1
00:00:05,820 --> 00:00:10,960
Radio Paranormalium zaprasza do
wysłuchania audycji z cyklu Debaty

2
00:00:11,000 --> 00:00:21,000
niekontrolowane. Z wizytą w biurze
duchów. Niedziela, 15 grudnia Roku

3
00:00:21,000 --> 00:00:27,780
Pańskiego 2019. Zgodnie z
zapowiedzią czas rozpoczynać krótko po

4
00:00:27,780 --> 00:00:31,240
godzinie dziewiętnastej kolejną debatę
niekontrolowaną z cyklu Z

5
00:00:31,240 --> 00:00:37,580
wizytą w biurze duchów. Dzisiaj
tematem takim przewodnim naszej audycji

6
00:00:37,580 --> 00:00:43,560
będzie, będzie literatura
gotycka. Będzie wybitnie

7
00:00:43,560 --> 00:00:47,060
gotycka i wciągająca książka do wygrania.
Przyjrzymy się

8
00:00:47,060 --> 00:00:50,320
dzisiaj właśnie literaturze gotyku, która
jak wiadomo

9
00:00:50,320 --> 00:00:53,320
pełna jest nawiązań do świata rzeczy
niezwykłych, zjawisk

10
00:00:53,320 --> 00:00:56,300
paranormalnych i interakcji między światem
fizycznym i

11
00:00:56,300 --> 00:00:59,700
duchowym. Będzie zatem o czarnym
romantyzmie, o

12
00:00:59,700 --> 00:01:05,340
duchach, zjawach i wątkach onirycznych
w romantyzmie właśnie. Dokonamy takiego

13
00:01:05,340 --> 00:01:08,800
swoistego przeglądu zjawisk
nadprzyrodzonych w literaturze,

14
00:01:08,800 --> 00:01:12,160
co miejmy nadzieję zainspiruje słuchaczy
do sięgnięcia po

15
00:01:12,160 --> 00:01:15,620
pewne niesłusznie zapomniane tytuły. A
gościem

16
00:01:15,620 --> 00:01:18,940
audycji będzie Jowita Kosiba, autorka
świeżo wydanej

17
00:01:18,940 --> 00:01:22,180
powieści pod tytułem Nokturn, która
zadowoli każdego

18
00:01:22,180 --> 00:01:25,640
miłośnika literatury z dreszczykiem
utrzymanej w klimacie

19
00:01:25,640 --> 00:01:28,940
książek Edgara Allana Poee, Daphne du
Maurier czy

20
00:01:28,940 --> 00:01:32,180
sióstr Brontë. Przy mikrofonie za sterami

21
00:01:32,180 --> 00:01:35,140
technicznymi audycji jak zawsze Marek Sęk
Ivellios, a po

22
00:01:35,140 --> 00:01:37,940
drugiej stronie połączenia internetowego
są z nami już

23
00:01:37,940 --> 00:01:44,260
oczywiście Jowita Kosiba oraz
prowadząca debatę niekontrolowaną,

24
00:01:44,260 --> 00:01:47,380
prowadząca rozmowę Beata Kempa vel Ada

25
00:01:47,380 --> 00:01:50,620
Edelman z bloga Biuro Duchów. Drogie
Panie,

26
00:01:50,620 --> 00:01:53,920
dobry wieczór. Dobry wieczór. Witamy.

27
00:01:53,920 --> 00:01:57,420
Zanim przekażę Wam głos, tradycyjnie podam
kontakty do Radia

28
00:01:57,420 --> 00:02:00,860
Paranormalium. Audycję realizujemy w
całości na żywo. Można

29
00:02:00,860 --> 00:02:04,100
do nas dzwonić. Właściwie można będzie do
nas

30
00:02:04,100 --> 00:02:13,470
dzwonić za około pół godziny. Nasz
numer telefonów to 32 746 00 08, 32 746 00

31
00:02:13,470 --> 00:02:26,740
08, komórkowy 530 620 493, 530
620 493, skype radio.paranormalium.pl.

32
00:02:26,740 --> 00:02:33,459
Można także pisać na GG pod
numerem 36 08 80 02, 36 08 80

33
00:02:33,460 --> 00:02:36,640
02. Jesteśmy także na czatach Radia
Paranormalium na

34
00:02:36,640 --> 00:02:40,040
www.paranormalium.pl oraz na czacie
towarzyszącym naszej

35
00:02:40,040 --> 00:02:43,280
transmisji na YouTube. Jesteśmy oczywiście
również na

36
00:02:43,280 --> 00:02:46,680
Facebooku, na kontach Radia Paranormalium
i bloga Biuro

37
00:02:46,680 --> 00:02:50,120
Duchów, na grupach Radia Paranormalium i
czytelników Nieznanego

38
00:02:50,120 --> 00:02:53,240
Świata. A jeżeli ktoś woli, to może nam
także wysyłać

39
00:02:53,240 --> 00:02:56,240
pytania, komentarze i różne inne
wiadomości odnoszące się do

40
00:02:56,240 --> 00:03:01,840
naszej audycji na nasz adres
e-mail radio@paranormalium.pl.

41
00:03:01,840 --> 00:03:08,460
Rozumiem, że możemy, możemy
zaczynać, tak? Cóż, szanowni państwo, ja

42
00:03:08,460 --> 00:03:17,760
tradycyjnie przypomnę, że na
fanpage'u Biura Duchów trwa konkurs.

43
00:03:17,760 --> 00:03:24,640
Możecie państwo wygrać książkę naszego
dzisiejszego gościa, pani Jowity Kosiby.

44
00:03:24,640 --> 00:03:34,260
Książka nosi tytuł Nokturn. Recenzja
jest dostępna na stronie Biuro Duchów i

45
00:03:34,260 --> 00:03:40,480
myślę, że warto grać o tą
książkę, ponieważ jest to bardzo

46
00:03:40,480 --> 00:03:47,079
ciekawa pozycja i tym bardziej cieszę
się, że dzisiaj naszym gościem jest

47
00:03:47,080 --> 00:03:53,360
autorka tej książki. Jeszcze raz dziękuję
serdecznie za, za to, że przyjęła pani

48
00:03:53,360 --> 00:03:59,240
zaproszenie pani Jowito. To ja
dziękuję za zaproszenie. Proszę

49
00:03:59,240 --> 00:04:06,080
mi powiedzieć, może zacznijmy
od tego, że porozmawiamy o

50
00:04:06,080 --> 00:04:12,620
pani książce, a później przejdziemy
do dalszej części audycji, którą

51
00:04:12,620 --> 00:04:18,200
mamy zaplanowaną. Proszę
mi powiedzieć, skąd tytuł książki

52
00:04:18,200 --> 00:04:21,579
Nokturn? Dobrze, ja może jeszcze raz
przywitam się z

53
00:04:21,579 --> 00:04:24,880
państwem. Witam wszystkich bardzo gorąco,
dobry wieczór. Skąd

54
00:04:24,880 --> 00:04:31,180
tytuł? To znaczy, ten tytuł gdzieś
w śni bardzo, od bardzo dawna,

55
00:04:31,180 --> 00:04:34,620
dużo dłużej, dużo wcześniej w ogóle

56
00:04:34,620 --> 00:04:38,060
ten tytuł mnie zainspirował niż powstała
powieść. A

57
00:04:38,060 --> 00:04:40,560
to dlatego, że ja mam coś takiego, że
słowa mają dla mnie

58
00:04:40,560 --> 00:04:43,120
taką niezwykłą moc i czasem jedno słowo
budzi we mnie

59
00:04:43,120 --> 00:04:46,280
takie niesamowite emocje, jakieś
skojarzenia od razu. I takim

60
00:04:46,280 --> 00:04:49,500
słowem było słowo nokturn. Jeszcze na
długo, zanim w ogóle

61
00:04:49,500 --> 00:04:52,320
dowiedziałam się, co to znaczy, zanim
odkryłam, że to jest

62
00:04:52,320 --> 00:04:55,480
gatunek muzyki, że to jest gatunek poezji.

63
00:04:55,580 --> 00:04:59,040
Niedługo później też odkryłam wiersz
Tadeusza Micińskiego

64
00:04:59,040 --> 00:05:02,340
Nokturn, który jest również takim mottem,
mottem

65
00:05:02,340 --> 00:05:05,720
przewodnim mojej powieści. I myślę, że

66
00:05:05,720 --> 00:05:08,400
stąd tytuł. Kiedy zaczęłam pisać,
wiedziałam, że to musi być

67
00:05:08,400 --> 00:05:11,860
tytuł po prostu. Jakby ta fabuła i ten
tytuł, to

68
00:05:11,860 --> 00:05:18,140
słowo już dla mnie istniały
nierozerwalnie ze sobą. Ja przede

69
00:05:18,140 --> 00:05:24,800
wszystkim kojarzyłam
ten tytuł właśnie z pewnym

70
00:05:24,800 --> 00:05:34,180
stylem muzycznym. Niemniej myślę, że
pani w tej powieści posługuje się słowem

71
00:05:34,180 --> 00:05:43,200
tworząc, tworząc pewne melodie,
które czytelnik może wyłapać. I

72
00:05:43,200 --> 00:05:49,980
no powiem szczerze, bardzo mi
się ten tytuł podobał. To jest takie,

73
00:05:49,980 --> 00:06:01,360
no wydaje mi się niezwykle trafnie
oddaje swoją definicję słownikową,

74
00:06:01,360 --> 00:06:08,287
bo w Nokturnach muzycznych można
znaleźć wszystko i magię księżyca.I

75
00:06:08,287 --> 00:06:14,608
te wszystkie cechy
nocy, które, które nas

76
00:06:14,608 --> 00:06:21,488
z jednej strony zachwycają, a z
drugiej strony przerażają. Pani Jowito, czy

77
00:06:21,488 --> 00:06:29,808
pani wierzy w istnienie zjawisk
paranormalnych? Bo takie wątki

78
00:06:29,808 --> 00:06:33,168
możemy odnaleźć w Pani książce.
Oczywiście, że

79
00:06:33,168 --> 00:06:36,227
tak. Jak najbardziej. Znaczy dla mnie w
ogóle niepojęte jest,

80
00:06:36,227 --> 00:06:39,467
jak można nie wierzyć. Jakoś nie

81
00:06:39,467 --> 00:06:42,368
wiem, jest, jest dla mnie świat
paranormalny, świat

82
00:06:42,368 --> 00:06:45,828
zjawisk nadprzyrodzonych, dziwnych. Ten
świat tajemniczy

83
00:06:45,828 --> 00:06:49,037
jest czymś zupełnie naturalnym. On po
prostu

84
00:06:49,037 --> 00:06:51,828
istnieje cały czas wokół nas i jeżeli ktoś
nie wierzy, to

85
00:06:51,828 --> 00:06:54,828
jest dla mnie wyjątkowym, takim naprawdę
no chyba człowiekiem,

86
00:06:54,828 --> 00:06:58,248
który chce, chce zanegować coś
oczywistego. To cały

87
00:06:58,248 --> 00:07:01,707
czas jest wokół nas. Więc oczywiście, że
wierzę.

88
00:07:01,707 --> 00:07:04,048
Tak, jak najbardziej. Myślę, że nie
napisałabym takiej książki,

89
00:07:04,048 --> 00:07:11,948
gdybym nie wierzyła. No ale na wszelki
wypadek wolałam to usłyszeć. Dlatego, że

90
00:07:11,948 --> 00:07:22,008
wie pani, różnie, mimo wszystko
różnie ludzie się do tych zjawisk odnoszą i

91
00:07:22,008 --> 00:07:28,768
też różnie wyobraźnia osób jest
kształtowana, chociażby przez, przez

92
00:07:28,768 --> 00:07:32,107
współczesne media, a zwłaszcza

93
00:07:32,107 --> 00:07:37,828
przez współczesne kino. Ale do
tego tematu jeszcze dojdziemy.

94
00:07:37,828 --> 00:07:44,188
Wspomina pani we wstępie, że
taką wielką inspiracją dla pani były,

95
00:07:44,188 --> 00:07:50,888
byli tacy klasycy jak Edgar
Allan Poe, siostry Brontë.

96
00:07:50,888 --> 00:07:57,027
Czy ma pani jakieś
ulubione tytuły tych autorów,

97
00:07:57,027 --> 00:08:03,407
które mogłaby pani szczególnie polecić
naszym słuchaczom? Pytam dlatego, że

98
00:08:03,407 --> 00:08:10,038
wydaje mi się, że troszeczkę ci autorzy
są zapomniani obecnie. Są zapomniani.

99
00:08:10,038 --> 00:08:13,508
Następuje jakiś renesans, taki swoisty
renesans

100
00:08:13,508 --> 00:08:17,008
właśnie takich pisarzy właśnie z tego
kręgu, z

101
00:08:17,008 --> 00:08:20,128
tego kręgu gotyckiego, z kręgu tak zwanego
czarnego

102
00:08:20,128 --> 00:08:22,867
romantyzmu, że gdzieś to następuje, takie

103
00:08:22,867 --> 00:08:26,367
odświeżanie ich, odkrywanie na nowo. A
jeżeli chodzi o takie

104
00:08:26,367 --> 00:08:28,707
tytuły, które mogłabym szczególnie
polecić, no to tutaj na

105
00:08:28,707 --> 00:08:31,908
pierwszym miejscu absolutnie u mnie jest
zawsze i

106
00:08:31,908 --> 00:08:34,527
zawsze, zawsze będą "Wichrowe Wzgórza"
Emily

107
00:08:34,528 --> 00:08:37,887
Brontë. Jest to książka, jest to pierwsza
książka,

108
00:08:37,887 --> 00:08:41,087
którą przeczytałam w ciągu jednego dnia za
pierwszym razem.

109
00:08:41,087 --> 00:08:44,488
Jest to dla mnie książka niezwykła
absolutnie, która zawiera w

110
00:08:44,488 --> 00:08:47,647
sobie wszystko, co według mnie dobra
książka mieć powinna.

111
00:08:47,647 --> 00:08:50,948
Dobrą historię, wspaniały język,

112
00:08:50,948 --> 00:08:54,448
wspaniałą narrację i taką tajemnicę,
nastrój. Sam

113
00:08:54,448 --> 00:08:57,527
nastrój, który powoduje u człowieka
ciarki. Bo muszę tu

114
00:08:57,528 --> 00:09:00,307
powiedzieć taką historię, znaczy historię,

115
00:09:00,308 --> 00:09:02,848
anegdotę. Wiele lat temu, gdy po raz
pierwszy tę książkę

116
00:09:02,848 --> 00:09:05,928
miałam u siebie w domu jeszcze
wypożyczoną, powiedziałam swojej

117
00:09:05,928 --> 00:09:09,328
mamie, że jej tytuł pierwotny to Szatańska
miłość. Gdy

118
00:09:09,328 --> 00:09:12,788
opowiedziałam fabułę tej powieści, to
wieczorem, gdy

119
00:09:12,788 --> 00:09:15,147
książka została na stoliku przy łóżku
mamy, ona powiedziała,

120
00:09:15,147 --> 00:09:17,168
żebym wzięła tę książkę, bo ona boi się po
tym, co

121
00:09:17,168 --> 00:09:20,627
powiedziałam spać z tą książką koło łóżka.
Więc

122
00:09:20,627 --> 00:09:23,028
tak potrafi działać ta książka, nawet
jeżeli się ją pozna

123
00:09:23,028 --> 00:09:25,887
tylko powierzchownie. Tak więc
zdecydowanie "Wichrowe Wzgórza"

124
00:09:25,887 --> 00:09:33,828
Emily Brontë, o którym nie mogłabym
mówić i mówić. No, myślę, że pewne, pewne

125
00:09:33,828 --> 00:09:43,048
refleksy tej niesamowitej
emanacji, jaką ma w sobie ta książka

126
00:09:43,048 --> 00:09:52,168
niewątpliwie przebijają się
zdecydowanie do pani książki i

127
00:09:52,168 --> 00:10:01,088
myślę, że, że to jest
niezwykle ciekawa i powiedzmy

128
00:10:01,088 --> 00:10:11,027
sobie wartościowa inspiracja,
bo no cóż, mało jest w kręgu

129
00:10:11,028 --> 00:10:17,108
tej literatury, mało jest tak
klasycznych jej przykładów właśnie

130
00:10:17,108 --> 00:10:23,068
jak Wichrowe Wzgórza. No przynajmniej
moim, moim skromnym zdaniem. W pani

131
00:10:23,068 --> 00:10:31,328
powieści występują pewne
zjawiska paranormalne, zwłaszcza

132
00:10:31,328 --> 00:10:40,208
paranormalna aktywność duchowa. I
chciałam zapytać o dwie rzeczy. Czy w

133
00:10:40,208 --> 00:10:46,448
rzeczywistości istnieje dom, który
opisano w książce i czy historia

134
00:10:46,448 --> 00:10:52,828
rodziny tam zamieszkującej ten
dom jest w jakiś sposób inspirowana

135
00:10:52,828 --> 00:10:58,168
autentycznymi wydarzeniami?
Odnosząc się do pierwszego

136
00:10:58,168 --> 00:11:01,627
pytania, to nie, nie istnieje taki dom.

137
00:11:01,627 --> 00:11:05,008
Jest to całkowicie, jest to całkowicie mój
wymysł.

138
00:11:05,008 --> 00:11:08,488
Oczywiście tutaj duży wpływ miały różne
fotografie, różne

139
00:11:08,488 --> 00:11:11,948
miejsca, które widziałam, więc w jakiś
sposób moja wyobraźnia

140
00:11:11,948 --> 00:11:14,828
przefiltrowała je i stworzyła to miejsce.
Ale powiem, że nie

141
00:11:14,828 --> 00:11:18,108
zdziwiłabym się wcale, gdybym któregoś
dnia dowiedziała się, że

142
00:11:18,108 --> 00:11:21,248
taki dom naprawdę istnieje. Wierzę w takie

143
00:11:21,248 --> 00:11:23,608
sytuacje, wierzę w takie przypadki. Gdyby
nagle okazało się,

144
00:11:23,608 --> 00:11:26,988
że dom bardzo o bardzo podobnym wyglądzie,
z bardzo podobną

145
00:11:26,988 --> 00:11:30,328
historią rodzinną mieszkającą naprawdę

146
00:11:30,328 --> 00:11:33,647
istnieje. Więc tutaj nie byłoby to dla
mnie zdziwieniem.

147
00:11:33,647 --> 00:11:38,968
Jeśli chodzi o drugą część
pytania. Rodzina zamieszkująca

148
00:11:38,968 --> 00:11:42,468
Kołaniecki Dwór. Nie, nie znam takiej
rodziny, nie znam

149
00:11:42,468 --> 00:11:45,468
takiej rodziny w rzeczywistości i żadne
wydarzenia rzeczywiste

150
00:11:45,468 --> 00:11:48,788
nie wpłynęły i nie były inspiracją, nie
stanowiły inspiracji

151
00:11:48,788 --> 00:11:51,887
dla mojej powieści. Tutaj inspiracje
pochodziły wyłącznie z

152
00:11:51,887 --> 00:11:54,887
innych powieści, z innych historii i z
mojej wyobraźni.

153
00:11:54,887 --> 00:12:00,407
Tutaj nie ma żadnych takich
inspiracji rzeczywistych. Mmm w

154
00:12:00,407 --> 00:12:09,748
tej powieści, w całej narracji niezwykle
ważny wydaje się związek człowieka z

155
00:12:09,748 --> 00:12:22,506
miejscem i wpływu miejsca na człowieka.Czy
wie pani w kontekście różnych...

156
00:12:22,506 --> 00:12:29,906
Ostatnio nawet napisałam taki
artykuł dla Nieznanego Świata, Pamięć

157
00:12:29,906 --> 00:12:38,316
ścian. Bardzo się cieszę, że w książce
zostało to tak mocno podkreślone i

158
00:12:38,316 --> 00:12:47,336
wydobyte prawda przez panią.
Ogromna jest, ogromne jest tutaj też

159
00:12:47,336 --> 00:12:55,396
skupienie na pewnych relacjach
między ludźmi, na tym, jak ta

160
00:12:55,396 --> 00:13:04,536
atmosfera oddziałuje na bohaterów
i jaką, jaką bańkę emocjonalną

161
00:13:04,536 --> 00:13:10,716
tworzy. Rozumiem, że dla pani
to też było bardzo istotne, prawda?

162
00:13:10,716 --> 00:13:17,616
Żeby pokazać, jak miejsce
oddziałuje na człowieka. Jak

163
00:13:17,616 --> 00:13:23,676
my wzrastamy się z miejscem
i niemożliwą jest rzeczą, żeby

164
00:13:23,676 --> 00:13:26,436
pewne pewne sprawy od siebie

165
00:13:26,436 --> 00:13:29,936
oddzielić. Zdecydowanie tak. Ja bym
powiedziała, że

166
00:13:29,936 --> 00:13:33,335
to jest wręcz cały główny temat mojej
powieści. Dom

167
00:13:33,336 --> 00:13:36,476
tutaj ten dwór połaniecki, pałac
połaniecki, bo tutaj stosuję

168
00:13:36,476 --> 00:13:39,736
wymiennie słowa dwór i pałac. Ciężko

169
00:13:39,736 --> 00:13:42,596
powiedzieć, gdzie kończy się dwór, a
zaczyna pałac. On jest

170
00:13:42,596 --> 00:13:45,256
tak naprawdę równoprawnym bohaterem i być
może nawet głównym

171
00:13:45,256 --> 00:13:48,416
bohaterem tej historii, nawet ważniejszy
niż

172
00:13:48,416 --> 00:13:54,616
Robert narrator. Że to tak
naprawdę to dom jest, nie tylko

173
00:13:54,616 --> 00:13:57,376
sceną, na której rozgrywają się wszystkie
wydarzenia, jest nie

174
00:13:57,376 --> 00:14:00,676
tylko niemym świadkiem, a jest
uczestnikiem tych wydarzeń, a

175
00:14:00,676 --> 00:14:04,056
wręcz w jakiś sposób motorem napędowym
tego, co się

176
00:14:04,056 --> 00:14:07,516
tam dzieje. Bo słyszałam wiele różnych

177
00:14:07,516 --> 00:14:10,616
historii o duchach, o nawiedzonych domach.

178
00:14:10,616 --> 00:14:13,936
Bardzo się takimi rzeczami interesuję,
więc gdy tylko gdzieś

179
00:14:13,936 --> 00:14:17,416
takie coś usłyszę nadstawiam, nadstawiam
ucha i często dużo

180
00:14:17,416 --> 00:14:20,656
myślałam o takich rzeczach. I doszłam do
wniosku również też

181
00:14:20,656 --> 00:14:23,456
czytając parę artykułów na ten temat, że
właśnie na tym

182
00:14:23,456 --> 00:14:26,636
polegają nawiedzenia. Na tym, że dany dom

183
00:14:26,636 --> 00:14:29,436
przechowuje właśnie pamięć tego, co się w
nim

184
00:14:29,436 --> 00:14:32,836
wydarzyło. To, co się w nim wydarzyło,
odbija się

185
00:14:32,836 --> 00:14:36,036
jakimś echem gdzieś w tych ścianach i

186
00:14:36,036 --> 00:14:39,096
wciąż się powtarza. Są też teorie, że
jeżeli ktoś zginie w

187
00:14:39,096 --> 00:14:42,136
tragiczny sposób, śmiercią szybką,

188
00:14:42,136 --> 00:14:45,516
niespodziewaną albo wielkiej złości, to te
emocje

189
00:14:45,516 --> 00:14:48,656
skumulowane one pozostaną w tym miejscu i
będą, i będą tam

190
00:14:48,656 --> 00:14:51,856
trwać bardzo długo, mogą trwać bardzo
długo, odbijać się

191
00:14:51,856 --> 00:14:55,356
jakimś echem od ścian tego domu. Więc ten
związek

192
00:14:55,356 --> 00:14:58,136
człowieka z miejscem dla mnie niezwykle
ważny. Muszę tutaj

193
00:14:58,136 --> 00:15:00,216
powiedzieć jeszcze o takiej jednej
inspiracji, bo taki

194
00:15:00,216 --> 00:15:02,955
bezpośredni asumpt do napisania tej
książki może nie tyle do

195
00:15:02,956 --> 00:15:06,316
napisania takiej historii, ale do tego,
żeby zacząć w

196
00:15:06,316 --> 00:15:09,265
taki sposób, w jaki zaczęłam. Była jedna z
niedokończonych

197
00:15:09,265 --> 00:15:12,756
powieści Charlotte Bronki. Historia
umilego Elisa, gdzie

198
00:15:12,756 --> 00:15:16,236
właśnie bardzo króciutka, bo
niedokończona,

199
00:15:16,236 --> 00:15:19,036
ale mamy tam właściwie tam kilka zdań
zaledwie mnie

200
00:15:19,036 --> 00:15:21,896
zainspirowało. Właśnie związku miejsca z

201
00:15:21,896 --> 00:15:25,156
człowiekiem, kiedy to człowiek zrasta się
z domem i

202
00:15:25,156 --> 00:15:28,636
tworzy jedno, właściwie nie wiadomo, kto
jest kim

203
00:15:28,636 --> 00:15:31,476
dom jest człowiekiem, czy człowiek jest
domem? Kto mówi, kto

204
00:15:31,476 --> 00:15:37,836
czuje? Także tutaj absolutnie
związek, relacja, relacja danej osoby z

205
00:15:37,836 --> 00:15:41,176
miejscem to jak, to jakie emocje tej osoby

206
00:15:41,176 --> 00:15:44,196
pozostają w tym miejscu. To dla mnie
niezwykle ważne i tutaj

207
00:15:44,196 --> 00:15:50,036
inspirujące właśnie. Także
zdecydowanie dom, ten dwór połaniecki,

208
00:15:50,036 --> 00:15:52,996
który zresztą jest na ilustracji na
okładce mojej

209
00:15:52,996 --> 00:15:56,136
powieści, jest z pewnością ważnym

210
00:15:56,136 --> 00:16:03,076
bohaterem tej historii, jeśli nie
najważniejszym. Tak zwracam-- zwróciłam

211
00:16:03,076 --> 00:16:12,316
uwagę i tak jak wspomniałam, bardzo
mnie uciszyło sposób, w jaki pani sprawę

212
00:16:12,316 --> 00:16:20,796
relacji człowiek-miejsce, miejsce-człowiek
przedstawiła, bo no często się

213
00:16:20,796 --> 00:16:26,816
zdarza, że autorzy koncentrują
się bardziej na tej stronie

214
00:16:26,876 --> 00:16:32,936
sensacyjnej, na tej stronie
związanej powiedzmy, z obecnością

215
00:16:32,936 --> 00:16:44,816
poltergeista, który wykonuje no
nieprawdopodobne rzeczy w danym domu.

216
00:16:44,816 --> 00:16:55,516
Natomiast gdzieś umyka cała atmosfera
przepowiadająca te wydarzenia czy też

217
00:16:55,516 --> 00:17:05,256
atmosfera, na której te wydarzenia
tak naprawdę są zbudowane. Stąd jest to

218
00:17:05,256 --> 00:17:11,116
z mojego punktu widzenia bardzo,
bardzo istotny i bardzo istotny aspekt pani

219
00:17:11,116 --> 00:17:21,396
powieści. Może wróćmy jeszcze do
samej powieści gotyckiej. Ponieważ pani

220
00:17:21,396 --> 00:17:27,556
z racji swojego, swojego
wykształcenia i z racji tego, czym pani się

221
00:17:27,556 --> 00:17:33,816
zajmuje, ma nieporównywalne
wyższe kompetencje od moich, to może

222
00:17:33,816 --> 00:17:36,976
poprosiłabym o to, żeby pani przedstawiła,
czym

223
00:17:36,976 --> 00:17:40,336
naprawdę była powieść gotycka. Mhm.

224
00:17:40,336 --> 00:17:43,696
Dobrze, bardzo chętnie. Przy czym dzisiaj
współcześnie bardzo

225
00:17:43,696 --> 00:17:47,196
trudno tak naprawdę zdefiniować gotyk i
powieść gotycką,

226
00:17:47,196 --> 00:17:49,696
bo właściwie gotyk to już nie jest tylko
konwencja

227
00:17:49,696 --> 00:17:52,915
literacka, to już nie jest gatunek
literacki, ale gotyk to

228
00:17:52,916 --> 00:17:56,196
jest cały zespół, to jest jakiś cały
zespół motywów, cały

229
00:17:56,196 --> 00:17:59,486
zespół oddziaływań w różnych dziedzinach
kultury, bo przecież

230
00:17:59,486 --> 00:18:02,656
gotyk to nie tylko literatura. To muzyka,
to rock

231
00:18:02,656 --> 00:18:06,086
gotycki, to heavy metal gotycki, to styl
ubioru,

232
00:18:06,086 --> 00:18:08,626
to styl życia wręcz cały. No a przede
wszystkim to

233
00:18:08,626 --> 00:18:11,996
architektura, od której wszystko się
wzięło. Literatura

234
00:18:11,996 --> 00:18:15,356
gotycka jako taka. O literaturze gotyckiej
możemy mówić

235
00:18:15,356 --> 00:18:17,636
od drugiej połowy osiemnastego

236
00:18:17,636 --> 00:18:21,096
wieku.Gotyk narodził się w Anglii.
Dlaczego w Anglii,

237
00:18:21,096 --> 00:18:23,735
właśnie moglibyśmy sobie zadać pytanie?
Niektórzy twierdzą, że w

238
00:18:23,735 --> 00:18:26,475
Anglii była taka-- że w Anglii jest
najwięcej duchów na

239
00:18:26,476 --> 00:18:29,415
kilometr kwadratowy. Spotkałam się z
takim-- spotkałam się z

240
00:18:29,416 --> 00:18:32,896
taką teorią. Ale no nie sposób nie
zauważyć, że w

241
00:18:32,896 --> 00:18:35,735
Anglii jest dużo takich właśnie
wiktoriańskich, jeszcze

242
00:18:35,735 --> 00:18:39,035
wcześniejszych budynków. Wiele kolegiów,
wiele, wiele

243
00:18:39,035 --> 00:18:42,535
akademii, uniwersytetów, wiele szkół
średnich mieści się właśnie

244
00:18:42,535 --> 00:18:45,976
w takich specyficznych, moglibyśmy
powiedzieć, budynkach

245
00:18:45,976 --> 00:18:49,336
właśnie gotyckich, o takiej gotyckiej
proweniencji. I

246
00:18:49,336 --> 00:18:55,956
niektórzy upatrują właśnie w tym
tego, takiego, takiego źródła narodzin

247
00:18:55,956 --> 00:18:59,426
tego, tego prądu właśnie w Anglii. A w
Anglii również

248
00:18:59,426 --> 00:19:02,856
zapoczątkowaną modę na ogród krajobrazowy,
dziki

249
00:19:02,856 --> 00:19:05,816
ogród krajobrazowy, który ma nie być
uporządkowany, który ma

250
00:19:05,816 --> 00:19:08,616
nie być jak od linijki harmonijny, piękny,
który ma

251
00:19:08,616 --> 00:19:11,524
odzwierciedlać prawdziwą naturę. To, że
natura jest nieokiełznana,

252
00:19:11,524 --> 00:19:14,956
że jest dzika. No a wreszcie i chyba,

253
00:19:14,956 --> 00:19:17,515
chyba najważniejsza rzecz w Anglii
powstała pierwsza powieść

254
00:19:17,515 --> 00:19:22,455
gotycka, która zresztą taki
miała podtytuł yy, czyli Horace'go

255
00:19:22,455 --> 00:19:25,656
Walpole'a "Zamczysko w Otranto",

256
00:19:25,656 --> 00:19:29,136
yyy, Horacy Walpole on był-- no to był
człowiek, który

257
00:19:29,136 --> 00:19:32,216
może nie miał jakiejś wielkiej wiedzy,
jeżeli chodzi o teorię

258
00:19:32,216 --> 00:19:35,416
literatury, ale na pewno miał dużą siłę
przekonywania. Był

259
00:19:35,416 --> 00:19:38,775
arystokratą, obracał się w takich kręgach
elity, a

260
00:19:38,775 --> 00:19:42,056
więc jego zainteresowanie, jego powieść

261
00:19:42,056 --> 00:19:44,495
zainteresowanie szerokich mas, właśnie tej

262
00:19:44,495 --> 00:19:47,576
arystokracji. Literatura gotycka stała się
modną

263
00:19:47,576 --> 00:19:51,076
literaturą. Powstały, powstały liczne,
powstały liczne

264
00:19:51,076 --> 00:19:54,265
dzieła naśladowcze. No i z pewnością to

265
00:19:54,265 --> 00:19:57,356
"Zamczysko w Otranto", jak i dwa kolejne
dzieła Anne

266
00:19:57,356 --> 00:20:03,735
Radclyffe "Tajemnica zamku Udolpho"
oraz "Nich" Matthew Gregory'ego

267
00:20:03,735 --> 00:20:06,856
Lewisa jakby ustanowiły taki kanon, czym
tak naprawdę literatura

268
00:20:06,856 --> 00:20:10,116
gotycka jest? Bo czym ona jest? Czym

269
00:20:10,116 --> 00:20:13,596
operuje? Literatura gotycka? Operuje
przede wszystkim tajemnicą,

270
00:20:13,596 --> 00:20:16,815
nastrojem tajemnicy i grozy. A ta groza
jest wywołana przez

271
00:20:16,815 --> 00:20:20,156
bardzo specyficzny taki sztacharz gotycki,
do

272
00:20:20,156 --> 00:20:23,216
którego zaliczamy ruiny zamku lub
klasztoru albo

273
00:20:23,216 --> 00:20:25,995
niekoniecznie ruiny. To może być cały
zamek obfitujący z

274
00:20:25,995 --> 00:20:29,216
mroczną historią. Noc oczywiście,

275
00:20:29,216 --> 00:20:32,716
krajobraz nocny, księżyc wysoko nad
wysoko, nad tymi ruinami.

276
00:20:32,716 --> 00:20:35,466
To od razu ma miejsce taki plastyczny
obraz wręcz. Widzimy

277
00:20:35,466 --> 00:20:38,596
takie różne romantyczne, romantyczne
pejzaże,

278
00:20:38,596 --> 00:20:41,176
prawda? Sowa, która przysiadła na gałęzi
jakimś

279
00:20:41,176 --> 00:20:44,676
starym, jakaś stara kaplica, czyli
atmosfera

280
00:20:44,676 --> 00:20:48,116
grozy, ten cały nastrój. Oczywiście
pojawia się, pojawia się

281
00:20:48,116 --> 00:20:51,535
postać jakiegoś łotra albo pojawia się
postać

282
00:20:51,535 --> 00:20:54,815
dziewicy, która jest w tarapatach i która,
i którą

283
00:20:54,815 --> 00:20:58,235
prześladuje pech. Pojawia się motyw
labiryntu, w którym znajduje

284
00:20:58,235 --> 00:21:01,014
się człowiek. No i oczywiście zjawiska

285
00:21:01,015 --> 00:21:04,515
nadprzyrodzone, czyli to wszystko, co i to
wszystko, co jest

286
00:21:04,515 --> 00:21:07,956
takim motorem napędowym tej-- motorem
napędowej

287
00:21:07,956 --> 00:21:14,376
tej powieści. Trzeba też powiedzieć,
że literatura gotycka może powstała

288
00:21:14,376 --> 00:21:17,455
tak samo, jak i czarny romantyzm, znaczy
romantyzm w ogóle,

289
00:21:17,456 --> 00:21:20,815
bo ciężko czasem oddzielić czarny
romantyzm od tego

290
00:21:20,815 --> 00:21:23,775
prawdziwego romantyzmu, prawda tego
głównego

291
00:21:23,775 --> 00:21:29,876
nurtu. One wszystkie powstały tak
naprawdę w takiej odpowiedzi na takiej

292
00:21:29,876 --> 00:21:36,295
odpowiedzi na tę rozumowość, na tę
harmonijność oświecenia, na to, na na na tą

293
00:21:36,295 --> 00:21:39,176
pochwałę rozumu, prawda? Celebrację,

294
00:21:39,176 --> 00:21:42,336
celebrację, celebrację tego wszystkiego,
co

295
00:21:42,336 --> 00:21:45,035
widzialne, tego wszystkiego, co mierzalne,
co możemy dostrzec,

296
00:21:45,035 --> 00:21:48,495
co możemy zbadać. Na tę pochwałę nauki
ludzie

297
00:21:48,495 --> 00:21:51,896
powoli znowu zaczęli zwracać się ku temu,
co to

298
00:21:51,896 --> 00:21:54,616
nieznane, to jest to, czego nie da się tak
łatwo zmierzyć,

299
00:21:54,616 --> 00:21:58,015
czego nie da się tak łatwo zbadać. Wiemy,
mamy, prawda? Tę

300
00:21:58,015 --> 00:22:01,476
sinusoidę, gdzie wiadomo, każda epoka nie
czerpie sobie z

301
00:22:01,476 --> 00:22:04,396
poprzednich, tylko z jeszcze
wcześniejszych. A więc romantyzm

302
00:22:04,396 --> 00:22:07,815
oczywiście zaczął-- nawiązuje nie tyle do
baroku, ale przede

303
00:22:07,815 --> 00:22:10,716
wszystkim do właśnie wieków średnich. Ten
gotyk, właśnie ta

304
00:22:10,716 --> 00:22:17,196
tajemnica, ta wizja gotyku bardzo,
bardzo rozbieżna, bo w średniowieczu było

305
00:22:17,196 --> 00:22:20,436
widzia-- było postrzegane na dwa sposoby.
Tak samo literatura

306
00:22:20,436 --> 00:22:23,456
gotycka jest, ma takie dwa odłamy ten
sentymentalny, gdzie

307
00:22:23,456 --> 00:22:26,275
jest to literatura bardziej, gdzie mamy
ten bardziej

308
00:22:26,275 --> 00:22:32,596
taki świetlisty, radosny, radosny
obraz tych wieków średnich, gdzie ludzie

309
00:22:32,656 --> 00:22:36,136
celebrowali życie, gdzie, gdzie,

310
00:22:36,136 --> 00:22:39,476
gdzie była miłość, gdzie były uczucia i
tej i tego i ten

311
00:22:39,476 --> 00:22:42,655
odłam ciemniejszy, mroczniejszy, czyli
tortury,

312
00:22:42,696 --> 00:22:46,015
wiedźmy, czarownice, polowania na nie,
jakieś pakty z diabłem.

313
00:22:46,015 --> 00:22:49,176
Czyli to też to wszystko się w tej
literaturze znalazło. No

314
00:22:49,176 --> 00:22:51,716
i z pewnością, skoro niechęć do tego, co
było w

315
00:22:51,716 --> 00:22:54,795
Oświeceniu, ale też taki odwieczny,

316
00:22:54,795 --> 00:22:57,956
odwieczny lęk człowieku. Bo w ogóle, w
ogóle

317
00:22:57,956 --> 00:23:01,456
każda powieść grozy jest osadzona, jest

318
00:23:01,456 --> 00:23:04,536
osadzona na lęku człowieka, który jest
najbardziej pierwotny.

319
00:23:04,536 --> 00:23:07,235
Człowiek ma takie dwa chyba najbardziej
pierwotne lęki w

320
00:23:07,235 --> 00:23:12,716
sobie. Lęk przed śmiercią i lęk przed
nieznanym. I na tych dwóch właśnie lękach

321
00:23:12,716 --> 00:23:19,076
bazuje, opiera się literatura gotycka,
z której później ewoluował, ewoluował

322
00:23:19,076 --> 00:23:21,576
horror literacki, powieść grozy,
jakkolwiek to nie

323
00:23:21,576 --> 00:23:24,835
nazwiemy. Oczywiście badacze literatury

324
00:23:24,835 --> 00:23:27,856
często to oddzielają i w ogóle ciężko
mówić o jakichś

325
00:23:27,856 --> 00:23:31,196
badaniach, bo horror wciąż jest takim
gatunkiem literackim,

326
00:23:31,196 --> 00:23:34,235
który jest mocno zaniedbany, wydaje się na
tle innych. Ale

327
00:23:34,235 --> 00:23:36,815
jednak ja utożsamiam powieść grozy uważam,
że powieść

328
00:23:36,815 --> 00:23:40,295
gotycka jest wzorem wszystkich
późniejszych

329
00:23:40,295 --> 00:23:46,835
powieści grozy, wszystkich horrorów,
zarówno literackich, jak i filmowych.

330
00:23:46,835 --> 00:23:59,795
Zapewne, zapewne tak właśnie jest,
bo powieść, jak każda dziedzina sztuki

331
00:23:59,795 --> 00:24:05,495
rozwija się i można
powiedzieć, że narasta jedna na

332
00:24:05,495 --> 00:24:12,196
drugiej. Ja mam czasami właśnie takie
wrażenie, że tak jak pani powiedziała, od

333
00:24:12,196 --> 00:24:21,556
tego myślenia polegającego na
koncentrowaniu się tylko i wyłącznie

334
00:24:21,556 --> 00:24:30,687
na faktach naukowych
do-Wyobraźni, do rzeczy niezbadanych,

335
00:24:30,688 --> 00:24:39,878
tajemniczych. Po prostu to wahadło
cały czas się porusza. Zwłaszcza jest

336
00:24:39,878 --> 00:24:51,928
to widoczne w sztuce. Od obrazów w stylu
powiedzmy całkowicie realistycznych do

337
00:24:55,228 --> 00:25:03,548
Picassa, kubizm i tego typu,
tego typu sztuka. Tak samo

338
00:25:03,548 --> 00:25:10,128
tutaj była literatura nastawiona jakby
tylko i wyłącznie na intelekt człowieka,

339
00:25:10,128 --> 00:25:16,268
z pominięciem uczuć,
uczuć, snów, emocji

340
00:25:16,268 --> 00:25:19,448
i jakichś pewnych stanów duchowych, które

341
00:25:19,448 --> 00:25:22,408
były chyba tylko i wyłącznie rozpatrywane
pod

342
00:25:22,408 --> 00:25:25,908
kątem psychiatryczno-neurologicznym,

343
00:25:25,908 --> 00:25:31,768
można tak powiedzieć, choć wtedy
jeszcze psychiatria i neurologia nie były

344
00:25:31,768 --> 00:25:40,348
nazwane i nie było to, nie wyglądało
to w ten sposób, jak obecnie,

345
00:25:40,348 --> 00:25:46,788
prawda? Ale po prostu to
wahadło odchyla się przez wahadło

346
00:25:46,788 --> 00:25:54,368
potrzeb ludzkich. Ono odchyla się przez
cały czas. Przez cały czas dokładnie. I

347
00:25:54,368 --> 00:26:09,327
im bardziej idziemy, wydaje mi się w
taką, w taką technokrację, w taką. Ten

348
00:26:09,328 --> 00:26:14,868
kult nauki, która stała się już w
tej chwili w zasadzie drugą religią.

349
00:26:14,868 --> 00:26:24,448
Tym bardziej potrzebujemy, tak potrzebujemy
bodźców zewnętrznych, które mogłyby

350
00:26:24,448 --> 00:26:30,808
przypominać nam no,
że szkiełko i oko to jednak

351
00:26:30,808 --> 00:26:37,628
nie są jedyne narzędzia poznania
tej rzeczywistości, w której my żyjemy.

352
00:26:37,628 --> 00:26:44,068
Stąd być może w pewnym
momencie literatura gotycka przestała

353
00:26:44,068 --> 00:26:52,708
wystarczać, bo ludzie potrzebowali
silniejszych bodźców i stąd ewoluowało to w

354
00:26:52,708 --> 00:26:58,647
horror, jaki znamy obecnie. Tak
ja myślę. Nie wiem, czy pani się

355
00:26:58,648 --> 00:27:05,268
ze mną zgodzi. Jest akcja,
jest reakcja. Im bardziej

356
00:27:05,268 --> 00:27:10,928
naukową, tym bardziej ludzie
poszukują tego świata duchowego i

357
00:27:10,928 --> 00:27:17,668
żeby ich ten świat poruszył, musi
być on coraz bardziej drastycznie

358
00:27:17,668 --> 00:27:21,128
przedstawiony. Dokładnie. Ale też chciałam
powiedzieć, że w

359
00:27:21,128 --> 00:27:24,568
ogóle stąd mi się wydaje, że to

360
00:27:24,568 --> 00:27:27,868
jest, to jest w ogóle motor napędowy
powstawania

361
00:27:27,868 --> 00:27:33,328
wszelkich horrorów, wszelkich powieści
gotyckich, bo wszelkie powieści grozy

362
00:27:33,328 --> 00:27:36,728
pełne. Dlaczego ludzie lubią czytać?
Dlatego, że

363
00:27:36,728 --> 00:27:39,528
lubią się bać? Ja często się spotykam, ja
sama bardzo

364
00:27:39,528 --> 00:27:41,928
lubię oglądać horrory i często spotykam
się z takim

365
00:27:41,928 --> 00:27:44,688
zdziwieniem, po co oglądać tak okropne
rzeczy potem? Przecież

366
00:27:44,688 --> 00:27:47,848
nie można w nocy zasnąć. Ale właśnie o to
chodzi. Człowiek

367
00:27:47,848 --> 00:27:50,268
potrzebuje takiego widzenia czegoś
strasznego, czegoś

368
00:27:50,268 --> 00:27:52,748
przerażającego, czegoś, z czym w normalnym
życiu by się nie

369
00:27:52,748 --> 00:27:55,888
zmierzył. Właśnie po to, żeby się
oczyścić. Jest nawet taka

370
00:27:55,888 --> 00:27:58,938
teoria, według której właśnie horror jest
horror

371
00:27:58,938 --> 00:28:02,008
literacki czy horror filmowy jest tego
rodzaju takim, co wabi

372
00:28:02,008 --> 00:28:08,388
dokatargizm aż wręcz, czyli tak pozwala
nam pełnić funkcję terapeutyczną, taką

373
00:28:08,388 --> 00:28:11,888
oczyszczającą, uspołeczniającą, bo
kumuluje wszystkie społeczne

374
00:28:11,888 --> 00:28:14,848
lęki, bo te lęki, które są przedstawione w
horrorach, są

375
00:28:14,848 --> 00:28:17,288
wspólne wszystkim ludziom, a więc też taką
łączącą,

376
00:28:17,288 --> 00:28:20,248
uspołeczniającą. Więc z pewnością to też
jest źródło

377
00:28:20,248 --> 00:28:23,468
popularności nie słabnącej od osiemnastego
wieku tego

378
00:28:23,468 --> 00:28:29,348
gatunku literackiego, właśnie
ta możliwość przeżycia czegoś,

379
00:28:29,348 --> 00:28:32,008
dotknięcia bardzo blisko czegoś okropnego,
często czegoś

380
00:28:32,008 --> 00:28:34,548
wstrętnego, bo wiemy, że teraz horror
literacki już nie

381
00:28:34,548 --> 00:28:37,928
operuje, już nie mówię filmowym tylko i
wyłącznie grozą, taką

382
00:28:37,928 --> 00:28:41,368
na poziomie prawda napięcia, jakiegoś
strachu, tajemnicy, ale

383
00:28:41,608 --> 00:28:44,867
grozą, taką makabrą, obrazami wstrętnymi,

384
00:28:44,867 --> 00:28:48,307
obrażającymi. To już w ogóle odrębny
odłam,

385
00:28:48,307 --> 00:28:51,327
odrębna gałąź horroru literackiego, ale to
wszystko po

386
00:28:51,328 --> 00:28:54,828
to, aby będąc cały czas w strefie
komfortu,

387
00:28:54,828 --> 00:28:57,908
móc się do tego zbliżyć cały czas mając z
tyłu głowy, że

388
00:28:57,908 --> 00:29:00,528
a to się nie dzieje naprawdę. Ja w każdej
chwili mogę

389
00:29:00,528 --> 00:29:03,988
zamknąć książkę, mogę wyłączyć film i
wrócić do siebie.

390
00:29:03,988 --> 00:29:06,548
Także to jest, myślę bardzo ważne, żeby
móc przeżyć coś,

391
00:29:06,548 --> 00:29:11,908
czego naprawdę nie możemy przeżyć
i wcale byśmy nie chcieli. Zgodzę się z

392
00:29:11,908 --> 00:29:18,308
panią w całej rozciągłości,
ponieważ choć ja nie zajmuję się

393
00:29:18,308 --> 00:29:27,108
historią literatury, nie badam tego
typu zjawisk i po prostu nie jest to moja

394
00:29:27,108 --> 00:29:35,928
domena, ale wydaje mi się, że
napięcie, to, co jest przedstawiane w tego

395
00:29:35,928 --> 00:29:42,008
typu powieściach, jest zawsze w
kontrze do tego, co się dzieje na

396
00:29:42,008 --> 00:29:48,668
świecie. No, kiedy Mary Shelley
pisała Frankensteina, kiedy

397
00:29:48,668 --> 00:29:56,888
powstawały Wichrowe Wzgórza, świat nie
znał okropności pierwszej, drugiej wojny

398
00:29:56,888 --> 00:30:09,507
światowej. Po prostu te pokolenia, które
przeżyły takie stany i widziały to, co

399
00:30:09,508 --> 00:30:18,928
działo się właśnie chociażby podczas
tychże wojen, musiały, żeby zareagować,

400
00:30:18,928 --> 00:30:28,628
musiały dostać dużo większą
dawkę tej, tej trwogi, grozy i tej no

401
00:30:28,628 --> 00:30:34,264
takiej właśnie silnej
emocji.Absolutnie. Im, im my dalej

402
00:30:34,264 --> 00:30:37,144
idziemy, im więcej okropności w życiu na
świecie poznaliśmy,

403
00:30:37,144 --> 00:30:40,224
doznaliśmy, tym horror literacki będzie
staje się bardziej

404
00:30:40,224 --> 00:30:43,664
wymyślny. Bo ciężko przerazić tak naprawdę
czytelnika

405
00:30:43,664 --> 00:30:47,144
czy widza. Więc autorzy coraz bardziej
wręcz, coraz

406
00:30:47,144 --> 00:30:49,944
bardziej muszą się starać tutaj stać na
głowie, prawda,

407
00:30:49,944 --> 00:30:55,563
metaforycznie mówiąc, żeby, żeby
czymś zaskoczyć. Więc zgadzam się. No tak,

408
00:30:55,563 --> 00:30:58,264
wystarczy włączyć

409
00:31:01,844 --> 00:31:08,624
telewizor i wysłuchać jakichkolwiek
wiadomości. No to czasami i to

410
00:31:08,624 --> 00:31:12,024
trudno byłoby przebić. Mhm. Tu

411
00:31:12,024 --> 00:31:14,604
jeszcze muszę dopowiedzieć, bo pani
powiedziała o tej kontrze,

412
00:31:14,604 --> 00:31:17,344
że powieści powstają w kontrze. A tutaj
właśnie jeszcze muszę

413
00:31:17,344 --> 00:31:22,083
zaznaczyć, że według
teorii, według teorii literatury

414
00:31:22,083 --> 00:31:28,604
horrory, horrory, powieści grozy
powstają częściej w zwiększonej ilości

415
00:31:28,604 --> 00:31:31,783
właśnie wtedy, kiedy w społeczeństwie
istnieją jakieś niepokoje,

416
00:31:31,783 --> 00:31:34,944
czyli są odpowiedzią reakcjom na niepokoje
społeczne

417
00:31:34,944 --> 00:31:38,362
i polityczne w danym społeczeństwie. I

418
00:31:38,364 --> 00:31:40,543
proszę zwrócić uwagę, że teraz mamy też
występ polskich

419
00:31:40,543 --> 00:31:44,043
horrorów, polskich powieści grozy.

420
00:31:44,043 --> 00:31:46,533
Pojawiają się nawet polskie horrory
filmowe, więc ja myślę, że

421
00:31:46,533 --> 00:31:49,803
tutaj rzeczywiście jakieś takie niepokoje
społeczne,

422
00:31:49,803 --> 00:31:53,024
jakiś-jakiś taka niepewność co do
przyszłości owocuje

423
00:31:53,024 --> 00:31:56,214
coraz... Ale także to, co widzimy w
telewizji właśnie, dostęp

424
00:31:56,214 --> 00:31:58,714
do informacji, do tych straszliwych
informacji, do których

425
00:31:58,714 --> 00:32:01,063
codziennie mamy dostęp, co się dzieje tu
morderstwo, tam

426
00:32:01,063 --> 00:32:04,384
morderstwo, no niesamowite rzeczy, od
których włos

427
00:32:04,384 --> 00:32:09,664
jeży się na głowie. I to owocuje
właśnie zwiększoną ilością tego typu

428
00:32:09,664 --> 00:32:16,464
literatury. Pani Jowito,
rozmawiałyśmy zresztą przed audycją

429
00:32:16,464 --> 00:32:22,884
na ten temat. Horrory,
powieści grozy, nawet

430
00:32:22,884 --> 00:32:29,543
thrillery i psycho-thrillery. Przecież
to są w gruncie rzeczy bardzo zbliżone

431
00:32:29,543 --> 00:32:39,224
nurty literackie. One mają fatalny
marketing, bardzo zły marketing. Ten PR,

432
00:32:39,224 --> 00:32:48,884
zły PR. Mówi się, że one wzbudzają,
inspirują ludzi do popełniania zbrodni,

433
00:32:48,884 --> 00:33:00,744
że powodują, właśnie takie napięcia,
które potem są odreagowywane w

434
00:33:00,744 --> 00:33:07,543
realnym świecie. Że poza
tym, że nie jest to, pojawiają

435
00:33:07,543 --> 00:33:11,043
się również za-zarzuty, że nie jest to
literatura

436
00:33:11,043 --> 00:33:14,244
wysokich lotów. I do tego zarzutu mogę się

437
00:33:14,244 --> 00:33:17,144
najbardziej odnieść, bo szczerze
powiedziawszy nie spotkałam się

438
00:33:17,144 --> 00:33:19,324
za bardzo z takimi zarzutami, że jest to
literatura, która

439
00:33:19,324 --> 00:33:22,674
może mieć jakieś społecznie życie w takim
życiu codziennym,

440
00:33:22,674 --> 00:33:26,124
jakieś skutki, prawda? Ale zdecydowanie,
jeśli chodzi

441
00:33:26,124 --> 00:33:29,283
o środowisko literaturoznawcze, to krytycy
literatury,

442
00:33:29,283 --> 00:33:32,744
tutaj badacze literatury traktują tę
literaturę trochę po

443
00:33:32,744 --> 00:33:35,924
macoszemu, z takim lekceważeniem.

444
00:33:35,924 --> 00:33:38,563
Dlaczego? Dlatego, że jest to literatura,
potocznie mówiąc dla

445
00:33:38,563 --> 00:33:41,563
mas, dla wszystkich. Tego jest tak dużo,
to się pisze tak

446
00:33:41,563 --> 00:33:44,644
szybko. Oczywiście mówię tutaj o takich, o
takim

447
00:33:44,644 --> 00:33:50,204
stereotypowym myśleniu, takich stereotypowych
poglądach. Pasuje to pod takimi

448
00:33:50,204 --> 00:33:53,583
najbardziej właśnie najprostszymi,
odnoszącymi się do najniższych

449
00:33:53,583 --> 00:33:56,244
uczuć, najniższych emocji właśnie

450
00:33:56,244 --> 00:33:59,424
obrazami, że no nie warto się tym zajmować
tak naprawdę. I

451
00:33:59,424 --> 00:34:02,724
to jest i ten zły PR, ta zła sława

452
00:34:02,724 --> 00:34:05,624
ciągnie się już od końca dziewiętnastego
wieku, od Drakuli,

453
00:34:05,624 --> 00:34:08,683
Brahma Stokera tak naprawdę. Kiedy to
właśnie tego typu

454
00:34:08,683 --> 00:34:11,703
literatura, tego typu literatura była
powszechnie uważana za

455
00:34:11,703 --> 00:34:14,623
literaturę dla mas, dla mas i dla ludzi

456
00:34:14,623 --> 00:34:17,984
prostych, niewykształconych. To oczywiście
teraz już nie ma

457
00:34:17,984 --> 00:34:20,924
swojego przełożenia, prawda, społecznie,
ale nadal

458
00:34:20,924 --> 00:34:26,984
gdzieś, gdzieś pokutuje ten
pogląd. Więc w ogóle literatura

459
00:34:26,984 --> 00:34:30,464
grozy, powieści grozy jest w porównaniu do
innych gatunków

460
00:34:30,464 --> 00:34:33,643
literackich, są zdecydowanie mniej

461
00:34:33,643 --> 00:34:36,404
omówione. Jest zdecydowanie mniej
opracowań, czyli

462
00:34:36,404 --> 00:34:39,884
takich teoretyczno-literackich, naukowych.

463
00:34:39,884 --> 00:34:43,103
Więc to jest, ale to też ciągle jest
bardzo duże pole do

464
00:34:43,103 --> 00:34:46,004
popisu dla kolejnych, dla kolejnych
pokoleń, dla kolejnych

465
00:34:46,004 --> 00:34:48,663
badaczy. Więc myślę, że nie ma tego złego,
co by na dobre

466
00:34:48,663 --> 00:34:54,184
nie wyszło. Wciąż możemy coś
jeszcze nowego w tej literaturze odkryć.

467
00:34:54,184 --> 00:35:06,243
Zapewne tak, tylko zastanawia
mnie, czy rzeczywiście nie ma takiej

468
00:35:06,243 --> 00:35:15,584
możliwości, że młody człowiek naczytawszy
się całej tej literatury grozy, jest

469
00:35:15,584 --> 00:35:25,203
jakby bardziej
podatny, żeby popełnić

470
00:35:25,264 --> 00:35:30,663
daną zbrodnię w rzeczywistości-
Mhm. Bo ja się, ja się z

471
00:35:30,663 --> 00:35:33,824
takimi opiniami spotkałam, że to jest

472
00:35:33,824 --> 00:35:40,804
niedobra literatura, że to jest literatura,
która wypacza wyobraźnię. Szczerze,

473
00:35:40,804 --> 00:35:43,484
no szczerze powiedziawszy, to tutaj mam
taką wątpliwość. Mnie

474
00:35:43,484 --> 00:35:46,854
się wydaje, że jeżeli człowiek byłby
skłonny do popełnienia

475
00:35:46,854 --> 00:35:50,044
jakiejś zbrodni, to czy się natchnie na
daną

476
00:35:50,044 --> 00:35:52,584
książkę, czy się na nią nie natchnie, czy
się naczyta tych

477
00:35:52,584 --> 00:35:55,364
makabrycznych opisów, czy się ich nie
naczyta i tak może tej

478
00:35:55,364 --> 00:35:58,203
zbrodni popełnić. Więc to jest oczywiście
kwestia jakiejś

479
00:35:58,203 --> 00:36:00,784
predyspozycji, jeżeli ktoś nie ma takich
predyspozycji od

480
00:36:00,784 --> 00:36:04,124
urodzenia, gdzieś genetycznie
przekazanych, to moim zdaniem

481
00:36:04,124 --> 00:36:07,424
nawet najokropniejsze obrazy najbardziej
wymyślnych

482
00:36:07,424 --> 00:36:10,524
jakichś makabr nie popchną go do żadnej
zbrodni, czy

483
00:36:10,524 --> 00:36:13,724
to autodestrukcyjnej, czy to prawda

484
00:36:13,764 --> 00:36:16,964
wymierzonej w inne osoby. Ale to są
przypadki takie

485
00:36:16,964 --> 00:36:19,804
bardzo, bardzo jednostkowe. I tak naprawdę
mi się wydaje osoba

486
00:36:19,804 --> 00:36:22,334
nie natchnie się na książkę, to natchnie
się na film, czy

487
00:36:22,334 --> 00:36:25,614
na grę. Cały dzisiejszy świat, telewizja
wręcz jest

488
00:36:25,614 --> 00:36:28,804
przeładowana agresją, przemocą, więc
tutaj, jeżeli chodzi o

489
00:36:28,804 --> 00:36:31,004
literaturę, to ja bym miała najmniejszy
zarzut. Dziwią mnie

490
00:36:31,004 --> 00:36:40,779
takie zarzuty.Ale z takimi się
można spotkać. Z bardzo wiele takich

491
00:36:40,779 --> 00:36:49,200
zarzutów zwłaszcza formułuje Kościół,
że tam dotyka się wątków satanistycznych,

492
00:36:49,200 --> 00:37:04,259
wątków łudu, czarnej magii i że to
może inspirować, jakby wzbudzić takie

493
00:37:04,259 --> 00:37:07,680
pogłębione zainteresowanie, skąd-- taką
koncentrację

494
00:37:07,680 --> 00:37:13,759
uwagi młodych ludzi,
którzy nie do końca potrafią

495
00:37:13,759 --> 00:37:17,240
albo też gubią się momentami w odróżnianiu
prawdy od

496
00:37:17,240 --> 00:37:20,299
fikcji. Ja myślę, że jeżeli chodzi tutaj o
wątki

497
00:37:20,299 --> 00:37:23,279
satanistyczne, opisy egzorcyzmów i
wyjdziemy w tę stronę, bo

498
00:37:23,279 --> 00:37:26,620
to nie tylko dotyczy młodych ludzi, bo to
tak naprawdę tutaj

499
00:37:26,620 --> 00:37:30,120
wszyscy jesteśmy ignorantami. I muszę
tutaj

500
00:37:30,120 --> 00:37:35,740
przytoczyć taką historię krótką
ze swojego życia. Dwa lata temu

501
00:37:35,740 --> 00:37:42,578
bodajże zapoznałam się z jedną
książką o życiu, o życiu, działalności

502
00:37:42,580 --> 00:37:45,419
demonologów Warrenów, prawda? Wszyscy
chyba

503
00:37:45,419 --> 00:37:48,509
interesujący się tym tematem z pewnością
wiedzą to zresztą z

504
00:37:48,509 --> 00:37:51,379
filmu, słynny film Obecność inspirowany
ich

505
00:37:51,379 --> 00:37:54,759
działalnością Annabel i tak dalej. I tutaj

506
00:37:54,759 --> 00:37:56,960
muszę powiedzieć, że sama byłam
niesamowitą ignorantką w tym

507
00:37:56,960 --> 00:37:59,660
temacie. Dopiero po przeczytaniu tej
książki otworzyły mi się

508
00:37:59,660 --> 00:38:02,259
oczy i wiele rzeczy po prostu sobie
uświadomiłam, jak naprawdę

509
00:38:02,259 --> 00:38:05,540
często najbanalniejszymi rzeczami tutaj
możemy się

510
00:38:05,540 --> 00:38:08,279
wystawić na działanie czegoś złego, na
działanie zła. Muszę

511
00:38:08,279 --> 00:38:10,980
powiedzieć, od momentu przeczytania tej
książki nigdy nie

512
00:38:10,980 --> 00:38:13,819
rozstaję się z medaliki nawet w nocy.
Zawsze zdejmowałam na

513
00:38:13,819 --> 00:38:16,560
noc. Teraz nigdy, nigdy, nawet do spania.
Tylko i wyłącznie

514
00:38:16,560 --> 00:38:19,440
do mycia. Więc to taka tylko historia,
która pokazuje, że

515
00:38:19,440 --> 00:38:21,980
tutaj nie tylko młodzi ludzie, ale w ogóle
ludzie w każdym

516
00:38:21,980 --> 00:38:24,540
wieku są narażeni. To nie z powodu
myślenia literatury, ale

517
00:38:24,540 --> 00:38:27,480
z powodu, ale z powodu bardziej swojej
niewiedzy. I myślę,

518
00:38:27,480 --> 00:38:30,040
że tutaj rolą Kościoła byłoby nie
przestrzegać przed taką

519
00:38:30,040 --> 00:38:33,500
literaturą, ale uświadamiać, jeżeli chodzi
o

520
00:38:33,500 --> 00:38:35,819
fakty, jak to naprawdę jest. A mam
wrażenie, że Kościół

521
00:38:35,819 --> 00:38:39,080
katolicki jest tutaj mocno podzielony i
większość księża nie

522
00:38:39,080 --> 00:38:42,200
bardzo lubią tego tematu, nabierają wody w
usta lub

523
00:38:42,200 --> 00:38:45,680
traktują go lekceważąco. Bardzo nie lubią
rozmawiać na tematy

524
00:38:45,680 --> 00:38:48,910
właśnie. Większość księży kapłanów,
których miałam do czynienia,

525
00:38:48,910 --> 00:38:52,259
nie lubili rozmawiać na te tematy.
Traktuję je bardzo jako

526
00:38:52,259 --> 00:38:54,220
coś po prostu z góry złego, czegoś, o czym
nie warto

527
00:38:54,220 --> 00:38:57,500
rozmawiać, jakiś tabu swoiste. Oczywiście
spotkałam księży,

528
00:38:57,500 --> 00:39:00,899
którzy zdecydowanie tutaj nie zamykają się
na to. W

529
00:39:00,899 --> 00:39:03,879
gimnazjum miałam lekcje religii z
księdzem, który później

530
00:39:03,879 --> 00:39:07,140
dowiedziałam się, był sławnym egzorcystą,
jest znany dosyć i

531
00:39:07,140 --> 00:39:10,500
opowiadał nam takie historie. Także tutaj
nic nie

532
00:39:10,500 --> 00:39:12,939
mówię, że cały Kościół, wszyscy księża,
ale zdecydowanie nie

533
00:39:12,939 --> 00:39:16,200
podoba mi się właśnie to, że często oni
zamiast mówić o

534
00:39:16,200 --> 00:39:19,540
tym, wolą tego unikać. Moim zdaniem, żeby
ludzie

535
00:39:19,540 --> 00:39:22,819
wiedzieli, muszą, muszą, muszą się skądś
tego dowiedzieć,

536
00:39:22,819 --> 00:39:25,560
prawda? Skądś tę wiedzę czerpać. Więc
zamiast przestrzegać przed

537
00:39:25,560 --> 00:39:31,819
tego typu literaturą, lepiej tłumaczyć,
mówić, nauczać. Także myślę, że nie,

538
00:39:31,819 --> 00:39:34,729
literatura jak dla mnie nie ma, nie ma
tutaj, nie ma tutaj

539
00:39:34,729 --> 00:39:37,080
żadnego zagrożenia. Jeżeli coś złego
człowiekowi ma się

540
00:39:37,080 --> 00:39:40,000
spotkać, zresztą ja wierzę w
przeznaczenie, to i tak, to i

541
00:39:40,000 --> 00:39:43,379
tak go to spotka i tak. No z tym

542
00:39:43,379 --> 00:39:46,720
przeznaczeniem to ja jestem dużo
ostrożniejsza,

543
00:39:46,720 --> 00:39:49,799
ponieważ zawsze wychodzę z założenia, że
jeżeli

544
00:39:49,799 --> 00:39:53,240
nasze życie miałoby być od początku

545
00:39:53,240 --> 00:39:56,359
do końca zdeterminowane, to po co nam
byłaby

546
00:39:56,359 --> 00:40:02,240
inteligencja i wolna wola? Ale dobrze,
za-zatrzymajmy się tu, bo nie jest to

547
00:40:02,240 --> 00:40:12,439
dyskusja poświęcona tematom religijnym,
chociaż muszę pani powiedzieć, że

548
00:40:12,439 --> 00:40:23,640
i chciałabym też zwrócić na to
uwagę naszych słuchaczy, że są takie

549
00:40:23,640 --> 00:40:32,460
wątki, które troszkę jaki ja
mam zarzut do tego typu filmów i

550
00:40:32,460 --> 00:40:40,740
literatury, to taki, że odbiera ona
pewną powagę, chociażby badaniom

551
00:40:40,740 --> 00:40:47,460
Warrenów, bo jeśli ktoś
zapozna się z ich raportami, z

552
00:40:47,460 --> 00:40:53,779
faktem, że oni byli nieprawdopodobnie
rzetelni, uczciwi w spisywaniu tego, co

553
00:40:53,779 --> 00:40:56,779
widzieli i przeżyli i to wszystko zostało

554
00:40:56,779 --> 00:41:05,259
później bardzo mocno wyolbrzymione
w filmach i pokazane w sposób jako

555
00:41:05,259 --> 00:41:11,080
sensacja, tak? W sposób sensacyjny,
w sposób widowiskowy, ale też

556
00:41:11,080 --> 00:41:20,640
taki odbierający jakby moim zdaniem
i powagę badaniom Warrenów, i

557
00:41:20,640 --> 00:41:26,620
wprowadzający te zjawiska do
kultury masowej troszkę na zasadzie

558
00:41:26,620 --> 00:41:32,520
takiej jak wprowadzono,
nie wiem, Spider-Mana albo

559
00:41:32,520 --> 00:41:35,600
innych, innych bohaterów. No i z tych

560
00:41:35,600 --> 00:41:42,029
Warrenów również zrobiono takich
pogromców, pogromców duchów w wersji

561
00:41:42,029 --> 00:41:51,040
no po prostu Spider-Man, Spider-Man
i Cat Woman. No po prostu. To

562
00:41:51,040 --> 00:41:56,500
znaczy... Ale to były poważne badania.
Zdecydowanie. Ale ja myślę, że film to

563
00:41:56,500 --> 00:41:59,990
film. Rządzi się swoimi prawami. Muszą po
prostu być

564
00:41:59,990 --> 00:42:02,890
zastosowane pewne chwyty, żeby, żeby
przyciągnąć

565
00:42:02,890 --> 00:42:06,100
widza. Ale z drugiej strony należy na to
popatrzeć, że gdyby

566
00:42:06,100 --> 00:42:09,020
nie te filmy, to te osoby nie byłyby tak
znane. Na

567
00:42:09,020 --> 00:42:11,290
przykład ja nigdy wcześniej o nich nie
słyszałam. Dopiero parę

568
00:42:11,290 --> 00:42:14,620
lat temu, obejrzawszy, obejrzawszy
Obecność, zaczęłam,

569
00:42:14,620 --> 00:42:16,839
dowiedziałam się o takich ludziach,
zainteresowałam się tymi

570
00:42:16,839 --> 00:42:19,540
sprawami, więc to też myślę, że dobrą
robotę robi tak

571
00:42:19,540 --> 00:42:21,740
naprawdę, bo możemy się dzięki temu

572
00:42:21,740 --> 00:42:25,200
dowiedzieć się o takich rzeczach,
dowiedzieć się o takich

573
00:42:25,200 --> 00:42:27,620
ludziach, o ich działalności. A to, że no
jest to

574
00:42:27,620 --> 00:42:30,160
przedstawione w taki jarmarczny nieco
sposób, że oni są

575
00:42:30,160 --> 00:42:35,520
sprowadzani często do takich właśnie,
jak to pani powiedziała, Spider-Manów,

576
00:42:35,520 --> 00:42:38,680
superbohaterów, Batmanów. Tak, bohaterów
wyobraźni

577
00:42:38,680 --> 00:42:42,024
masowej. No.Yyy, no a-a ale tak sobie
teraz

578
00:42:42,024 --> 00:42:45,484
pomyślałam, że w jakiś sposób są i super
bohaterami. Tak

579
00:42:45,484 --> 00:42:48,163
sobie teraz pomyślałam, bo mimo to, sposób

580
00:42:48,163 --> 00:42:51,183
oczywiście-- film musi to przedstawić w
sposób atrakcyjny, no

581
00:42:51,183 --> 00:42:54,624
bo inaczej, no bo inaczej nie
przyciągnąłby widzów do kina.

582
00:42:54,624 --> 00:42:56,663
To jest tak mi się wydaje, takie prawo

583
00:42:56,663 --> 00:43:00,084
rynku. A jeśli ktoś chce się-- chce
poznać,

584
00:43:00,084 --> 00:43:03,124
tak do koń-- chce rzetelnie się w to
zagłębić, poznać

585
00:43:03,124 --> 00:43:06,283
prawdę, od tego są dokumentow filmowo, od
tego są jakieś

586
00:43:06,283 --> 00:43:09,683
pozycje książkowe, więc nie wydaje mi się,
że no, że nie

587
00:43:09,683 --> 00:43:19,644
no, że tak to po prostu jest. Ja tutaj
jestem takim... Ja troszeczkę celowo

588
00:43:19,644 --> 00:43:26,604
sporządziłam pewną listę zarzutów,
które tu i ówdzie się pojawiają i myślę,

589
00:43:26,604 --> 00:43:33,423
że no nie, nie miałaby żadnego
sensu nasza dyskusja, gdybyśmy,

590
00:43:33,424 --> 00:43:39,884
gdyby, gdybyśmy tu obie
były zachwycone. Bo ja powiem

591
00:43:39,884 --> 00:43:49,323
pani, że w młodości ba-- oglądałam
sporo yyy filmów właśnie tego rodzaju, ale

592
00:43:49,323 --> 00:43:52,364
wtedy te filmy miały ciut wyższy poziom
wydaje mi się niż

593
00:43:52,364 --> 00:43:59,283
teraz. No jestem może niesprawiedliwa,
może się nie znam, ale no

594
00:43:59,283 --> 00:44:02,763
porównując na przykład Zemstę po latach i
tą całą

595
00:44:02,763 --> 00:44:11,803
emocję, całą otoczkę wokół tego filmu,
ona naprawdę wprowadzała człowieka nie

596
00:44:11,803 --> 00:44:21,123
tylko w pewien nastrój grozy, ale też
wiele, wiele wątków dawało do myślenia.

597
00:44:21,124 --> 00:44:28,064
Mhm. Bo w tej chwili bardzo rzadko
zdarza mi się oglądać filmy grozy,

598
00:44:28,064 --> 00:44:34,783
ponieważ zejście do, do tego poziomu,
do jakiego one zeszły, to już to jest po

599
00:44:34,783 --> 00:44:40,644
prostu dla mnie nie do
przyjęcia. To jest niesmaczne i ja

600
00:44:40,644 --> 00:44:43,464
obecnie niezmiernie rzadko takie filmy

601
00:44:43,464 --> 00:44:50,323
oglądam. A à propos tych zarzutów, to
pozwolę sobie jednak przytoczyć jeszcze

602
00:44:50,323 --> 00:44:53,783
sprawę filmu z tysiąc dziewięćset
siedemdziesiątego trzeciego

603
00:44:53,783 --> 00:45:00,524
roku. Film wchodzi na ekrany Egzorcysta
i jest to jeden z najbardziej na tamten

604
00:45:00,524 --> 00:45:06,223
moment wstrząsających
obrazów w historii kina. Film

605
00:45:06,223 --> 00:45:12,904
reżyserował William Friedkin, a
scenariusz powstał na podstawie powieści

606
00:45:12,904 --> 00:45:24,823
Williama Blatty'ego, Blatty'ego. I
teraz w filmie, i w powieści zrobiono taką,

607
00:45:24,823 --> 00:45:31,064
takie takie domniemanie powstało,
że jest to krę-- powieść jest napisana na

608
00:45:31,064 --> 00:45:37,323
podstawie autentycznych
wydarzeń. Tymczasem jeśli dotrze się

609
00:45:37,384 --> 00:45:40,444
— a zadałam sobie ten trud do rozmowy z
autorem

610
00:45:40,444 --> 00:45:47,383
z panem Williamem Blatty'm on przeje--
mówi, że jedynie jakąś inspirację czerpał

611
00:45:47,384 --> 00:45:50,243
z autentycznych wydarzeń, jakie

612
00:45:50,243 --> 00:45:53,424
dodajmy, rozegrały się w tysiąc
dziewięćset czterdziestym

613
00:45:53,424 --> 00:45:59,864
dziewiątym roku na terenie
Cottage City i one odbiły

614
00:45:59,864 --> 00:46:06,763
się bardzo szerokim echem w
licznych publikacjach prasowych. Jednak

615
00:46:06,803 --> 00:46:09,844
Blatty nigdy nie rozmawiał z rodziną

616
00:46:09,844 --> 00:46:18,884
egzorcyzmowanego chłopca, ani z
tym chłopcem dlatego, że no po prostu nie

617
00:46:18,884 --> 00:46:25,024
miał takiej możliwości. On
wprawdzie dotarł do ojca Bowdena,

618
00:46:25,024 --> 00:46:28,424
uczestnika tamtych zdarzeń, ale on też od

619
00:46:28,424 --> 00:46:34,823
niego nie uzyskał żadnych konkretnych
informacji, gdyż jak się okazuje, na mocy

620
00:46:34,823 --> 00:46:38,084
porozumienia zawartego między tą rodziną,

621
00:46:38,084 --> 00:46:41,484
zresztą protestancką a Kościołem
katolickim,

622
00:46:41,484 --> 00:46:48,223
który się w to włączył, yy zostało
to objęte klauzulą poufności. I ani

623
00:46:48,223 --> 00:46:56,973
pisarz, ani reżyser nie, nie, nie
opierali się na autentycznych yy rytuałach

624
00:46:56,973 --> 00:47:06,644
egzorcyzmu. Oni opierali się jedynie
na własnej wyobraźni, na pogłoskach. No

625
00:47:06,644 --> 00:47:12,404
i wydaje mi się, że tutaj
rzeczywiście i popularność tej książki i

626
00:47:12,404 --> 00:47:19,844
filmu one się przyczyniły
do z kolei takiego

627
00:47:19,844 --> 00:47:25,743
czarnego PR-u, jeżeli
chodzi o obrzędy egzorcyzmu.

628
00:47:25,743 --> 00:47:32,104
Mhm. Przedstawiając ten zabieg no w
sposób nie dość, że przygnębiający, to

629
00:47:32,104 --> 00:47:40,904
jeszcze no wręcz jako torturę
zadawaną temu człowiekowi.

630
00:47:40,904 --> 00:47:47,183
Tymczasem z punktu widzenia psychologii
i psychiatrii wiele, wielu, wiele osób

631
00:47:47,183 --> 00:47:54,024
zajmujących się tą
tematyką zawodowo po prostu

632
00:47:57,743 --> 00:48:12,183
podaje, że ten, ten, ten zabieg ma
swoje właściwości bardzo wyzwalające.

633
00:48:12,183 --> 00:48:27,663
Potrafi przynieść ulgę człowiekowi.
Stąd uważam, że no można pewne, pewne

634
00:48:27,663 --> 00:48:31,144
zarzuty tutaj postawić. Znaczy ja najpierw

635
00:48:31,144 --> 00:48:34,243
odniosę się do tego, co pani powiedziała o
tym, że horrory,

636
00:48:34,243 --> 00:48:37,584
że tutaj jest niestety ta tendencja
spadkowa. Ja myślę, że

637
00:48:37,584 --> 00:48:40,024
tak jak ze wszystkim horrory kiedyś były
dobre i były złe

638
00:48:40,024 --> 00:48:42,624
i dalej powstają bardzo słabe i pewnie
większość to

639
00:48:42,624 --> 00:48:46,084
zdecydowanie słabe, powielane po wielokroć
te same motywy,

640
00:48:46,084 --> 00:48:49,344
czasem tak głupkowate, że aż...Aż
człowiekowi ciarki

641
00:48:49,344 --> 00:48:52,324
przechodzą, ale nie ze zgrozy, tylko po
prostu, że może coś

642
00:48:52,324 --> 00:48:55,564
tak głupiego powstać. Ale powstają nadal
dobre, dobre filmy.

643
00:48:55,564 --> 00:48:58,723
Może to jest w niszy, to w mniejszości,
ale

644
00:48:58,723 --> 00:49:02,223
nadal. A teraz odniosę się do tej, yy, do
tego autentyzmu,

645
00:49:02,223 --> 00:49:08,024
bo to jest w ogóle przekleństwo
wielu horrorów filmowych, że co drugi

646
00:49:08,024 --> 00:49:11,364
jest, jest zapoczątkowany właśnie tym
zdaniem, że

647
00:49:11,364 --> 00:49:14,844
historia jest oparta na faktach. Takie
zdanie od razu

648
00:49:14,844 --> 00:49:18,022
człowieku-- pamiętam, moja mama była
ogromną fanką

649
00:49:18,024 --> 00:49:21,223
horrorów i zawsze bardzo ją ekscytowało
to, że dany film

650
00:49:21,223 --> 00:49:23,964
jest na faktach, prawda? Jak to się mówi,
na faktach

651
00:49:23,964 --> 00:49:27,144
autentycznych. Ja też w sumie

652
00:49:27,144 --> 00:49:30,524
przeżyłam szok, gdy dowiedziałam się chyba
wiele lat temu o

653
00:49:30,524 --> 00:49:32,904
jakimś filmie czytając, że wcale nie ma
wiele wspólnego z tą

654
00:49:32,904 --> 00:49:35,964
historią. Gdzieś tam właśnie jakaś luźna
inspiracja i właśnie

655
00:49:35,964 --> 00:49:38,984
większość zdecydowana filmów to są różne
inspiracje

656
00:49:38,984 --> 00:49:42,444
tymczasem ludzie często biorą to bardzo
dosłownie, prawda?

657
00:49:42,444 --> 00:49:45,084
Że to jest prawdziwa historia, a potem
mają wielkie, potem

658
00:49:45,084 --> 00:49:47,933
mają wielkie zarzuty, jeżeli okazuje się,
jeżeli dowiadują się,

659
00:49:47,933 --> 00:49:50,723
że ta historia wcale nie miała miejsca. I
tutaj zgadzam

660
00:49:50,723 --> 00:49:57,654
się z panią, że na pewno ten filmik
pokazał te-- rytuału, obrzęd egzorcyzmu w

661
00:49:57,654 --> 00:50:04,564
taki sposób bardzo sensacyjny, bardzo
taki niesamowicie jako coś niesamo--

662
00:50:04,564 --> 00:50:07,783
jako coś strasznego, ale też, też bardzo
no powiedzmy to--

663
00:50:08,183 --> 00:50:11,263
brakuje mi odpowiedniego słowa, no ale
naprawdę jako ktoś-- ja

664
00:50:11,263 --> 00:50:14,203
powiem szczerze, że ja tego typu filmów w
ogóle nie

665
00:50:14,203 --> 00:50:17,243
oglądam. Kocham horrory, oglądam
namiętnie, ale nie oglądam

666
00:50:17,243 --> 00:50:20,743
filmów o tematyce opętania, ponieważ

667
00:50:20,743 --> 00:50:23,904
no na to mam za słabe nerwy, zdecydowanie.
I właśnie tutaj

668
00:50:23,904 --> 00:50:25,763
egzorcyzm też nigdy w życiu mi się nie
przyznał. Nie

669
00:50:25,763 --> 00:50:28,504
widziałam całości, tylko jakieś wybrane
fragmenty i to te

670
00:50:28,504 --> 00:50:31,084
spokojniejsze. Gdy nie jestem w stanie po
prostu, potem

671
00:50:31,084 --> 00:50:34,203
rzeczywiście nie chcę mieć kilkunastu nocy
z

672
00:50:34,203 --> 00:50:37,524
głowy, bo bardzo na mnie takie obrazy
działają. Jestem

673
00:50:37,524 --> 00:50:40,924
srokowcem i-i-i też. Ale, no

674
00:50:40,924 --> 00:50:44,384
zdecydowanie autor tutaj przedstawił to w
taki sposób i

675
00:50:44,384 --> 00:50:47,864
myślę, że ma pani rację, że dzisiaj
egzorcyzm traktuje

676
00:50:47,864 --> 00:50:51,303
się jako coś, jako coś, no, jako rzecz
godną, jako

677
00:50:51,303 --> 00:50:54,064
rzecz, która przydarza się tylko naprawdę
nielicznym, jako

678
00:50:54,064 --> 00:50:56,804
rzecz taką niesamowitą. Jest wokół tego
taka otoczka

679
00:50:56,804 --> 00:51:00,134
niesamowitości podczas gdy egzorcyzmy to
tak naprawdę są rzeczy,

680
00:51:00,134 --> 00:51:03,243
które zdarzają się każdego dnia. Niedawno
dowiedziałam się, że

681
00:51:03,243 --> 00:51:06,323
przecież najprostsze wyznanie wiary
podczas każdego chrztu,

682
00:51:06,323 --> 00:51:08,964
kiedy wyrzekamy się szatana, jest również
swego rodzaju

683
00:51:08,964 --> 00:51:12,364
egzorcyzmem. Więc to mnie zszokowało, że
nawet taka, nawet,

684
00:51:12,364 --> 00:51:15,864
nawet taki prosty obrzęd. Więc tak
naprawdę

685
00:51:15,864 --> 00:51:18,594
te rzeczy dzieją się wokół nas i dzieją
się często. Kiedyś

686
00:51:18,594 --> 00:51:21,964
rozmawiałam, kilka miesięcy temu właśnie

687
00:51:21,964 --> 00:51:25,084
z księdzem, który jest egzorcytą. Znaczy
to nie tylko ja

688
00:51:25,084 --> 00:51:27,263
było, to było spotkanie, było więcej osób,
nie opowiadał o

689
00:51:27,263 --> 00:51:30,183
tym, jak często się takie rzeczy dzieją,
jak często to

690
00:51:30,183 --> 00:51:33,283
przynosi ulgę takim osobom, jak to są
takie drobne rzeczy.

691
00:51:33,283 --> 00:51:36,604
To nie są spektakularne rzeczy, typu znak
wypalonego

692
00:51:36,604 --> 00:51:40,044
krzyża na czole, prawda? Drgawki, ale to
jest

693
00:51:40,044 --> 00:51:42,763
bezsenność, problemy z wejściem do
kościoła, jakaś taka,

694
00:51:42,763 --> 00:51:46,223
problemy w utrzymaniu właśnie koncentracji
w czasie modlitwy. I

695
00:51:46,223 --> 00:51:49,393
właśnie wtedy egzorcyzm pomaga. Ale myślę,
że właśnie przez

696
00:51:49,393 --> 00:51:52,364
ten film Kościół ma taki właśnie
ambiwalentny stosunek, do

697
00:51:52,364 --> 00:51:55,783
tego wrócę, że traktuje trochę ten temat
jako temat

698
00:51:55,783 --> 00:51:59,183
tabu. Ja czytałam, że chodzi o to-- kiedyś
czytałam takie

699
00:51:59,183 --> 00:52:02,004
wyjaśnienie, że dlatego jest takie
stanowisko

700
00:52:02,004 --> 00:52:05,504
Kościoła, że gdyby każdą, gdyby nagłaśniać
każdą

701
00:52:05,504 --> 00:52:08,644
sprawę, gdyby od razu dopatrywać się w tym
opętania przez,

702
00:52:08,644 --> 00:52:12,024
przez szatana czy jakiegoś innego
opętania, tym duchem

703
00:52:12,024 --> 00:52:15,464
nieczystym, to narastałaby wokół tego
jakaś niezdrowa

704
00:52:15,464 --> 00:52:18,344
aura, prawda? Tej sensacyjności. Ludzie za
bardzo by się tym

705
00:52:18,344 --> 00:52:21,524
interesowali. Wtedy każde, każde
schorzenie jakieś

706
00:52:21,524 --> 00:52:28,223
psychiczne, każdą chorobę drobną tutaj--
drobne, przepraszam, mówię drobną, ale

707
00:52:28,223 --> 00:52:31,404
drobną w porównaniu do tego, co może się
stać w przypadku

708
00:52:31,404 --> 00:52:34,604
opętania, traktowano by jako właśnie powód
do

709
00:52:34,604 --> 00:52:38,104
odprawiania obrzędów egzorcyzmów. Więc
myślę, że tak, tu

710
00:52:38,104 --> 00:52:41,484
zgodzę się, że w jakimś sensie był to taki
czarny pijar.

711
00:52:41,484 --> 00:52:44,263
Ale tutaj muszę jeszcze powiedzieć, że też

712
00:52:44,263 --> 00:52:47,644
zdarzyło mi się-- znaczy w moim kościele
rodzinnym, w

713
00:52:47,644 --> 00:52:50,944
mojej rodzinnej miejscowości, w moim
rodzinnym mieście, w

714
00:52:50,944 --> 00:52:54,404
naszym kościele co dwa miesiące jest msza,
na

715
00:52:54,404 --> 00:52:57,884
którą przyjeżdża ksiądz egzorcysta i w
trakcie tego, w

716
00:52:57,884 --> 00:53:01,004
trakcie tego w tym mszy odbywa się, odbywa
się

717
00:53:01,004 --> 00:53:04,504
modlitwa o uzdrowienie. I zdarzały się
przypadki, że właśnie

718
00:53:04,504 --> 00:53:07,683
osoba opętana się tam pojawiała i
pojawiało się

719
00:53:07,683 --> 00:53:10,364
uzdrowienie osoby opętanej. Ja nigdy tego
na oczy nie

720
00:53:10,364 --> 00:53:13,533
widziałam. Na szczęście mówię sobie na
szczęście, bo potem źle

721
00:53:13,533 --> 00:53:16,864
by to mogło na mnie wpłynąć, na moją
psychikę. Ale

722
00:53:16,864 --> 00:53:19,984
opowieści od bliskich mi osób, które
widziały

723
00:53:19,984 --> 00:53:23,283
to na przykład dziecko pięcioletnie, które
idzie z rodzicami

724
00:53:23,283 --> 00:53:26,114
i wykrzywia się bardzo krzyczy nie chce
podejść do kościoła,

725
00:53:26,114 --> 00:53:28,984
nie chce podejść do ołtarza w kościele. A
w momencie, gdy

726
00:53:28,984 --> 00:53:31,504
ksiądz położy na nim rękę, odmówi krótką
modlitwę, to

727
00:53:31,504 --> 00:53:34,624
pomaga. Więc to jest tak naprawdę
niesamowite, że te rzeczy

728
00:53:34,624 --> 00:53:37,604
dzieją się tak często wokół nas i tak
naprawdę czasem,

729
00:53:37,604 --> 00:53:40,743
czasem są to rzeczy bardzo drobne, które
wydawałoby się nie

730
00:53:40,743 --> 00:53:44,194
są, nie pretendują do miana opętania, a

731
00:53:44,194 --> 00:53:46,683
dzieją się, a tak naprawdę są działaniem
złego ducha. Więc

732
00:53:46,683 --> 00:53:54,944
tutaj taka moja refleksja. No ja odnoszę
się do tego szczególnie dlatego, że

733
00:53:54,944 --> 00:54:04,163
choć ja nie jestem silnie
związana z Kościołem Katolickim i

734
00:54:04,163 --> 00:54:13,884
uważam, że wiele rzeczy, które Kościół
przedstawia i momentami też doszukiwanie

735
00:54:13,884 --> 00:54:20,723
się diabła i jakichś sił nieczystych,
chociażby w homeopatii, no to, to jest po

736
00:54:20,723 --> 00:54:26,604
prostu śmieszne. Ale z drugiej
strony dostaję takie sygnały, że

737
00:54:26,604 --> 00:54:35,044
mają ludzie, mają w szpitalach
psychiatrycznych, swoich bliskich i są

738
00:54:35,044 --> 00:54:41,084
przekonani, że to
mogłoby im pomóc, bo

739
00:54:41,144 --> 00:54:47,064
lekarze nie potrafią im pomóc, więc
ludzie chcą sięgnąć po ten, ten obrzęd,

740
00:54:47,064 --> 00:54:53,112
chociażby jak po ostatnią
deskę ratunku.I, no i cóż.

741
00:54:53,112 --> 00:54:55,992
I okazuje się, że tutaj jest ogromna
blokada w tym

742
00:54:55,992 --> 00:55:02,732
względzie. Uważam, że niesłusznie.
Bo jeśli nawet ktoś nie wierzy,

743
00:55:02,732 --> 00:55:09,552
w ogóle jest osobą, jest
ateistą, mam na myśli lekarzy

744
00:55:09,552 --> 00:55:16,252
lub też uważa, że pacjent, że to
jest tylko i wyłącznie choroba, to nikt z

745
00:55:16,252 --> 00:55:19,272
góry nie jest w stanie przewidzieć, czy
nie będzie to

746
00:55:19,272 --> 00:55:22,552
miało efektu terapeutycznego w
przypadkach, kiedy oni sobie po

747
00:55:22,552 --> 00:55:25,912
prostu nie radzą. Ale oczywiście, tak,
tak,

748
00:55:25,912 --> 00:55:32,492
przepraszam, że przerywam.
Nie, nie, nie no. Odnoszę

749
00:55:32,492 --> 00:55:38,692
się też do tego, co pani przed chwilą
powiedziała, że można to stosować,

750
00:55:38,692 --> 00:55:48,732
stąd uważam, że no niestety
film Friedkina zrobił złą robotę. Ja

751
00:55:48,732 --> 00:55:52,192
myślę, że to nie tyle ten film tak
naprawdę,

752
00:55:52,192 --> 00:55:55,691
ale gdzieś taka negacja w ludziach w nas
jest.

753
00:55:55,692 --> 00:55:58,832
Bo chciałam tu jeszcze powiedzieć, to już
swoją drogą, że

754
00:55:58,832 --> 00:56:02,172
lekarze, którzy mają się za ludzi, prawda,

755
00:56:02,172 --> 00:56:05,112
właśnie tego szkiełka i oka, prawda, nie
serca, że oni w

756
00:56:05,112 --> 00:56:07,911
to nie wierzą. To już są diaby. Ja tutaj
jestem w stanie

757
00:56:07,912 --> 00:56:10,872
to zrozumieć w jakiś sposób, ale nie
jestem w stanie

758
00:56:10,872 --> 00:56:13,672
zrozumieć tego. Tutaj taka moja refleksja,
że często ludzie

759
00:56:13,672 --> 00:56:16,932
bardzo wierzący, którzy chodzą do
kościoła, nie przegapią żadnej

760
00:56:16,932 --> 00:56:20,052
mszy. Tak naprawdę mam wrażenie, nie
wierzą w

761
00:56:20,052 --> 00:56:22,832
Boga, ani nie wierzą w życie po śmierci,
ani nie wierzą,

762
00:56:22,912 --> 00:56:26,252
że nasze życie ma jakiś taki sens,

763
00:56:26,252 --> 00:56:29,471
prawda? Że coś jest po drugiej stronie.
Więc to są takie

764
00:56:29,471 --> 00:56:31,852
moje pytania. Właściwie to oni wierzą,
dlaczego oni chodzą do

765
00:56:31,852 --> 00:56:35,052
tego kościoła? Czy to tylko siła tradycji?
Siła przymusu,

766
00:56:35,052 --> 00:56:38,512
prawda? Bo to nie jest tylko takie. Ja

767
00:56:38,512 --> 00:56:41,412
parę osób takich zapytałam, takich z
mojego otoczenia, z mojej

768
00:56:41,412 --> 00:56:44,892
rodziny czy z rodziny męża, które naprawdę
są wierzące,

769
00:56:44,892 --> 00:56:48,332
byśmy powiedzieli wręcz tutaj o dewocję

770
00:56:48,332 --> 00:56:51,412
się to ociera. A Boga tak naprawdę nie
wierzą,

771
00:56:51,412 --> 00:56:54,712
wyśmiewają takie rzeczy, nie wierzą. I
nawet znowu

772
00:56:54,712 --> 00:56:57,832
wspomnę o tej mszy, która się odbywa, w
tym moim

773
00:56:57,832 --> 00:57:00,922
kościele i po każdej mszy następuje--

774
00:57:00,922 --> 00:57:04,412
ludzie podchodzą pod ołtarz i następuje
nałożenie

775
00:57:04,412 --> 00:57:07,352
rąk i błogosławieństwo. Niektóre osoby
mdleją w tym momencie,

776
00:57:07,352 --> 00:57:10,552
prawda? Gdy byłam pierwszy raz świadkiem
tego, to nie powiem,

777
00:57:10,552 --> 00:57:13,492
co poczułam. Chciałam uciekać, brać nowy
zapas, bo tak się

778
00:57:13,492 --> 00:57:15,352
przestraszyłam. No bo jest to jednak
jakieś takie

779
00:57:15,352 --> 00:57:18,272
surrealistyczne przeżycie, gdy stoi się w
kościele i koło

780
00:57:18,272 --> 00:57:20,452
ołtarza pełno ludzi leży na podłodze. No
nie jest to

781
00:57:20,492 --> 00:57:23,892
codzienny widok, prawda? Na posadzce. I
gdy o

782
00:57:23,892 --> 00:57:27,012
tym opowiadam różnym, o tym opowiadałam
różnym osobom, no to

783
00:57:27,012 --> 00:57:29,732
byłam wyśmiewana, że tak głupoty. No
przecież to było

784
00:57:29,732 --> 00:57:32,532
ustawione na pewno, gdzie takie coś jest
osobom, które chodzą

785
00:57:32,532 --> 00:57:35,292
do kościoła regularnie, prawda? Są bardzo
wierzące,

786
00:57:35,292 --> 00:57:38,751
więc to jest moje takie zdziwienie. Skąd u
ludzi

787
00:57:38,752 --> 00:57:41,792
taka niesamowita negacja, taki brak wiary?
To właściwie w co

788
00:57:41,792 --> 00:57:44,532
oni wierzą? Ja się już nie dziwię wcale
lekarzom, bo gdzieś

789
00:57:44,532 --> 00:57:47,751
prawda... Ja mam wrażenie, że wielu
lekarzy zatraciło gdzieś

790
00:57:47,752 --> 00:57:50,232
takie głębsze patrzenie na ludzi jako na
całość. Przecież

791
00:57:50,232 --> 00:57:52,772
człowiek to jest całość, prawda? Takie
holistyczne spojrzenie,

792
00:57:52,772 --> 00:57:56,152
dusza i ciało, ale nawet u takich ludzi
właśnie zwykłych,

793
00:57:56,152 --> 00:57:59,452
często prostych, gdzie wydawałoby się, że
skoro mówi się, że

794
00:57:59,452 --> 00:58:02,112
ludzie prości są najbliżej natury,
najbliżej Boga, prawda? Są

795
00:58:02,112 --> 00:58:07,952
bardzo wierzący. Skąd u ludzi
taka negacja i taki opór przed,

796
00:58:07,952 --> 00:58:11,432
nie wiem, przyznaniem się przed samimi
sobą,

797
00:58:11,432 --> 00:58:14,471
że takie rzeczy, że istnieje jakiś drugi
świat, że po coś

798
00:58:14,471 --> 00:58:16,792
innego żyjemy, że jest Bóg, że jest jakaś
siła, która

799
00:58:16,792 --> 00:58:20,252
steruje nami? I że to mnie najbardziej
zastanawia. Już

800
00:58:20,252 --> 00:58:23,592
nawet nie lekarze, ale tutaj jeszcze muszę
powiedzieć, że nie

801
00:58:23,592 --> 00:58:26,762
tylko ze strony lekarzy mam wrażenie, jest
jakaś, jest jakiś

802
00:58:26,762 --> 00:58:30,172
taki opór, ale też ze strony właśnie
Kościoła, bo

803
00:58:30,172 --> 00:58:33,642
czytałam i słyszałam o tym, że taki, żeby
przeprowadzić

804
00:58:33,642 --> 00:58:36,392
egzorcyzm, to nie jest taka prosta sprawa,
bo to jest, to

805
00:58:36,392 --> 00:58:39,812
jest szereg tutaj dokumentów, to szereg
taka powiedzmy

806
00:58:39,812 --> 00:58:43,212
biurokracja swoista musi tutaj zajść,
zanim dojdzie do

807
00:58:43,212 --> 00:58:46,632
egzorcyzmu. Gdzieś no muszą być wykluczone
wszelkie

808
00:58:46,632 --> 00:58:49,592
inne, wszelkie inne przyczyny, czyli
właśnie

809
00:58:49,592 --> 00:58:52,172
choroba i tak dalej, i tak dalej. Więc to
też mi się nie

810
00:58:52,172 --> 00:58:55,512
podoba, bo to, bo moim zdaniem, dlaczego
od razu,

811
00:58:55,512 --> 00:58:58,412
dlaczego od razu tutaj stawiać się na nie?
Stawiać się tak

812
00:58:58,412 --> 00:59:01,152
okoniem, że tak powiem? Dlaczego wykluczać
coś, co moim

813
00:59:01,152 --> 00:59:04,372
zdaniem jest najoczywistszą czasem
przyczyną? Bo ja

814
00:59:04,372 --> 00:59:07,552
uważam, że tak naprawdę każda choroba
człowieka

815
00:59:07,552 --> 00:59:10,971
fizyczna, psychiczna, każda somatyczna to,
to jest to, to jest

816
00:59:10,971 --> 00:59:13,971
i psychika i fizyka są ze sobą

817
00:59:13,971 --> 00:59:17,292
powiązane, więc jeżeli cierpi dusza,
cierpi ciało i odwrotnie.

818
00:59:17,292 --> 00:59:19,742
Więc tutaj nawet jeżeli nie jest to
spowodowane opętaniem, tak

819
00:59:19,742 --> 00:59:22,752
jak pani powiedziała, tu miałabym moc
terapeutyczną, to jest

820
00:59:22,752 --> 00:59:25,932
oczyszczenie, prawda? Więc można doktrynę

821
00:59:25,932 --> 00:59:33,912
ukojenia. Gdzieś jest jakaś taka
niechęć, żeby- Z jednej strony kościołowi

822
00:59:33,912 --> 00:59:43,412
nie ma się co dziwić, że
korzysta z różnych zabezpieczeń,

823
00:59:43,412 --> 00:59:49,872
zwłaszcza po tak nieudanych egzorcyzmach
jak sławne egzorcyzmy Emily Rose i

824
00:59:49,872 --> 00:59:58,672
jeszcze kilka innych, gdzie
doszło do sytuacji, yy, no

825
00:59:58,672 --> 01:00:04,252
tragicznej. Nie była zapewniona
odpowiednia pomoc medyczna, yy, ta,

826
01:00:04,252 --> 01:00:07,552
to, to rytuał- W przypadku Anneliese
Michel ta

827
01:00:07,552 --> 01:00:10,772
pomoc była aż za dobra, bo tam z tego, co
czytałem

828
01:00:10,772 --> 01:00:17,092
kiedyś strasznie ją faszerowali
lekami na epilepsję. Z dużą ilością tam

829
01:00:17,092 --> 01:00:25,092
środków, znaczy z dużą ilością
efektów ubocznych. Tak, tak, no,

830
01:00:25,092 --> 01:00:35,172
yy. Po głębokiej analizie tego
przypadku czytałam kilka, no, poważnych

831
01:00:35,172 --> 01:00:41,392
wypowiedzi naukowych, gdzie
powiedziano, że z punktu widzenia

832
01:00:41,392 --> 01:00:47,632
psychiatrii na tym naprawdę
wysokim poziomie, to żeby taki

833
01:00:47,632 --> 01:00:54,279
rytuał mógł zadziałać na człowieka i-I
nawet jeżeli, powtarzam, nawet jeżeli

834
01:00:54,279 --> 01:01:00,640
ktoś, yy-yy-- nawet jeżeli lekarz jest
osobą niewierzącą kompletnie w nic,

835
01:01:00,640 --> 01:01:06,720
mówi, musiałyby być odstawione
wcześniej wszelkie środki

836
01:01:06,720 --> 01:01:13,460
psychotropowe, dlatego że człowiek musi
być jakby w pełni świadomy tego, co się

837
01:01:13,460 --> 01:01:19,618
wokół niego dzieje, żeby ten rytuał mógł
na niego zadziałać nawet pod względem

838
01:01:19,620 --> 01:01:25,060
socjologicznym, nawet pod
względem po prostu takiej silnej

839
01:01:25,060 --> 01:01:30,960
emocji, która coś z niego
wyzwoli i spowoduje, że ta,

840
01:01:30,960 --> 01:01:36,560
yy-yy-- człowiek dozna
ukojenia po prostu. Więc tu

841
01:01:36,560 --> 01:01:43,440
rzeczywiście no nie, nie było tego
konsensusu, nie było to wszystko dobrze

842
01:01:43,440 --> 01:01:49,319
przeprowadzone, więc też nie dziwię
się, że Kościół się zabezpiecza. Proszę

843
01:01:49,319 --> 01:01:52,339
zwrócić uwagę, że przecież właśnie
małżeństwo

844
01:01:52,339 --> 01:01:58,500
Warrenów, oni przede wszystkim
zajmowali się jakby klasyfikacją tych

845
01:01:58,500 --> 01:02:04,899
przypadków, tak? Czyli dopiero
sprawa-- jechali na miejsce, sprawa w

846
01:02:04,899 --> 01:02:13,120
cudzysłowiu przechodziła przez ich
ręce. Oni oceniali sytuację i oni jak gdyby

847
01:02:13,120 --> 01:02:19,879
rekomendowali, że w tym konkretnym
przypadku, w tej sprawie jest

848
01:02:19,879 --> 01:02:26,299
konieczna pomoc duchowa. Oni byli
prawą ręką Watykanu. Tutaj to jest właśnie

849
01:02:26,299 --> 01:02:32,220
niesamowite. No oni byli jedynymi
świeckimi egzorcyzmami uznanymi przez

850
01:02:32,220 --> 01:02:39,000
Watykan. Ale skoro już o tym nieszczęsnym
Fred Kinie powiedzieliśmy A, to

851
01:02:39,000 --> 01:02:45,859
powiedzmy i B, ponieważ
minęło wiele lat, yy--

852
01:02:45,859 --> 01:02:51,480
w siedemdziesiątym trzecim
roku wszedł na ekrany kin ten

853
01:02:51,480 --> 01:02:58,100
film. Natomiast bodajże w
dwutysięcznym chyba trzecim, w tej chwili

854
01:02:58,100 --> 01:03:04,679
nie potrafię już, yy-- nie mam tych
materiałów przed sobą, więc nie pamiętam

855
01:03:04,680 --> 01:03:11,299
dokładnie, ale to był dwutysięczny
któryś rok. Starszy już mocno, z mocno już

856
01:03:11,299 --> 01:03:19,120
zaawansowanym wieku reżyser,
pan William Fredkin robi film

857
01:03:19,120 --> 01:03:22,560
dokumentalny. I co się okazuje? On

858
01:03:22,560 --> 01:03:25,980
kontaktuje się z ojcem Gabrielem Amorthem,
który

859
01:03:25,980 --> 01:03:32,720
głównym egzorcystą Rzymu, który
jeszcze wtedy żył. I ku zdumieniu wielu

860
01:03:32,720 --> 01:03:36,000
osób, on jako pierwszy człowiek w historii
otrzymuje

861
01:03:36,000 --> 01:03:45,759
zgodę Watykanu na sfilmowanie egzorcyzmu.
Oczywiście wiadomo, że mógł kręcić,

862
01:03:45,759 --> 01:03:49,259
mógłby-- nie zgodzono się na to, żeby była
tam

863
01:03:49,259 --> 01:03:57,899
cała ekipa filmowa, więc on był
sam, kręcił dosłownie z ręki fragmenty,

864
01:03:57,899 --> 01:04:04,560
ten cały przebieg i różne
elementy tego, tego rytuału.

865
01:04:04,560 --> 01:04:14,279
I w ten sposób powstał film dokumentalny
The Devil and Father Amorth i Diabeł

866
01:04:14,279 --> 01:04:23,180
i ojciec Amorth. I ten film wygrał zresztą
jakiś konkurs na film dokumentalny,

867
01:04:23,180 --> 01:04:30,160
ale ja nie chcę spekulować tutaj,
co powodowało Fred Kinem, że

868
01:04:30,160 --> 01:04:36,440
z taką wielką determinacją
zabiegał o to nagranie, a później

869
01:04:36,440 --> 01:04:50,160
przedstawił ten rytuał uwolnienia
ogromnej rzeszy specjalistów. Lekarzom

870
01:04:50,259 --> 01:04:56,600
reprezentującym nie tylko
różne gałęzie medycyny, czyli i

871
01:04:56,600 --> 01:05:03,000
neurologom, i psychiatrom, ale
również lekarzom z różnych kręgów

872
01:05:03,000 --> 01:05:09,939
kulturowych. Ponieważ on pokazywał ten
film, oni wypowiadali się przed kamerą i

873
01:05:09,939 --> 01:05:16,920
komentowali to, co widzieli. I był
tam lekarz. Wszystko oczywiście--

874
01:05:16,920 --> 01:05:23,279
wszyscy ci lekarze posiadali
wysokie kwalifikacje, liczne,

875
01:05:23,279 --> 01:05:29,920
liczne stopnie naukowe. Także
to byli no na pewno specjaliści

876
01:05:29,920 --> 01:05:36,319
bez wątpienia w swojej dziedzinie
i oni reprezentowali różne kręgi

877
01:05:36,319 --> 01:05:42,060
kulturowe, jak powiedziałam. Więc
był lekarz z Tel Awiwu, był lekarz

878
01:05:42,060 --> 01:05:50,759
z pochodzenia muzułmanin, był również--
byli lekarze, którzy mówili, ja jestem

879
01:05:50,759 --> 01:06:00,500
osobą niewierzącą. Także cały przegląd
wszelkich możliwych uwarunkowań

880
01:06:00,500 --> 01:06:06,799
został przez niego wzięty
pod uwagę i właściwie

881
01:06:06,799 --> 01:06:15,040
jakby w tych wypowiedziach lekarze
doszli do konsensusu, że pewne rzeczy

882
01:06:15,040 --> 01:06:24,529
wymykają się definicjom chorób psychicznych
i mocno tam było akcentowany fakt,

883
01:06:24,529 --> 01:06:30,960
że istnieje wiele zjawisk, których
oni nie potrafią wytłumaczyć, ponieważ

884
01:06:30,960 --> 01:06:37,740
zachowanie kobiety w trakcie
tego egzorcyzmu przed nim, po

885
01:06:37,740 --> 01:06:45,700
nim, to wszystko było analizowane
i oni uznali, że jako efekt

886
01:06:45,700 --> 01:06:52,200
terapeutyczny na pewno miało
to-- może to mieć znaczenie. Dla

887
01:06:52,200 --> 01:06:58,660
niej miało, a dla innych może mieć.
Zresztą w tej sprawie wypowiadają

888
01:06:58,660 --> 01:07:06,168
się również antropolodzy.Którzy.
Mówią, że-- bo

889
01:07:06,168 --> 01:07:09,508
dodajmy, że egzorcyzmy nie są tylko w
Kościele

890
01:07:09,508 --> 01:07:14,548
Katolickim. Egzorcyzmy są
przeprowadzane również w

891
01:07:14,548 --> 01:07:20,648
religii, w religiach
Dalekiego żydowskiej, w

892
01:07:24,148 --> 01:07:30,287
Wschodu. Przecież to nie mówimy
tylko o tym, co znamy z własnego

893
01:07:30,288 --> 01:07:33,668
podwórka. To jest uniwersalne zjawisko,
uniwersalny problem.

894
01:07:33,668 --> 01:07:40,428
Tak, no każda religia, która
zakłada, że istnieje dobro i zło, że

895
01:07:40,428 --> 01:07:47,087
istnieje świat duchowy i że człowiek
ma duszę, no to każda religia w

896
01:07:47,087 --> 01:07:53,428
jakiś tam sposób zakłada, że
może dojść do przejęcia ciała

897
01:07:53,428 --> 01:08:04,488
człowieka przez istotę duchową i ma
cały całą listę. A to w judaizmie Dybuk,

898
01:08:04,488 --> 01:08:17,608
w kulturze arabskiej Dżinn. Każda kultura
ma nazwy na pewne emanacje świata

899
01:08:17,608 --> 01:08:23,888
duchowego, no niekorzystne
dla człowieka. Stąd

900
01:08:23,888 --> 01:08:29,728
logiczne jest i tu nawet tu wystarczy
odrobina zdrowego rozsądku, że jeżeli

901
01:08:29,728 --> 01:08:38,028
człowiek otrzyma taki bliski mu
kulturowo bodziec pochodzący

902
01:08:38,028 --> 01:08:43,747
jakby z zasobów mistycznych
jego świata, czyli może to być

903
01:08:43,747 --> 01:08:50,667
symbol, relikwia, tekst
odczytywany przy nim, no to może to

904
01:08:50,667 --> 01:08:59,268
stanowić potencjalne narzędzie terapeutyczne.
I tutaj, no nie wiem, czy tak jak

905
01:08:59,268 --> 01:09:02,768
powiedziałem, czy Fredkin miał wyrzuty
sumienia, że zrobił taki,

906
01:09:02,768 --> 01:09:16,398
a nie inny film i. Po prostu.
No zrobił ten zły PR, ale cóż,

907
01:09:19,488 --> 01:09:25,667
wiele jest rzeczy paranormalnych
w psychiatrii, o której

908
01:09:25,667 --> 01:09:35,207
lekarze nie chcą mówić. Ja tylko
pamiętam taką wypowiedź doktora Parol,

909
01:09:35,207 --> 01:09:43,508
który badał więźniów w celi śmierci
i on zauważył, że wielu z tych ludzi

910
01:09:43,508 --> 01:09:49,518
jest jak najbardziej
przekonanych, że doznali jakichś

911
01:09:49,518 --> 01:09:56,068
nadprzyrodzonych doświadczeń i
one doprowadziły ich do popełnienia tych

912
01:09:56,068 --> 01:09:59,548
czynów, które, które popełni, które
popełniły, które,

913
01:09:59,548 --> 01:10:02,988
za które odpowiadają, tak? On nawet

914
01:10:02,988 --> 01:10:06,148
użył takiego sformułowania, że gdy oni
mówią o

915
01:10:06,148 --> 01:10:12,308
demonach, to oni je traktują jak
najbardziej dosłownie. Mhm. No zresztą

916
01:10:12,308 --> 01:10:19,008
podobne refleksje można znaleźć,
jest taka bardzo dobra książka

917
01:10:19,008 --> 01:10:27,868
profesora Morawito Psychiatra w
piekle. To też niezwykle, niezwykle ciekawa

918
01:10:27,868 --> 01:10:31,327
lektura, jeśli przy okazji tego można

919
01:10:31,327 --> 01:10:34,768
polecić. Mnie się po prostu wydaje w
odniesieniu to, co

920
01:10:34,768 --> 01:10:38,248
pani była uprzejma powiedzieć, że trudno
to pojąć,

921
01:10:38,248 --> 01:10:47,948
prawda? Ludzie chodzą do kościoła
i oni chcą mieć taką wiarę, jakby

922
01:10:47,948 --> 01:10:54,208
pozbawioną połowy swojego
znaczenia. Albo całości wręcz.

923
01:10:54,208 --> 01:10:57,628
Właściwie wiara jako taka wydmuszka tak
naprawdę zostaje wtedy.

924
01:10:57,628 --> 01:11:00,868
To już jest taki czysta tradycja, tak jak
dzisiejsze święta

925
01:11:00,868 --> 01:11:03,868
często, które są wprowadzane jedynie do
choinki i prezentów,

926
01:11:03,868 --> 01:11:06,888
prawda? Ja mam takie wrażenie, że taka
wiara to wydmuszka

927
01:11:06,888 --> 01:11:09,928
tak naprawdę, bo co nam po opakowaniu,
jeżeli nie ma

928
01:11:09,928 --> 01:11:17,788
wnętrza. Poza tym mnie się
wydaje, że ludzie nawet jeśli

929
01:11:17,848 --> 01:11:26,908
wierzą, że istnieje taka możliwość,
że zło ma charakter osobowy.

930
01:11:26,908 --> 01:11:30,348
No bo musi mieć charakter osobowy, żeby
mogło w

931
01:11:30,348 --> 01:11:38,768
jakikolwiek sposób wpływać
na, na człowieka. To, to są

932
01:11:38,768 --> 01:11:46,768
poglądy, one się wydają związane
z folklorem, z czymś, z czymś takim

933
01:11:46,768 --> 01:11:50,048
bardzo prostym, żeby nie powiedzieć
prostackim.

934
01:11:50,048 --> 01:11:56,128
Natomiast ludzie chcą pokazać,
że oni są, tak, są intelektualistami,

935
01:11:56,128 --> 01:12:02,008
oni są wykształceni,
oni po prostu nie będą

936
01:12:02,008 --> 01:12:05,148
dotykać tego tematu. W świecie szklanych
biurowców nie ma

937
01:12:05,148 --> 01:12:07,908
miejsca, nie ma miejsca dla diabła, nie ma
miejsca na

938
01:12:07,908 --> 01:12:10,788
szatana. Nasuwa mi się takie zdanie. Nie
wiem, czy zasłyszane,

939
01:12:10,788 --> 01:12:14,068
czy teraz je wymyśliłam, ale to prawda. I
tak

940
01:12:14,068 --> 01:12:17,068
często przychodzi mi teraz do głowy
zdanie, które nieraz

941
01:12:17,068 --> 01:12:20,528
słyszę, gdy starsze osoby opowiadają o
tym, jak dawniej

942
01:12:20,528 --> 01:12:23,608
wyglądały msze. Że teraz księża już nie
straszą diabłem, a

943
01:12:23,608 --> 01:12:26,268
kiedyś straszyli diabłem. Kiedyś prości
ludzie wierzyli w

944
01:12:26,268 --> 01:12:29,038
diabła, bo księża straszyli. Teraz już nie
straszą, bo wiedzą,

945
01:12:29,038 --> 01:12:31,848
że nikt nie da się na to nabrać. O, takie
właśnie tutaj

946
01:12:31,848 --> 01:12:34,428
pojawiają się zarzuty. Więc tak, zgadzam
się zdecydowanie, że

947
01:12:34,428 --> 01:12:37,848
ludzie ludziom wydaje się, że, że zło
takie

948
01:12:37,848 --> 01:12:41,108
uosobione właśnie szatan, diabeł i tak
samo Bóg, dobro,

949
01:12:41,108 --> 01:12:44,108
aniołki to jest wszystko domena właśnie
takiego

950
01:12:44,108 --> 01:12:50,428
folkloru. To są ludowe bajki, gdy
tymczasem to jest rzecz właściwie

951
01:12:50,428 --> 01:12:57,048
tu znowu, tu znowu chcę powiedzieć
słowo o tym, że ja na przykład uważam, że

952
01:12:57,048 --> 01:12:59,728
ludowość, w ogóle folklor są bardzo
niedoceniane

953
01:12:59,728 --> 01:13:03,128
we współczesnej kulturze i często
traktowane po

954
01:13:03,128 --> 01:13:06,528
Mateuszemu właśnie jako, jako synonim
czegoś prostackiego, gdy

955
01:13:06,528 --> 01:13:10,028
tymczasem my wszyscy wywodzimy się z
folkloru, z ludowości. I

956
01:13:10,028 --> 01:13:12,548
tak samo powieść grozy, o której tutaj
mówimy, ona

957
01:13:12,548 --> 01:13:15,916
czerpie-Folkloru bardzo dużo, bardzo dużo
czerpie z

958
01:13:15,916 --> 01:13:18,796
baśni. Bardzo dużo czerpie z mitologii. O
tym nie powiedziałam

959
01:13:18,796 --> 01:13:25,636
również przy okazji historii literatury
gotyckiej, że na rozwój powieści

960
01:13:25,636 --> 01:13:28,996
grozy bardzo duży wpływ miało, miało
zainteresowanie

961
01:13:28,996 --> 01:13:32,376
folklorem, miało zainteresowanie
mitologią, odkrycie

962
01:13:32,376 --> 01:13:35,436
mitologii nordyckiej, mitologii Północy i
tych wszystkich stworzeń

963
01:13:35,436 --> 01:13:38,776
fantastycznych, które tam, które
zamieszkują te mitologie,

964
01:13:38,776 --> 01:13:41,856
tutaj przecież bracia Grimm. Przecież ich
twórczość również

965
01:13:41,856 --> 01:13:45,096
zalicza się do literatury gotyckiej. Jako
twórczość w

966
01:13:45,096 --> 01:13:48,516
ogóle wiele bajek, baśni i bajek ludowych
zalicza się

967
01:13:48,516 --> 01:13:50,976
współcześnie. Myśli się, że tak naprawdę
to są horrory, tylko

968
01:13:50,976 --> 01:13:54,476
i tylko w takim, takim pięknym kostiumie.
I

969
01:13:54,476 --> 01:13:57,896
że to są historie, których drugie dno,
często

970
01:13:57,896 --> 01:14:01,196
których drugie dno należy odczytać
dopiero, których drugie

971
01:14:01,196 --> 01:14:03,896
dno, przesłanie prawdziwe trafia do
człowieka po latach, jeśli

972
01:14:03,896 --> 01:14:07,216
w ogóle trafia. Chociaż na podświadomość
doskonale działa, że

973
01:14:07,216 --> 01:14:10,536
tak naprawdę te wszystkie piękne bajeczki
o królewna śpiących

974
01:14:10,536 --> 01:14:13,376
królewnach, o różnych babach jagach są tak
naprawdę

975
01:14:13,376 --> 01:14:16,476
przerażającymi historiami. Ale to taka
tylko

976
01:14:16,476 --> 01:14:19,916
dygresja tutaj mówiąc o tym- Pani Judito,
to

977
01:14:19,976 --> 01:14:23,356
nie jest to, to, to absolutnie to nie
traktowałabym tego

978
01:14:23,356 --> 01:14:30,026
w kategoriach dygresji, bo to jest
niezwykle istotna część tego, o czym my

979
01:14:30,026 --> 01:14:39,806
mówimy. Ja nie wiem, czy to jest prawda,
bo obiło mi się o uszy, że wyjściowo

980
01:14:39,806 --> 01:14:43,076
książki pisane przez braci

981
01:14:43,076 --> 01:14:46,516
Grimm wcale nie były przeznaczone dla
dzieci. Zdecydowanie

982
01:14:46,516 --> 01:14:49,896
tak. To prawda. To tylko fakt, że

983
01:14:49,896 --> 01:14:53,096
miały taką treść, bo ubrana w taką formę
właśnie

984
01:14:53,096 --> 01:14:59,396
spowodowała, że też, że autorami, że
odbiorcami stały się dzieci. Właśnie ta

985
01:14:59,396 --> 01:15:02,836
forma tych księżniczek, tych biedzin.

986
01:15:02,836 --> 01:15:04,916
To, że to wszystko wydawało się takie
bajkowe, nam się

987
01:15:04,916 --> 01:15:07,726
dzisiaj wydaje bajkowe, ale my dzisiaj na
nowo

988
01:15:07,726 --> 01:15:10,456
odkrywamy, na nowo odkrywamy te baśni. Co
mi się bardzo

989
01:15:10,456 --> 01:15:13,576
podoba, że jest dużo publikacji na ten
temat, że

990
01:15:13,576 --> 01:15:16,995
badacze do tego wracają, że bada się
twórczość

991
01:15:16,996 --> 01:15:19,846
braci Grimm, że bada się twórczość braci
Grimm. Tutaj trudno

992
01:15:19,846 --> 01:15:22,256
mówić o twórczości, bo przecież oni byli
zbieraczami. To

993
01:15:22,256 --> 01:15:24,856
prawda. Oni przefiltrowali przez swoją
wyobraźnię to, co

994
01:15:24,856 --> 01:15:27,556
usłyszeli. Przecież to są baśnie ludowe,
bajki ludowe, twórczość

995
01:15:27,556 --> 01:15:34,176
Charles'a Perrault, twórczość
też taką, takich bajek nie mających

996
01:15:34,176 --> 01:15:37,196
żadnych autorów, baśni słowiańskich
zwłaszcza, bo baśnie

997
01:15:37,196 --> 01:15:40,536
słowiańskie są się bliskie niesamowitych
wręcz potworności,

998
01:15:40,536 --> 01:15:45,936
niesamowitych okropności. I to
wszystko tak naprawdę, to wszystko tak

999
01:15:45,936 --> 01:15:49,376
naprawdę to nie jest takie piękne i fajne,
jak

1000
01:15:49,376 --> 01:15:51,796
się nam wydaje. To nie są historie tak
naprawdę dla dzieci.

1001
01:15:51,796 --> 01:15:55,016
Chociaż ja uważam, że są dla dzieci.

1002
01:15:55,016 --> 01:15:58,196
Tylko współczesna pedagogika, pedagogika
ucieka od

1003
01:15:58,236 --> 01:16:01,176
uważa, że dzieciom nie należy przekazywać
niczego, co jest

1004
01:16:01,176 --> 01:16:04,675
złe. Przynajmniej ja to traktuję bardzo
pod

1005
01:16:04,676 --> 01:16:07,876
takim kloszem, skłonym pod takim skłonym
kloszem trzymać. Bo

1006
01:16:07,876 --> 01:16:14,316
ja uważam, że bardzo dobrze, że dzieci
już od małego na takich babach jagach

1007
01:16:14,316 --> 01:16:17,416
przecież naszych dziadków, naszych
pradziadków straszono babą

1008
01:16:17,416 --> 01:16:20,916
jagą. Teraz to nie do pomyślenia.
Słyszałam historię, gdy

1009
01:16:20,916 --> 01:16:24,396
ksiądz postraszył dziecko na lekcji
religii babą

1010
01:16:24,396 --> 01:16:27,576
jagą, to rodzice zażądali jego zwolnienia
ze

1011
01:16:27,576 --> 01:16:30,016
szkoły. Ja tutaj mówię o takich
historiach, bo sama pracuję

1012
01:16:30,016 --> 01:16:32,276
w szkole, więc wiem, jak to wygląda. Wiem,
że współcześnie

1013
01:16:32,276 --> 01:16:35,276
nie można dziecku nic po prostu
powiedzieć, nic,

1014
01:16:35,276 --> 01:16:37,996
nic, nie można niczym postraszyć, bo to
jest dla dziecka

1015
01:16:37,996 --> 01:16:40,976
złe. Źle przypisze. A ja uważam wręcz
przeciwnie, nie

1016
01:16:40,976 --> 01:16:44,246
należy. Dziecko należy od małego oswajać

1017
01:16:44,246 --> 01:16:47,156
z tym, co jest złe, że na świecie istnieje
zło i nie

1018
01:16:47,156 --> 01:16:50,096
zawsze to dobro wygrywa, ponieważ te bajki
dla dzieci

1019
01:16:50,096 --> 01:16:52,985
współcześnie one mają taki wydźwięk, że
dobro zazwyczaj wygrywa.

1020
01:16:52,985 --> 01:16:56,276
Tymczasem pierwotnie, bo to uległo
modyfikacji,

1021
01:16:56,276 --> 01:16:58,816
pierwotnie to były często historie, gdzie
właśnie wcale zło,

1022
01:16:58,816 --> 01:17:01,856
wcale dobro nie wygrywało, gdzie to zło
pozostawało

1023
01:17:01,856 --> 01:17:04,996
zwycięzcą. I to też mi się podoba jako
morał, że należy

1024
01:17:04,996 --> 01:17:07,876
być czujnym, że zło w każdej chwili
potrafi zaatakować. Więc

1025
01:17:07,876 --> 01:17:10,716
tak, zdecydowanie one pierwotnie nie były
przeznaczone dla

1026
01:17:10,716 --> 01:17:17,276
dzieci. Tutaj nie miały takiego
charakteru te baśnie. No, po części,

1027
01:17:17,276 --> 01:17:23,856
znacznej części może tak
powiem, zgodziłabym się z panią,

1028
01:17:23,856 --> 01:17:35,316
bo ja w tym trzymaniu dzieci pod
kloszem i po prostu ograniczaniu

1029
01:17:35,316 --> 01:17:44,556
im- Poznawania różnych stron świata-
Poznawania różnych, różnych stron życia.

1030
01:17:44,556 --> 01:17:50,016
Upatruję w tej chwili tych problemów
psychicznych, których bardzo

1031
01:17:50,016 --> 01:17:55,396
poważne problemy, które ma
młodzież. Myślę, że to do pewnego

1032
01:17:55,396 --> 01:18:01,996
stopnia może być powód,
bo kiedyś nawet przez

1033
01:18:01,996 --> 01:18:05,456
moją stronę przetoczyła się taka bardzo
dynamiczna

1034
01:18:05,456 --> 01:18:13,916
dyskusja na temat tego, czy zabierać
dzieci na pogrzeby. No, na pewno nie

1035
01:18:13,916 --> 01:18:17,336
trzylatka, bo tu nawet nie chodzi o

1036
01:18:17,336 --> 01:18:19,856
to, bo to trzylatek i tak nie będzie miał
zielonego pojęcia

1037
01:18:19,856 --> 01:18:26,636
co się dzieje. Natomiast
uważam, że po prostu no co

1038
01:18:26,636 --> 01:18:33,076
tu dużo mówić, jest pogrzeb,
rodzina w żałobie, prawda? Ludzie

1039
01:18:33,076 --> 01:18:42,016
są w emocjach, ludzie są niezwykle
podatni na takie sytuacje. Może łatwo

1040
01:18:42,016 --> 01:18:45,355
dojść po prostu do konfliktu, bo dziecko
tutaj rodzina

1041
01:18:45,356 --> 01:18:52,096
przeżywa, płacze, ma, ma swoje
emocje, a tutaj takie dziecko się kręci,

1042
01:18:52,096 --> 01:18:58,616
skacze. No wie pani, o co mi
chodzi? Po prostu zachowuje się w

1043
01:18:58,616 --> 01:19:01,656
ławce. No, no, no, no, no, nie jest w
stanie usiedzieć. No

1044
01:19:01,656 --> 01:19:06,956
po prostu. No i to nie można mieć
pretensji do dziecka. Dlatego tak

1045
01:19:06,956 --> 01:19:10,356
odpowiedziałam, odpowiedziałam, no,

1046
01:19:10,356 --> 01:19:13,536
zabierając głos w tej dyskusji, któraś,
która się wywiązała na

1047
01:19:13,536 --> 01:19:18,936
stronie, że dzieci należy
oswajać ze śmiercią na ich

1048
01:19:18,936 --> 01:19:22,384
poziomie.Yyy, z tym że no może akurat

1049
01:19:22,384 --> 01:19:25,464
nie wiem, trzylatek na pogrzebie to nie
jest najlepszy pomysł.

1050
01:19:25,464 --> 01:19:30,804
Z tego właśnie powodu, że
dziecko się nudzi, kręci. Yyy i

1051
01:19:30,804 --> 01:19:37,664
ja, ja to tak widzę. Natomiast
dziecko starsze, takie, które już no jest

1052
01:19:37,664 --> 01:19:44,044
w stanie spokojnie usiedzieć
przez, przez chwilę i odpowiednio się

1053
01:19:44,044 --> 01:19:50,144
zachować, no to jak najbardziej
powinno być. Ale oczywiście

1054
01:19:50,144 --> 01:19:53,124
śmierć jest częścią życia nieodłączną. My
z każdym dniem

1055
01:19:53,124 --> 01:19:56,483
przybliżamy się do śmierci, więc takie
izolowanie dzieci od

1056
01:19:56,483 --> 01:19:59,424
wiedzy o tym jest dla mnie absolutnie

1057
01:19:59,424 --> 01:20:02,483
krzywdzące. Też przypomina mi się parę dni
temu w pokoi

1058
01:20:02,483 --> 01:20:05,023
nauczycielskim w mojej szkole wywiązała
się dyskusja o tym, że

1059
01:20:05,023 --> 01:20:08,504
francuska, w francuskiej szkole podobno,
nic

1060
01:20:08,504 --> 01:20:11,264
o niej nie wiem, ale tak słyszałam, że tam
istnieje zakaz

1061
01:20:11,264 --> 01:20:13,964
właśnie mówienia o takich rzeczach, że
dzieci są od tego

1062
01:20:13,964 --> 01:20:17,244
bardzo... Że dzieci są od tego absolutnie
izolowane, że

1063
01:20:17,244 --> 01:20:20,023
w ogóle nie tylko od śmierci, ale od
wszelkich przykrych

1064
01:20:20,023 --> 01:20:23,464
tematów: choroby, kalectwa, prawda,
jakichś takie

1065
01:20:23,464 --> 01:20:26,483
smutne... Więc to jest przerażające. I to
jest piękne w tych

1066
01:20:26,483 --> 01:20:29,693
właśnie baśniach ludowych, tych
opowieściach, które są źródłem,

1067
01:20:29,693 --> 01:20:36,404
moim zdaniem powieści grozy, że one
pięknie pokazywały, w taki piękny, często

1068
01:20:36,404 --> 01:20:39,824
literacki sposób, pokazywały wszelkie
strony rzeczywistości.

1069
01:20:39,824 --> 01:20:43,314
Książąt na białym koniu, ale

1070
01:20:43,314 --> 01:20:46,764
przede wszystkim te złe. I te Baby Jagi,
te wiedźmy i te

1071
01:20:46,764 --> 01:20:49,884
czarownice, które zjadały dzieci i te
wilki,

1072
01:20:49,884 --> 01:20:53,384
które pożerały babcie. To wszystko pięknie
jest pokazane, że

1073
01:20:53,384 --> 01:20:56,744
świat to jest i to dobre, i to złe. I
absolutnie jestem

1074
01:20:56,744 --> 01:21:00,104
tutaj również za tym, że nie należy
nikomu, nikogo przed

1075
01:21:00,104 --> 01:21:03,424
tym, nikogo przed tym od tego izolować, to

1076
01:21:03,424 --> 01:21:06,144
ukrywać. A trzylatek na pogrzebie to tak
samo moim zdaniem

1077
01:21:06,144 --> 01:21:08,344
jak na weselu. Po prostu będzie się
nudził, no bo co on

1078
01:21:08,344 --> 01:21:11,304
ma tam do zrobienia? Prawda, no? Takie
jest moje zdanie.

1079
01:21:11,304 --> 01:21:21,504
Rzeczywiście tylko, tylko z tego
powodu. Zdecydowanie no... Uważam po

1080
01:21:21,504 --> 01:21:28,204
prostu, że dzieci nie może--
dzieciom trzeba dawkować. Oczywiście,

1081
01:21:28,204 --> 01:21:39,884
że jakieś wstrząsy, yy, no źle, źle
rokują i później znajdują-- znajduje to

1082
01:21:39,884 --> 01:21:43,364
odzwierciedlenie w psychice dziecka.
Natomiast całkowita

1083
01:21:43,364 --> 01:21:49,724
izolacja i trzymanie dziecka pod kloszem
powoduje, że jakiekolwiek zderzenie

1084
01:21:49,724 --> 01:21:58,724
jego z problemami, no wyzwala
emocje nieadekwatne w ogóle

1085
01:21:58,724 --> 01:22:05,604
do, do, często do całej,
do całej sytuacji. Yyy i jeśli

1086
01:22:05,604 --> 01:22:14,404
pani zwłaszcza, że pani pracuje w
szkole, tym bardziej pani widzi pewne, no

1087
01:22:14,404 --> 01:22:19,504
pewne, pewne słabości
współczesnego dziecka,

1088
01:22:19,504 --> 01:22:22,664
tak? Współczesnych rodziców ja bym
powiedziała. Że to są

1089
01:22:22,664 --> 01:22:24,983
słabości współczesnych rodziców, którym
wydaje się, że jeśli

1090
01:22:24,983 --> 01:22:28,364
będą dziecko prowadzić za rękę cały czas i
wmawiać mu, że

1091
01:22:28,364 --> 01:22:30,684
to dziecko jest najpiękniejsze, no
wspanialsze, no to ono po

1092
01:22:30,684 --> 01:22:34,004
prostu niestety kiedyś zderzy się z taką
rzeczywistością. To

1093
01:22:34,004 --> 01:22:42,844
będzie bardzo, bardzo bolesne
zderzenie. Hmm. Cóż, na to

1094
01:22:42,844 --> 01:22:55,244
akurat wpływu nie mamy. Niemniej warto
przemyśleć sam fakt i odnieść się też do

1095
01:22:55,244 --> 01:23:01,464
tego, jak zmieniły się bajki, które
się właśnie dzieciom opowiada. À

1096
01:23:01,464 --> 01:23:08,104
propos różnych odmian powieści grozy,
no to ja się z panią całkowicie zgodzę,

1097
01:23:08,104 --> 01:23:17,204
że niektóre z tych bajek absolutnie
się mściły w tej, w tym rodzaju literackim.

1098
01:23:17,204 --> 01:23:23,224
Tymczasem, no dzieciom podaje
się w tej chwili zupełnie inne bajki, bajki

1099
01:23:23,224 --> 01:23:32,804
pozbawione- Zgładzone, wygładzone. Tak,
tak. Bajki służące jedynie zabawie i co

1100
01:23:32,804 --> 01:23:39,724
najwyżej wzbudzające śmiech. Nie...
Bardzo niewiele refleksji jest w tych

1101
01:23:39,724 --> 01:23:52,443
bajkach i przy, przy obecni-- nie wiem,
w związku z czym tak się dzieje, ale

1102
01:23:55,564 --> 01:23:58,763
wiele bajek wcześniejszych, no, no miało
ten

1103
01:23:58,764 --> 01:24:05,404
charakter i dydaktyczny i zaspokajający
wiele różnych potrzeb dziecka... A w tej

1104
01:24:05,404 --> 01:24:11,824
chwili, no przy obecnym
poziomie bajek i tego,

1105
01:24:11,824 --> 01:24:14,924
co się serwuje dzieciom, to mam wrażenie,
że

1106
01:24:14,924 --> 01:24:21,443
powiedzmy taki Kubuś Puchatek to
jawi się jako wielki filozoficzny traktat.

1107
01:24:21,443 --> 01:24:30,464
Dokładnie, dokładnie. No nie
rozumiem, czemu tak jest. No każdy

1108
01:24:30,464 --> 01:24:36,702
podsuwa temu swojemu dziecku,
co, co uważa, ale wydaje mi się, że

1109
01:24:36,704 --> 01:24:43,404
trzymanie za dużo pod ciągle
pod kloszem jest, no jest po

1110
01:24:43,404 --> 01:24:49,504
prostu jakąś niezdrowe, no i
szkodliwe. Zdecydowanie. No to

1111
01:24:49,504 --> 01:24:52,764
jest, to jest kwestia pedagogiki w jaką
stronę i

1112
01:24:52,764 --> 01:24:56,224
mody swoistej, bo zawsze tutaj moda,
prawda, moda na

1113
01:24:56,224 --> 01:24:59,523
to, moda na bycie dobrym rodzicem, moda na
bycie, prawda,

1114
01:24:59,523 --> 01:25:02,724
na wychowanie w jakiś określony sposób. O,
tu

1115
01:25:02,724 --> 01:25:06,143
komentarz naszego słuchacza: "Jeśli

1116
01:25:06,144 --> 01:25:09,504
przed dziećmi mamy tajemnicę, z automatu
przestajemy być dla

1117
01:25:09,504 --> 01:25:14,943
nich autorytetami,
stajemy się niepotrzebni".

1118
01:25:14,943 --> 01:25:18,424
Coś w tym jest. To rolą rodzica jest
pokazywać dziecku

1119
01:25:18,424 --> 01:25:20,914
świat, wprowadzać go w ten świat, żeby nie
wprowadziło go w

1120
01:25:20,914 --> 01:25:24,228
ten świat internet i komputer.Inne

1121
01:25:24,228 --> 01:25:26,708
dzieci, kiedy, kiedy to my jesteśmy dla
niego najważniejszym

1122
01:25:26,708 --> 01:25:30,048
źródłem informacji. Taka jest prawda. A
tutaj jeszcze chciałabym

1123
01:25:30,048 --> 01:25:33,548
nawiązać do tych bajek, bo w tych bajkach,

1124
01:25:33,548 --> 01:25:36,888
baśniach i tutaj stosujemy chwilami to
określenie, chociaż

1125
01:25:36,888 --> 01:25:39,668
oczywiście z literackiego, z
teoretyczno-literackiego punktu

1126
01:25:39,668 --> 01:25:42,708
widzenia bajka, baśń to dwa zupełnie różne
gatunki, ale

1127
01:25:42,708 --> 01:25:46,208
czegoś takiego też w Polsce nie możemy
stosować- Oczywiście.

1128
01:25:46,208 --> 01:25:49,548
To, mm, te wszystkie postacie straszne, te

1129
01:25:49,548 --> 01:25:56,357
wilkołaki, złe wilki, złe baby jagi.
One tak naprawdę stanowiły taką,

1130
01:25:56,357 --> 01:25:59,408
stanowiły taką uzewnętrznienie tych lęków,

1131
01:25:59,408 --> 01:26:02,668
których, które człowieka gnębiły od
środka. Bo

1132
01:26:02,668 --> 01:26:05,988
jest taka teoria, według której to my

1133
01:26:05,988 --> 01:26:09,368
jesteśmy źródłem autentycznej grozy.
Człowiek.

1134
01:26:09,368 --> 01:26:12,688
Człowiek jest. Człowiek jest. Człowiek
jest największą

1135
01:26:12,688 --> 01:26:15,698
grozą samą dla siebie, największym swoim
zagrożeniem. Ja myślę,

1136
01:26:15,698 --> 01:26:18,798
że to zdanie w ogóle bardzo wpisuje się w
taką

1137
01:26:18,798 --> 01:26:22,268
współcześnie to, co się mówi, jeśli chodzi

1138
01:26:22,268 --> 01:26:24,568
o to, w którą stronę zmierza świat.
Człowiek jest zagrożeniem

1139
01:26:24,568 --> 01:26:26,788
dla samego siebie. Człowiek jest
zagrożeniem dla drugiego

1140
01:26:26,788 --> 01:26:30,068
człowieka i dla całego świata. Bo prawda,
dążymy do zagłady,

1141
01:26:30,068 --> 01:26:32,848
ale na tym też horror literacki się
przecież opierają. Na

1142
01:26:32,848 --> 01:26:35,508
tej właśnie grozie, która wypływa z
człowieka. Na tym, że

1143
01:26:35,508 --> 01:26:38,988
człowiek sam nie zdaje sobie sprawy, jakie
pokłady

1144
01:26:38,988 --> 01:26:42,448
zła w nim mogą być. Ja tutaj może znowu
nawiążę nieskromnie

1145
01:26:42,448 --> 01:26:45,608
do swojej powieści, bo to też jest

1146
01:26:45,608 --> 01:26:48,828
tematem mojej książki. To, że człowiek sam
jest źródłem zła,

1147
01:26:48,828 --> 01:26:51,708
o którym może nie mieć pojęcia, o którym,
o którym może

1148
01:26:51,708 --> 01:26:59,988
się w ogóle nie podejrzewać.
Oczywiście. Tym bardziej, że my już

1149
01:26:59,988 --> 01:27:06,468
wiemy, że tak jest, bo Jung
odkrył tą sferę umysłu człowieka,

1150
01:27:06,468 --> 01:27:14,608
nazwał ją cieniem i
unaocznił bardzo wyraźnie, że

1151
01:27:14,608 --> 01:27:24,368
nie jest to tak, jak właśnie głosił
Kościół, że piekło, diabeł i w ogóle

1152
01:27:24,368 --> 01:27:30,888
wszystkie te ciemne moce to są w jakiś
sposób są one odizolowane od człowieka,

1153
01:27:30,888 --> 01:27:37,508
odcięte od człowieka w jakiejś
osobnej przestrzeni. Jeżeli

1154
01:27:37,508 --> 01:27:40,588
człowiek będzie przestrzegał tych zasad,
powiedzmy, które głosi

1155
01:27:40,588 --> 01:27:48,968
Kościół, to, to go nigdy nie dosięgnie.
Tymczasem tu jakby powstaje pewne

1156
01:27:48,968 --> 01:27:59,268
rozróżnienie, że czym innym są rzeczywiste
byty, które, byty astralne, które

1157
01:27:59,268 --> 01:28:02,388
mogą na człowieka oddziaływać do

1158
01:28:02,388 --> 01:28:05,748
opętania, czyli do przejęcia jego ciała
włącznie, mogą go

1159
01:28:05,748 --> 01:28:16,548
dręczyć, opętywać. A czym innym
jest ten, yy, ten wewnętrzny nasz cień,

1160
01:28:16,548 --> 01:28:23,268
w którym kryją się różne nasze
cechy charakteru, których. O których

1161
01:28:23,268 --> 01:28:29,127
wolelibyśmy nawet nie wiedzieć,
że je mamy. Mhm. Precyzyjnie

1162
01:28:29,128 --> 01:28:32,568
właśnie taki wewnętrzny demon, którego ma
każdy z nas.

1163
01:28:32,668 --> 01:28:36,148
A tutaj jeszcze a propos przed chwilką o

1164
01:28:36,148 --> 01:28:39,528
różnych przypadkach, właśnie gdy
psychiatrzy, gdy

1165
01:28:39,528 --> 01:28:42,888
lekarze mówią, zresztą spotykamy się z tym
każdego dnia

1166
01:28:42,888 --> 01:28:46,048
poprzez telewizję, poprzez internet, gdy
mówi się o

1167
01:28:46,048 --> 01:28:49,468
zbrodniarzu, który zamordował kogoś,
zamordował,

1168
01:28:49,468 --> 01:28:51,888
czasem całą rodzinę, często słyszał głosy,

1169
01:28:51,888 --> 01:28:55,288
prawda? Czym były te głosy? Możemy to
potraktować--

1170
01:28:55,288 --> 01:28:57,828
być może jest to jego linia obrony, ale
kto wie, czy

1171
01:28:57,828 --> 01:29:01,288
czasem rzeczywiście słyszał głosy. Być
może. Czy

1172
01:29:01,288 --> 01:29:03,528
to były jakieś zewnętrzne głosy?
Rzeczywiście, tak jak to

1173
01:29:03,528 --> 01:29:05,688
pani powiedziała, to jakieś byty z
zewnątrz, które go

1174
01:29:05,688 --> 01:29:09,148
traktowały, czy to był ten jego cień, ta
jego ciemna

1175
01:29:09,148 --> 01:29:11,588
strona osobowości, ciemna strona jego
charakteru, która

1176
01:29:11,588 --> 01:29:14,868
uaktywniła się w tym momencie? Nie wiemy.

1177
01:29:14,868 --> 01:29:18,288
Fakt faktem jest i moim zdaniem zamordować
własną

1178
01:29:18,288 --> 01:29:24,468
rodzinę czy w ogóle dokonać
morderstwa brutalnego nie jest rzeczą,

1179
01:29:24,468 --> 01:29:31,308
którą człowiek może zrobić jakby sam.
Więc gdzieś musi być jakiś ten właśnie

1180
01:29:31,308 --> 01:29:37,508
nawet ten głos wewnętrzny, który to
każe zrobić, ale jednak jest to coś, co

1181
01:29:37,508 --> 01:29:41,008
atakuje człowieka, co może stąd może nie
jest, nie chcę

1182
01:29:41,008 --> 01:29:44,227
tutaj mówić opętuje, bo nie jest to takie,
prawda,

1183
01:29:44,227 --> 01:29:47,608
opętanie sensu stricto z religijnego
punktu

1184
01:29:47,608 --> 01:29:51,108
widzenia, ale w jakimś sensie, prawda,
przejmuje kontrolę

1185
01:29:51,108 --> 01:29:54,608
nad człowiekiem. Więc taka, takie moje

1186
01:29:54,608 --> 01:29:58,108
myślenie tutaj mam o tych właśnie głosach
i

1187
01:29:58,108 --> 01:30:00,987
o tym, że każdy człowiek ma dwie strony
osobowości, o

1188
01:30:00,988 --> 01:30:04,488
których i czasem lepiej się nie dowiedzieć
nigdy o istnieniu

1189
01:30:04,488 --> 01:30:13,528
tej drugiej. Ale z drugiej strony,
jeżeli potrafimy, mm, odkryć w sobie

1190
01:30:13,528 --> 01:30:15,328
pewne cechy

1191
01:30:19,208 --> 01:30:25,768
będące w cieniu naszym, to przy
odpowiednim przekierowaniu i odpowiedniej

1192
01:30:25,768 --> 01:30:32,248
konsolidacji one potrafią pozytywnie
wzmacniać naszą osobowość. Na przykład

1193
01:30:32,248 --> 01:30:42,508
chociażby pozwalają nam być
bardziej asertywnym. Tak, ale

1194
01:30:42,508 --> 01:30:45,208
to wymaga właśnie jakiegoś stopnia

1195
01:30:45,208 --> 01:30:48,668
refleksyjności, takiego zamyślenia się nad
sobą, nad

1196
01:30:48,668 --> 01:30:51,988
swoim życiem. Tu zdecydowanie, jeżeli
człowiek posiada tę

1197
01:30:51,988 --> 01:30:55,308
zdolność, to może pokierować sobą tutaj.

1198
01:30:55,308 --> 01:30:58,237
Chociaż ja tutaj znowu nawiązując do tego
przeznaczenia, uważam,

1199
01:30:58,237 --> 01:31:01,568
że gdzieś tam jednak jesteśmy ograniczeni.
Nasze wybory

1200
01:31:01,568 --> 01:31:04,978
są gdzieś ograniczone w jakiś sposób. Nie
do końca

1201
01:31:04,978 --> 01:31:08,088
jesteśmy panami swojego losu. Ja już

1202
01:31:08,088 --> 01:31:11,388
pozwolę sobie tu w ten wątek jakby nie
wchodzić, bo

1203
01:31:11,388 --> 01:31:14,428
jeszcze kilka rzeczy chciałam poruszyć, a
tutaj już zostało

1204
01:31:14,428 --> 01:31:21,228
nam pół godziny audycji.
Ale nie można powiedzieć, że

1205
01:31:21,228 --> 01:31:27,528
wszystkie złe cechy ludzkie
prowadzą do destrukcji, bo gdyby nie

1206
01:31:27,528 --> 01:31:33,048
ambicja, na przykład naszych
przodków,To nigdy w życiu nie moglibyśmy

1207
01:31:33,048 --> 01:31:41,748
podziwiać piękna chociażby
wspaniałych katedr, pałaców.

1208
01:31:43,767 --> 01:31:47,048
Oczywiście, jeżeli ambicja jest czymś
złym. Ale zachowuję tutaj,

1209
01:31:47,048 --> 01:31:49,527
że przecież zło jest warunkiem istnienia
dobra. Gdyby nie

1210
01:31:49,527 --> 01:31:52,987
było zła. Nie byłoby dobra. I tak samo,

1211
01:31:52,987 --> 01:31:56,447
gdyby nie było, nie byłoby szatana, nie
byłoby Boga.

1212
01:31:56,447 --> 01:31:59,107
Słyszałam takie zdanie i bardzo ono mi się
podoba i wydaje

1213
01:31:59,107 --> 01:32:02,498
mi się bardzo prawdziwe. Żeby, żeby Bóg
mógł

1214
01:32:02,498 --> 01:32:05,567
okazać swoją moc. Czy jeżeli ktoś jest
niewierzący, jakakolwiek

1215
01:32:05,567 --> 01:32:08,567
siła musi istnieć, ta siła przeciwstawna,
która będzie

1216
01:32:08,567 --> 01:32:11,857
chciała, prawda? Że świat, że cały
wszechświat to jest

1217
01:32:11,857 --> 01:32:19,848
wieczne ścieranie się tych sił dobra i
zła. Ja myślę, że najlepiej definiują te

1218
01:32:19,848 --> 01:32:25,788
pojęcia jednak religie Dalekiego
Wschodu, ponieważ one operują

1219
01:32:25,788 --> 01:32:32,567
już na starcie zupełnie
innym widzeniem tego, co jest

1220
01:32:32,567 --> 01:32:41,527
dobrem, a co jest złem. Tamten
podział jest zupełnie inny i oni też

1221
01:32:41,527 --> 01:32:50,827
rozumieją właśnie istnienie pewnych
energii i które przenikają nasz świat. I te

1222
01:32:50,827 --> 01:32:59,067
energie wzajemnie na siebie oddziaływują,
momentami się przenikają, momentami

1223
01:32:59,067 --> 01:33:10,928
się rozdzielają. I ten dynamizm
istnienia właśnie na tym polega, że ying

1224
01:33:10,928 --> 01:33:21,147
yang nie ma możliwości, żeby
istniało tylko dobro, ponieważ każda

1225
01:33:21,147 --> 01:33:27,727
rzecz, każdy przedmiot jest
jednocześnie yin i yang. Ja w tej chwili

1226
01:33:27,727 --> 01:33:34,288
patrzę przede mną leży ołówek. Ołówkiem
można wykonać przepiękny szkic. Można

1227
01:33:34,288 --> 01:33:43,418
napisać wspaniały list,
który dzięki któremu możemy

1228
01:33:43,418 --> 01:33:46,308
kogoś poznać lub otworzyć przed kimś swoje

1229
01:33:46,308 --> 01:33:49,808
serce. Ale z drugiej strony komandosi są
uczeni zabijać

1230
01:33:49,808 --> 01:33:56,267
wszystkim, co mają pod ręką, w
tym ołówkiem. Więc nic nie ma takiej

1231
01:33:56,267 --> 01:34:02,987
rzeczy zachowania czy jakiejkolwiek
aktywności naszej, która tylko i

1232
01:34:02,987 --> 01:34:12,748
wyłącznie byłaby pozytywna. Bo
nawet miłość może przyjmować taką

1233
01:34:12,748 --> 01:34:19,487
formę, która jest destrukcji, stanowi
destrukcję drugiej osoby chociażby.

1234
01:34:19,527 --> 01:34:24,517
Mam tu na myśli na przykład
nadopiekuńcze mamy.

1235
01:34:24,517 --> 01:34:27,968
Ja am częścią tej siły, która wiecznie

1236
01:34:27,968 --> 01:34:30,248
zła pragnąc więc mnie dobro czyni. Tak mi
przychodzi do

1237
01:34:30,248 --> 01:34:35,968
głowy właśnie cytat z Fausta
Goethego i absolutnie tutaj zgadzam się z

1238
01:34:35,968 --> 01:34:42,487
Panią. Myślę, że to nie jest, że to
co Pani tutaj powiedziała o, że lepiej

1239
01:34:42,487 --> 01:34:44,968
zostało zdefiniowane, być może lepiej
zostało nazwane, ale

1240
01:34:44,968 --> 01:34:47,888
myślę, że to jest dokładnie to samo, co
mamy tutaj w

1241
01:34:47,888 --> 01:34:50,907
chrzcie chrześcijaństwie, to mamy w
katolicyzmie. To jest

1242
01:34:50,907 --> 01:34:53,527
dokładnie to samo postrzeganie, tylko w
troszeczkę inny sposób

1243
01:34:53,527 --> 01:34:57,027
zdefiniowane. Bo przecież gdy sobie
uświadomimy, że zło

1244
01:34:57,027 --> 01:34:59,867
musi istnieć, żeby było dobro, to zło tak
naprawdę przestaje

1245
01:34:59,867 --> 01:35:03,337
być złe, nieprawdaż? Tak się wydaje,

1246
01:35:03,337 --> 01:35:06,808
że wszystko, wszystko co zostało
stworzone, zostało

1247
01:35:06,808 --> 01:35:15,746
stworzone po coś, ma swój cel. No, są to
poważne, poważne dyskusje teologiczne,

1248
01:35:15,748 --> 01:35:22,248
ale wróćmy jakby do meritum
tego naszego spotkania, bo myślę,

1249
01:35:22,248 --> 01:35:28,468
że słuchacze mieliby do mnie pretensje,
gdyby nie padło tutaj jedno zasadnicze

1250
01:35:28,468 --> 01:35:34,827
pytanie. Czy pani kiedykolwiek
przeżyła coś, co możemy zaliczyć do

1251
01:35:34,827 --> 01:35:45,607
zjawisk paranormalnych? Czy
Pani dotknęła takiej istnienia czegoś z

1252
01:35:45,607 --> 01:35:49,088
rzeczywistości niejawnej w swoim życiu?
Albo czy to coś

1253
01:35:49,088 --> 01:35:55,008
dotknęło Panią? Powiem tak miałam takie
przeżycie. Może ono wyda się tutaj mało

1254
01:35:55,008 --> 01:35:57,928
spektakularne, jeśli o nim opowiem, ale
dla mnie jest bardzo

1255
01:35:57,928 --> 01:36:03,727
ważne. To miało miejsce kilka miesięcy
temu i obudził mnie, obudziło mnie

1256
01:36:03,727 --> 01:36:06,928
głośne-głośny dźwięk dzwonka do

1257
01:36:06,928 --> 01:36:10,147
drzwi. Bardzo, bardzo głośny, natarczywy.
Podbiegam,

1258
01:36:10,147 --> 01:36:15,487
za drzwiami nie było nikogo.
Później oczywiście pytałam

1259
01:36:15,487 --> 01:36:18,607
sąsiadów, bo wokół mnie mieszka tylko
rodzina. Czy kto, ktoś

1260
01:36:18,607 --> 01:36:20,928
był o s po siódmej rano, kto to mógł się
dobijać? Nie,

1261
01:36:20,928 --> 01:36:26,827
nikt się nie dobijał. I doszłam do
wniosku bardzo szybko, że nie był tym

1262
01:36:26,827 --> 01:36:30,128
dzwonkiem. Za ten dzwonek pociągała moja
mama, która zmarła,

1263
01:36:30,128 --> 01:36:35,968
teraz będzie siedem lat. Gdyż najzwykle--
najbanalniejsza rzecz. Budzik mi nie

1264
01:36:35,968 --> 01:36:38,307
zadzwonił, gdyby nie ona, to już było
chyba dwadzieścia po

1265
01:36:38,307 --> 01:36:40,508
siódmej. Nie zdążyłabym do pracy, a to
były początki mojej

1266
01:36:40,508 --> 01:36:43,128
pracy i bardzo mi zależało na tym, aby się
nie spóźnić.

1267
01:36:43,128 --> 01:36:45,208
Więc ja to tak odczytuję i od razu to
zrozumiałam i

1268
01:36:45,208 --> 01:36:48,607
poczułam taki niesamowity spokój, gdy
sobie uświadomiłam, kto to

1269
01:36:48,607 --> 01:36:52,007
dzwonił. Oczywiście, gdy o tym opowiadałam
osobom z

1270
01:36:52,008 --> 01:36:55,008
mojego otoczenia, to pojawiały się na
pewno nie no, ten

1271
01:36:55,008 --> 01:36:58,008
dzwonek się zaciął. Przyśniło ci się. To
nie był syn. A

1272
01:36:58,008 --> 01:37:00,367
nawet gdyby był, nawet gdyby mi się to
przyśniło i to by

1273
01:37:00,367 --> 01:37:02,928
mnie obudziło, to wiem, że to byłoby
działanie czyjeś

1274
01:37:02,928 --> 01:37:06,348
mające swój cel. Więc tak to

1275
01:37:06,348 --> 01:37:09,848
taka, taka mała, taki drobny incydent. Ale
ja wiem, że

1276
01:37:09,848 --> 01:37:13,088
to było działanie mojej mamy, która
chciała mi w ten

1277
01:37:13,088 --> 01:37:16,327
sposób drobny bardzo, ale pomóc. Ale
chciałabym tu jeszcze

1278
01:37:16,327 --> 01:37:21,687
zaznaczyć, że powiedzieć
takie o możliwości

1279
01:37:21,687 --> 01:37:25,067
przeżycia takiego zjawiska, że nie każdy
ma, nie

1280
01:37:25,067 --> 01:37:27,468
każdy ma możliwość przeżycia takiego
zjawiska, prawda? I tu

1281
01:37:27,468 --> 01:37:30,708
już nawet nie chodzi o to, o kwestie
wrażliwości czy braku

1282
01:37:30,708 --> 01:37:34,128
tej wrażliwości, o to, że człowiek, który
ma

1283
01:37:34,128 --> 01:37:37,268
ten dar, mówi się, ma niezwykłą
wrażliwość, ma tę moc i

1284
01:37:37,268 --> 01:37:40,168
jest wyczulony na działanie tych zjawisk.
Ale usłyszałam takie

1285
01:37:40,168 --> 01:37:43,668
zdanie kilka lat temu, że Pan Jezus nie

1286
01:37:43,668 --> 01:37:46,928
pozwoliłby, nie dopuściłby, aby ducha na
przykład no

1287
01:37:46,928 --> 01:37:50,187
najprościej mówiąc ducha, zobaczył
człowiek, dla którego mogłoby

1288
01:37:50,187 --> 01:37:52,708
się to źle skończyć. Na przykład mógłby
dostać zawału ze

1289
01:37:52,708 --> 01:37:56,135
strachu, prawda?Że to nie jest tak,

1290
01:37:56,135 --> 01:37:59,596
że to jest dane każdemu i tak jak ja z
pewnością

1291
01:37:59,596 --> 01:38:02,616
przyszła. Ja jestem osobą bardzo
strachliwą, chociaż kocham

1292
01:38:02,616 --> 01:38:05,474
powieści grozy i takie filmy, jestem
niesamowicie strachliwą

1293
01:38:05,476 --> 01:38:08,915
osobą, nie wyjdę sama do piwnicy w bloku,

1294
01:38:08,915 --> 01:38:12,276
więc wiem, że dla mnie takie przeżycie, na
takie przeżycie,

1295
01:38:12,276 --> 01:38:15,736
dzwonienie dzwonka do drzwi było, było
wszystkim co

1296
01:38:15,736 --> 01:38:18,736
mogłabym zaakceptować. Gdyby to było coś
więcej, to mogłoby

1297
01:38:18,736 --> 01:38:22,056
się dla mnie źle skończyć, po prostu
nerwowo. Dlatego bardzo

1298
01:38:22,056 --> 01:38:24,835
mi się to spodobało i też pięknie pokazuje
właśnie, na

1299
01:38:24,835 --> 01:38:27,635
jakiej zasadzie te nasze światy się
przenikają. One są cały

1300
01:38:27,635 --> 01:38:30,816
czas, ale żeby dostrzec, to trzeba,
potrzeba nie tylko

1301
01:38:30,816 --> 01:38:33,955
wrażliwości, trzeba zdrowia, ale też

1302
01:38:33,955 --> 01:38:36,236
wiary. Bo też podoba mi się zdanie, że
jeżeli ty w to

1303
01:38:36,236 --> 01:38:39,356
nie wierzysz, to tobie to nie pomoże,
prawda? Jeżeli w coś

1304
01:38:39,356 --> 01:38:42,816
wierzymy głęboko, to, to, to co może się

1305
01:38:42,816 --> 01:38:45,495
stać, to co się to, co staje się dla nas
prawdziwe.

1306
01:38:45,495 --> 01:38:48,255
Jeżeli w coś nie wierzymy tak jak prawda,
to sceptyk

1307
01:38:48,255 --> 01:38:51,236
prawdopodobnie nie zobaczy ducha. To nie
jest jak w filmach

1308
01:38:51,236 --> 01:38:53,995
hollywoodzkich, w których człowiek, który
absolutnie odrzuca wiarę

1309
01:38:53,995 --> 01:38:56,955
w istnienie zjawisk paranormalnych, nagle
zostaje wystawiony na

1310
01:38:56,955 --> 01:38:59,415
ich działanie i od razu wierzy, prawda? To
się raczej

1311
01:38:59,415 --> 01:39:02,156
rzadko zdarza. Być może się zdarza, nie
mówię, że nie, ale

1312
01:39:02,156 --> 01:39:05,575
raczej to dotyka ludzi w różnym stopniu.
Właśnie

1313
01:39:05,575 --> 01:39:09,035
taki stopień natężenia jest taki, na jaki
pozwala zdrowie

1314
01:39:09,035 --> 01:39:12,415
i wrażliwość tego człowieka i jego
otwarcie, prawda? Otwarty

1315
01:39:12,415 --> 01:39:19,096
umysł na to, co może, co, prawda? Na
te zjawiska. Więc trzeba być otwartym i

1316
01:39:19,096 --> 01:39:25,736
trzeba, i trzeba, trzeba wierzyć. Więc
to jest, to jest moje świadectwo, takie

1317
01:39:25,736 --> 01:39:32,436
króciutkie. No. Natychmiast
przychodzi mi do głowy

1318
01:39:32,436 --> 01:39:35,795
fragment z Mistrza i Małgorzaty, że
każdemu będzie

1319
01:39:35,795 --> 01:39:44,835
dane to, w co wierzy. Dokładnie.
Absolutnie. Jest. W tej chwili

1320
01:39:44,835 --> 01:39:50,816
akurat jestem na takim etapie, gdzie
bardzo mocno przyglądam się snom

1321
01:39:50,816 --> 01:40:02,875
i zajmuję się tym. I muszę powiedzieć,
że jeśli przejrzeć sny wielu ludzi, to

1322
01:40:02,875 --> 01:40:11,696
człowiek bardzo szybko dochodzi do
wniosku, że każdy dostaje sny, miewa sny

1323
01:40:11,696 --> 01:40:20,656
skrojone na swoją miarę. Mhm. W
tym sensie, że jeżeli sen, jeżeli ten sen

1324
01:40:20,656 --> 01:40:31,135
ma to wywrzeć jakiś efekt, poruszyć
tą osobę, ma jej o czymś przypomnieć,

1325
01:40:31,135 --> 01:40:40,316
uwrażliwić na jakiś aspekt jej życia,
no to ten sen musi być skrojony na jej

1326
01:40:40,316 --> 01:40:50,135
miarę. Zatem są osoby, które muszą
otrzymać komunikat we śnie taki, no,

1327
01:40:50,135 --> 01:40:56,596
który chyba nie będzie przesadą,
jeśli określę jako horror, tak? Oni

1328
01:40:56,596 --> 01:41:08,875
muszą dostać taką dawkę emocji, żeby
się zatrzymali, zastanowili się i żeby to

1329
01:41:08,875 --> 01:41:14,566
na nich podziałało. Myślę, że po
prostu pani sen był skrojony na pani

1330
01:41:14,566 --> 01:41:17,776
miarę. Tak jest rzeczywiście.
Zdecydowanie,

1331
01:41:17,776 --> 01:41:20,776
zdecydowanie tak. Dostajemy tyle, na ile

1332
01:41:20,776 --> 01:41:24,156
pozwolimy, na ile pozwolimy też przyjąć.
Bo

1333
01:41:24,156 --> 01:41:27,255
też jeszcze chciałam powiedzieć o tych
uzdrowieniach, o tym

1334
01:41:27,255 --> 01:41:30,736
błogosławieństwie, gdy mówiłam o tych
mszach, które odbywają się

1335
01:41:30,736 --> 01:41:37,535
w moim kościele co dwa miesiące,
o tych cyklach, to też doszłam-- za

1336
01:41:37,535 --> 01:41:40,035
pierwszym razem szłam w stronę ołtarza na
to błogosławieństwo,

1337
01:41:40,035 --> 01:41:43,495
byłam taka, byłam niesamowicie przerażona,
bo tak naprawdę, no

1338
01:41:43,495 --> 01:41:45,755
przerażało mnie to, co widziałam i nie
chciałam zemdleć, nie

1339
01:41:45,755 --> 01:41:48,894
chciałam, żeby-- nie wiedziałam, co to
jest. Byłam przerażona,

1340
01:41:48,896 --> 01:41:55,816
ale później doszłam do wniosku, później
podczas kolejnej mszy, że to, że to nie

1341
01:41:55,816 --> 01:41:58,436
stanie się, człowiek nie dozna tego
błogosławieństwa, tego

1342
01:41:58,436 --> 01:42:01,486
upadku, prawda? Jeżeli nie będzie na to
otwarty. Więc jeżeli

1343
01:42:01,486 --> 01:42:04,415
ja się boję i tego nie chcę, to jakby nie
wiem, co się

1344
01:42:04,415 --> 01:42:07,816
działo, nie wiem, jak silne było to
błogosławieństwo, nie

1345
01:42:07,816 --> 01:42:10,516
zadziała ono na mnie w ten sposób. Więc tu
chciałam jeszcze

1346
01:42:10,516 --> 01:42:13,696
dopowiedzieć, że właśnie tak samo bycie
otwartym, czy to na

1347
01:42:13,696 --> 01:42:16,356
zło, czy na dobro, musi być otwarci, żeby
coś przyjąć.

1348
01:42:16,356 --> 01:42:19,856
Więc, jeżeli nie jesteśmy, to nas nie
spotka

1349
01:42:19,856 --> 01:42:22,695
działanie, bo tam akurat błogosławieństwo
to działanie Ducha

1350
01:42:22,696 --> 01:42:25,896
Świętego. Więc. Ale

1351
01:42:25,896 --> 01:42:29,316
no, jakkolwiek pozytywnie opisywane, dla
mnie wciąż jest takim

1352
01:42:29,316 --> 01:42:32,736
surrealistycznym przeżyciem i no

1353
01:42:32,736 --> 01:42:35,696
czymś obcym, czego się boję, więc wiem, że
tego, że tego

1354
01:42:35,696 --> 01:42:39,196
nie doznam i to jest bardzo piękne, że
świat jest

1355
01:42:39,196 --> 01:42:42,696
tak skonstruowany, ta rzeczywistość
porozumysłowa, że możemy

1356
01:42:42,696 --> 01:42:48,856
dotrzymać tylko to, na co jesteśmy
gotowi psychicznie, mentalnie, duchowo. Pod

1357
01:42:48,856 --> 01:42:56,755
warunkiem, że tu się zgodzę, ale
tylko do momentu, gdzie my jesteśmy

1358
01:42:56,755 --> 01:43:06,535
w przestrzeni swojego wolnego wyboru.
Dlatego, że w sytuacjach, gdzie dochodzi

1359
01:43:06,535 --> 01:43:17,415
do dręczenia, do faktycznej
interwencji sił z-zupełnie innej

1360
01:43:17,415 --> 01:43:24,276
przestrzeni w nasz wymiar, no to
wtedy już nie ma takiej już-- nie jest

1361
01:43:24,276 --> 01:43:33,976
to związane z naszym przygotowaniem
czy nieprzygotowaniem. Po prostu odbywa się

1362
01:43:33,976 --> 01:43:40,755
atak mentalny. Ktoś, ktoś
pozwala sobie, żeby wtargnąć do tej,

1363
01:43:40,755 --> 01:43:44,215
do naszej przestrzeni. Gdzie ja to widzę w
ten sposób, że

1364
01:43:44,215 --> 01:43:50,375
wtedy właśnie dzieją się te rzeczy z
gruntu nie do wytrzymania, o których

1365
01:43:50,375 --> 01:43:58,776
ludzie z powodu których ludzie
właśnie korzystają z egzorcystów,

1366
01:43:58,776 --> 01:44:07,852
korzystają ze wsparcia duchowego.Yyy-
Bo tu-tu już wyboru nie ma. To znaczy, ja

1367
01:44:07,852 --> 01:44:10,791
to widzę troszkę inaczej. Oczywiście
specjalistką nie jestem,

1368
01:44:10,791 --> 01:44:14,071
ale na podstawie tego, co czytałam, o czym
słyszałam, to

1369
01:44:14,071 --> 01:44:17,371
uważam, że jednak potrzebne jest jakieś
zaproszenie,

1370
01:44:17,371 --> 01:44:24,371
prawda? Bo często opętanie dotyka
osoby, która w jakiś sposób może, nie,

1371
01:44:24,371 --> 01:44:27,132
czytała niewłaściwe książki, interesowała
się niewłaściwymi

1372
01:44:27,132 --> 01:44:30,512
rzeczami, choć jakby takimi banalnymi jak
wywoływanie duchów. Ja

1373
01:44:30,512 --> 01:44:32,871
muszę powiedzieć, że sama kiedyś będąc w
gimnazjum, chciałam,

1374
01:44:32,871 --> 01:44:35,741
byłam bardzo podekscytowana i-

1375
01:44:35,741 --> 01:44:38,911
-swoje koleżanki na wywoływanie duchów.
Wtedy oczywiście nie

1376
01:44:38,911 --> 01:44:42,321
mając pojęcia, czym to się może skończyć.
I właśnie między

1377
01:44:42,321 --> 01:44:45,732
innymi książka o Warrenach uświadomiła mi,
jak

1378
01:44:45,732 --> 01:44:48,491
takie wywoływanie duchów może się
skończyć. Ale wywoływanie

1379
01:44:48,491 --> 01:44:51,312
duchów to jest taka skrajna rzecz, prawda?
Jakiś skrajny

1380
01:44:51,312 --> 01:44:54,172
przykład. Ale czasem naprawdę banalne
rzeczy typu

1381
01:44:54,172 --> 01:44:57,632
interesowanie się właśnie jakąś... No
nawet o tę homeopatię

1382
01:44:57,632 --> 01:45:00,751
słyszałam takie przykłady. Ja słyszałam
taki przykład, to było

1383
01:45:00,751 --> 01:45:02,972
powiem no, to było chyba podczas nauk

1384
01:45:02,972 --> 01:45:06,472
przedmałżeńskich. Czy to ksiądz, czy to
osoba

1385
01:45:06,472 --> 01:45:12,411
świecka, która prowadziła, opowiadała
o tym, że dziecko mimowlej, że leżało tak

1386
01:45:12,411 --> 01:45:15,432
kilkumiesięczne, cały czas niesamowicie

1387
01:45:15,472 --> 01:45:21,932
płakało i dopiero interwencja księdza
pomogła, sprawiła, że, że to dziecko się

1388
01:45:21,932 --> 01:45:25,352
uspokoiła. Okaza-okazało się, że tam
właśnie chodziło o jakieś

1389
01:45:25,352 --> 01:45:28,791
homeopatyczne działania rodziców. Naprawdę
teraz nie

1390
01:45:28,791 --> 01:45:31,371
pamiętam. Więc nawet takie rzeczy, które
ja tutaj mówię o

1391
01:45:31,371 --> 01:45:33,512
tej homeopatii, chociaż pani przedtem
odniosła się do tego

1392
01:45:33,512 --> 01:45:36,192
sceptycznie, ale mi chodzi o to, że czasem
takie najbardziej

1393
01:45:36,192 --> 01:45:39,692
banalne rzeczy się mogą dla nas wydawać,
mogą

1394
01:45:39,692 --> 01:45:43,182
się skończyć, mogą się skończyć źle. I to
jest jakieś

1395
01:45:43,182 --> 01:45:45,522
zaproszenie. Moim zdaniem potrzebne jest

1396
01:45:45,522 --> 01:45:48,512
zaproszenie, takie to literackie
trzykrotne

1397
01:45:48,512 --> 01:45:51,932
zapłakanie, prawda? I uważam, że-że-że bez

1398
01:45:51,932 --> 01:45:55,291
tego zaproszenia gdzieś może czasem to
zaproszenie jest

1399
01:45:55,291 --> 01:46:01,071
takie nieświadome, no bo my nie
wiemy, z czym to się skończy, ale ja-

1400
01:46:11,571 --> 01:46:17,951
Coś chyba przestaliśmy się słyszeć.
Tak, ja jestem ciągle. No coś panią

1401
01:46:17,951 --> 01:46:24,472
urwało. Chyba, chyba coś. Coś chyba
nie-nie poprosiło o zaproszenie i po prostu

1402
01:46:24,472 --> 01:46:30,272
urwało pani połączenie na
kilkanaście sekund. Hahaha Cóż, ja

1403
01:46:30,272 --> 01:46:38,831
yyy, no jakby nie jest to tematem
naszej dyskusji, ale, no jeżeli chodzi o

1404
01:46:38,831 --> 01:46:45,232
pewne rzeczy głoszone przez Kościół,
no to lepiej by było dla Kościoła, żeby

1405
01:46:45,232 --> 01:46:50,852
jednak jakiś tam zakres troszkę
prze-przemyśleć albo chociaż

1406
01:46:50,852 --> 01:46:54,012
ustalić jakieś jedno wspólne

1407
01:46:54,012 --> 01:47:00,331
stanowisko, żeby się potem
publicznie nie wygłupiać. Bo ulubiony mój

1408
01:47:00,331 --> 01:47:10,791
komentarz na temat homeopatii to jest
komentarz pewnego zakonnika, który jest

1409
01:47:10,791 --> 01:47:20,331
lekarzem i powiedział tak, że gdyby
potrząsanie miało zagrażać duszy

1410
01:47:20,331 --> 01:47:29,012
katolika, to ludzie mieszkający
chociażby w takim obszarze jak na przykład

1411
01:47:29,012 --> 01:47:35,571
częściowo Zabrzu, Ruda Śląska, Świętochłowice
i tak dalej, gdzie po prostu te

1412
01:47:35,571 --> 01:47:42,192
tramwaje trzęsą człowiekiem
nieprzytomnie, to już wszyscy

1413
01:47:42,192 --> 01:47:48,132
powinni być tam opętani.
Także przyrównywanie to, to są

1414
01:47:48,132 --> 01:47:54,692
bzdury dla mnie i ja niestety czy to
się podoba, czy nie, ja to powiem, to są

1415
01:47:54,692 --> 01:48:01,151
bzdury dramatyczne i lepiej
by było albo ustalić wspólne

1416
01:48:01,151 --> 01:48:07,571
stanowisko Kościoła i po prostu nie
siać takich defetyzmów wobec terapii,

1417
01:48:07,571 --> 01:48:20,611
która no bardzo dużo dobrego może
człowiekowi przynieść. Mhm. I tutaj po prostu

1418
01:48:20,611 --> 01:48:27,432
no jest to, jest to właśnie taki
punkt, w którym, w którym Kościół

1419
01:48:27,432 --> 01:48:33,791
no moim zdaniem się po prostu ośmiesza- Mhm.
-bo, bo to jest

1420
01:48:33,791 --> 01:48:42,672
zbyt poważna sprawa, żeby każdy miał
swoje własne zdanie na ten temat. Wierzący

1421
01:48:42,672 --> 01:48:49,472
opierają się na tym, co-co słyszą
i w ten sposób pozbawiają się

1422
01:48:49,472 --> 01:48:56,052
no znakomitej terapii,
możliwości wyleczenia

1423
01:48:56,111 --> 01:49:04,272
wielu różnych chorób. Ja homeopacji
bardzo wiele zawdzięczam i z tej przyczyny

1424
01:49:04,272 --> 01:49:05,812
po prostu

1425
01:49:09,191 --> 01:49:15,312
nie wydaje mi się, żeby to
było rozważne takie, takie tutaj

1426
01:49:15,312 --> 01:49:25,672
wypowiedzi ze strony Kościoła.
Mało tego, powiem, że jest

1427
01:49:25,672 --> 01:49:32,272
bardzo wielu księży, którzy
zajmują się, czy też zakonników

1428
01:49:32,272 --> 01:49:39,132
zajmujących się medycyną, którzy
tą formę leczenia stosują. Więc jak ja

1429
01:49:39,132 --> 01:49:45,791
słyszę, że dziecko ciężko cierpiało
po zażyciu leków homeopatycznych,

1430
01:49:45,791 --> 01:49:49,232
to i ksiądz je jednym zgrabnym ruchem ręki
wyzwolił, to

1431
01:49:49,232 --> 01:49:55,132
pani wybaczy, ale mnie to pobudza
jedynie do pustego śmiechu. Nic

1432
01:49:55,132 --> 01:49:58,592
więcej. Przeraża mnie tylko to, że już,

1433
01:49:58,592 --> 01:50:04,512
już kończę. Przeraża mnie tylko
to, że takie opinie kształtują później

1434
01:50:04,512 --> 01:50:11,404
zachowania wiernych.I w ten
sposób ludzie pozbawieni są

1435
01:50:11,404 --> 01:50:14,704
fantastycznej formy leczenia, którą
mądrzy,

1436
01:50:14,704 --> 01:50:19,994
zapobiegliwi Szwajcarzy
wpisali sobie do konstytucji. Tutaj

1437
01:50:19,994 --> 01:50:25,904
jesteśmy przy tematycznych odbieżności
na-na różne tematy, jeśli chodzi o

1438
01:50:25,904 --> 01:50:31,504
stanowisko Kościoła. Ja bym tutaj tłukła
sobie w brodę, gdybym nie wspomniała o

1439
01:50:31,504 --> 01:50:34,723
szeptuchach, bo to jest moim zdaniem jakiś
ewenement

1440
01:50:34,724 --> 01:50:37,844
absolutny i zarówno, jeśli chodzi o ich

1441
01:50:37,844 --> 01:50:44,184
działalność i zarówno jeżeli
chodzi o ich, o ich renomę, o opinię

1442
01:50:44,184 --> 01:50:47,424
i opinię społeczeństwa, o nich. I właśnie
tutaj

1443
01:50:47,424 --> 01:50:50,644
Kościół widzę, że ma taki stosunek dosyć
niechętny

1444
01:50:50,644 --> 01:50:54,023
do kobiet zajmujących się tą działalnością

1445
01:50:54,023 --> 01:50:57,184
leczenia, bo dla mnie to jest sposób
leczenia. Jest to

1446
01:50:57,184 --> 01:51:03,744
sposób, jest to jakaś alternatywa
dla medycyny, którą Kościół często

1447
01:51:03,744 --> 01:51:07,184
potępia. Ja się spotykam właśnie z takim
potępiającym

1448
01:51:07,184 --> 01:51:10,344
stanowiskiem, że są to czary, jest to
czarna magia, właśnie

1449
01:51:10,344 --> 01:51:13,824
granie z demonami, gdzie tymczasem
przecież te kobiety modlą

1450
01:51:13,824 --> 01:51:17,244
się, właśnie one nie, nie wykorzystują

1451
01:51:17,244 --> 01:51:20,704
własnej władzy, one nie zawierają paktu z
szatanem,

1452
01:51:20,704 --> 01:51:24,184
tak jak to typowa wiedźma. Ale, ale modlą
się, odwołują się

1453
01:51:24,184 --> 01:51:31,044
do siły, do siły Bożej. One nie leczą
swoją mocą, ale leczą mocą Bożą. Wiem

1454
01:51:31,044 --> 01:51:34,424
tutaj o tym, ponieważ bardzo bliska mi
osoba korzystała

1455
01:51:34,424 --> 01:51:37,764
z tych sług, z mądrości, takiej

1456
01:51:37,764 --> 01:51:41,264
mądrości jednej szeptuchy wiele lat temu i
wiem, jak

1457
01:51:41,264 --> 01:51:48,163
to wygląda. I tutaj właśnie
chciałam powiedzieć, jak nieraz też

1458
01:51:48,164 --> 01:51:51,023
przypominają mi się różne takie historie o
urokach. Niektórzy

1459
01:51:51,023 --> 01:51:53,523
do dzisiaj wierzą w uroki. Ja na przykład
osobiście również

1460
01:51:53,523 --> 01:51:56,584
wierzę w uroki, w działalność. To, że
czasem

1461
01:51:56,584 --> 01:52:00,063
ktoś, ktoś popatrzy na nas krzywo i rzuci
na nas urok. Są

1462
01:52:00,063 --> 01:52:03,563
takie rzeczy i to też tutaj kłóci się z
tym, co mówi,

1463
01:52:03,563 --> 01:52:07,063
z tym co, z tym, co przed chwilką
powiedziałam o tym

1464
01:52:07,063 --> 01:52:10,244
igraniu, prawda? Z tą ciemną mocą, bo
czasem wydaje się,

1465
01:52:10,244 --> 01:52:13,654
że właściwie to trzeba się zamknąć

1466
01:52:13,654 --> 01:52:16,244
przed wszystkim, bo tak naprawdę prawie
każda działalność będzie

1467
01:52:16,244 --> 01:52:19,664
jakimś igraniem i czytanie horoskopu. I ja
muszę

1468
01:52:19,664 --> 01:52:21,983
powiedzieć od bardzo dawna nie czytam
horoskopów, chociaż

1469
01:52:21,983 --> 01:52:24,983
dawniej tylko dla rozrywki czytałam. Teraz
nie czytam w ogóle,

1470
01:52:24,983 --> 01:52:28,423
ponieważ też jakoś no powiem tak

1471
01:52:28,424 --> 01:52:31,684
wolę być ostrożna, dmuchać na zimne.
Przedstawianie

1472
01:52:31,684 --> 01:52:34,664
kart, przystawianie tarota. O tym
słyszałam takie rzeczy, że

1473
01:52:34,664 --> 01:52:37,964
wolę nawet tutaj nie przytaczać. Więc,

1474
01:52:37,964 --> 01:52:40,864
więc tutaj, gdzie znaleźć ten złoty
środek? Wszystko wydaje

1475
01:52:40,864 --> 01:52:43,664
się zakazane, wszystko wydaje się złe, a
przecież niektóre

1476
01:52:43,664 --> 01:52:47,124
rzeczy płyną, prawda? Płyną od, płyną z

1477
01:52:47,124 --> 01:52:49,344
mocy Bożej, tak jak właśnie działalność
tych szeptuch, tak jak

1478
01:52:49,344 --> 01:52:52,804
właśnie działalność taka rzecz, o której
nawet moja babcia

1479
01:52:52,804 --> 01:52:55,624
opowiadała mi ostatnio, jak wyglądał
rytuał

1480
01:52:55,624 --> 01:53:02,364
oczyszczania. Właściwie to nawet było
chyba mojej ciotki, czy to mojej mamy.

1481
01:53:02,364 --> 01:53:05,504
Oczyszczania ze złego uroku, zdejmowania
tego uroku. Wydawałoby

1482
01:53:05,504 --> 01:53:08,964
się bardzo śmieszne, bo to jakiś prawda,
tutaj posypywanie

1483
01:53:08,964 --> 01:53:12,384
głowy danej osoby, jakieś wymawianie
dziwnych rzeczy,

1484
01:53:12,384 --> 01:53:15,744
ale no jednak działało i taka, i to

1485
01:53:15,744 --> 01:53:17,964
taka mądrość ludu z tego przebija. Jak się
do tego

1486
01:53:17,964 --> 01:53:21,124
wszystkiego odnieść? To jest właśnie
pytanie zupełnie retoryczne,

1487
01:53:21,124 --> 01:53:26,523
bo ciężko na nie jakkolwiek odpowiedzieć.
Jak to wszystko ze sobą pogodzić tak

1488
01:53:26,523 --> 01:53:29,504
naprawdę? Bo wydaje się, że no przecież
wielokrotnie, gdzie

1489
01:53:29,504 --> 01:53:32,804
czytałam horoskopy się spełniały i byłam
zaszokowana. No jak

1490
01:53:32,804 --> 01:53:36,284
to możliwe, że tutaj horoskop mi się, mi
się sprawdzi?

1491
01:53:36,284 --> 01:53:39,084
Co do słowa. Więc jak to wszystko ze sobą
pogodzić? Gdzie

1492
01:53:39,084 --> 01:53:44,624
tu znaleźć jakiś prawda, jakiś pośrodku,
jakąś, jakieś, jakąś prawdę w tym?

1493
01:53:44,624 --> 01:53:51,904
Horoskopy. Horoskopy
gazetowe mają to do siebie,

1494
01:53:51,904 --> 01:53:58,784
że pisane są w taki sposób- Że trzeba
coś powiedzieć. Że pisane są-- dlatego

1495
01:53:58,784 --> 01:54:05,144
to jest oczywiście beznadziejna
forma i wiadomo, że to można traktować

1496
01:54:05,144 --> 01:54:13,804
tylko rozrywkowo. Natomiast
horoskopy stawiane profesjonalnie są

1497
01:54:13,804 --> 01:54:22,603
w tej chwili oparte przede wszystkim
na takim współpracy z osobą,

1498
01:54:22,603 --> 01:54:26,063
której, której ten horoskop się stawia. W
tej

1499
01:54:26,063 --> 01:54:32,324
chwili astrolog jest psychologiem,
bardzo często, jest coachem, jest osobą,

1500
01:54:32,324 --> 01:54:36,603
która może niezwykle pozytywnie

1501
01:54:39,324 --> 01:54:47,544
przedstawić człowiekowi jego
możliwości, jego trudniejsze i lepsze

1502
01:54:47,544 --> 01:54:58,964
okresy w życiu. Tak, jeżeli chodzi o
karty. Wie pani, ten... Wszystko jest

1503
01:54:58,964 --> 01:55:02,044
dla mądrych. Moja babcia miała takie

1504
01:55:02,044 --> 01:55:04,704
powiedzenie wszystko jest dla mądrych.
Głupi powinien w domu

1505
01:55:04,704 --> 01:55:10,184
siedzieć. I to chyba się na
tym zasadza, że jeśli ktoś

1506
01:55:10,184 --> 01:55:19,504
rozumie, jakie możliwości przynoszą
chociażby karty Tarota, to jak można z nimi

1507
01:55:19,504 --> 01:55:22,644
pracować i jak można podnieść własną

1508
01:55:22,644 --> 01:55:26,084
świadomość, no to będzie z tego
odpowiednio

1509
01:55:26,084 --> 01:55:29,544
korzystał. Jeśli jest do tego
przygotowany, jeśli jest

1510
01:55:29,544 --> 01:55:36,624
człowiekiem zrównoważonym,
człowiekiem po prostu myślącym i

1511
01:55:39,523 --> 01:55:45,964
potrafiącym też odpowiednio
reagować na pewne

1512
01:55:45,964 --> 01:55:49,464
przemyślenia i tak dalej. Wszystko jest
dla mądrych.

1513
01:55:49,464 --> 01:55:55,844
Jeżeli ktoś się bawi rzeczami
ponad swoje siły mentalne,

1514
01:55:55,844 --> 01:56:02,164
psychiczne. Jeśli ktoś już
wchodząc w pewną energię ma

1515
01:56:02,164 --> 01:56:05,544
obawy, no to, to na pewno nie jest

1516
01:56:05,544 --> 01:56:09,023
rzecz dla niego i to na pewno nie jest
cokolwiek

1517
01:56:09,023 --> 01:56:15,540
by to było jazda samochodem, jazda
na rolkach.Czy karty tarota to, to, to,

1518
01:56:15,540 --> 01:56:22,380
to się może �źle skończyć. No to jest,
to jest. To jest dokładnie tak, jak zły

1519
01:56:22,380 --> 01:56:25,460
kierowca, który nie traktuje

1520
01:56:25,460 --> 01:56:28,560
poważnie pewnych zasad, przepisów i tak
dalej, i tak

1521
01:56:28,560 --> 01:56:35,100
dalej, bo dokończy gdzieś tam w pewnym
momencie na drzewie i to nie drzewo go

1522
01:56:35,100 --> 01:56:41,460
zaatakowało. Tak, tak jest
moje zdanie w tej, w tej sprawie.

1523
01:56:41,460 --> 01:56:47,700
Natomiast szeptuchy,
szeptuchy to jest w ogóle zjawisko

1524
01:56:47,700 --> 01:56:56,979
bardzo, bardzo ciekawe, bo to są kobiety,
które potrafią pracować z energiami.

1525
01:56:56,980 --> 01:57:08,440
Kościół na słowo energia dostaje
po prostu ataku furii. Wie pan,

1526
01:57:08,440 --> 01:57:11,860
kobiety przez tysiąc, przez dwa tysiące

1527
01:57:11,860 --> 01:57:15,300
lat praktycznie płaciły bardzo wysoką cenę
za to,

1528
01:57:15,300 --> 01:57:22,220
że potrafiły pracować z tymi
energiami, ponieważ ktoś tutaj

1529
01:57:22,220 --> 01:57:25,120
mocno chciał mieć patent na swoje

1530
01:57:25,120 --> 01:57:28,000
uzdrowienia. I to jest moje zdanie. Może
jest stronnicze, może

1531
01:57:28,000 --> 01:57:31,020
jest przesadzone, ale ja uważam, że to nie
jest nic innego

1532
01:57:31,020 --> 01:57:34,490
jak kwestia konkurencji i, i ta

1533
01:57:34,490 --> 01:57:41,119
szeptuchy, no szeptuchy jakoś to,
jakoś to godzą, tak? Jakoś to godzą. I

1534
01:57:41,120 --> 01:57:47,340
czy to jest moim zdaniem, czy to jest
szeptucha, czy to jest uzdrowiciel, czy

1535
01:57:47,340 --> 01:57:54,240
ktokolwiek inny, to każda z tych osób
nie korzysta z własnej energii, tylko

1536
01:57:54,240 --> 01:58:03,880
korzysta z energii zewnętrznej, bo
niemożliwe jest przecież taka sytuacja, że

1537
01:58:03,880 --> 01:58:10,300
uzdrowiciel bioenergoterapeuta
nie uzdrawia swoją mocą. On po

1538
01:58:10,300 --> 01:58:16,640
prostu potrafi korzystać z tego, co
daje nam bardzo lekką ręką nasza

1539
01:58:16,640 --> 01:58:25,700
planeta i tyle. No one się po prostu
uchowały jakoś i no dobrze, że są, bo

1540
01:58:25,700 --> 01:58:35,060
znam bardzo wiele historii, gdzie
te kobiety bardzo pomogły. To, to

1541
01:58:35,060 --> 01:58:42,000
zdecydowanie, to zdecydowanie. One
te wszystkie te elementy, o których my tu

1542
01:58:42,000 --> 01:58:50,580
rozmawiamy, są właśnie częścią
literatury gotyckiej, literatury horroru.

1543
01:58:50,580 --> 01:58:57,080
Pani Edyto, może just teraz na
zakończenie, może jeszcze kilka

1544
01:58:57,080 --> 01:59:05,280
słów, bo wiem, że pisze pani w tej
chwili pracę naukową pod tytułem

1545
01:59:05,280 --> 01:59:11,880
Wampir w literaturze polskiej.
Tak wydawałoby się taki temat

1546
01:59:11,880 --> 01:59:15,360
samobójczy, bo jak to wampir i literatura
polska.

1547
01:59:15,360 --> 01:59:18,280
Wampir kojarzy nam się z literaturą
Zachodu, z jakże modnymi

1548
01:59:18,280 --> 01:59:21,760
teraz kronikami, pamiętnikami wampirów,
Zaćmienie,

1549
01:59:21,760 --> 01:59:24,780
Zmierzch i tak dalej, i tak dalej.
Tymczasem w literaturze

1550
01:59:24,780 --> 01:59:27,700
polskiej nawet nie poczynając od
romantyzmu, ale już w

1551
01:59:27,700 --> 01:59:31,180
oświeceniu mamy jakieś postacie, jakieś

1552
01:59:31,180 --> 01:59:34,439
figury wampirów. Oczywiście one nie zawsze
są nazwane

1553
01:59:34,440 --> 01:59:36,940
wprost, to nie jest zawsze powiedziane, to
jest wampir i nie

1554
01:59:36,940 --> 01:59:40,320
zawsze ma te wszystkie atrybuty
prawdziwego

1555
01:59:40,320 --> 01:59:43,220
wampira, prawda? Zresztą te atrybuty się
zmieniają.

1556
01:59:43,220 --> 01:59:51,499
Porównajmy Drakulę, hrabiego Drakulę
Brama Stokera do takiego, do takiego

1557
01:59:51,500 --> 01:59:54,940
bohatera Zmierzchu Stephana Meyer, gdzie
to,

1558
01:59:54,940 --> 01:59:58,439
gdzie tu zupełnie mamy zupełne
przewartościowanie tej

1559
01:59:58,440 --> 02:00:05,340
postaci. Ale okazuje się, że ta literatura
polska tak naprawdę przepełniona

1560
02:00:05,340 --> 02:00:12,140
postaciami wampirycznymi, przepełniona
jest... Mamy wiele odniesień do postaci,

1561
02:00:12,180 --> 02:00:15,260
do postaci wampira, zarówno wampira, tego,
którego znamy z

1562
02:00:15,260 --> 02:00:18,540
popkultury, jak i wampira ludowego, bo
wampir ludowy,

1563
02:00:18,540 --> 02:00:21,940
wampir demonologii słowiańskiej. W ogóle

1564
02:00:21,940 --> 02:00:27,880
osobny temat na naprawdę ciekawą
dyskusję. Wampir ludowy, wampir

1565
02:00:27,880 --> 02:00:30,860
antyczny jeszcze, więc tego jest naprawdę
cała

1566
02:00:30,860 --> 02:00:37,720
masa. I tutaj romantyzm oczywiście
jest ciekawą epoką, która, epoką, która

1567
02:00:37,720 --> 02:00:43,500
tutaj, której zainteresowania są
skupione właśnie wokół tych różnych

1568
02:00:43,500 --> 02:00:49,780
postaci, postaci nierzeczywistych, postaci
niezwykłych właśnie. A wampir stanowi

1569
02:00:49,780 --> 02:00:54,120
taką kwintesencję niezwykłości,

1570
02:00:54,120 --> 02:00:57,340
a sposób teraz współczesny, ja za chwilę
tutaj zdanie autora,

1571
02:00:57,340 --> 02:01:00,720
nie pamiętam, że historia ludzkości to
historia

1572
02:01:00,720 --> 02:01:03,780
wampira. Dokądkolwiek podąży ludzkość,
wampir będzie

1573
02:01:03,780 --> 02:01:07,220
podążał jej cieniem, bo stanowi, bo
stanowi połączenie

1574
02:01:07,220 --> 02:01:10,560
takich dwóch właśnie tych, bo jest

1575
02:01:10,560 --> 02:01:13,440
taką projekcją największych lęków
człowieka, lęku przed

1576
02:01:13,440 --> 02:01:19,040
śmiercią i lęku związanego, lęku
związanego z utratą krwi. A krew jest

1577
02:01:19,040 --> 02:01:22,330
zarówno, ma zarówno właściwości

1578
02:01:22,330 --> 02:01:25,700
życiodajne, jest zarówno życie, jak i jest
śmiercią. Tak

1579
02:01:25,700 --> 02:01:29,160
więc temat niesamowicie ciekawy. Zobaczymy
czy

1580
02:01:29,160 --> 02:01:36,040
mu sprostam. Jestem dopiero na półmetku,
ale- No jestem przekonana, że tak.

1581
02:01:36,040 --> 02:01:45,740
Poza tym można zapewne liczyć, że
udana praca doktorska o tej tematyce

1582
02:01:45,740 --> 02:01:52,500
mogłaby jak najbardziej ukazać
się później drukiem, dlatego, że

1583
02:01:52,500 --> 02:02:01,200
byłaby to doprawdy no, niespotykana
analiza na polskim, na polskim

1584
02:02:01,200 --> 02:02:04,620
nie tyle nawet rynku wydawniczym, co w
ogóle rynku, jeśli

1585
02:02:04,620 --> 02:02:08,080
można tak powiedzieć, rynku naukowym, tak?

1586
02:02:08,080 --> 02:02:14,980
Rynku badawczym, gdzie naukowcy zajmują
się różnymi, różnymi zagadnieniami z

1587
02:02:14,980 --> 02:02:21,312
kręgu, z przestrzeni literackiej,
a jednak no...Tak, w tym

1588
02:02:21,312 --> 02:02:24,772
kierunku, gdzie, gdzie pani się odważyła
podążyć, no

1589
02:02:24,772 --> 02:02:31,272
to myślę, że niewielu do
tej pory podążyło. Dlatego

1590
02:02:31,272 --> 02:02:34,552
proroctwo wciąż jest olbrzymim polem do
popisu dla,

1591
02:02:34,552 --> 02:02:37,712
dla badawczy. To jest po prostu miejsce,
gdzie

1592
02:02:37,712 --> 02:02:41,032
naprawdę można rozwinąć skrzydła, jeżeli,
jeżeli, jeżeli się to

1593
02:02:41,032 --> 02:02:49,032
lubi, jeżeli się tym interesuje. Tak, no
będziemy, będziemy czekać. Myślę, że

1594
02:02:49,032 --> 02:02:55,512
po ukazaniu się ewentualnie
pani kolejnej obronie czy też

1595
02:02:58,292 --> 02:03:04,692
książki, może się tutaj
spotkamy i rozwiniemy

1596
02:03:04,692 --> 02:03:10,812
jeszcze i ten temat. Zwłaszcza,
że rzeczywiście w literaturze

1597
02:03:10,812 --> 02:03:16,962
polskiej, jak się dobrze
zastanowić, przeróżne wąpierze- Tak,

1598
02:03:16,962 --> 02:03:25,752
dokładnie. I kikimory i inne
dusiołki się pojawiają. No tak jak pani

1599
02:03:25,752 --> 02:03:28,992
zauważyła, ta wersja wampira się zmienia.
On

1600
02:03:28,992 --> 02:03:34,912
teraz jest bardzo elegancki i jakby
to młodzież powiedziała, jest cool

1601
02:03:34,912 --> 02:03:41,832
i został tak dostosowany, żeby pasował
do naszych czasów. Tak, dokładnie. Bo

1602
02:03:41,832 --> 02:03:45,232
jeśli miałby być rzeczywiście istotą
nieśmiertelną i podążającą

1603
02:03:45,232 --> 02:03:48,512
za nami, no to myślę, że dostosowałby się
w

1604
02:03:48,512 --> 02:03:52,012
całej, w całej rozciągłości. Jakie czasy,
taki

1605
02:03:52,012 --> 02:03:58,352
wampir, właśnie tak. Dokładnie.
I ta analiza byłaby rzeczą, rzeczą

1606
02:03:58,352 --> 02:04:04,272
świetną naprawdę, bo oddawałaby
bardzo wiele zagadnień i historii, i

1607
02:04:04,272 --> 02:04:11,012
antropologii, i literatury,
i socjologii. I och, temat

1608
02:04:11,012 --> 02:04:17,432
po prostu, temat rzeka.
Temat, no trudny wręcz do

1609
02:04:17,432 --> 02:04:25,292
uchwycenia w jednym, w jednej pracy,
w jednej audycji. Temat przebogaty.

1610
02:04:27,692 --> 02:04:37,672
Absolutnie. Myślę, że poddający
się rozwinięciu i temat rzeczywiście na

1611
02:04:37,672 --> 02:04:44,092
odrębną, na odrębną
audycję. Cóż, pani Jowito, ja

1612
02:04:44,092 --> 02:04:50,072
bardzo dziękuję za to dzisiejsze
spotkanie. Myślę, że momentami

1613
02:04:50,072 --> 02:04:53,442
nasza rozmowa poszybowała trochę w innym
kierunku, niż

1614
02:04:53,442 --> 02:05:00,092
żeśmy to zakładały, ale jeżeli chodzi
o mnie, uważam, że była to, były to

1615
02:05:00,092 --> 02:05:03,552
fantastyczne dwie godziny spędzone

1616
02:05:03,552 --> 02:05:06,912
w pani towarzystwie. Ja również dziękuję
bardzo.

1617
02:05:06,912 --> 02:05:10,032
Było mi bardzo miło móc tutaj z panią, z

1618
02:05:10,032 --> 02:05:13,432
państwem rozmawiać, opowiadać o rzeczach
mi bliskich w

1619
02:05:13,432 --> 02:05:16,432
jakiś sposób. Bliskich, interesujących
mnie.

1620
02:05:16,432 --> 02:05:22,732
Także bardzo dziękuję, również było
mi bardzo miło. Serdecznie, serdecznie

1621
02:05:22,732 --> 02:05:29,312
państwu dziękuję za ten wspólnie spędzony
czas. Jeszcze raz zachęcam do udziału

1622
02:05:29,312 --> 02:05:40,052
w naszym konkursie. Można postarać
się o książkę naszego dzisiejszego

1623
02:05:40,052 --> 02:05:48,932
gościa, pani Jowity Kosiby. Książka
Nokturn. Polecam i dziękuję. Życzę

1624
02:05:48,932 --> 02:05:57,992
dobrej, spokojnej nocy, bez żadnych
niepotrzebnych ingerencji w nasz, w

1625
02:05:57,992 --> 02:06:04,412
nasz sen i nasz, nasz świat. Tylko
dobrej energii Tylko dobrej energii, tak.

1626
02:06:04,412 --> 02:06:07,672
Dobranoc państwu. Dobranoc. I tak oto

1627
02:06:07,672 --> 02:06:10,812
kończy się ostatnia w roku dwa tysiące
dziewiętnastym

1628
02:06:10,812 --> 02:06:14,032
debata niekontrolowana z cyklu Z wizytą w
biurze duchów.

1629
02:06:14,032 --> 02:06:20,652
Kolejna debata już po Nowym Roku.
Oczywiście temat i datę emisji na żywo jak

1630
02:06:20,652 --> 02:06:23,892
najbardziej poznacie Państwo za

1631
02:06:23,892 --> 02:06:26,532
pośrednictwem strony internetowej Radia
Paranormalium

1632
02:06:26,532 --> 02:06:30,032
www.paranormalium.pl, a także na naszych
profilach na

1633
02:06:30,032 --> 02:06:35,892
Facebooku i na YouTube w zakładce
Społeczności. Audycja jak zawsze od strony

1634
02:06:35,892 --> 02:06:38,372
technicznej obsługiwał Marek Sęk Ivellios,
a były z nami

1635
02:06:38,372 --> 02:06:45,032
dzisiaj jak zawsze Beata Kampa vel Ada
Edelman z bloga Biuro Duchów oraz nasz

1636
02:06:45,032 --> 02:06:48,352
dzisiejszy gość pani Jowita Kosiba.
Dziękuję jeszcze

1637
02:06:48,352 --> 02:06:54,712
raz w imieniu wszystkich słuchaczy.
Dziękujemy. No i oczywiście zachęcamy

1638
02:06:54,712 --> 02:06:57,412
gorąco, jak zawsze do sięgnięcia po

1639
02:06:57,412 --> 02:07:00,912
książki. Czytajcie ludzie, bo to naprawdę
rozwija.

1640
02:07:00,912 --> 02:07:07,392
Po książki Beaty Kampy, Opowieści
z biura duchów oraz po powieść

1641
02:07:07,392 --> 02:07:13,012
Jowity Kosiby, którą dzisiaj rozpoczęliśmy
naszą audycję, powieść zatytułowaną

1642
02:07:13,012 --> 02:07:18,232
Nokturn. Ale jeżeli ktoś chciałby
wygrać tę książkę, wygrać egzemplarz

1643
02:07:18,232 --> 02:07:21,392
Nokturna, to zachęcam do zajrzenia na

1644
02:07:21,392 --> 02:07:27,612
fanpage Radia Paranormalium bądź też
na fanpage Biura Duchów i do udostępnienia

1645
02:07:27,612 --> 02:07:32,872
posta konkursowego z tą właśnie
książką. Radio Paranormalium –

1646
02:07:32,872 --> 02:07:35,832
paranormalny głos w Twoim domu. Dziękujemy
za

1647
02:07:35,832 --> 02:07:39,112
uwagę i dobranoc. I do usłyszenia już po

1648
02:07:39,112 --> 02:07:42,452
Nowym Roku w kolejnej debacie
niekontrolowanej, no

1649
02:07:42,452 --> 02:07:47,492
i w pozostałych audycjach, które jeszcze
w tym roku ukażą się na antenie Radia

1650
02:07:47,492 --> 02:08:10,712
Paranormalium. Produkcja i realizacja
Radio Paranormalium. www.paranormalium.pl