą Inslaw, działalnością NSA i przejęciem materiałów Casolaro, a jego śmierć przedstawiał jako zabójstwo upozorowane na samobójstwo. Podkreślał, że polskie wydanie książki, opublikowane przez wydawnictwo Ureus, nie doczekało się wznowienia, mimo że przedstawiana historia ma jego zdaniem znaczenie dla zrozumienia mechanizmów działania służb i politycznych układów. Wspomniano również o filmach określanych jako „półkowniki”, między innymi „Nekrobiznes”, dotyczącym tak zwanej łódzkiej mafii nekrologicznej i „łowców skór”, oraz produkcji krytycznej wobec Amwaya. W tym przypadku ograniczenia miały wynikać z orzeczeń sądowych lub decyzji właścicieli praw, a nie z zakazu dotyczącego książek. Znaczna część audycji poświęcona została książkom zagranicznym i autorom, których prace miały być blokowane, usuwane z bibliotek albo przemilczane. Przywołano „451 stopni Fahrenheita” Raya Bradbury’ego jako literacką wizję społeczeństwa, w którym książki są palone przez specjalnie powołaną straż pożarną, a obywatele są uzależnieni od masowej rozrywki telewizyjnej. Wspomniano też o „Paragrafie 22” Josepha Hellera i „Buszującym w zbożu” J.D. Salingera, które w różnych okresach spotykały się z próbami ograniczania dostępu, choć były wielokrotnie wydawane. Najobszerniej omówiono Wilhelma Reicha, którego przedstawiono jako najbardziej cenzurowanego autora w historii Stanów Zjednoczonych. Według prowadzącego w latach 1956 i 1960 władze usuwały z bibliotek, księgarń i archiwów jego książki, materiały badawcze oraz czasopisma, a część z nich spalono. Wymieniono między innymi „Character Analysis”, „The Mass Psychology of Fascism”, „The Sexual Revolution”, „The Discovery of the Orgone”, „Listen, Little Man!”, „Aether, God and Devil”, „Cosmic Superimposition”, „People in Trouble” i „The Murder of Christ”, a także czasopisma „International Journal of Sex Economy and Orgone Research”, „Annals of the Orgone Institute” i „Orgone Energy Bulletin”. Reich miał rozwijać koncepcję orgonu — energii życiowej wpływającej na zdrowie organizmów — oraz budować urządzenia określane jako cloudbusters, które według jego zwolenników oddziaływały na chmury i pogodę. Prowadzący uważał, że władze obawiały się możliwości wykorzystania takich technologii jako broni geofizycznej. Twierdzenia te przedstawiono jako element alternatywnej interpretacji nauki i historii, bez rozstrzygania ich zgodności ze współczesną wiedzą. W tym samym kontekście wymieniono włoskiego badacza Pier Luigi Ighinę, który miał rozwijać koncepcje związane z oddziaływaniem na chmury, oraz projekt HAARP, któremu przypisywano możliwość wywoływania trzęsień ziemi, erupcji wulkanów i innych katastrof. Prowadzący łączył te rozważania z przekonaniem, że państwa rozwijają broń geofizyczną, choć nie potrafią skutecznie kontrolować jej skutków. Pojawiły się także spekulacje o pozaziemskiej pomocy przy ograniczaniu skutków katastrof w Czarnobylu i Fukushimie. Wątek ten służył przede wszystkim do pokazania, że idee uznawane za marginalne mogą być przez lata wyśmiewane, a następnie wracać do debaty dzięki internetowi i niezależnym badaczom. Kolejne przykłady dotyczyły badań Księżyca i Saturna. George Leonard w książce „Somebody Else Is on the Moon” analizował fotografie NASA i sugerował, że przedstawiają one obiekty oraz zjawiska pomijane w oficjalnych opracowaniach. Norman Bergrun, autor „Ringmakers of Saturn”, a zarazem były pracownik NASA, miał interpretować struktury widoczne na zdjęciach Saturna jako sztuczne obiekty lub konstrukcje związane z działalnością pozaziemską. Prowadzący podkreślał wysokie ceny używanych egzemplarzy obu książek, dochodzące do setek dolarów, uznając je za dowód, że przez długi czas nie były wznawiane i funkcjonowały jako białe kruki. Jednocześnie zauważał, że internet umożliwił ich ponowne wydawanie, sprzedaż elektroniczną i dostęp do kopii. Omówiono także historyka Davida Irvinga, który został skazany w Austrii za negowanie lub podważanie ustaleń dotyczących Holokaustu. Prowadzący zaznaczał, że jego tezy są kontrowersyjne i mogą być błędne, ale twierdził, iż Irving zgromadził cenne materiały dotyczące III Rzeszy, korzystając z relacji byłych niemieckich wojskowych i urzędników. Przywołał pozytywną ocenę części jego dorobku przez polskiego historyka Pawła Wieczorkiewicza oraz książkę „Wypadek. Śmierć generała Sikorskiego”, w której Irving rozważał możliwy udział brytyjskich, polskich i radzieckich służb w śmierci generała Władysława Sikorskiego. Wątek ten posłużył do krytyki karania za poglądy oraz do obrony prawa do publikowania hipotez, nawet jeśli są one uznawane za fałszywe lub niebezpieczne. Ostatnią z najważniejszych postaci był Nikola Tesla. Prowadzący uważał, że Tesla jest pomijany w podręcznikach jako twórca radia i współczesnej elektrotechniki, a jego koncepcje bezprzewodowego przesyłania energii zostały ograniczone przez interesy przemysłowe. Wspomniano książkę Michaela Finleya „The Tesla Conspiracy”, która miała powstać na podstawie niezrealizowanego scenariusza filmowego. Autor scenariusza miał otrzymywać groźby, a projekt filmu o Tesli miał upaść, co przedstawiono jako przykład nacisków wokół osoby wynalazcy. Prowadzący omawiał również eksperymenty Tesli z wielkimi cewkami, przesyłaniem energii i wykorzystaniem mocy elektrowni wodnej na Niagarze. W jego ocenie współczesna nauka i przemysł nie rozwinęły wielu pomysłów Tesli, ponieważ system gospodarczy preferuje rozwiązania kontrolowane przez wielkie instytucje. W audycji cenzura została więc zdefiniowana szerzej niż jako formalny zakaz publikacji. Obejmuje ona również przemilczanie, brak promocji, wykupywanie nakładów, wysokie ceny, ograniczenia praw autorskich, zależność od sponsorów i wydawców, autocenzurę oraz niedostępność materiałów archiwalnych. Prowadzący twierdził jednak, że internet osłabia wszystkie te mechanizmy, ponieważ pozwala autorom publikować bez pośrednictwa tradycyjnych mediów, korzystać z zagranicznych serwerów, finansowania społecznościowego, licencji Creative Commons i alternatywnych systemów dystrybucji. Ostatecznie apelował o samodzielne czytanie, weryfikowanie oficjalnych przekazów, wspieranie niezależnych wydawców i odwagę w podejmowaniu tematów uznawanych za niewygodne. W jego ocenie o przyszłości zdecydują nie tyle zakazy, ile gotowość ludzi do zdobywania wiedzy i wykorzystywania dostępnych narzędzi.
(rozwiń streszczenie)

Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!

Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.

Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Powiadomienia Web Push o nowościach w Radiu Paranormalium
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.


Dodaj komentarz
Twój nick:
E-mail:


Powiadamiaj o odpowiedziach na mój komentarz. Do wysyłania powiadomień potrzebny jest poprawny adres e-mail (nie będzie publicznie wyświetlany).