Radio Paranormalium zaprasza do wysłuchania audycji z cyklu "Debaty
niekontrolowane". Z wizytą w Biurze Duchów. Niedziela, 17 stycznia
2021 roku będzie od godziny dziewiętnastej
bardzo, bardzo magiczna. Przez najbliższe dwie godziny, yy, magia nie będzie nas
opuszczać. Dzisiaj tematem głównym dyskusji będzie Harry Potter i jego
tajemnice. Naszym gościem będzie doktor
habilitowana Agnieszka Kobrzycka, historyk literatury, autorka cyklu "Odkrywanie
tajemnic Harry'ego Pottera", którego pierwsza część "Hogwart. Gryffindor"
ukazała się nakładem Oficyny Wydawniczej Impuls i którą to książkę będzie można
dzisiaj zdobyć. Oczywiście szczegóły przekażę już za chwilę. Obecna
również po drugiej stronie połączenia internetowego Beata Kampa vel Ada Edelman
z bloga Biuro Duchów. Ja się nazywam Marek Sęk "Ivellios". Będę
tutaj operował, mm, tymi różnymi pokrętłami. Będę dbał o to, żeby się miło
słuchało, no i będę także obsługiwał komentarze z czata i nasz telefon. Będzie
można do nas dzwonić i pisać. Nasze numery telefonów to jak zawsze stacjonarny:
Trzydzieści dwa, siedemset czterdzieści
sześć, zero, zero, zero, osiem. Komórkowy i do SMS-ów również to pięćset
trzydzieści, sześćset dwadzieścia, czterysta dziewięćdziesiąt trzy. Pięćset
czterysta dziewięćdziesiąt trzy. Skype:
radio.paranormalium.pl. Jesteśmy także na
Gadu-Gadu pod numerem trzydzieści sześć, zero osiem, osiemdziesiąt, zero dwa.
Trzydzieści sześć, zero osiem, osiemdziesiąt, zero dwa. Można także do
nas pisać na czatach Radia Paranormalium,
na www.paranormalium.pl oraz na czatach towarzyszących naszym transmisjom na
YouTube. Jesteśmy także na Facebooku, na fanpage'ach Radia Paranormalium i bloga
Biuro Duchów, na grupach Radia Paranormalium i
Czytelników Nieznanego Świata. A jeżeli
ktoś woli, to może także wysyłać pytania, komentarze i różne inne wiadomości
odnoszące się do naszej audycji na nasz adres e-mail: radio@paranormalium.pl.
Uprzedzę jeszcze tylko, że odrobinkę może
nas tutaj rwać tak na ułamki sekund, bo coś tu się dziwnego podziało dzisiaj z
łączem internetowym tuż przed audycją. No,
coś... Chyba jakiś chochlik postanowił nas troszeczkę pozagłuszać. Zauważyłem
takie króciutkie przerwy, ułamkowo-sekundowe w dźwięku na Skypie,
ale myślę, że nie będzie to jakoś strasznie negatywnie wpływało na odbiór
audycji, audycji. Taką przynajmniej mam nadzieję i z taką nadzieją oddaję Wam
głos. Pani Agnieszko, Beato, zaczynajcie! Yy, dzień dobry. Witam serdecznie
wszystkich Państwa. Witam, yy, panią Agnieszkę i dziękuję, że zechciała pani
spędzić z nami dzisiejszy wieczór. Dzień dobry, dobry wieczór. Bardzo się
cieszę, że mogę porozmawiać. Zwłaszcza, że
regularnie słucham Radia Paranormalium już od, od lat i, ee, jest mi
nies-niesamowicie miło, że mogłam dołączyć tutaj, ee, w charakterze rozmówcy.
Ja tylko pozwolę sobie dla porządku przypomnieć, że na fanpage'u Biura Duchów
trwa konkurs. Yy, można, yy, poprzez udostępnienie posta
wziąć udział w tym konkursie, a nagrodą jest książka pani
Agniesz-Agnieszki Kobrzyckiej "Odkrywanie tajemnic Harry'ego Pottera. Hogwart.
Gryffindor". Jest to, yy, pierwsza część całej serii, która, mm, yy, opisuje
bardzo, bardzo dokładnie różne wątki i, yy, tematy, z których, no, bez
wątpienia korzystała, mm, pani Rowling, pisząc, pisząc swoją, yy,
książkę. Yy, szanowni Państwo, yy, pierwsza część, yy, sagi o
małym czarodzieju ukazała się w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym siódmym
roku i nie wiem, czy ktokolwiek przypuszczał
nawet, jaką popularność osiągną wszystkie, yy, części sagi i, yy,
jak, yy, losy chłopca, którego imię znał cały magiczny świat, albowiem jako
jedyny przeżył spotkanie z okrutnym Lordem Voldemortem. Jak ta opowieść podbije
serca dorosłych i dzieci? I co najciekawsze, podbije również, yy,
serca krytyków, ponieważ, yy, książka spotkała się z bardzo dobrym, yy,
przyjęciem, mm, osób, yy, które ją, yy, oceniały, które ją recenzowały
i później, jak wszyscy wiemy, zaowocowała, mm, wspaniałymi
produkcjami, yy, filmowymi. Aż wreszcie, yy, spotka... doszło do
zjawiska zwanego światową potteromanią. Myślę, że, yy, nie ma, mm,
skutku bez przyczyny i gdyby nie niezwykłość, wielowarstwowość,
wielowątkowość i naprawdę literacka, przepiękna literacka, yy,
strona, mm, tej powieści, to nie zyskałaby ona tak wielkiej sławy.
Więc, yy, stąd moje pierwsze pytanie do, yy, naszego dziś, naszego gościa. Pani
Agnieszko, autorkę, czyli, yy, J.K. Rowling, przedstawia się jako
samotną matkę...... która w zasadzie, hm, nieomalże
przez przypadek popełniła tak znaczącą powieść. Myślę, że nieliczni
albo też najbardziej zatwardziali fani powieści do-doszukują się,
yy, wątków biograficznych dotyczących wykształcenia, dotyczących
przygotowań, jakie autorka poczyniła, zanim w ogóle zabrała się za pisanie tej
powieści. I teraz bardzo uprzejmie proszę, żeby nam pani na
początek przedstawiła postać autorki. Ja myślę, że Rowling zawsze miała jakieś
ambicje intelektualne, bo tak jak, jak wspomina,
dorastała wraz z siostrą i zawsze uchodziła za tę bardziej inteligentną.
Poza tym Rowling też, też mówiła o swoim takim ścisłym,
analitycznym umyśle. Była bardzo dobra z
fizyki, z nauk ścisłych. Nawet rozważała studia w tym kierunku, ale
okazały się jednak zbyt, no, nudne, takie
dla, dla osoby obdarzonej tak niezwykłą wyobraźnią. Więc Rowling
dostała się, próbowała się dostać na Oxford. Nie udało jej się to, ale
ostatecznie została przyjęta na taki bardzo dobry
uniwersytet w południowej Anglii, Exeter. On jest chyba siódmy w rankingu w tej
chwili wszystkich brytyjskich uniwersytetów, czyli to jest bardzo
wysoko, biorąc pod uwagę, jak wiele tych
uczelni w Wielkiej Brytanii funkcjonuje. Czyli skończyła elitarną szkołę wyższą
i studiowała dwa obszary. U nas byśmy może powiedzieli, że jest filologiem
klasycznym i filologiem romańskim. To znaczy, yy, na zachodzie Europy
nie ma takich w ogóle kwalifikacji. Studiuje się albo literaturę
danego kraju, albo językoznawstwo. Więc ona jest taką specjalistką od
literatury i kultury romańskiej, francuskiej i, i
od literatury klasycznej, greckiej, rzymskiej. I tę erudycję właśnie bardzo
dobrze widać w książkach i wiedza na ten temat jest bardzo ważna, ponieważ
filologowie romańscy i właśnie filologowie klasyczni,
no, z entuzjazmem, przynajmniej tutaj, na naszym gruncie polskim, moi koledzy
przyjęli tę książkę. Natomiast w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii
pojawiły się znakomite opracowania dotyczące samej tej warstwy, właśnie,
yy, antycznej u Rowling. Chociażby to zostało rozpracowane
szczegółowo. W każdym razie to takie zabawne, bo ona się nie chciała w ogóle
rodzicom przyznać, że studiuje języki klasyczne, martwe języki, łacinę i
grekę. I przyznała się do tego tylko dopiero
w, w chwili obrony, po obronie. Natomiast literatura i język francuski były w
porządku, a bała się reakcji rodziny na to, że zajmuje się tak nieprzydatną
sferą jak, jak kultura antyczna. No, jak się okazuje, to,
to ta znajomość łaciny, greki i historii antycznej
przyniosła jej ogromną fortunę. Ta jej książka się sprzedała w tej chwili mniej
więcej, to jest pół miliarda, pół miliarda egzemplarzy już zostało sprzedanych
Harry'ego Pottera. Także Rowling jest znakomicie wykształconą autorką, a poza
tym co prawda się powtarza taką, taką, takie jej wspomnienie, że
jadąc pociągiem, który się tam gdzieś spóźnił, rozważała
właśnie napisanie książki o małym czarodzieju i doznała takiego swoistego
olśnienia. Ale to nie tak. Pomysł się pojawił rzeczywiście w pociągu. Natomiast
ona potem przez siedem lat pracowicie robiła notatki
i zapisywała wszystkie najdrobniejsze szczegóły, tworząc ten, ten swój
fikcyjny świat. To było siedem lat bardzo
ciężkiej pracy i dzisiaj, jak Rowling jest pytana,
jaką radę by dała młodym pisarzom, to zawsze odpowiada, że to jest bardzo
staranne planowanie. Ta książka jest znakomicie zaplanowana, jest bardzo
dokładnie przemyślana. Także, także Rowling na pewno jej tutaj też pomogło
to jej takie, ta jej dyscyplina myślowa, to, że, że była znakomitą
też uczennicą, jeśli chodzi o nauki ścisłe. Bo wbrew pozorom, tak jak, jak
wiem z własnego doświadczenia i obserwując studentów na przykład,
znakomicie radzą sobie na studiach humanistycznych osoby, które, które były
też bardzo dobre z takich przedmiotów jak matematyka na przykład czy fizyka,
ewentualnie próbowały swoich sił wcześniej gdzieś na jakichś studiach....
politechnicznych, to są najlepsi studenci literatury później. I, i Rowling taką
drogę właśnie przeszła. I łączy tę precyzję, taką myślową dyscyplinę,
niesamowitą pracowitość z ogromną erudycją. Zresztą jeden z jej profesorów
wspominał, że ona jakby na swojej, na, na
studiach robiła to, co konieczne, jak się
wyraził, i starała się przede wszystkim rozwijać swoje zainteresowania. Te, te
dotyczące poznawania kultur, przede wszystkim tych kultur dawniejszych.
Ona sama na przykład mówiła, że chciała być alchemikiem jako dziecko, więc
historię alchemii gdzieś tam zgłębiała. I
może, może gdyby była taką prymuską, która
się na każde zajęcia przygotowuje na, na
tam te sto procent, to nie miałaby czasu, żeby przeczytać
tylu książek. Bo, bo jak, jak sobie tak skompletowałam czy odtworzyłam jej,
no, tę, tę bibliografię, która jest potrzebna, żeby zrozumieć Harry'ego
Pottera, no to, to jestem naprawdę pod, pod wielkim wrażeniem, jeśli chodzi o w
ogóle znajomość literatury światowej i znajomość też takiej antropologii
kulturowej. To tyle. Dziękuję bardzo. Myślę, że
każdy, kto przeczytał całość, wszystkie siedem tomów,
zdaje sobie sprawę z tego, o czym pani powiedziała, że nie jest możliwe, żeby
nawet najbardziej natchniona osoba stworzyła tak rozbudowaną, pełną
wielu wątków sagę, w której no, rzeczywiście zachowana jest
nieprawdopodobna konsekwencja w przedstawianiu postaci, zdarzeń, ale też
zastosowano taki zabieg, który powoduje, że czytelnik rośnie razem z Harrym. Bo
przecież każda następna część napisana jest językiem dostosowanym do wzrostu i
rozwoju samych bohaterów, ale również czytelników.
To znaczy akurat w tej wersji brytyjskiej
to jest tak, że ta ewolucja języka jest widoczna, natomiast to jest znacznie
bardziej elegan-elegancki język niż ten w przekładzie, który mamy w przekładzie
Polkowskiego. To jest bardzo ładny angielski i ja,
ja bardzo, ja dokładnie porównałam przekład z oryginałem. Bardzo się
denerwowałam, kiedy, kiedy porównywałam, bo Polkowski sam się potem
przyznawał, że po macoszemu potraktował Pottera. On sobie po prostu nie zdawał
sprawy z tego, z czym ma do czynienia. I bardzo często tam, gdzie są jakieś
rozważania filozoficzne, gdzie pojawiają się jakieś głębsze przemyślenia, to
nasz tłumacz po prostu tnie, czasem wycina całe akapity, a czasem skracając ją
wypowiedź na przykład Dumbledore'a i, i
o kilka zdań. I mnie to bardzo irytowało.
Czyli rzecz, której tłumacz nie powinien robić.
No, to był właśnie... Paradoksalnie to był tak uznany tłumacz, znakomity.
Tylko że on to tłumaczył szybko i on, on zresztą dostał mnóstwo takich
krytycznych listów od czytelników, którzy znali angielski. I potem, potem
się przyznał do tego, że on po prostu sobie nie zdawał sprawy z tego, jaką ta
powieść zrobi karierę. Ale jeśli chodzi o
ewolucję języka, to nawet są takie, takie
artykuły, opracowania pokazujące, jak na przykład ci dorastający bohaterowie,
którzy się tak coraz bardziej buntują, stają się tacy niezależni, na przykład
zaczynają przeklinać. Na początku to nie, to są
takie, powiedzmy, przekleństwa. Merlin's pants, prawda? Czy, czyli na jakieś tam
gadki Merlina albo na brodę Merlina się tam klną. Natomiast, natomiast
no, później powiedzmy, że używają jakichś tam wulgaryzmów, ale to jest już
na samym końcu i ten język jest znacznie
bardziej elegancki w oryginale niż język przekładu.
No, tyle właśnie chciałam powiedzieć, bo,
bo warto właśnie do tej wersji angielskiej sięgnąć. Pani Agnieszko,
w momencie, kiedy książki rzeczywiście wspinały się na szczyty list przebojów i
sięgało po nie zarówno mnóstwo młodszych, jak i starszych czytelników,
powstał taki zarzut, że książka ta nie powinna była trafić do rąk dzieci, gdyż
afirmuje zło, podsyca zainteresowanie okultyzmem. Książka, choć to
już na szczęście zupełnie inne czasy, ale jednak
widniała na Indeksie Ksiąg Zakazanych Kongregacji. Indeksie, który
przecież czyniony jest ręką papieskiej Kongregacji
Nauki Wiary. Tak było. Natomiast no, ktoś, kto potrafi patrzeć szerzej i
rozumie wieloaspektowość tej książki, moim zdaniem nigdy by takiego zarzutu
nie wysnuł. Niemniej...... Pierwszą jak gdyby postacią, która
sugerowałaby, że, że sięgamy tu do jakichś, do
wyobraźnia autorki sięgnęła do przestrzeni demonicznych są oczywiście
dementory. Przerażające stworzenia, które budzą lęk
w świecie czarodziejskim, które wysysają szczęście i dobre uczucia, które
są w stanie podczas tak zwanego pocałunku dementora
pozbawić człowieka duszy, które według słów
jednego z bohaterów wyczuwalne są nawet przez mugoli, czyli niemagicznych. I
cóż, myślę, że opis tych postaci i cała ta przerażająca wizja, jaką one wokół
siebie roztaczają, wzięły się z zupełnie innego źródła niż demonologia.
Oczywiście. To zanim jeszcze opowiem o dementorach, to chciałabym
podkreślić, że takimi najbardziej entuzjastycznymi czytelnikami Pottera wśród
no, osób piszących o Potterze są badacze Biblii. W Stanach Zjednoczonych, w
Chicago na uniwersytecie pracuje taki biblista John Granger, który jest
ortodoksyjnym katolikiem, ojcem siedmiorga dzieci. Tak bardzo się boi o tę, o
tą prawowierną, taką edukację, że nie wysłał tych dzieci nawet do szkoły.
Praktykują taki homeschooling. Natomiast uważa, że żeby
nauczyć czy wychować dzieci w duchu chrześcijańskim, powinno się z dziećmi
wspólnie czytać Harry'ego Pottera. Więc ta, to nastawienie, takie
nieufne do tej książki, przede wszystkim w Polsce, bo, bo naprawdę ja się
kontaktowałam ze studentami też z różnych
krajów, którzy tu przyjeżdżali do nas na Erasmusa i ja nie widziałam takiego
przerażenia i takiej podejrzliwości u nikogo, ani u chrześcijan, ani u
muzułmanów. I to mnie zastanowiło, że właściwie Polacy, tak wyjątkowo
specyficznie Polacy są ostrożni. Wydaje mi się, że może dlatego, że
tak profilaktycznie nie czytają po prostu tej książki. Skoro w kościele dowiedzą
się, że jest niebezpieczna, to nie biorą jej do ręki. Z kolei wydaje mi się, że
duchowni też jej na wszelki wypadek nie biorą do ręki, tylko znają jakieś takie
urywki. Natomiast, natomiast Potter jest pełen
Biblii, jest pełen odniesień do Biblii i cytatów z Biblii.
I sam bohater jest wykreowany na takiego naśladowcę Chrystusa. Nawet jedna z
książek, jedna z pierwszych. Jedno z pierwszych wydań takiej książki Grangera,
o którym mówiłam, "How Harry Cast His Spell", czyli jak Harry rzuca swoje
zaklęcie, nosiła taki kontrowersyjny tytuł: "Harry Jesus Potter Christ". Tylko
potem, potem Granger to zmienił. Granger nie widział w tym nic, nic złego.
A jeśli chodzi o dementorów, to to są takie istoty, które
no, którym się warto przyjrzeć. Może rzeczywiście z satanizmem, z jakąś tam
demonologią to one nie mają nic wspólnego. Akurat tak się składa, że demonologii
ludowej też się przyglądałam, przygotowując się do pisania o Potterze.
Natomiast tutaj źródła dementorów są dwojakie. Z jednej strony literackie, a z
drugiej strony dementorzy są opisem doświadczenia
depresji, przez które Rowling przeszła i
przechodzi do dzisiaj, ponieważ cierpi na taką ciężką, nawracającą depresję.
Więc jeśli chodzi o te źródła literackie
dementorów, to miłośnicy Tolkiena pewnie pamiętają takie postaci
jak Nazgule we "Władcy Pierścieni". To są
takie właśnie mroczne, złe istoty, które potrafią unosić się w powietrzu i
odbierają właśnie szczęście. Sprawiają, że, że
ludzie, nad którymi, nad którymi krążą, tam, rzucając ten swój straszny cień,
czują się nieszczęśliwi, przerażeni. Podobnie jak, jak bohaterowie Rowling,
którzy się stykają z dementorami. Czują zimno i mają
wrażenie właśnie, że stracili całe poczucie szczęścia. Te opisy, jak je się
porównuje właśnie w oryginale, w te angielskie wersje, one są
naprawdę mają ze sobą dużo wspólnego. Natomiast definicję, taką definicję-...
Dementora w samej książce o Harrym Potterze, to nam przedstawia Remus Lupin w
rozmowie z Harrym. I on właśnie tam, tam
opisuje, opisuje tę istotę, która, która jest, jak sam się wyraża, taką jedną
z naj-najokropniejszych złych istot, jakie, jakie w ogóle
istnieją. I teraz tak, znalazłam, szukając właśnie materiałów do książki, takie,
takie bardzo, bardzo ciekawe tropy. Mianowicie lekarze psychiatrzy
na brytyjskich stronach, takich z poradami
właśnie dla osób cierpiących na depresję,
posługują się definicją Dementora, żeby ludziom tłumaczyć, tym swoim, powiedzmy,
potencjalnym pacjentom i tym wszystkim ludziom, którzy szukają, szukają jakichś
informacji na temat depresji. Opisują, odwołując się właśnie do
do postaci Dementora, czym jest depresja. Z tym, że jak, jak wiadomo,
no, ta, ten Dementor może oddziaływać silniej lub słabiej na,
no i na mugola, i na czarodzieja, prawda? Bo tutaj nie ma, nie ma właściwie
rozróżnień. Tutaj może, może ten Dementor również odebrać, wyssać duszę
z niemagicznej istoty. W każdym razie, czyli
ten, ten stan taki przygnębienia, w którym, w który wprawia człowieka czy
czarodzieja Dementor, może być słabszy lub, lub silniejszy. To w zależności od
tego, i tu jest ta niesamowita taka mądrość
Rowling. W zależności od tego, jak wiele ciężkich, trudnych doświadczeń ma na
koncie dana osoba, ten, ten Dementor, czyli ten, ten lęk,
poczucie zagrożenia, które się pojawia w związku z nim, mogą,
mogą odcisnąć silniejsze piętno lub, lub mogą nawet specjalnie
nie, nie zranić psychiki. Czyli na przykład Ron Weasley, który jest,
wyrastał w takiej kochającej, ciepłej rodzinie i nie doświadczył niczego
szczególnie trudnego w życiu, jest odporny na obecność Dementorów,
przynajmniej w dużej części. Natomiast Harry, który został
jako niemowlę właściwie głęboko zraniony,
pozbawiony rodziców i później dorastał w takiej toksycznej atmosferze
wśród ludzi, którzy nie obdarzali go miłością. Harry jest wyjątkowo podatny na,
na zranienie po prostu i na, na poczucie, na, na
popadanie właśnie w stan depresji. Można to tak po prostu określić, czyli to
odczucie pustki. Ci, ci, którzy o Dementorach mówią,
opowiadają ci czarodzieje, że poczułem się
tak, jakbym nigdy w życiu już nie miał być szczęśliwy. I to jest najgorsze,
prawda? To, to poczucie pustki, przygnębienia, takiego
nieszczęścia. Bardzo ciekawie jest opisana na przykład
ta twierdza Azkabanie, w której się trzyma więźniów. Tam ich w zasadzie nikt nie
musi pilnować, znaczy jakby fizycznie ich strzec, bo tam, tam tą barierą, która
uniemożliwia ucieczkę, są właśnie Dementorzy. Oni, oni odbierają taką chęć
do życia. I to jest, i to jest niesamowita taka metafora uwięzienia człowieka
w takiej, w takiej twierdzy, w więzieniu własnych lęków, może własnych wyrzutów
sumienia. Jeśli ktoś ma coś poważnego na
sumieniu właśnie. Czyli, czyli to jest, to jest takie więzienie, ale więzienie,
które, które ma charakter taki bardziej wewnętrzny niż zewnętrzny. Te metafory,
którymi się posługuje Rowling, odwołując się właśnie do tych obrazów rozmaitych,
takich jak chociażby ten Dementor czy twierdza w Azkabanie, są niesamowicie
głębokie. One niosą niesamowicie głębokie
treści ze sobą. Jak się, jak się nad tym zastanowić i na przykład Syriusz Black
nie ulega tej, temu destrukcyjnemu wpływowi Dementorów tylko dlatego, że,
że on ma silne przekonanie, że jest niewinny i,
i ta jego... Nie popełnił żadnego złego czynu i to go ocala
przed Dementorem. Także o tym można by godzinami rozmawiać. Natomiast na
pewno Dementorzy są takimi istotami, które mają bardzo dużo wspólnego z Nagulami
Tolkiena i na pewno u Dementorów, co Rowling sama przyznaje i ona się też nie
wstydzi mówić o swojej depresji, na pewno są takim,
taką wizualizacją doświadczenia depresji, bardzo mądrą, bardzo trafnie opisaną w
powieści. Do tego stopnia trafnie, że właśnie specjaliści, terapeuci się do tych
opisów Rowling odwołują. Bardzo, bardzo dziękuję. Myślę, że jeśli ktokolwiek
miał tutaj jakieś wątpliwości co do jak gdyby genezy powstania tej, tej,
kreowania tej postaci, postaci, to-... Myślę, że to zostało bardzo jasno i
jednoznacznie przedstawione przez Panią. Ja,
czytając książkę, kiedy po raz pierwszy miałam
jakby do czynienia z Harrym Potterem, oczywiście zwróciłam
uwagę na, na postać Dementorów i powiem szczerze, że ja zielonego pojęcia wtedy
nie miałam, że autorka cierpi na depresję, że autorka
no, ma za sobą bardzo ciężkie osobiste przeżycia. Niemniej, kiedy
natrafiłam na opis tych postaci, na ich oddziaływanie na innych ludzi, to proszę
mi wierzyć, że pierwsza moja myśl była dokładnie taka, że jest to jak gdyby
synteza tego, czym jest depresja. I powtarzam po określoności, zielonego
pojęcia nie miałam czy na temat tego, że
autorka mogła tak znakomicie opisać ten stan, albowiem sama na depresję cierpi.
Kolejna rzecz, która mnie bardzo mocno zastanowiła, jeżeli chodzi o dokładność
opisu, o nieprawdopodobne takie odtworzenie i emocji i powiedzmy, wszystkich
doświadczeń. Tego, co człowiek może odczuwać. O przedstawienie świata, w
którym nagle znajduje się bohater. To jest scena śmierci Harry'ego, kiedy on
no, udaje się do zakazanego lasu, lasu, aby dosłownie
dać się zabić Voldemortowi. O i Harry przechodzi coś na kształt śmierci
klinicznej. Z racji moich zainteresowań i jak pani wie, bloga, który, który
prowadzę. No, ja się nie mogę o to nie zapytać.
Oczywiście autorka sama mówiła, że wszystkie tomy, wszystkich siedem tomów
pisała z myślą o tej scenie. I no, wiadomo, że Rowling jest po próbie
samobójczej i na ten temat już nie mówiła. Co? Co widziała
po tej próbie samobójczej czy w trakcie właśnie. Natomiast
to jest takie klasyczne near-death experience. I tutaj badacze Pottera
zwracają na to uwagę. To jest oczywiste dla, dla właśnie też potterologów, że to
jest po prostu opis tego doświadczenia z pogranicza śmierci. Ale zacznę
od początku. Mówi się o Potterze, że to jest taka powieść inicjacyjna, czyli
powieść o dorastaniu. I to dorastanie właśnie, właściwie w każdym,
w każdym tomie Potter przechodzi przez rodzaj inicjacji,
ale w siódmym tomie to jest ta inicjacja, taka bardzo poważna.
Można się odwołać tutaj do, do jakichś takich zwyczajów
naszych przodków czy kultur prymitywnych, prawda? Taki inicjowany młody człowiek
musiał właśnie wybrać się do lasu i tam przeżyć
no, symboliczną śmierć, żeby z tego lasu później, po inicjacji wrócić
no, już jako nowy człowiek, dorosły, dojrzalszy. I tych, tych takich rytów
inicjacyjnych w powieści jest, jest no tyle, ile tomów, jeśli chodzi o Pottera,
bo inni bohaterowie też tego podobne ryty inicjacyjne przeżywają. Oczywiście las
jako miejsce no, typowo takie inicjacyjne. Zresztą tam czekają w tym lesie
nie bez przyczyny, przy siedzibie tego pająka Aragoga
Śmierciożercy z Voldemortem na Harry'ego.
To jest wszystko bardzo starannie. Ta jego podróż do lasu jest bardzo starannie
wystudiowana. Harry musi zostawić najpierw
to, co kocha. Tych, których kocha. Nie wolno mu się pożegnać, bo wie, że jeśli
pożegna się na przykład z Ginny, to może nigdy już do tego lasu nie wejść. Jest
zdecydowany, żeby poświęcić swoje życie dla dobra tej całej społeczności, żeby
Voldemort nie zrobił krzywdy i tym, których on kocha, i wszystkim
innym, prawda? I to jest ta już, ta, to takie pokrewieństwo czy próba,
podobieństwo do postaci Chrystusa. On tam idzie, do tego lasu.
Wspierają go, wspierają go duchy zmarłych
rodziców, ojciec chrzestny. I tutaj, żeby
omówić tą scenę, to też pewnie trzeba by było mieć całą noc.
...A nie mamy tyle. W każdym razie dociera do tej, do tego matecznika zła, do
miejsca, gdzie, gdzie była ta, była siedziba tych, tych strasznych,
monstrualnych pająków. Pająk w naszej kulturze, no, powiedzmy, że, że wśród
różnych takich znaczeń, to w tym przypadku
jest na pewno symbolem zła. Ewidentnie ten, ten monstrualny, ogromny pająk.
Zresztą
ta symbolika pająków, nawet to, że, że Ron
Weasley, prawda? Nie-- potwornie boi się
pająków, nienawidzi się, bo to jest taki duch szlachetny bardzo. To, to już jest
taka wskazówka. I teraz tak Voldemort stoi na tle tej, tej jamy
Aragoga, która jest jeszcze jakimiś pajęczynami tam pokryta. I proszę zwrócić
uwagę, ten Voldemort jest tak zły, że, że, że
zabił, pokonał te okropne pająki. I to jest kolejna scena, kiedy widzimy
Voldemorta na tle czegoś, co przypomina
wejście do otchłani piekielnej. Wcześniej
taką scenę mamy na początku tomu, bo, bo
tutaj mamy taki rodzaj kompozycji ramowej. Zaczyna się siódmy tom sceną
wejścia, wkroczenia Jakleja i Snape'a do domu, do domu
Malfoyów i tam czeka właśnie na nich Voldemort, siedząc
na, na tle takiego kominka. I jakby ktoś sobie przypomniał, jak były wyobrażane
wejścia do piekieł w ikonografii od średniowiecza mniej więcej do, do
przynajmniej do baroku, to, to wszystko
się staje jasne. To jest taka, taki, taki po prostu Szatan, gdzieś tam
na tle tego piekielnego ognia siedzący. Panuje tam taki półmrok i jest ten, ten
kominek trochę tę otchłań przypomina. I
właśnie, jak sobie uświadomimy, że później
widzimy Voldemorta przed podobną, taką straszną otchłanią, czyli, czyli tym
wejściem do, do siedziby Aragoga, to, to mamy odpowiedź właśnie i to jest
koniec historii właściwie, bo zaczyna się ten, ta opowieść, ten siódmy tom
wizją Voldemorta, takiego, takiego właściwie szatana. I
kończy się i potem już jest tylko śmierć.
No, a potem, potem się okaże, że nie, nie
do końca. W każdym razie, w każdym razie Voldemort go tam oczekuje i Harry po
prostu godzi się. Godzi się umrzeć. Tam tych takich elementów, które,
które z kolei pozwalają kojarzyć Harry'ego z Chrystusem,
jest bardzo dużo. Na przykład, kiedy Harry upada pod tym-- po
wykonaniu zaklęcia Avada Kedavra przez Voldemorta, to podbiega do niego mama
Drakona, żeby sprawdzić, czy on rzeczywiście nie żyje. I po angielsku
dosłownie to jest... Ona jest bardzo zdenerwowana, bo, bo
domyśla się, że Harry, Harry przeżył i
bardzo chce się dowiedzieć czegoś na temat
jej syna. Co się dzieje z jej synem? Czy on? Czy on żyje? I teraz
mowa, mowa jest o tym, że her nails pierced him, czyli jej paznokcie, a
paznokcie, słowo paznokcie i słowo gwoździe brzmi
no i pisze się tak samo po angielsku. Czyli przebiły go, wbiły się w jego ciało
jej paznokcie, czyli jej, jej gwoździe wbijają się w ciało Pottera. To jest też
takie bardzo charakterystyczne i, i też krytycy to zauważyli. W każdym razie
Potter. Potter przez chwilę był właśnie po tej drugiej stronie. I teraz samo,
sam opis tego, co widzi na tej stacji King's Cross, tak jak rzeczywiście
wielu badaczy zauważyło, jest wzorowany dokładnie na, na tych znanych nam
chociażby z opisów Moody'ego czy z takiej strony, którą też Państwu wszystkim
polecam NDERF, czyli Near Death Experience Research Foundation. Taki
skrót to jest strona założona przez lekarza, o ile się nie mylę, onkologa.
Można tam wejść. Część haseł, bardzo duża,
jest tłumaczona i właściwie codziennie ludzie z całego świata dodają tam swoje
opisy tych doświadczeń z pogranicza śmierci. I to jest o tyle fascynujące, że,
że po prostu no pozwala, pozwala się jakby przekonać, że,
że bez względu na kulturę wszyscy to podobnie przeżywają. I teraz tak
ja, ja rzeczywiście jak, jak to te scenę na King's Cross analizowałam, to
przeczytałam setki tych, tych opisów, jeśli nie więcej z tej strony. I tam
bardzo często też się pojawia taka, takie
wyobrażenie mgły. Czyli Harry znajduje się w takim stanie takiego spokoju,
dobrostanu. Niczego właściwie nie potrzebuje, jest mu dobrze, tak jak jak
większość osób, które, które na tej stronie. No, bo rzeczywiście Moody
zaledwie jakąś bardzo niewielką ilość opisał tych, tych
doświadczeń, natomiast tam są tysiące tych doświadczeń....skatalogowane, więc ta
mgła, ten stan najpierw dobrostanu, w którym, w
którym bohaterowi niczego nie brakuje, nie jest mu ani za ciepło, ani za gorąco.
Jest mu po prostu dobrze. Czuje się odprężony, czuje się komfortowo. To jest
przecież typowe dla NDE. Następnie właśnie
jesteśmy umysłem, prawda? To jest, Rowling pokazuje, że my, że, że my to przede
wszystkim nasz, no, może nie umysł, nasza
dusza inteligentna. Więc w ramach, w miarę jak Harry zaczyna się rozglądać wokół
siebie, to przed jego oczami z tej mgły wyłania się świat i on sobie jakby sam
wymyśla miejsce spotkania z Dumbledore'em.
I znowu to jest bardzo charakterystyczne
dla tych opisów, które, które czytałam na, na tej stronie NDER. Czyli
świat, świat wyłania się przed oczami Harry'ego. I tu jest bardzo
charakterystyczne. Harry zastanawia się, czy ma ciało. Skoro, skoro
o tym pomyślał, to to ciało się jakoś zjawia. I pierwsze co,
no, no, jest ten moment, ta kwestia nagości. On jest, on jest nagi, ale to
jest taka nagość, która, którą można by kulturowo z symboliką takiej czystości,
szlachetności, prawości powiązać. I Harry patrzy na swoje ręce. I ten motyw
spoglądania na, na własne ręce przez Harry'ego, on się powtarza kilkakrotnie w
książce i zawsze po to, żeby, żeby skonstatować, że te ręce Harry'ego są
czyste. Czyli tutaj dokonuje się taki ten element tego sądu czy jakby
samooceny. Nie ma tego przeglądu życia. Natomiast on został
przez Rowling bardzo króciutko zawarty w tej, w tym spostrzeżeniu, że Harry
spogląda na swoje ręce i widzi, że są czyste. Nie splamił się żadną, no,
zbrodnią, poważniejszym występkiem. Proszę zwrócić uwagę, Harry nigdy nikogo nie
zabił. Nawet kiedy walczył ze Śmierciożercami, to stosował
takie zaklęcie shield charm, czyli taką, taką tarczę ochronną. Ewentualnie
rozbrajał tych, którzy byli uzbrojeni i później, za chwilę, jak wróci
do świata, to również pokona Voldemorta,
nie rzucając śmiertelnego zaklęcia. On się
znowu tylko będzie bronił, a Voldemort zginie ostatecznie od własnego
zaklęcia, które rzuci. To jest znowu ta prawda, że zło, które czynimy, wraca do
nas i że zło jest autodestrukcyjne. To u Rowling jest niesamowicie mocno
akcentowane. Voldemort to Voldemort rzuci jeszcze raz hasło,
zaklęcie uśmiercające, a Harry znowu będzie się tylko bronił. Więc ten motyw
takiej, tej oceny, którą dusza przechodzi w czasie NDE, on jest tutaj tylko
streszczony w tym, tym takim geście Harry'ego, który przygląda się z własnym
czystym dłoniom. On ma czyste ręce i potem pojawia się,
no, pojawia się ten przewodnik, prawda? Pojawia się Dumbledore, który zawsze był
takim aniołem stróżem właściwie Harry'ego.
On Harrym bardzo dużo wiedział. Zresztą
Dumbledore nie jest do końca postacią taką
z tego świata, że tak powiem. On w tym uniwersum Hogwartu pełni funkcję trochę
takiej, takiego absolutu, jakiejś takiej
postaci transcendentnej. No ale o tym też
będę pisała szerzej jeszcze piszę w tej książce, która już się ukazała i, i w
kolejnym też, w kolejnych książkach też o tym będzie więcej. Natomiast
to jest, to jest ta postać, z którą się rozmawia, prawda? I ci, których czas
jeszcze nie nadszedł, jak to w tym NDE często, często ci, ci ludzie
opisujący to doświadczenie, wspominają. Mają wybór, prawda? No, mogą wrócić albo
mogą zostać. I teraz Dumbledore, w taki klasyczny dla NDE sposób
pozwala Harry'emu wybrać. Z tym że znowu, dokładnie tak, jak ci przewodnicy,
mentorzy w NDE zaznacza, że no, jeśli wybierze,
pozostanie tutaj, w tym dobrostanie, wsiądzie do pociągu, prawda, który go
zabierze dalej, to... No właśnie, to zostawi tych, którzy,
którzy tam jeszcze cierpią. To znaczy nie, nie szantażuje go może tak, ale mówi
mu, że jeśli wróci, to mniej ludzi będzie płakać, mniej, mniej serc zostanie
zranionych. Więc robi to bardzo dyskretnie, delikatnie, nie naciska i
Harry sam podejmuje decyzję. Zresztą motyw wolnej woli jest w tej powieści
bardzo, bardzo ważny. Jest kluczowy. Bohaterowie jakby... Bohaterowie zawsze
mają wybór. Każdy może wybrać, kim chce się stać i
nawet Voldemortowi Harry w ostatnich sekundach jego życia jeszcze daje ten, ten
wybór. Pozwala mu wybrać, nawrócić się i, i okazać skruchę. Tylko Voldemort nie
jest na to gotowy. I proszę zobaczyć, że
tam w tej scenie właśnie na King's Cross
pojawia się też ta taka nieszczęsna dusza Voldemorta, prawda? To znaczy to jest
jakieś takie bardzo brzydkie, odrażające, no, chyba niemowlę, bo Harry'emu
nawet trudno określić, co to jest. Czyli jakby ta dusza nie jest w pełni
uformowana, bo, bo jest takim jakimś rodzajem dopiero embrionu czy jakiegoś
takiego niemowlęcia. Czyli nigdy ta dusza się nie rozwinęła, nie uformowała. Ona
sobie gdzieś tam leży, budzi wstręt i, i Harry oczywiście, jak to
Harry-... chciałby pomóc, prawda? Natomiast,
natomiast Dumbledore wyjaśnia, no, że no, nie każdemu można pomóc. On,
Voldemort trafia jakby na to Kings Cross razem, razem z Harrym, jako że są
ze sobą połączeni, prawda? Są z tym, mają, mają wiele wspólnego. Harry
jest Horkruksem przecież Voldemorta. Nosi
w sobie kawałek tej, tej jego duszy i ta
dusza jest wyjątkowo odrażająca. To jest takie właśnie takie niezwykłe. I znowu,
tak jak w tych opisach NDE, w momencie,
kiedy, kiedy bohater podejmuje decyzję, od
razu wraca do swojego ciała. Jest już na miejscu, czuje ziemię. Tam tych takich
symbolicznych gestów, sytuacji jest mnóstwo, bo Harry leży twarzą do ziemi i
czuje tę pachnącą, taką żywą ziemię. Czuje, że wrócił. I teraz no zaczyna się
ten ostatni akt, ta ostatnia rozprawa ze Śmierciożercami. Ale jeszcze
musi pozostać przez chwilę symbolicznie
martwy, tak jak Chrystus, prawda? Był, był powiedzmy, że martwy. Tak samo
Harry. Harry jeszcze przez jakiś czas nie może, nie może się ujawnić,
nie może ujawnić, że tak naprawdę żyje. I robi to oczywiście dla dobra całej tej
czarodziejskiej społeczności. I jeszcze, jeszcze taka uwaga dlaczego Harry tak
bardzo się kojarzy z Chrystusem i z tą odkupieńczą taką misją
Chrystusa? Ja wiem, że dla Polaków to może brzmieć bardzo, no, powiedzmy,
kontrowersyjnie, ale powiedzmy, że my jesteśmy tak dość uczuleni na te sprawy.
Natomiast zwróćmy uwagę, że kiedy ciało Harry'ego zostaje już przez Hagrida
przyniesione tam pod zamek w Hogwarcie i wszyscy razem z Voldemortem, ze
Śmierciożercami pojawiają się tam, czekają, czekają na tę grupę
czarodziei, nie? Dochodzi do takiej, do takiej konfrontacji
Voldemorta z Nevillem Longbottomem, który,
który buntuje się do końca, do końca jest takim niezłomnym rycerzem walczącym ze
złem i Voldemort zaczyna go torturować. Zakłada mu na głowę płonącą czarę
przydziału, ale Nevilla to już nie boli, nie cierpi. I
to jest tak, jakby, jakby ta ofiara Harry'ego uratowała już wszystkich
czarodziejów. Śmierciożercy nie są w stanie im już
zagrozić, sprawić bólu. Ja wiem, że dla Polaków to może być nie do przyjęcia.
Natomiast, natomiast powiedzmy, że no, czytelnicy, odbiorcy na Zachodzie nie są
aż tak uwrażliwieni na na przykład jakąś
obrazę uczuć religijnych czy coś takiego.
Tych analogii jest naprawdę bardzo dużo, a analogii z doświadczeniem NDE,
no, ta analogia jest oczywista. Ja naprawdę no czytałam tego tutaj...
Akurat pani Beacie nie ma co opowiadać, prawda, jak to się
odbywa. Natomiast, natomiast specjalnie
przeczytałam jakąś nieprawdopodobną ilość tych opisów i potwierdzam, że,
że nawet to, to wyobrażenie mgły, z której wyłania się świat, ono też się
pojawia w wielu opisach NDE. I jest ten element sądu takiego czy samooceny. I
tutaj wypada ona bardzo dobrze. I tego wyboru.
Tak, ja mam też wrażenie, że scena, w której Harry umiera,
w samym filmie została przedstawiona po prostu w sposób genialny. Tunel, jasne
światło, ta mgła, możliwość wyboru et cetera. To jest tak niezwykle plastycznie
przedstawione, że też, no, mam wrażenie, że twórca, powiedzmy, scenariusza,
no, osoba, która uplastyczniła to wizualnie, albo sama też rzeczywiście
przeczytała bardzo wiele takich relacji, albo sama to przeżyła, bo to jest jedna
z najlepszych, z najlepszych scen, jakie znalazłam w ogóle w
filmach dotykających tego tematu. Plastycznych. Chodzi mi o plastyczne
ujęcie, ale- Przepraszam, bo jeszcze właśnie jak szukałam materiałów
i właśnie też no, interesowałam się tą kwestią NDE, czy
o tym się mówi, jak się mówi w Wielkiej Brytanii, na przykład w Stanach
Zjednoczonych, tam są całe radia. No, tutaj mamy Radio Paranormalium, gdzie
można, gdzie można o pewnych rzeczach....
które są tabu, śmiało dyskutować. Ale w Wielkiej Brytanii temat NDE nie jest
żadnym tabu. Tam się o tym mówi w telewizji śniadaniowej. Jest taka pani
Andrea, która też regresje hipnotyczne przeprowadza, która
ma swój stały kącik w jednej takiej dużej
stacji. Już teraz nie pamiętam, w której, ale
śledzę. Śledziłam to kiedyś. W Stanach Zjednoczonych są całe takie
telewizje o charakterze, no, takim duchowym. Nie wiem, jak to określić, bo
tego u nas nie ma. U nas są stacje religijne, natomiast takich, w których
można śmiało rozmawiać na te tematy, tak
jak właśnie w tym radiu Paranormalium, tam jest ich dużo i one mają bardzo duży
zasięg. Są takie telewizje, ludzie przychodzą, o tym opowiadają, także, także
tam ta świadomość jest zupełnie inna niż u nas. Tak myślę, że, że
reżyser czy scenarzysta wcale nie musiał nawet
doświadczyć tego. Natomiast tam się o tym głośno mówi i to nie jest jakiś,
jakiś temat niewygodny. Mam nadzieję, że u nas w miarę działania
Radia Paranormalium, mojej skromnej osoby, w miarę chociażby
działania takich miesięczników jak Czwarty Wymiar, Nieznany Świat, że o tym też
będzie mówiło się coraz głośniej i coraz
szerzej. A w tej chwili, Pani Agnieszko, pozwolę sobie po, no, po tak poważnej,
poważnym wątku zadać pytanie może nieco lżejszego kalibru. Czy zaklęcia, które
padają dość gęsto w tej, we wszystkich częściach
książek o Harrym Potterze, no, ze zrozumiałych względów pojawiają się tam
tematy magicznej, magicznych możliwości
człowieka. Czy te zaklęcia coś faktycznie znaczą? Bo no cóż,
wiemy wszyscy, że słowa są same w sobie bogatym źródłem,
powiedzmy, magii, siły, którą człowiek nosi w sobie. Słowa są wyrazem
dużo głębszych, dużo głębszych zasobów, jakie my
mamy wewnątrz siebie, niżby to się może wydawało tylko
jeżeli chodzi o poziom komunikacyjny. Stąd pytanie, czy zaklęcia coś znaczą?
Znaczy to jest i takie trochę żartobliwe temat, i jednocześnie bardzo
poważny, bo znowu badacze Rowling zwrócili uwagę na to, że magią w świecie
Harry'ego Pottera nie załatwia się prawdziwych, poważnych problemów. Magia,
zaklęcia to służą do takiej, no, doradzenia sobie z jakąś codziennością.
Pani Weasley ma na przykład jakieś, jakieś zaklęcie, które pozwala jej
tam posiekać, nie wiem, jakieś, jakieś
produkty w kuchni. Łyżka może mieszać sama zupę w garnku i tak dalej. Natomiast
zwrócono uwagę, że magia nie rozwiązuje problemu u Rowling,
bo bohaterowie muszą te problemy rozwiązać sobie sami. A jedyną prawdziwą magią,
która tam jest i działa, jest magia miłości. I to jest to najpotężniejsze,
takie zaklęcie, jakie, jakiego się tam używa, to
znaczy no, miłość. I teraz nie wiem, czy państwo zwrócili uwagę na to, jak się
kończy Harry Potter. Jest ten epilog tam
po osiemnastu latach, tak? Się spotykają bohaterowie
i odprowadzają swoje dzieci, już takie odchowane, na
stację Kings Cross do... Wsadzają do pociągu i młode pokolenie wyrusza
znowu przeżyć swoją przygodę w szkole magii. I teraz tak: pojawiają się tam
właśnie Weasleyowie, pojawia się Harry ze swoją żoną
i my o tych ludziach nie wiemy nic. Od tej strony takiej zawodowej. Nie wiemy w
ogóle, jakie oni kariery zrobili, gdzie oni pracują. Można się tam domyślać. A
może ktoś został aurorem? A może, może
właśnie nic. Nic autorka nie mówi i celowo to pomija. Tam tylko
jest mowa o tym, że Harry został mężem Ginny, że Ron poślubił swoją ukochaną
Hermionę, że urodziły im się fantastyczne dzieci, że się nadal przyjaźnią.
Wspominają, no, dziadka, pana Weasleya, Artura Weasleya.
Mówią ciepło o Nevilu Longbottomie. I ten epilog mówi o tym, że w życiu liczy
się tylko miłość i tylko przyjaźń, a cała
ta reszta jest nieważna, tylko te więzi międzyludzkie. I to nie tylko w epilogu
wybrzmiewa. To, to jest pokazywane ciągle,
ciągle, ciągle. Przez wszystkich siedem tomów. Natomiast i to jest ta prawdziwa
magia. Oczywiście jest jeszcze, jest jeszcze zło, które, o którym mówi się
nieustannie, że jest autodestrukcyjne. Nikt, kto-... Kto postępuje źle, nie
odnosi sukcesu i nie jest szczęśliwy w życiu. I to, to
jeśli chodzi o tę prawdziwą magię. Natomiast zaklęcia
znowu badacze je już zdążyli poklasyfikować, podzielić, dokładnie
opisać każde z zaklęć, które jest rzucane.
Wyjaśniono, co znaczą, z jakiego języka się wywodzą. Czyli są przede wszystkim
trzy grupy zaklęć. Pierwsze, pierwsze z nich, pierwsza grupa dotyczy, no,
takich, takich rzeczy, takiego życia codziennego czarodzieju. Czyli one są
wykonywane, kiedy trzeba coś tam na przykład przenieść stół albo
no, akurat to, to, to jeszcze, jeszcze inna sprawa. W każdym razie
to jest akurat łacińskie zaklęcie, ale w każdym razie zaklęcia, które służą
wykonywaniu takich codziennych czynności, bardzo prostych, prozaicznych i
przyziemnych. Zauważono, że są w większości pochodzenia oparte o słownictwo
angielskie, po prostu o język angielski. Następne, następna grupa to są
zaklęcia oparte na grece antycznej. I te zaklęcia służą
też w większości to są zaklęcia służące
uzdrawianiu. No bo chodzi o to, że Rowling
się odwołuje do tej greckiej tradycji, tej medycyny greckiej.
I pierwsi wielcy lekarze europejscy, o których, o których słyszeliśmy, byli
Grekami. Więc tutaj to jest ta grupa zaklęć leczących i one, one mają, są
zbudowane na takich źródłosłowach greckich. Natomiast
bardzo duża grupa zaklęć, tych takich, które, które
nie dotyczą bezpośrednio jakiejś takiej prozaicznej codzienności ani leczenia,
jest oparta właśnie na łacinie. I tutaj można by znowu
całą książkę napisać osobną o tym. Natomiast zwrócę uwagę tylko na jedno
zaklęcie. To Avada Kedavra, żeby znowu trochę odczarować tę sytuację, bo ja
miałam, ja miałam bardzo dużo sytuacji takich, kiedy ludzie mnie zaczepiali i
tłumaczyli mi, że, że ja sobie nie zdaję
sprawy, że te zaklęcia naprawdę działają.
Jeździłam na dużo konferencji naukowych i zawsze
na każdym uniwersytecie ktoś mnie brał na
stronę po moim wykładzie albo już przed wykładem i ostrzegał, że zajmuję się
bardzo niebezpieczną dziedziną. I pamiętam jednego pana, który też, który
to chyba było... Nie, nie będę, nie będę no donosić, na którym uniwersytecie. W
każdym razie pan stwierdził, że te zaklęcia po prostu są prawdziwe i jak ja
wypowiadam te zaklęcia, to mogę komuś zrobić krzywdę. I przyznam się, że wzięłam
długopis i powiedziałam Imperio. I mówię: i co? I będzie pan mnie teraz słuchał?
Czy na pewno pan wierzy, że ja, że ja pana w tej chwili zniewoliłam? Wiem, że
postąpiłam złośliwie, źle, ale ja takich,
ja takich maili różnych dostaję mnóstwo i takich właśnie ostrzeżeń. Był taki
na jednym z uniwersytetów dziekan wydziału filozoficznego krzyczał: okultyzm! W
czasie mojego wystąpienia. Także ja jestem, powiedzmy, że przyzwyczajona.
Natomiast, natomiast chciałam zwrócić uwagę na zaklęcie Avada
Kedavra, ponieważ Rowling tutaj bardzo asekuracyjnie postąpiła. To jest, jak
wiadomo, zaklęcie uśmiercające i żeby, żeby właśnie nie być posądzoną o
taką autentyczną chęć szkodzenia, to Rowling odwołała się do starej takiej
formuły ochronnej abrakadabra. To te formuły abrakadabra wpisywano w taki
trójkąt. Można sobie to wygooglać, zobaczyć, jak to wyglądało. To słowo
abrakadabra. I tworzono trójkąt z liter właśnie składających się na to słowo
i przypinano gdzieś tam dzieciom maleńkim, niemowlętom, małym dzieciom
w charakterze talizmanu, który chronił na przykład przed chorobami. O, tak, tak
wierzono. Więc wykorzystała, przekształciła trochę
zaklęcie pierwotnie chroniące, żeby no i zrobiła z tego, z tego taką formułę
uśmiercającą. I myślę, że to był taki, taki przejaw ostrożności, żeby nie
wykorzystać rzeczywiście jakiegoś takiego złowrogo brzmiącego słowa, żeby, żeby
potem nie no, nie było zarzutów, prawda, że, że
rzeczywiście, że chce szkodzić, że jest satanistką. Także ta Avada Kedavra
rzeczywiście, to znaczy samo to, to słowo
zawiera, zawiera taką... Słowo Kedavra.
Słowo trup, tak? Po angielsku. Więc, więc
jakoś tam z trupem się kojarzy, ale przede wszystkim się kojarzy z formą
abrakadabra, która, która jest no, tym dawnym zaklęciem chroniącym. To znaczy,
nie chcę tutaj wchodzić w szczegóły, bo
każde z tych zaklęć jest bardzo sprytnie i bardzo kunsztownie obmyślone. Także
to, to jest już naprawdę na osobny, osobną książkę czy osobny, duży rozdział w
książce, temat. Tak, ale...... Ja myślę, że tu bardzo
pani wspaniale przedstawiła postawę samej Rowling wobec
tego magicznego świata, tego, co jest największą magią. Przecież
tam też było jasno powiedziane, że Harry przeżył, ponieważ ocaliła go miłość
matki. I powiedziane jest, jest to najsilniejsze, najsilniejsza magia na
świecie. Myślę, że takie no nieco, nieco żartobliwe
przekształcenie, ale też bardzo inteligentne, bardzo sprytne, tego z tej starej
formuły abrakadabra. Tak, jak najbardziej. No, mogłoby zostać, mogłoby zostać
przy takiej potędze tego, cóż Voldemort czyni?
rzeczywiście potraktowane przez kogoś jako rzecz absolutnie
autentyczna, stosowana i kto wie, jakby taki egregor myślowy zaczął był
być zasilany przez wyobraźnię wielu osób. Do czegóż by to mogło doprowadzić?
Gdyby... Ale myślę, że tutaj to wszystko jest z takim humorem i
z taką, no, wielką inteligencją, erudycją autorki przetworzone, że
no, żeby po prostu czuć się z tym dobrze, czuć się z tym bezpiecznie
i nie być posądzoną o, o powiedzmy, rzeczywiście sięganie do tego
głębokiego okultyzmu. Tak, tak też i ja to postrzegam. Jeżeli mogę tutaj
swoje trzy grosze dorzucić. No, nie da się ukryć, że
jakakolwiek by to nie była książka, autor wszystkie treści w jakiś sposób
przepuszcza przez swój mental. No, mnie na przykład rzuciło się w oczy historia
skrzatów domowych. Rozmawiałyśmy przed, przed audycją i może dobrze by było do
tego na chwilę nawiązać, ponieważ ja w tym widzę niesamowity wątek
takiego wyzwolenia z niewoli i, i mentalnej, i każdej innej, w jakiej te
nieszczęsne stworzenia popadły. I proszę
mi wierzyć, że czytając książkę, myślałam cały czas o tym, że autorka na
pewno jest, jeżeli chodzi o przekonania polityczne,
powiedzmy socjalistką, bo cały opis zniewolenia i wyzwolenia jest, niesie w
sobie po prostu oprócz humanistycznych pewnych przesłań, ale również swego
rodzaju takie, taką iskrę, takie zarzewie
rewolucyjne i taką niewyobrażalną potrzebę wolności każdej istoty.
To tutaj właśnie u Rowling. Dla Rowling to jest charakterystyczne, że ona bardzo
często w tej swojej książce porusza kwestie
nierówności społecznych i rasizmu. I to nie tylko
dotyczy skrzatów. Natomiast te biedne skrzaty rzeczywiście służą
tym najbogatszym czarodziejom. Tak się
akurat składa, że, że my poznajemy skrzaty przede wszystkim służące
Śmierciożercom, prawda? Malfoyom i Blackom. I tutaj jeszcze, jeszcze dochodzi
takie dodatkowe skojarzenie, ponieważ ci Malfoyowie, jak może
czytelnicy zwrócili uwagę, są osobami o
takiej bardzo jasnej karnacji. Mają jasne, przynajmniej Malfoy, Lucjusz Malfoy i
Draco mają takie prawie białe włosy i bardzo bladą karnację. I wielu
Śmierciożerców również zalicza się, no, ma ten typ urody. Rowling
sama przyznaje, że często odwoływała się do,
do tego etapu historii Niemiec sprzed czasów,
wybuchu drugiej wojny światowej, do eksterminacji Żydów. I
takie skojarzenia z nazistami tam są bardzo, bardzo na miejscu. Nawet pojawia
się taki gest uniesienia ręki w takim hitlerowskim powitaniu.
W siódmej części Harry'ego Pottera, właśnie na samym początku
on, on otwiera drogę do, do posiadłości Malfoyów, właśnie Yaxleyowi i
Snape'owi. No i nieprzypadkowo właśnie
takim ludziom czy takim czarodziejom służą
te biedne skrzaty domowe. Natomiast nie wiem, o, nie wiem, czy Państwo zwrócili
uwagę, żeby jeszcze, jeszcze podkreślić tę kwestię, że mamy tych
czarodziejów, którzy czują się lepsi, ważniejsi
i którzy pogardzają wszystkimi nieczystej krwi, bo tam ta kwestia
czystości krwi również z nazizmem się, się kojarzy. Nie wiem, czy Państwo-
Jako żywo, jako żywo. Czy Państwo zwrócili uwagę na przykład na to, że oni mają
na przedramieniu ci, ci Śmierciożercy taki znak Dark Mark,
czyli ten mroczny znak. No, jak w jakiś sposób odciśnięty,
nieusuwalny, mroczny znak. Naziści też na
lewym przedramieniu, na lewym ramieniu.... tatu- tatuowali sobie grupę krwi i
później, jak doszło do, już do upadku, do katastrofy, próbowali sobie ten-
Oraz przepraszam, podwójną runę stigil. No właśnie, a ta runa zresztą, ta runa
zresztą pojawia się na czole Harry'ego. No, ale to jest znowu na osobną
dyskusję, prawda? W każdym razie tych odwołań
do nierówności społecznej, do tego, jak one są bardzo niesprawiedliwe, jest u
Rowling dużo i tam nie tylko skrzaty tej,
tej dyskryminacji ulegają, ale na przykład
czarodzieje nieczystej krwi, prawda? W sytuacji, kiedy, kiedy już Voldemort
dochodzi do władzy, czyli ci, ci czarodzieje, którzy, którzy mają korzenie, no,
mugolskie albo są z rodzin mieszanych, takich mugolsko-czarodziejskich. Tam są
jeszcze inne stworzenia, takie jak na przykład
centaury. I jest, i jest ich sporo. Olbrzymy, już nie mówiąc o olbrzymach,
które, które są w ogóle pogardzane i wykluczane. Natomiast w tej historii
skrzatów domowych jest opowiedziana, opowiedziane, jak bardzo trudno zmienić
też świadomość samych zniewolonych, no, właściwie ludzi. Tu chodzi o ludzi tak
naprawdę, którzy, którzy byli przyzwyczajeni do, do poddaństwa, do
niewoli, do upokorzeń. Jak bardzo trudno w nich samych
uruchomić taki mechanizm, żeby zapragnęli wolności i niezależności i takiego
decydowania o sobie. I tutaj tę ogromną taką
pracę wykonuje Hermiona. I niby jest to praca
taka beznadziejna, bo Hermiona, Hermiona próbuje ubrać, prawda, te elfy. Czy
przepraszam, elfy to po wersji angielskiej, czyli te skrzaty. I
robi im jakieś nieprawdopodobne ilości różnych szaliczków, czapeczek na, na
drutach. A potem się okazuje, że właściwie
wszystkie te ubranka zbiera tylko ten, ten Dobi, czyli Zgredek. Ale
mimo wszystko Rowling tutaj pokazuje, że no, może tylko ten jeden skrzat
poczuł się na tyle, na tyle ważny, godny, żeby, żeby zapragnąć
wolności, a nawet żeby mu płacono za jego pracę. Chociaż on tam ma
duże problemy z przyjęciem zapłaty od Dumbledore'a. W każdym razie to jest,
Rowling pokazuje, że te takie przemiany w myśleniu
pewnych grup społecznych, przyzwyczajonych do ucisku, do, do
upodlenia, one dokonują się bardzo wolno, ale nie bar, nie, ale też
trzeba, trzeba robić wszystko, żeby, żeby one się
dokonywały. Może tylko jeden, jedną osobę
zmienimy, zmienimy jej los na lepszy. Ale, ale i tak warto to robić. I tutaj
Hermiona jest taką, taką pionierką tej, tej walki o
wyzwolenie skrzatów domowych. Natomiast właśnie Rowling jest, jest też osobą,
która bardzo, z bardzo dużym szacunkiem
podchodzi do ludzi tych najbiedniejszych, pozbawionych
pracy, często środków do życia, wyzutych z
godności. Nie wiem, czy państwo wiedzą, ale wśród
tych, tych takich zarozumiałych, złych i pogardzających biednymi mugoli
pojawia się, pojawia się taka ta ciotka Marge, Marge Dursley, która jest
dla Anglików, to jest dość czytelne, jest taką alter ego
Margaret Thatcher, która właśnie zasłynęła i
z takiej nieubłaganej postawy wobec ludzi biednych. I ciotka Marge wyraża jej
poglądy, prawda? Że to są tacy degeneraci, że oni tylko żerują tam na, na tych
datkach, żyją z pracy innych, że są leniami i tak dalej. Czyli ciotka Marge
powtarza, powtarza to, co kiedyś głosiła Margaret Thatcher. A tej Margaret
Thatcher Rowling z całego serca nie znosi. Sama
przekazuje bardzo duże pieniądze na, na
cele dobroczynne, a ostatnio nie wiem, czy państwo może wiedzą, zajęła się
najbiedniejszymi dziećmi w sierocińcach, przede wszystkim dziećmi
niepełnosprawnymi, które są trzymane zwłaszcza w krajach trzeciego świata,
w skandalicznych warunkach. I Rowling zainicjowała taką ogromną akcję o
światowym zasięgu, żeby, żeby polepszyć los właśnie tych dzieci, takich skrzatów
domowych, właśnie tych najbiedniejszych,
za którymi nikt się nie, nie ujmie. Tu nie chodzi oczywiście o kraje wysoko
cywilizowane, gdzie los sierot i ludzi niepełnosprawnych jest, jest stosunkowo
dobry, ale przede wszystkim o kraje tak zwanego trzeciego świata, o różne
dyktatury. I Rowling walczy teraz jak ta Hermiona, prawda? Ona się z tą Hermioną
zresztą zawsze identyfikowała. Walczy teraz o, o zmianę sytuacji tych
najbiedniejszych i tę swoją fortunę wykorzystuje w bardzo taki dobry sposób.
... Jeżeli chodzi o odwołania do, do reżimu totalitarnego, do II wojny
światowej, to powiem szczerze, że ja w ogóle od początku miałam wrażenie, że
Ministerstwo Magii to wypisz, wymaluj Ministerstwo Propagandy
nazistowskie. A Voldemort to jest po prostu uosobienie totalitaryzmu
samo w sobie. Powiem więcej jeszcze, że kiedy przyglądałam się jak gdyby
struktu... niezwykle rozległym, skomplikowanym strukturą
magicznego ruchu oporu, to wypisz, wymaluj miałam wrażenie, że być może pani
Rowling przeczytała Podziemne Państwo Karskiego.
No, nie wiem, czy czytała, bo tam, ale Polacy się akurat w innym kontekście.
Polska się pojawia trzy razy dokładnie w tekście Rowling. To znaczy ona na pewno
się interesowała tą tragedią II wojny światowej. Na pewno odwiedzała
przynajmniej jeden obóz koncentracyjny
i była głęboko poruszona. I te, te kwestie właśnie
walki, takiej, prawda, o, o godność są jej bardzo bliskie. I rzeczywiście,
rzeczywiście. No bo Anglicy przecież nie mieli ruchu oporu. Oni nie mieli powodu
mieć ruchu oporu. Anglia nigdy nie była okupowana. Natomiast na pewno bardzo
dobrze zna historię II wojny światowej i, i to jest moim zdaniem,
moim zdaniem znowu kolejny trop, żeby, żeby, żeby w tym kierunku te
znowu, znowu poszukać i rozszerzyć refleksję.
Ale przyzna pani, pani Agnieszko, że naprawdę te struktury po prostu
no jako żywo przypominają ogromny ruch, ogromne podziemne państwo,
które stworzyła Armia Krajowa. I no, oczywiście,
ci ścigający ich jako żywo przypominają Gestapo. No tak.
Ludzie ukrywający się tam są tak niesamowicie poruszające momentami opisy,
że miałam wrażenie, jakoby to nawiązywało może do, do
wręcz do getta, do, do takiego zamykania, zamykania ludzi napiętnowanych. Tak.
I te emocje, które takim osobom towarzyszą. Wykluczonym, napiętnowanym.
Bo tutaj nawet pani taka pani Nancy Regan
napisała książkę Harry Potter and History.
Ona oczywiście nie została przetłumaczona jak żadna właściwie dobra książka o
Potterze. W każdym razie ona te kwestie szeroko omawia. Nie mówi o Polskim
Państwie Podziemnym, ale mówi właśnie na przykład opisuje
ten, te kwestie procesów czarodziejów nieczystej krwi, tych
pochodzących ze świata mugolskiego, czyli
tych obcych, tych mniej godnych. I ona po
prostu bardzo dokładnie pokazuje, jak, jak wiele jest podobieństw z
Holokaustem, z eksterminacją Żydów. Na przykład nie wiem, czy, czy państwo
zwrócili uwagę na to. Tam jest Harry, Ron i Hermiona udają się do
ministerstwa w siódmej części, żeby, no, żeby szukać
jednego z Horkruksów. I oni używają takiego, no,
eliksiru wielosokowego. Zmieniają swoją postać i Ron zmienia się w takiego pana
Cattermole. Okazuje się potem na miejscu,
że jego żon, że żona tego prawdziwego pana
Cattermole właśnie tego dnia jest sądzona przez taką specjalną komisję, prawda?
No, sądzona, oskarżona o coś zupełnie absurdalnego, czyli przywłaszczenie sobie
czaru. I Ron zdaje sobie sprawę w ogóle z niebezpieczeństwa przecież
i zapewnia Hermionę, że gdyby coś takiego przydarzyło się jej, to
on ją nauczy drzewa genealogicznego swojej rodziny
i przedstawi ją jako rodowitą czarodziejkę. I właśnie Nancy Regan
pokazuje, że podobne praktyki, no, do podobnych praktyk dochodziło właśnie-...
W Niemczech jeszcze zanim rozpętało się to piekło wojny, ale zaczęły się już
prześladowania Żydów i oni rzeczywiście byli cały czas. Były te próby takiego
separowania, piętnowania. I Żydzi, którzy
byli w związkach małżeńskich z Niemkami bądź Niemcy z Żydówkami,
właśnie dorabiali takie drzewa genealogiczne swoim ukochanym, żeby, żeby
za odpowiednią opłatą były oczywiście. Nawet taka instytucja rejestrowania tych
osób o podejrzanym mugolskim pochodzeniu. Znowu tej Nancy
Reagan się skojarzyła właśnie z tymi praktykami nazistów. Także to jest niby
książka dla dzieci, ale ona porusza bardzo poważne problemy. Mówi właśnie
chociażby, no, opowiada historię Holokaustu, ale w taki sposób, czyli
stosując metafory, które, które będą może zrozumiałe właśnie
dla, dla tych młodszych również. Zresztą metafora zawsze oddziałuje bardzo, jest
bardzo nośna i przekonująca. Także, także tutaj
Rowling mówi naprawdę o bardzo poważnych,
poważnych sprawach. Zresztą nie tylko o tym. Na przykład pojawia się wątek
w ogóle istot wykluczonych. Pani powiedziała o tych skrzatach domowych. Ja
tam wspomniałam olbrzymy, ale na przykład jest grupa
wilkołaków. No, niby takie takie istoty z jakiegoś folkloru. I
znowu historia Remusa Lupina jest z kolei przez, przez historyków literatury
odczytywana jako historia osoby zarażonej
HIV, czyli jako metafora takiej choroby przenoszonej przez krew, która wyklucza
i skazuje na takie życie na marginesie. Skazuje na życie osoby, której wszyscy
się będą bali i wszyscy, wszyscy będą właściwie nienawidzili. Ten człowiek się
nigdy nie spełni, na przykład zawodowo. Chociaż Dumbledore próbuje, prawda?
Próbuje zatrudnić Remusa. To, to nie trwa długo. Także
historycy literatury właśnie widzą w bardzo wielu takich no, istotach
odwołania do, do pewnych zjawisk społecznych,
które są dla nas dzisiaj cały czas bardzo dużym wyzwaniem. Chociażby lęk przed
osobami zarażonymi, zarażonymi HIV. Myślę, że zdecydowanie tam wielowarstwowość
tej książki jest nieprawdopodobna, bo zawrzeć tyle różnych przesłań nawet w
siedmiu tomach, ale wszystko to umieścić jeszcze w
literaturze fantasy, która owszem, no, jest w swoim kanonie, jak gdyby walką.
Przedstawia walkę dobra ze złem. Jednak ja myślę, że jeśli ktoś zdaje sobie w
pełni, co tam się wydarzyło w tej książce, jakie są wątki, jak daleko sięgnęła
Rowling, to dojdzie do wniosku taki czytelnik, że to jest naprawdę
powieść, powieść fenomenalna po prostu. Z tego względu właśnie. I Pani
Agnieszko, na początku rozmowy mówiła Pani
o tym, że również Rowling czytała książki na temat alchemii. Rozmawiałyśmy przed
audycją o duchowej transmutacji, wzrastaniu, rozwoju, tym wszystkim, przez co
przechodzi nie tylko Harry, bo i pozostałe postaci
również. Każdy przechodzi swoją transmutację w trakcie dorastania. To jest
no właśnie, John Granger, którego wspominałam wcześniej, bardzo dokładnie też
opisuje te odwołania do alchemii w swoich książkach
i zwraca uwagę na to, że w tradycji chrześcijańskiej alchemia stała się takim
symbolem, wyobrażeniem przemiany duchowej, takiej, takiego doskonalenia
duchowego. Czyli samo wyprodukowanie złota nie było celem.
Zwróćmy uwagę, że złoto jest symbolem czegoś wyjątkowo drogiego, ale jest też
symbolem transcendencji ducha, Boga....Więc uzyskanie złota w tradycji
chrześcijańskiej stało się takim, takim symbolem dążenia do, do doskonałości
duchowej, do zjednoczenia z Bogiem. I ponieważ też
z powodu Rowling nie ukrywam, musiałam przeczytać. No, musiałam. No, z wielkim
zainteresowaniem czytałam właśnie książki dotyczące historii alchemii. No,
dowiedziałam się, że na przykład, no, w średniowieczu, przecież chrześcijańskim,
naszym europejskim średniowieczu, alchemia
nie była żadnym tabu, nie była jakąś taką
nauką tajemną, którą, którą by potępiał Kościół. Wręcz niektóre zakony miały
poszukiwania alchemiczne wpisane do swojej reguły. No i wielu wybitnych, znanych
no, uczonych chrześcijańskich tą alchemią się
zajmowało. Na przykład Albert Wielki. Jeszcze opowiem o
fazach transmutacji alchemicznej i jak się to ma
do poszczególnych tomów Harry'ego Pottera.
Czyli wierzono, że kamień filozoficzny można wyprodukować, ale trzeba
przejść takie trzy podstawowe fazy: nigredo, czyli taką fazę czarną,
fazę albedo- białą i czyli to była ta faza oczyszczenia i później
ta ostatnia faza rubedo, która już poprzedzała wytworzenie kamienia
filozoficznego, czyli czarna, biała i faza, i faza czerwona. Faza czarna
charakteryzowała się takim unicestwieniem
wszystkiego, materii, właściwie śmiercią.
To była faza śmierci i była kojarzona z kolorem czarnym. I teraz
John Granger, który kwestię u Rowling bardzo dokładnie omawia, mówi, że właśnie
cały Zakon Feniksa jest, jest taką opowieścią o tej, o tej fazie nigredo, o
tej, o tej fazie czarnej. Najpierw musi nastąpić ta, ta destrukcja,
cierpienie, żeby potem na bazie tego, tego cierpienia materii, bo tak to
opisywano, nastąpiło oczyszczenie i odrodzenie. Więc kolejne tomy zawierają
właśnie opisy tego Half-Blood Prince, czyli tego oczyszczenia fazy albe-, albedo
i ostatnia, ostatni tom to jest ta faza rubedo. Faza już poprzedzająca
uzyskanie kamienia filozoficznego. Czyli dążenie do wyprodukowania kamienia
filozoficznego to jest to dążenie do doskonałości duchowej. I teraz
nie będę już się wdawać w szczegóły, bo tam takich aluzji do tego, że mamy do
czynienia właśnie, że tom, tom poświęcony Zakonowi Feniksa jest tą fazą
nigredo. Jest tego mnóstwo. To samo chociażby w Księciu Półkrwi. Ale chciałam
zwrócić uwagę na, na ten proces, który się dokonuje
jednocześnie w całej sadze i dokonuje się w każdym poszczególnym tomie. I
jeszcze każdy z bohaterów to dojrzewanie takie swoje przechodzi, ale nie wszyscy
osiągają to mistrzostwo, tę doskonałość i stają się kamieniem filozoficznym. Tam
kamieniem filozoficznym staje się po prostu Harry. Na końcu, kiedy
oddaje swoje życie dla dobra całej społeczności czarodziejów. I
teraz Granger zwraca uwagę na to, że niektóre imiona i nazwiska sugerują, na
jakim etapie tego dążenia do doskonałości, tej duchowej
przemiany są poszczególni bohaterowie. Na przykład mamy Blacków,
Syriusza i jego brata Regulusa. No, nazwisko mówi samo za siebie, prawda?
Oni, oni... Zresztą w powieści jest opisana ich śmierć, więc
też na tej drodze do doskonalenia składają
ofiarę z życia. Ale są też osoby w tej fazie
białej oczyszczenia, w fazie albedo, czyli
na przykład Lily Potter, mama Harry'ego
Pottera, kojarzy się z tą, z tą bielą Lili na przykład. Luna
Lovegood. Są też, są też postaci, a właściwie tylko jedna postać,
tak zaawansowana, że osiąga fazę rubedo, czyli Rubeus Hagrid. Jak samo imię
wskazuje, ten, ten no, może, może nie, nie zawsze
rozsądny, ale, ale niezwykle poczciwy, szlachetny
bohater, który nikomu by świadomie nie wyrządził krzywdy. I
Granger jeszcze zwraca uwagę na coś takiego, że żeby ten kamień filozoficzny
mógł powstać, potrzebne są takie odczynniki, takie reagenty, które będą tam
z nim wspólnie, w tym tygielku, w którym się trwa
wytwarzanie kamienia filozoficznego. Te reagenty będą tam,
tam umieszczone i będą ze sobą właśnie wchodziły w jakieś interakcje. I teraz
alchemicy mówili o siarce i ortęci. Oczywiście my nie możemy dosłownie
tych-... Yy, tych, tej siarki i rtęci traktować jak, jak dzisiejszych yy,
ee, pierwiastków, bo to była siarka alchemiczna i rtęć alchemiczna, czyli
takie trochę chyba zmyślone yy, yy substancje. I teraz zwróćmy uwagę,
że Harry do tego, do tej swojej pełnej przemiany potrzebuje właśnie tych
reagentów. I mamy Hermionę Granger, której inicjały to są HG, czyli
rtęć. I mamy Rona, który jest tą siarką alchemiczną. On jest rtęć.
Hermiona posiada bardzo wiele cech tej rtęci alchemicznej.
Jest tym pierwiastkiem takim żeńskim, kobiecym. Natomiast
Ron, Ron, którego się z tą siarką alchemiczną utożsamia. Proszę zwrócić
uwagę, jak on ma udekorowany też pokój swój. W jakich kolorach, prawda?
One się z tą siarką też, też kojarzą. I Ron, Ron jest tą, tą stroną, taką
bardziej materialną. On jest przywiązany
do tego, co ziemskie, co materialne. Lubi
dobrze zjeść. Jest taki wyrośnięty bardzo.
Przynajmniej ten Ron w książce. I oni, żeby, żeby doszło do wytworzenia się
kamienia filozoficznego, jak, jak traktaty
alchemiczne głoszą, musi, musi dojść do takiej kłótni tych reagentów siarki z
rtęcią. No i jak każdy pamięta, oni się nieustannie kłócą, aż Harry w pewnym
momencie ma tego dość. Czyli to jest ta
kłótnia alchemiczna. Poza tym jest jeszcze taki, taki motyw,
który alchemicy nazywali weselem alchemicznym. I do tego wesela
rzeczywiście alchemicznego dochodzi w siódmej części. To jest wesele Billa i
Fleur, poprzedzające, poprzedzające yy, no, ten, ten wielki finał, czyli
ofiarę Harry'ego i osiągnięcie przez niego tej absolutnej doskonałości. Może to
wszystko jest trochę zawiłe i ja mam, mam
świadomość... Na pewno, na pewno wyjaśnię to na piśmie kiedyś
na spokojnie i systematycznie. W każdym razie trzeba na pewno mieć,
mieć świadomość tego, że celem i finałem jest, jest ta
absolutna, taka duchowa doskonałość. I proszę zwrócić uwagę, jak, co
się dzieje, kiedy Voldemort zostaje już pokonany. Kończy się bitwa o Hogwart.
Harry opuszcza tych wszystkich ludzi, którzy tam no,
zbierają rannych, opatrują rannych, opłakują poległych i udaje się do
pokoju swojego dawnego mistrza Dumbledore'a. On już w tym czasie
właściwie no, jest nieobecny. Jest, jest martwy, ale obecny jest w swoim
portrecie. I cała ta wędrówka do pokoju Dumbledore'a
w bardzo duży, bardzo, bardzo przypomina taką wędrówkę przed oblicze absolutu.
Dumbledore tam sobie stoi w tym okrągłym pokoju centralnie, tak
ramach obrazu. Ten obraz jest umieszczony
trochę jak, jak no, wizerunki w apsydach kościoła. Po bokach są ci dawniejsi,
dawniejsi dyrektorzy, natomiast Dumbledore jest, jest w centrum i oczekuje
Harry'ego. Harry idzie po taką ostatnią radę i ta rozmowa z Dumbledore'm będzie
świadectwem tej, tej ostatecznej, takiej mądrości i dojrzałości Harry'ego. Tej
dojrzałości, do której w zasadzie za życia sam Dumbledore doszedł. O co chodzi?
Harry przychodzi się spytać, co zrobić z Insygniami Śmierci, bo, bo
przecież wielu czarodziejów i on sam również, również Dumbledore, ulegli magii
Insygniów Śmierci, czyli tego marzenia o nieśmiertelności
i o nieograniczonej potędze. Przypomnę, że insygnia pozwalały właśnie- to była
różdżka, nieśmiertelna różdżka, która, która była niepokonana, która
sprawiała, że wygrywało się każdą, każdy pojedynek, nawet z najpotężniejszym
czarownikiem. To był Kamień Wskrzeszenia, który pozwalał właśnie
przywołać zmarłych ukochanych, właściwie każdego zmarłego.
No i peleryna-niewidka. I, i Harry chce się upewnić, czy dobrze zrobił, bo
w zasadzie w pewnym momencie stał się właścicielem wszystkich trzech insygniów,
czyli Panem Śmierci. A on, jak Państwo
pamiętają, wyrzucił Kamień Wskrzeszenia po
prostu gdzieś tam w lesie. Postanowił go zgubić. I tutaj jest
i okazuje się, że, że to nie Insygnia Śmierci uczyniły go takim Panem
Śmierci. Dumbledore mu to wyjaśnia. Tylko
ta ofiara i miłość, która, która była tak
wielka. Miłość do innych czarodziejów, do, do swoich bliźnich, która była tak
wielka, że no, pozwoliła mu złożyć własne życie w
ofierze. I tutaj mamy, mamy aluzję taką biblijną:
ten, kto odda swoje życie, właśnie je zyska. Czyli Harry stał się nieśmiertelny
nie przez te, przez te, przez przepraszam, Insygnia Śmierci, tylko
właśnie dlatego, że przestał się śmierci obawiać i postanowił
swoje własne życie złożyć w-... w ofierze.
I jeszcze jedna, jeden element, jeden, jeden taki motyw, który
też pewnie o dreszcze przyprawi, no, katolików
pobożnych. Mianowicie jak Harry wstępuje na schody, które prowadzą go do
pokoju Albusa, to tam nic właściwie już nie strzeże
wejścia do, do tej świątyni, do tego, tego sanktuarium, w którym przebywał
Dumbledore. Taki absolut. Wejścia do gabinetu Dumbledore'a strzegł
gargulec tak zwany. Gargulce to są te takie potwory, maszkarony, które
pilnują. Do dzisiaj można je oglądać. Pilnują wstępu czy pilnowały wstępu
złym mocom do świątyń chrześcijańskich. My je znamy przede wszystkim z elewacji
katedr, ale różne maszkarony, takie istoty, istoty o groźnym wyglądzie, takim
potwornym wyglądzie. One się na przykład też pojawiają do dzisiaj na kołatkach,
kołatkach kościołów katolickich. One często teraz po prostu przybierają
postać, no, może przypominającą najbardziej lwa, ale powiedzmy, że, że
jakieś, że jakieś takie istoty, które pełniły tak zwaną funkcję
apotropaiczną, czyli odstraszającą złe moce. One, one
są elementem wystroju tej zewnętrznej elewacji świątyń. I podobny gargulec
strzegł gabinetu Dumbledore'a. Czyli mamy już sygnał, że ten Dumbledore był taką
istotą, no, trochę, trochę przypominającą transcendencję. Zresztą tych, tych
analogii tam Albus i Bóg jest, jest sporo. I w momencie, kiedy okazało się, że
Harry złożył ofiarę z własnego życia, gargulec nie wymaga już hasła, żeby
wejść do tej, tej świątyni, do tego Świętego Świętych, do gabinetu
Dumbledore'a. I teraz proszę sobie przypomnieć
Ewangelię Mateusza, tak? Świętego Mateusza i tą historię o
rozdartej zasłonie w świątyni. W chwili śmierci Chrystusa rozdarła się zasłona w
świątyni jerozolimskiej, odsłaniając Święte Świętych. Czyli symbolika tego
ewangelicznego opisu jest taka, że jakby
już nic nie broniło dostępu ludzi do Boga, prawda? Ta granica została zniesiona.
Także ja mam świadomość tego, że, że niejeden ze słuchaczy zadrży i będzie
przerażony. Ale Rowling, no, Rowling się nie boi takich
analogii i ona tych, tych odniesień biblijnych
wprowadza bardzo dużo i to robi w bardzo śmiały sposób. Także, także tutaj-
Ja bym pozwoliła sobie powiedzieć i śmiały, i piękny.
No tak, bo to jest piękne, bo, bo ten Harry idzie tam do tego swojego dawnego
mistrza, przed jego oblicze i chce się dowiedzieć
o tę ostatnią rzecz. Czy warto było? Czy warto trzymać te insygnia śmierci? I
okazuje się, że nie. Że zrobił dobrze. Różdżka niech sobie gdzieś tam spoczywa w
grobie Albusa. Może, może nikt już jej nie wykorzysta. Jeśli,
jeśli Harry, prawowity władca różdżki, umrze w spokoju, to i ta różdżka
straci moc, bo, bo nie, nie zostanie odebrana przemocą. Natomiast jedyne, co
tak naprawdę się liczy, to ta peleryna niewidka, czyli, czyli nie potęga, nie,
nie chwała, tylko takie spokojne, skromne życie w ukryciu. I później tę
pelerynę w pewnym momencie trzeba przekazać
synowi, prawda? Czy tam temu młodszemu pokoleniu. A śmierci trzeba śmiało
spojrzeć w oczy. Także tych, tych takich
myśli, refleksji na, na, nad umieraniem, nad, nad odwagą
umierania i poświęceniem jest bardzo dużo u Rowling.
I czasami powiedziałabym, że one są mimo wszystko bliższe, powiedzmy, takiej
eschatologii, takiemu duchowi buddyjskiemu niż, no, pewnym, pewnym aspektom
chrześcijaństwa, jeżeli chodzi o postrzeganie śmierci, o obawy, o to, co
jest po drugiej stronie i tak dalej, i tak dalej. Pani Agnieszko, wiele by o tym
wszystkim mówić, bo ja tutaj sobie wypisałam całą listę
rzeczy, o których ja chciałam z Panią porozmawiać, no ale
nie da się tego zrobić w jednym, w jednym programie. I cóż, no myślę, że
udała się tutaj dzisiaj rzecz bardzo istotna, mianowicie dzięki Pani wiedzy,
dzięki zebranym informacjom, dzięki Pani
również erudycji wielkiej udało się tutaj przedstawić nam zupełnie inny obraz
książek pani Rowling. Udało się zapewne też zainteresować
ludzi, którzy do tej pory się wahali lub też...... byli pod jakąś, powiedzmy,
presją tego, że cóż to też tam strasznego w tych,
w tych książkach się nie dzieje? Jakby zapominając o tym, że im większe zło chce
się pokazać i tego zła upadek, tym, tym szczególny i
że tak powiem, rozbudowany musi być opis owego zła, którego, które w
końcu upada. No, nie da się o pewnych rzeczach
mówić tylko półsłówkami. Trzeba to wszystko mocno wyrazić. Tu poruszanych
jest bardzo wiele wątków i możemy mówić o symbolice liczb i poruszane
są wątki astrologiczne i wiele innych. Ale ja chciałabym w tym momencie
zachęcić Państwa do odwiedzenia kanału "Harry Potter i tajemnice
Hogwartu", który prowadzi pani Agnieszka Kobrzycka, nasz dzisiejszy gość. I tam
są filmy, w których pani Agnieszka przedstawia cegiełki, z których zapewne w
końcu stworzy się kompletna, kompletny obraz tego, co
w Harrym Potterze. Może tego, co możemy
odnaleźć w całej serii o Harrym Potterze. Cóż, myślę, że będziemy pomału
kończyć, bo to już dwudziesta pierwsza. Pani Agnieszko, jakieś podsumowanie?
Właściwie to mi jest trudno podsumować, bo ten mój projekt jest na wiele lat i
ja bym tylko chciała zachęcić, żeby, żeby nasi słuchacze, którzy właśnie
byli przekonani, że te powieści są niebezpieczne, podeszli do nich z większym
dystansem i nie bali się jeszcze raz sięgnąć, przeczytać.
Bo te książki są naprawdę, naprawdę niosą bardzo dużo nadziei
i, i opowiadają przede wszystkim o potędze miłości, o
bohaterstwie, o odwadze. Także myślę, że warto je czytać i mogą je czytać
zarówno młodsi, powiedzmy tacy już dziesięcioletni
czytelnicy, jak i jak i najstarsi. I to są książki, do których w dodatku się
wraca z przyjemnością. To nie są książki na taką jednorazową lekturę. I chciałam
bardzo, bardzo podziękować za zaproszenie, bo uwielbiam mówić o Harrym i miałam
okazję. Jestem zaszczycona. Uwielbiam to radio. Naprawdę. To jest radio, którego
słucham co wieczór. Muszę powiedzieć tak, to jest jedyne radio, którego słucham.
Och, jakie to miłe! Pani Agnieszko, ja z kolei zachęcam przede wszystkim do
odwiedzenia Pani kanału, do czytania Pani książki "Odkrywanie tajemnic
Harry'ego Pottera. Część pierwsza. Hogwart. Gryffindor" i
postaramy się tutaj, poprosimy, żeby kolega umieścił pod, pod audycją link do
Pani kanału. Już jest w polecanych na stronie głównej
kanału Radia Paranormalium. Właśnie przed chwilą dodałem
obok Nieznanego Świata, obok Radia Dream Time, obok HTMistyka
zagościł też Harry Potter. Dziękuję. Będziemy, będziemy ten kanał zdecydowanie
polecać. Ja, no, ja sama oglądam każdy, każdy odcinek. Czasami nawet
dwukrotnie, żeby dotarło do mnie przesłanie zawarte. Bo nie oszukujmy się,
tu niektóre rzeczy są rzeczywiście tak złożone, tak rozległe, dotykające tak
wielu dziedzin, że po prostu, jeśli ktoś
nie interesuje się na przykład alchemią czy też inną,
czy astrologią, czy numerologią, czy innymi odwołaniami, mitologią
et cetera, et cetera, no to czasami po prostu trudno to
przyswoić w pierwszej chwili. No ale to też stwarza obraz erudycji
autorki, pani Rowling, bo rzeczywiście ona potrafiła zebrać i
posiada tą rzadką zdolność, bo jednocześnie jest jakby wybitna
w analizie, ale też wybitna w syntezie. Tak.
Tak bym to podsumowała, że są ludzie typowi, typowo analityczni i typowo
syntetyczni. Mało kto łączy te, te cechy tak, tak znakomicie. Ja
cóż, zapraszam Państwa jeszcze do wzięcia
udziału w konkursie, o którym mówiliśmy na
początku audycji. Myślę, że jak konkurs
wylosujemy zwycięzcę. Myślę, że poprosimy
panią Agnieszkę, to może i książka będzie z dedykacją. Oczywiście. No tak.
Cudo! To znaczy ja będę znała imię, tak? Tej osoby.
Tak, tak. Zrobimy losowanie i ja pani podam dane. I cóż, dziękuję państwu
za ten piękny wieczór, który mogłam razem
z wami spędzić. Dziękuję, pani Agnieszko, jeszcze raz za przyjęcie tego
zaproszenia.... i za tą niezwykłą, naprawdę niezwykłą opowieść. Mm, Państwu,
yy, dziękuję za uwagę i myślę, że to był naprawdę szczególny moment, bo
zabrała nas pani, ee, do zupełnie, do zupełnie innego świata niż tego, niż ten,
który mamy, yy, za oknem. Dziękujemy. Kłaniam się. Pozdrawiam serdecznie. Życzę
dobrej nocy. Wszystkiego dobrego dla Państwa. Kłaniam się nisko. Dziękuję
bardzo. W dzisiejszej audycji zgłębialiśmy tajemnice Harry'ego Pottera. Naszym
gościem była obecna jeszcze na skypie doktor habilitowana Agnieszka Kobrzycka,
historyk literatury, no i autorka cyklu:
„Odkrywanie tajemnic Harry'ego Pottera", a
także kanału na YouTube: „Harry Potter i
tajemnice Hogwartu". Link do kanału będzie
oczywiście wrzucony również w opisie tej audycji, gdy już będzie udostępniony
zapis. Yy, audycję poprowadziła Beata Kampa vel Ada Edelman z bloga Biuro
Duchów www.biuroduchow.pl. Przy okazji gorąco zachęcam także do śledzenia, ee,
aktywności na polu, yy, książkowym, na, na
rynku książk- książkowym w Polsce Beaty
Kampy. Szczególnie zaś do lektury książki
niedawno wydanej: „Sny. Czego możemy się z
nich dowiedzieć?". Fragment tej książki został także zaprezentowany w Radiu
Paranormalium. Zachęcam do przejrzenia
archiwum. Yy, wybrałem do prezentacji taki
właśnie ciekawy rozdział, który myślę, bardzo zainteresuje wielu słuchaczy, o,
yy, kontaktach ze zmarłymi w snach. To
jest tematyka bardzo też obecna na antenie
Radia Paranormalium. Zachęcamy także do sięgnięcia po wcześniejszą książkę Beaty
Kampy: „Opowieści z Biura Duchów". No i do,
mm, do śledzenia w ogóle aktywności Beaty
w czasopismach, w internecie i w ogóle, ee, na różnych innych polach, także w
telewizjach internetowych. Audycję jak zawsze od strony technicznej obsługiwał
Marek Sęk „Ivellios" Radio Paranormalium,
paranormalny głos w Twoim domu. Dziękujemy za uwagę. Dobranoc i do usłyszenia
ponownie. Oczywiście już niedługo w kolejnych audycjach na antenie Radia
Paranormalium. Śledźcie zapowiedzi na www.paranormalium.pl oraz na naszych
profilach na portalach społecznościowych.
Dobranoc i do usłyszenia. Byłeś świadkiem zagadkowego zjawiska? Jeśli tak,
poinformuj nas o tym już dziś. Czekamy na
relacje współczesne oraz z lat ubiegłych. Nasze kontakty to: numer Gadu-Gadu:
trzydzieści sześć, zero osiem, osiemdziesiąt, zero dwa. Trzydzieści
sześć, zero osiem, osiemdziesiąt, zero dwa. Numer telefonu: trzydzieści dwa,
siedemset czterdzieści sześć, zero, zero,
zero, osiem. Trzydzieści dwa, siedemset czterdzieści sześć, zero, zero, zero,
osiem. E-mail: radio@paranormalium.pl radio@paranormalium.pl oraz Skype:
radio.paranormalium.pl. Czekamy na Twoją relację. Na życzenie świadka
zapewniamy pełną anonimowość. Mówią, że włączyć radio jest
bardzo łatwo. No, tylko że z wyłączeniem jest już, powiedzmy,
troszeczkę gorzej. Posłuchaj nieznanego! Radio Paranormalium.
www.paranormalium.pl. Pisz artykuły, rozmawiaj z czytelnikami,
moderuj komentarze i poczuj się jak redaktor. Załóż bloga na Paranormalium.
Więcej dowiesz się w dziale Blogi na www.paranormalium.pl.
Mówią, że wejść do archiwum jest bardzo łatwo. No, tylko że z powrotem
jest już, powiedzmy, troszeczkę gorzej. Archiwum Radia Paranormalium.
Paranormalium. www.paranormalium.pl
Pełne archiwum audycji najbardziej paranormalnego radia w polskim internecie.
Dziesiątki gigabajtów wciągających paranormalnych empetrójek czekają na
Ciebie. Słuchaj zawsze i wszędzie, o każdej porze dnia i nocy. Dziel się
nagraniami ze swoimi znajomymi i pokaż im
prawdę, o której boją się nawet pomyśleć. Archiwum audycji Radia Paranormalium.
www.paranormalium.pl. Koniecznie również sprawdź naszą oficjalną aplikację na
Androida i Windows Phone. Dwa miesiące temu był drop prowadzący do
pewnego radia, że ktoś go tam słyszał podobno. Jednak potem okazało się, że to
radio istnieje tylko w internecie. Radio Paranormalium. Paranormalny głos w
Twoim domu. www.paranormalium.pl. Rozmawiaj z prezenterami oraz z innymi
słuchaczami na żywo. Wejdź na naszego czata na www.paranormalium.pl.