Logowanie przy użyciu kont z Facebooka itd. dostępne jest z poziomu forum
- Sprawdź program na najbliższy tydzień
- Już dziś wypróbuj nasze oficjalne aplikacje
- Pilny apel: Przekaż 1% lub datek dla Moniki
- Nowe książki autorstwa A. Miazgi i D. Treli
- Założ paranormalnego bloga i poczuj się jak redaktor
▼ szczegóły ▼
Paralaksa
Odcinek: Najlepsze z Nowej Atlantydy: Tajemnice peruwiańskich mumii
Strona Chrisa Miekiny: Nowa Atlantyda
Streszczenie odcinka
Muzeum Historii Naturalnej w Corpus Christi w Teksasie od około sześciu dekad przechowuje peruwiańską mumię, której dokładne pochodzenie i droga do Stanów Zjednoczonych nie są znane. Do 1957 roku znajdowała się ona w muzeum w Nowym Jorku, a następnie trafiła do Teksasu, gdzie przez pewien czas była najstarszym eksponatem historycznym placówki. Udostępniano ją publiczności do 1980 roku, po czym przeniesiono do magazynu. Peru zabiega obecnie o jej zwrot, a muzeum deklaruje gotowość przekazania mumii po zakończeniu kolejnych badań.
Badania rentgenowskie przeprowadzone w Szpitalu Dziecięcym Driscoll wykazały, że szczątki należą prawdopodobnie do dziecka w wieku sześciu–ośmiu lat, zmarłego około dwóch tysięcy lat temu. Początkowo sądzono, że w kokonie z lin znajduje się ciało bardzo małego dziecka, jednak zdjęcia ujawniły podkurczone nogi, zgodnie z typowym sposobem układania peruwiańskich mumii w pozycji kucznej. Planowane są dalsze badania, w tym analizy genetyczne, które mogłyby ustalić pochodzenie dziecka i jego przynależność kulturową. Wiek mumii rodzi przypuszczenie, że mogła ona pochodzić z kultury starszej niż państwo Inków. Przekazanie szczątków Peru może jednak opóźnić dostęp do zaawansowanych metod badawczych, ponieważ kraj ten dysponuje ograniczonym zapleczem technologicznym, mimo że posiada tysiące mumii.
W audycji wspomniano także o innych zagadkach archeologicznych Peru, między innymi o kulturze Paracas, kojarzonej z wydłużonymi czaszkami, oraz o Chachapoya, zwanych wojownikami chmur. Lud ten zamieszkiwał peruwiańską Amazonię, a jego najstarsze ślady datuje się na około 200 rok naszej ery. Chachapoya wyróżniali się posturą, smukłą sylwetką i rudawym odcieniem włosów. Stawili silny opór ekspansji Inków, lecz po przybyciu Hiszpanów zawarli z nimi sojusz, wykorzystując znajomość górskich przejść i kryjówek. Wkrótce jednak ich populację zdziesiątkowały choroby przywiezione przez Europejczyków, a reszta społeczności wymarła w ciągu około dekady.
Pozostałością po Chachapoya są między innymi purunmachu – pionowo ustawione, antropomorficzne sarkofagi umieszczane na stromych, trudno dostępnych klifach. W 1928 roku jeden z około dwumetrowych sarkofagów oderwał się od skały i rozbił u jej podnóża, odsłaniając misternie owiniętą mumię. Grobowce często rabowano w poszukiwaniu kosztowności, jednak wiele z nich przetrwało dzięki położeniu niedostępnemu zarówno dla ludzi, jak i zwierząt. Sarkofagi wykonywano, oblepiając zawinięte w tkaninę ciało warstwami gliny, mułu i słomy. Następnie malowano je na kremowo, zdobiono motywami biżuterii, a twarze pokrywano czerwonymi i żółtymi barwami.
W jednym z miejsc odkryto grupę znacznie mniejszych purunmachu, których wysokość nie przekraczała 70 centymetrów. Po otwarciu jednego z nich okazało się, że zawiera mumię dziecka. Podobne sarkofagi dziecięce znaleziono w niedostępnej części peruwiańskiej Amazonii, lecz dotąd nie przeprowadzono ich szczegółowych badań genetycznych. Mumie mogą dostarczać informacji nie tylko o kulturze i pochodzeniu dawnych społeczności, lecz także o ich zdrowiu i warunkach życia.
Przykładem są zachowane na ciałach i ubraniach pasożyty. W mumiach z obszaru pustyni Atakama znaleziono jaja wszy łonowej Pthirus pubis, między innymi na około dwutysiącletniej mumii z Chile. Dobrze zachowane osobniki odkryto również w odzieży tysiącletniej mumii peruwiańskiej. Analizy wskazują, że pasożyt ten występował w populacjach andyjskich już w czasach przedkolumbijskich, a jego obecność w Ameryce może wiązać się z pierwszymi falami migracji do Nowego Świata.
Szczegółowo zbadano także mumię Mayta Chiribaya z Ariki w południowym Chile, datowaną na lata 670–990 naszej ery. Jej włosy niemal w całości pokrywały gnidy i dorosłe wszy. Przy użyciu mikroskopu optycznego i elektronowego oceniono budowę zachowanych jaj oraz poszczególne elementy morfologii pasożytów. Wyniki wskazują, że wszawica była częstym problemem andyjskich rolników i pasterzy, przenoszącym się przede wszystkim przez bezpośredni kontakt głów. Do mycia włosów stosowano szampon przygotowywany z jukki.
(rozwiń streszczenie)
Streszczenie zostało przygotowane przez AI w oparciu o transkrypcję odcinka. Pamiętaj, że nawet najlepsze streszczenie nie powie wszystkiego o całej audycji, szczególnie gdy jest ona długa - zachęcamy do wysłuchania całości!
Jeśli w streszczeniu bądź transkrypcji dostrzegłeś jakieś literówki bądź inne rażące błędy, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym.
Kopiowanie i umieszczanie naszych treści na łamach innych serwisów jest dozwolone na zasadach opisanych w licencji.
▼ Wyświetl transkrypcję ▼
Nie przegap żadnych nowości! Już dziś zapisz się na nasz newsletter emailowy lub włącz powiadomienia w przeglądarce, aby być na bieżąco z najnowszymi artykułami i audycjami.
Dodaj komentarz