Nie zapomnij odwiedzić strony naszych partnerów - ich lubimy, ich polecamy!

SŁUCHAJ
ZALOGUJ SIĘ
ZAMKNIJ
Radio Paranormalium - zjawiska paranormalne - strona glowna
Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
Wykłady, spotkania, prelekcje, webinary

Wykłady, spotkania, prelekcje, webinary

Odcinek: Wykład o LD, czyli świadomym śnieniu
12 kwietnia 2013 r. w siedzibie Gorzowskiego Klubu Miłośników Fantastyki Naukowej miała miejsce prelekcja Mariusza Sobkowiaka, założyciela Ruchu Oneironautycznego n/t świadomego śnienia. Zapraszamy na stronę Ruchu Oneiro - www.oneirosociety.tk i na stronę GKMFN - www.amanowicz.pl/gkmfn

Wykład miał następującą strukturę:

- Proces snu
- rodzaje świadomości we śnie
- świadome śnienie - oneironautyka (definicja, dowody naukowe)
- neurofizjologiczne podstawy świadomego śnienia
- zastosowania świadomego śnienia
- postacie senne
- Niebezpieczeństwo -napadowy paraliż senny
- Świadome śnienie w kulturze i religii na przestrzeni dziejów
- omówienie technik wprowadzania się w świadomy sen
(rozwiń opis)

Streszczenie odcinka

Mariusz Sobkowiak przedstawia świadome śnienie jako stan odmiennej świadomości, w którym śniący zdaje sobie sprawę, że doświadcza snu, a dzięki temu może w pewnym zakresie wpływać na jego przebieg. Oneironautyka jest określona jako sztuka świadomego śnienia, natomiast oneironauta to osoba, która rozwija i wykorzystuje tę umiejętność. Prelegent wiąże temat także z psychonautyką, rozumianą jako badanie własnej psychiki i doświadczeń wewnętrznych. Wprowadzenie dotyczy fizjologii snu. Dobowy rytm człowieka dzieli się na okres czuwania oraz trwający zwykle siedem–osiem godzin sen. Sen obejmuje fazę non-REM, podzieloną na cztery stadia od lekkiej drzemki do snu głębokiego, oraz fazę REM, której nazwa pochodzi od szybkich ruchów gałek ocznych. Non-REM służy przede wszystkim fizycznej regeneracji organizmu, między innymi obniżeniu ciśnienia i wydzielania kortyzolu oraz zwiększeniu wydzielania hormonu wzrostu. W fazie REM pojawiają się najbardziej rozbudowane marzenia senne. W ciągu nocy występuje zwykle około pięciu okresów REM, przy czym kolejne są coraz dłuższe, a sny zapamiętywane po przebudzeniu najczęściej pochodzą z ostatniej, najdłuższej fazy. W zwykłym śnie człowiek zachowuje świadomość przedmiotów, zdarzeń i własnego „ja”, ale nie ma metaświadomości, czyli świadomości własnych procesów psychicznych oraz tego, że właśnie śni. Dlatego senna rzeczywistość wydaje się prawdziwa, a wydarzenia absurdalne nie budzą refleksji. Śniący przeżywa strach podczas koszmaru, ponieważ nie rozpoznaje jego umowności. Świadome śnienie polega na pojawieniu się nadrzędnej świadomości: rozpoznaniu, że otaczający świat jest konstrukcją umysłu, odmienną od rzeczywistości jawy. Samo uświadomienie sobie snu nie zawsze oznacza pełną kontrolę nad jego treścią, ale stwarza możliwość świadomego działania i modyfikowania wydarzeń. Prelegent omawia naukowe dowody na istnienie świadomych snów. Przez długi czas badacze odrzucali możliwość zachowania świadomości podczas snu, jednak w latach siedemdziesiątych wykorzystano obserwację ruchów gałek ocznych w fazie REM. Osoby twierdzące, że potrafią śnić świadomie, umawiały się przed zaśnięciem z badaczami na wykonanie określonej sekwencji ruchów oczu po uzyskaniu świadomości we śnie. Ruchy te rejestrowano podczas snu, a ich wystąpienie w odpowiednim momencie, potwierdzonym między innymi przez elektroencefalogram, wskazywało, że badany pamiętał instrukcję i wykonał ją już w świecie snu. W ten sposób śniący mogli komunikować się z laboratorium bez wybudzania się. Do badań snu wykorzystywano również pomiary napięcia mięśniowego i innych zmian fizjologicznych towarzyszących fazie REM. Z neurofizjologicznego punktu widzenia zwykły sen charakteryzuje się większą aktywnością układu limbicznego, odpowiedzialnego za emocje, oraz mniejszą aktywnością kory przedczołowej, związanej z refleksją i wyższymi funkcjami poznawczymi. W rezultacie śniący intensywnie uczestniczy w wydarzeniach, ale nie analizuje ich i nie dostrzega sprzeczności. Według przedstawionego ujęcia przejście do snu świadomego wiąże się z aktywacją określonych obszarów lewej półkuli, między innymi dolnego płata ciemieniowego oraz rejonów związanych z mową i tworzeniem świadomego obrazu siebie. Istotna ma być także aktywacja grzbietowo-bocznej kory przedczołowej, odpowiadającej za pamięć operacyjną, refleksję, analizę i dostęp do wspomnień z okresu czuwania. Utrzymanie odpowiedniego poziomu tej aktywności jest kluczowe: zbyt niski poziom prowadzi do utraty świadomości snu, a zbyt wysoki do przebudzenia. Świadome sny mogą być wykorzystywane do radzenia sobie z koszmarami. Sobkowiak opisuje własne doświadczenie, w którym spontaniczne rozpoznanie snu podczas koszmaru pozwoliło mu najpierw się obudzić, a następnie nauczyć zmieniania jego przebiegu. Świadomość, że zagrożenie nie jest realne, osłabia lęk i pozwala przekształcić potwora w nieszkodliwą postać, zamienić noc w dzień czy nieprzyjazne miejsce w bezpieczny krajobraz. Innym zastosowaniem jest rozrywka i realizowanie w wyobrażonym świecie doświadczeń niemożliwych na jawie, takich jak latanie, chodzenie po wodzie lub przenikanie przez ściany. Prelegent podkreśla jednak, że stopień kontroli zależy od doświadczenia i umiejętności śniącego. Sny mogą także dostarczać inspiracji twórczej i ułatwiać rozwiązywanie problemów. Wykład przywołuje przykłady odkryć i dzieł, których pomysły miały pojawić się w snach, między innymi pierścieniowej budowy cząsteczki benzenu, maszyny do szycia oraz kompozycji Giuseppego Tartiniego inspirowanej snem o diable grającym na skrzypcach. W świadomym śnie łatwiej zapamiętać pojawiające się idee. Można również zadawać pytania postaciom sennym i szukać w ten sposób twórczych rozwiązań problemów z życia codziennego. W nawiązaniu do psychologii zorientowanej na proces Arnolda Mindella postacie te są przedstawiane jako możliwe uosobienia „metakomunikatora” – części psychiki mającej dostęp do szerokiego zasobu wspomnień, doświadczeń i nieuświadomionych informacji. Jest to koncepcja interpretacyjna, a nie rozstrzygnięte wyjaśnienie natury snów. Kolejne wymienione zastosowania obejmują odtwarzanie wspomnień, ćwiczenie umiejętności oraz pracę nad lękami i fobiami. Według prelegenta w czasie snu można uzyskać dostęp do wspomnień trudnych do przywołania na jawie. Sportowcy i osoby uczące się mogą w kontrolowanym śnie powtarzać określone czynności, na przykład grę w tenisa, jazdę samochodem lub elementy akrobacji. Ma to przypominać wizualizację stosowaną w treningu, z tą różnicą, że śniący aktywnie wykonuje daną czynność. Świadomy sen może też umożliwiać bezpieczne przećwiczenie sytuacji wywołujących lęk, takich jak wystąpienie przed grupą, ponieważ nieudana próba nie niesie realnych konsekwencji. Sen zostaje w tym ujęciu potraktowany jako dodatkowy czas, który można przeżywać bardziej świadomie. Dużo miejsca poświęcono postaciom sennym. Dzięki możliwości komunikowania się z osobami pozostającymi świadomymi we śnie badacze, w tym niemiecki psycholog Paul Tholey, próbowali zadawać postaciom sennym proste pytania i zadania matematyczne. Reakcje były na ogół ograniczone, szczególnie gdy wynik działania przekraczał dwadzieścia. Postacie lepiej radziły sobie z mnożeniem i dzieleniem niż z dodawaniem i odejmowaniem, co prelegent interpretuje jako możliwy efekt korzystania z zapamiętanych tabliczek mnożenia zamiast wykonywania obliczeń w pamięci operacyjnej. Zdarzały się również reakcje emocjonalne i odmowa odpowiedzi: niektóre postacie uciekały, płakały albo uznawały pytanie za zbyt osobiste. Wykład przywołuje to jako argument za tym, że senne postacie korzystają z zasobów i ograniczeń psychiki śniącego. Postacie ze snów świadomych mają statystycznie pojawiać się rzadziej niż w snach zwykłych. Mogą być mniej aktywne, bardziej przygaszone i niechętnie nawiązywać kontakt, zwłaszcza gdy śniący próbuje gwałtownie zmieniać całe otoczenie. Nie ma jednej uznanej odpowiedzi na pytanie, czym właściwie są. W ujęciu naturalistycznym mogą być racjonalizacją przypadkowych impulsów nerwowych, w psychologii zorientowanej na proces – uosobieniem nieuświadomionych treści i informacji, do których śniący nie ma dostępu na jawie, a w innych interpretacjach mogą przypominać odrębne aspekty osobowości. Prelegent zachęca do dialogu z nimi, ale podkreśla, że ich natura pozostaje zagadką. Za najważniejsze zagrożenie związane z praktykowaniem świadomego śnienia uznany zostaje napadowy paraliż senny. W kulturach różnych epok doświadczenie to tłumaczono obecnością dusiołka, zmory, demona, wampira, ducha lub współcześnie przybysza z kosmosu. Fizjologicznie paraliż senny wiąże się z naturalnym mechanizmem fazy REM, który blokuje przekazywanie impulsów z mózgu do mięśni szkieletowych, aby śniący nie odgrywał ruchów ze snu. Jeśli człowiek częściowo się wybudzi, zanim ustąpi ten mechanizm, może być świadomy otoczenia, lecz niezdolny do poruszenia się ani wydania głosu. Towarzyszyć temu mogą duszność, ucisk w klatce piersiowej oraz halucynacje wzrokowe i słuchowe, często przybierające postać ciemnej sylwetki stojącej przy łóżku lub duszącej śpiącego. Zjawisko może wystąpić także pod wpływem silnego stresu i nie dotyczy wyłącznie osób praktykujących oneironautykę. Sobkowiak wyjaśnia, że świadome przejście ze snu do jawy może nastąpić w trakcie fazy REM, gdy paraliż mięśni jeszcze się utrzymuje, dlatego początkujący adepci mogą zetknąć się z tym doświadczeniem. W razie napadu zaleca wykorzystanie zachowanych ruchów gałek ocznych: intensywne mruganie lub poruszanie oczami ma pomóc mózgowi rozpoznać, że nastąpiło już przebudzenie, i przywrócić kontrolę nad ciałem. Alternatywą jest zamknięcie oczu oraz próba powrotu do snu, co może ponownie włączyć śniącego w marzenie senne. Świadome śnienie pojawia się w wielu tradycjach kulturowych i religijnych. Wykład odwołuje się do filmu Incepcja Christophera Nolana, który spopularyzował ideę kontrolowanych i współdzielonych snów, choć podkreślono, że nie ma naukowych dowodów na możliwość wspólnego śnienia przez kilka osób. Taką możliwość przypisuje się natomiast tradycjom związanym z ludem Yaqui, naukom Carlosa Castanedy i jego nauczyciela Don Juana Matusa oraz relacji Florindy Donner. W kulturach łowiecko-zbierackich sen tłumaczono opuszczaniem ciała przez duszę. W mitologii greckiej za sny odpowiadał Hypnos, któremu pomagali Morfeusz, Ikelos i Fantasos, a w świątyniach Asklepiosa oczekiwano snów proroczych i uzdrawiających. Elementy świadomego śnienia występują również w buddyzmie, między innymi w jodze świadomego śnienia praktykowanej w tradycji Karma Kagyu. Ostatnia część dotyczy technik wywoływania świadomych snów. Jedną z nich jest Wake Back to Bed, czyli „obudź się i wróć do łóżka”. Polega na zaplanowanym przebudzeniu po kilku godzinach snu, po pierwszej lub kilku fazach REM, pozostaniu przez około dwadzieścia minut w stanie aktywności umysłowej, a następnie ponownym zaśnięciu. Ponieważ druga część nocy obfituje w dłuższe fazy REM, a mózg pozostaje częściowo pobudzony, zwiększa się szansa na świadomy sen. Technika może być nieodpowiednia dla osób mających problemy z ponownym zasypianiem. Drugą metodą jest testowanie rzeczywistości. W ciągu dnia należy wielokrotnie wykonywać czynności pozwalające sprawdzić, czy jest się na jawie, i łączyć je z pytaniem, czy właśnie nie trwa sen. Przykładem jest dwukrotne odczytywanie godziny na zegarku: we śnie wskazanie ma się zmienić w sposób niemożliwy lub nielogiczny. Innym testem może być próba przeniknięcia dłonią przez przedmiot albo oderwania się od ziemi. Wyrobienie takich nawyków zwiększa prawdopodobieństwo, że zostaną powtórzone we śnie, a ich niezwykły rezultat doprowadzi do rozpoznania, że śniący znajduje się w świecie marzenia sennego. Prelegent zachęca do rozwijania tej praktyki, traktując świadome śnienie jako sposób na bardziej aktywne przeżywanie znacznej części życia poświęcanej na sen.
(rozwiń streszczenie)

Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!

Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.

Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Powiadomienia Web Push o nowościach w Radiu Paranormalium
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.


Dodaj komentarz
Twój nick:
E-mail:


Powiadamiaj o odpowiedziach na mój komentarz. Do wysyłania powiadomień potrzebny jest poprawny adres e-mail (nie będzie publicznie wyświetlany).