1
00:01:14,420 --> 00:01:17,920
Witajcie bardzo gorąco i serdecznie w
Radiu Paranormalium.

2
00:01:17,920 --> 00:01:21,060
Rozpoczynamy kolejną debatę ufologiczną
online.

3
00:01:21,060 --> 00:01:24,620
Dzisiaj będziemy dyskutować o tym, czy
żyjemy w

4
00:01:24,620 --> 00:01:28,100
symulacji. Twórcami symulacji mogą być
między

5
00:01:28,100 --> 00:01:31,560
innymi super zaawansowane istoty z innego
wymiaru. Czy to,

6
00:01:31,560 --> 00:01:34,860
że hipoteza ta zyskuje zwolenników wynika
z tego, że nadal nie

7
00:01:34,860 --> 00:01:38,060
wiemy, jak narodził się wszechświat i jaki
jest cel jego

8
00:01:38,060 --> 00:01:41,480
istnienia? Czy nasi odlegli potomkowie

9
00:01:41,480 --> 00:01:44,920
mogli jeszcze raz puścić w ruch maszynę
stworzenia? A jeśli tak,

10
00:01:44,920 --> 00:01:48,120
to po co? I czy można się zgodzić z

11
00:01:48,120 --> 00:01:51,940
argumentacją, którą przedstawił pewien
człowiek będący ojcem

12
00:01:51,940 --> 00:01:55,240
hipotezy symulacji? Na te i na wiele
innych

13
00:01:55,240 --> 00:01:58,000
pytań dzisiaj postarają się znaleźć

14
00:01:58,000 --> 00:02:01,520
odpowiedź uczestnicy naszej debaty
ufologicznej

15
00:02:01,520 --> 00:02:04,920
online. Dzisiaj będzie to bardziej dialog
niż debata,

16
00:02:04,920 --> 00:02:07,460
ale liczymy również, że nasi

17
00:02:07,460 --> 00:02:10,960
drodzy, wierni słuchacze również wezmą

18
00:02:10,960 --> 00:02:14,460
udział aktywny w tej audycji. Dzisiaj po
drugiej

19
00:02:14,460 --> 00:02:17,820
stronie połączenia internetowego są z nami
współprowadzący

20
00:02:17,820 --> 00:02:21,280
debaty ufologiczne, zastępca redaktora
naczelnego

21
00:02:21,280 --> 00:02:25,260
„Nieznanego Świata”, Piotr Cielebiaś.
Dobry wieczór, Piotrze.

22
00:02:25,260 --> 00:02:29,120
Dobry wieczór dwóm Markom. Dobry wieczór
państwu.

23
00:02:29,120 --> 00:02:32,380
A tym drugim Markiem oprócz technicznego
Marka

24
00:02:32,380 --> 00:02:34,060
Sęka Aweliosa jest nasz

25
00:02:35,480 --> 00:02:38,850
pisarz science fiction, publicysta,
również współpracownik

26
00:02:38,850 --> 00:02:42,820
„Nieznanego Świata”, współgospodarz
„Bibliotekarium”,

27
00:02:42,820 --> 00:02:45,900
i ostatnio współgospodarz również
warsztatów

28
00:02:45,900 --> 00:02:49,440
„Bibliotekarium”, Marek Żelkowski. Witaj,
Marku.

29
00:02:49,440 --> 00:02:52,900
Dobry wieczór. Zanim przejdziemy

30
00:02:52,900 --> 00:02:56,400
do tematu przewodniego dzisiejszej debaty,
tradycyjnie podam kontakty do

31
00:02:56,400 --> 00:02:59,780
Radia Paranormalium. Gdzieś tak po 21:00
będziemy włączać

32
00:02:59,780 --> 00:03:03,160
linię telefoniczną, ale myślę, że telefony
do

33
00:03:03,160 --> 00:03:05,960
Radia Paranormalium warto sobie zapisać
już teraz.

34
00:03:06,740 --> 00:03:09,980
Numer komórkowy 530 624

35
00:03:09,980 --> 00:03:10,780
193.

36
00:03:14,640 --> 00:03:17,520
Stacjonarny 32 746

37
00:03:17,520 --> 00:03:19,380
0008.

38
00:03:19,380 --> 00:03:22,920
Skype

39
00:03:22,920 --> 00:03:26,340
radio.paranormalium.pl. Można

40
00:03:26,340 --> 00:03:29,900
również pisać na Gadu-Gadu pod numerem 36
08

41
00:03:29,900 --> 00:03:30,900
80 02.

42
00:03:34,100 --> 00:03:36,460
Jesteśmy też na czatach Radia
Paranormalium, na

43
00:03:36,460 --> 00:03:39,880
www.paranormalium.pl oraz na czacie
towarzyszącym naszej

44
00:03:39,880 --> 00:03:42,260
transmisji na YouTube. Można nas także
spotkać na

45
00:03:42,260 --> 00:03:45,540
Facebooku, na kontach Radia Paranormalium
i

46
00:03:45,540 --> 00:03:48,600
portalu Infra. Zachęcamy również do
polubienia

47
00:03:48,600 --> 00:03:51,860
fanpage'a „Nieznanego Świata”. Jesteśmy
też na

48
00:03:51,860 --> 00:03:55,280
grupach Radia Paranormalium i czytelników
„Nieznanego Świata”

49
00:03:55,280 --> 00:03:58,460
właśnie. A jeżeli ktoś woli, to może
również wysyłać

50
00:03:58,460 --> 00:04:02,400
pytania, komentarze, i oczywiście relacje
z obserwacji UFO

51
00:04:02,400 --> 00:04:03,620
na nasz adres e-mail

52
00:04:03,620 --> 00:04:07,200
radio@paranormalium.pl.

53
00:04:07,200 --> 00:04:10,340
Tradycyjnie oddam już teraz głos Piotrowi

54
00:04:10,340 --> 00:04:13,580
Cielebiasiowi. Piotrze? Dziękuję.

55
00:04:14,840 --> 00:04:18,300
Dzisiejsza debata jest dość
problematyczna. Miało nas być

56
00:04:18,300 --> 00:04:21,479
dzisiaj dużo więcej. Niestety kilku

57
00:04:21,480 --> 00:04:24,820
kolegów odpadło, zasłaniając się różnymi
obowiązkami

58
00:04:24,820 --> 00:04:26,020
tudzież jakimś

59
00:04:29,260 --> 00:04:32,220
stopniem niewiedzy na temat hipotezy

60
00:04:32,220 --> 00:04:35,560
symulacji. Mimo to postanowiliśmy ją z
Markiem dzielnie podjąć,

61
00:04:35,560 --> 00:04:39,080
dlatego, że całkiem niedawno pojawiła się
w

62
00:04:39,080 --> 00:04:42,460
sieci taka informacja, właściwie
gruchnęła.

63
00:04:42,460 --> 00:04:45,580
Twierdziła, że ostatecznie ta hipoteza
symulacji została

64
00:04:45,580 --> 00:04:48,960
obalona. Czy w ogóle mogła zostać obalona?

65
00:04:48,960 --> 00:04:52,140
Tego nie wiem, bo z takiego filozoficznego
punktu widzenia to jest chyba

66
00:04:52,140 --> 00:04:54,420
niemożliwe. Natomiast dwóch naukowców

67
00:04:55,740 --> 00:04:59,100
ustaliło, że z punktu widzenia, powiedzmy,

68
00:04:59,100 --> 00:05:02,660
techniczno-fizycznego stworzenie czegoś
takiego jak

69
00:05:02,660 --> 00:05:06,140
symulacja, w której żyjemy, byłoby
niemożliwe. Od razu odezwały

70
00:05:06,140 --> 00:05:09,500
się głosy tych, którzy są zwolennikami tej
hipotezy symulacji, które

71
00:05:09,500 --> 00:05:12,780
mówiły, że my nie

72
00:05:12,780 --> 00:05:16,320
możemy wypowiadać się w imieniu istot,
które

73
00:05:16,320 --> 00:05:19,720
mogą być zaawansowane w takim

74
00:05:19,720 --> 00:05:23,320
stopniu, że wyprzedzają nas o miliony lat
rozwoju.

75
00:05:23,320 --> 00:05:26,520
Takie istoty, które są na tej skali

76
00:05:26,520 --> 00:05:30,060
Kardaszewa, powiedzmy na tym stopniu
wysoko

77
00:05:30,060 --> 00:05:32,940
powyżej trzeciego, czyli na tych
stopniach, które sobie

78
00:05:32,940 --> 00:05:36,240
wizualizował w swoich książkach chociażby
Michio Kaku, twierdzący,

79
00:05:36,240 --> 00:05:37,980
że cywilizacje

80
00:05:39,600 --> 00:05:42,980
szóstego czy wyższego rzędu są w stanie
stworzyć

81
00:05:42,980 --> 00:05:45,820
własny wszechświat i do niego uciec.

82
00:05:46,940 --> 00:05:50,180
Pojawiło się też pytanie, dlaczego tak
wiele osób, tak

83
00:05:50,180 --> 00:05:53,600
wielu wpływowych przedsiębiorców z Doliny

84
00:05:53,600 --> 00:05:56,420
Krzemowej z Elonem Muskiem na czele było

85
00:05:56,420 --> 00:05:59,380
zainteresowanych właśnie tą hipotezą
symulacji. Czy oni

86
00:05:59,380 --> 00:06:00,840
rzeczywiście wierzą,

87
00:06:00,840 --> 00:06:04,178
żeJakieś istoty

88
00:06:04,178 --> 00:06:07,478
na bardzo wysokim stopniu zaawansowania,
powiedzmy

89
00:06:07,478 --> 00:06:10,868
mieszkańcy innego wymiaru czy też obcy,
tylko tacy

90
00:06:10,868 --> 00:06:12,718
obcy, którzy wykraczają poza

91
00:06:14,908 --> 00:06:18,288
nasze myślenie na temat kosmitów o bardzo

92
00:06:18,288 --> 00:06:21,548
dużo, mogli powołać do życia coś w

93
00:06:21,548 --> 00:06:24,798
rodzaju symulacji komputerowej, w której

94
00:06:24,798 --> 00:06:26,908
żyją świadome istoty i jesteśmy nimi

95
00:06:26,908 --> 00:06:30,427
my. Dzisiaj, Marku, czeka nas bardzo
trudna

96
00:06:30,428 --> 00:06:33,668
przeprawa mimo wszystko, dlatego że
przypomnimy: mówimy o

97
00:06:33,668 --> 00:06:35,508
hipotezie, według której

98
00:06:37,388 --> 00:06:40,948
my, ale też cały wszechświat,

99
00:06:40,948 --> 00:06:44,108
osadzony jest wewnątrz swego rodzaju

100
00:06:44,108 --> 00:06:47,508
symulacji komputerowej lub czegoś w
rodzaju

101
00:06:47,508 --> 00:06:50,788
gry. Hologram to chyba

102
00:06:50,788 --> 00:06:51,908
zupełnie inna sprawa.

103
00:06:55,028 --> 00:06:58,988
Autorami tej symulacji, tego programu są
istoty

104
00:06:58,988 --> 00:07:02,328
bardzo zaawansowane. One z naszego punktu
widzenia są

105
00:07:02,328 --> 00:07:05,788
zarówno obcymi, jak i

106
00:07:05,788 --> 00:07:08,688
stwórcami. Dlatego ten temat trafił do
debaty

107
00:07:08,688 --> 00:07:12,068
ufologicznej. Czy możliwe, że istnieją
istoty

108
00:07:12,068 --> 00:07:15,088
tak potężne, że są w stanie

109
00:07:15,088 --> 00:07:18,428
stworzyć cały wszechświat, całą symulację

110
00:07:18,428 --> 00:07:21,848
wszechświata? Czy możliwe, że żyjemy w

111
00:07:21,848 --> 00:07:25,368
takim miejscu? Do dzisiejszej

112
00:07:25,368 --> 00:07:28,628
debaty nie bez przyczyny zaprosiliśmy
Marka Żelkowskiego, dlatego

113
00:07:28,628 --> 00:07:32,128
że jest to, jak dobrze wiecie, człowiek o
bardzo szerokich

114
00:07:32,128 --> 00:07:33,778
horyzontach, bardzo

115
00:07:33,778 --> 00:07:37,188
wygimnastykowanej wyobraźni,

116
00:07:37,188 --> 00:07:40,128
ale przy okazji też filozof i
religioznawca. Ktoś,

117
00:07:40,128 --> 00:07:42,928
kto na wiele pytań, które nam się tutaj
nasuną,

118
00:07:44,028 --> 00:07:47,508
może nam, nie to, że będzie

119
00:07:47,508 --> 00:07:49,948
znał odpowiedź, bo chyba Marek się zgodzi
ze mną,

120
00:07:49,948 --> 00:07:53,368
że tutaj mimo wszystko

121
00:07:53,368 --> 00:07:56,628
jednoznacznych odpowiedzi nie ma.
Natomiast będzie nam umiał tą

122
00:07:56,628 --> 00:07:59,928
sprawę w jakiś sposób wytłumaczyć.
Przypomnimy

123
00:07:59,928 --> 00:08:03,468
jednak tym, którzy myślą, że dzisiejsza
debata będzie miała

124
00:08:03,468 --> 00:08:06,928
charakter filozoficzno-spekulacyjny,

125
00:08:06,928 --> 00:08:10,968
że przecież całkiem niedawno Elon Musk

126
00:08:10,968 --> 00:08:13,948
proponował wielu naukowcom

127
00:08:15,168 --> 00:08:18,588
prawdopodobnie pieniądze za to, żeby
podjęli badania nad tym,

128
00:08:18,588 --> 00:08:21,948
czy my w takiej symulacji możemy
rzeczywiście

129
00:08:21,948 --> 00:08:24,508
żyć. Czy to jest weryfikowalne w ogóle?

130
00:08:25,588 --> 00:08:28,748
Wiele osób się nad tym zastanawia, bo
jeżeli

131
00:08:28,748 --> 00:08:31,988
rzeczywiście jest tak, że żyjemy w czyimś
programie komputerowym, to być

132
00:08:31,988 --> 00:08:35,408
może gdzieś na bardzo głębokich poziomach
rzeczywistości

133
00:08:35,408 --> 00:08:39,468
znajduje się coś w rodzaju prasiatki,

134
00:08:39,468 --> 00:08:41,028
jakiegoś stelażu,

135
00:08:42,308 --> 00:08:45,868
jakiegoś fundamentu,

136
00:08:45,868 --> 00:08:49,148
na którym ta symulacja jest oparta. To
jest wszystko

137
00:08:49,148 --> 00:08:52,428
bardzo interesujące. Natomiast fizycy,
żeby

138
00:08:52,428 --> 00:08:55,108
tą hipotezę potwierdzić, muszą się sporo

139
00:08:55,108 --> 00:08:58,508
nagimnastykować, ale o tym będziemy
jeszcze mówić.

140
00:08:58,508 --> 00:09:01,388
Marku, pierwsza kwestia jest taka:

141
00:09:03,188 --> 00:09:06,228
w zasadzie od wielu set lat ludzkość
uważa, że nasza

142
00:09:06,228 --> 00:09:09,228
rzeczywistość to iluzja. Mowa o tym między
innymi w

143
00:09:09,228 --> 00:09:11,728
hinduizmie. Nieco o tą

144
00:09:12,908 --> 00:09:15,728
sferę zahacza też panteizm.

145
00:09:17,128 --> 00:09:20,508
Czy przekonanie, że żyjemy w czyjejś
kreacji, w świecie

146
00:09:20,508 --> 00:09:23,588
wirtualnym, stworzonym przez kogoś,

147
00:09:23,588 --> 00:09:25,618
albo że żyjemy w umyśle Boga,

148
00:09:27,188 --> 00:09:30,528
bierze się z tego, że nasza rzeczywistość

149
00:09:30,528 --> 00:09:33,988
analizowana chłodnym okiem, chłopskim
rozumem jest po

150
00:09:33,988 --> 00:09:35,388
prostu nielogiczna?

151
00:09:37,768 --> 00:09:41,148
Nie wiem, z czego to

152
00:09:41,148 --> 00:09:44,728
się bierze. Niemniej bierze się nie tylko
od kilkuset lat,

153
00:09:44,728 --> 00:09:47,817
tak jak powiedziałeś, ale myślę, że da się
tę granicę

154
00:09:47,817 --> 00:09:51,268
przesunąć nawet o kilka tysięcy

155
00:09:51,268 --> 00:09:54,988
lat wstecz. W każdym razie dwa i pół
tysiąca

156
00:09:54,988 --> 00:09:58,868
spokojnie możemy zaryzykować.

157
00:09:58,868 --> 00:10:02,268
Wrócę jeszcze na chwilę do tego, o czym
mówiłeś w

158
00:10:02,268 --> 00:10:05,928
przypadku Muska. Myślę, że Musk niewiele

159
00:10:05,928 --> 00:10:09,308
ryzykował, przeznaczając wielkie

160
00:10:09,308 --> 00:10:12,628
pieniądze dla tych, którzy ewentualnie
dowiodą mu, że

161
00:10:12,628 --> 00:10:14,408
żyjemy w symulacji. Otóż

162
00:10:15,788 --> 00:10:18,768
patrząc na historię Sofii i tak

163
00:10:18,768 --> 00:10:22,548
logicznie w ogóle na to, o czym będziemy
dzisiaj mówić,

164
00:10:22,548 --> 00:10:26,008
jeśli żyjemy wewnątrz symulacji,

165
00:10:26,008 --> 00:10:29,328
to nie ma takiej możliwości, abyśmy

166
00:10:29,328 --> 00:10:32,608
byli w stanie dowieść bezpośrednio,

167
00:10:32,608 --> 00:10:35,968
że w niej właśnie żyjemy.

168
00:10:35,968 --> 00:10:39,088
Możemy zbierać jakieś przesłanki,

169
00:10:39,088 --> 00:10:42,188
jakieś dowody, a właściwie trudno to
nazwać

170
00:10:42,188 --> 00:10:45,108
dowodami, ale zostańmy przy słowie dowody

171
00:10:45,108 --> 00:10:48,428
pośrednie, że rzeczywiście taka

172
00:10:48,428 --> 00:10:51,558
symulacja wokół nas się rozciąga. Dlaczego
mówię o tych

173
00:10:51,558 --> 00:10:53,168
dowodach pośrednich? Otóż

174
00:10:54,488 --> 00:10:58,568
to mniej więcej da się przez daleką
analogię porównywać

175
00:10:58,568 --> 00:10:59,308
z takimi

176
00:11:02,708 --> 00:11:06,188
dowodami na istnienie Boga, jakie na
przykład zostały sformułowane

177
00:11:06,188 --> 00:11:09,728
przez ojców Kościoła. To tak naprawdę z
punktu

178
00:11:09,728 --> 00:11:13,068
widzenia logicznego nie są żadne dowody.
To

179
00:11:13,068 --> 00:11:16,668
są próby pokazania, że tak

180
00:11:16,668 --> 00:11:20,488
mogło być, że na przykład musiał być
pierwszy poruszyciel,

181
00:11:20,488 --> 00:11:23,828
bo skąd się wziął ruch we wszechświecie?

182
00:11:23,828 --> 00:11:26,008
To tak jakby nawiązanie do tych
klasycznych,

183
00:11:27,348 --> 00:11:31,028
tak zwanych cudzysłów, dowodów na
istnienie Boga.

184
00:11:31,028 --> 00:11:33,328
Podobnie jest z symulacją,

185
00:11:34,788 --> 00:11:37,808
z tą domniemaną symulacją. Nie bylibyśmy w

186
00:11:37,808 --> 00:11:41,188
stanie takich dowodów dostarczyć, tak jak
już

187
00:11:41,188 --> 00:11:44,268
powiedziałem, będąc wewnątrz symulacji.

188
00:11:44,268 --> 00:11:47,368
Możemy natomiast szukać takich cudzysłów,
dowodów

189
00:11:47,368 --> 00:11:50,868
pośrednich. Na przykład

190
00:11:50,868 --> 00:11:54,408
mój ulubiony, dlatego, że po

191
00:11:54,408 --> 00:11:58,048
części sam go wykombinowałem, dowód na to,
że jesteśmy

192
00:11:58,048 --> 00:12:01,388
ewentualnie mieszkańcami symulacji, to
taki

193
00:12:01,388 --> 00:12:05,148
dowód, że nasz świat jest po prostu
niespójny.

194
00:12:05,148 --> 00:12:08,608
Czasami natykamy się na teorie czy na

195
00:12:08,608 --> 00:12:10,748
pewne przesłanki,

196
00:12:12,128 --> 00:12:15,608
czy też jakieś obserwacje naszej
rzeczywistości, które wzajemnie

197
00:12:15,608 --> 00:12:17,868
sobie przeczą. Gdyby uznać

198
00:12:19,128 --> 00:12:21,928
jeden, drugi, trzeci, czwarty, wzajemnie

199
00:12:21,928 --> 00:12:24,168
zwalczający się dowód, tu cudzysłów,

200
00:12:25,248 --> 00:12:28,648
coś, co sobie przeczy, że wszystkie są
prawdziwe, to znaczy, że

201
00:12:28,648 --> 00:12:30,308
nasz świat albo jest

202
00:12:30,308 --> 00:12:33,724
kompletniePorąbany, użyjmy

203
00:12:33,724 --> 00:12:37,183
tak prostego określenia. Albo coś

204
00:12:37,184 --> 00:12:40,704
jest z nim po prostu nie w porządku, skoro
mogą

205
00:12:40,704 --> 00:12:44,024
w nim istnieć teorie, które nawzajem sobie
przeczą.

206
00:12:44,024 --> 00:12:47,264
Ale zostawmy na razie na boku

207
00:12:47,264 --> 00:12:50,744
problemy Muska. Właściwie to nie są
problemy,

208
00:12:50,744 --> 00:12:54,484
myślę, że niewiele ryzykował, tak jak już
powiedziałem. Ale

209
00:12:54,484 --> 00:12:57,604
jeśli chodzi o to, od jak dawna

210
00:12:59,544 --> 00:13:03,004
kombinujemy my jako ludzkość na temat
tego, czy

211
00:13:03,004 --> 00:13:06,284
żyjemy w symulacji, czy nasz świat w ogóle
jest możliwy do

212
00:13:06,284 --> 00:13:08,864
poznania, to najlepszy dowód jest taki, że

213
00:13:11,044 --> 00:13:14,824
już w starożytności pojawiła się szkoła
sceptyków.

214
00:13:14,824 --> 00:13:17,884
Ludzi, którzy uważali, że tak

215
00:13:17,884 --> 00:13:20,944
naprawdę niewiele możemy o naszym świecie
z

216
00:13:20,944 --> 00:13:23,304
konkretów powiedzieć.

217
00:13:25,064 --> 00:13:25,904
Za takiego pierwszego

218
00:13:28,064 --> 00:13:30,743
filozofa, który uważał, że

219
00:13:30,744 --> 00:13:34,133
niestety o naszym świecie niewiele możemy

220
00:13:34,133 --> 00:13:37,644
powiedzieć i jest słabo poznawalny, był
człowiek, który

221
00:13:37,644 --> 00:13:41,184
się nazywał Piron z Elidy i on sobie

222
00:13:41,184 --> 00:13:44,424
żył na przełomie czwartego i trzeciego
wieku przed naszą erą.

223
00:13:45,904 --> 00:13:49,744
W dodatku miał to szczęście, że

224
00:13:49,744 --> 00:13:51,764
wraz z

225
00:13:51,764 --> 00:13:55,034
wyprawą

226
00:13:55,034 --> 00:13:58,284
Aleksandra Wielkiego trafił do Indii.
Wspomniałeś o tym, że

227
00:13:58,284 --> 00:13:59,024
Indie

228
00:14:00,724 --> 00:14:04,024
wykombinowały w swoim

229
00:14:04,024 --> 00:14:07,304
czasie tego rodzaju koncepcję, że być

230
00:14:07,304 --> 00:14:10,364
może rzeczywiście mamy coś wspólnego z
symulacją. I to

231
00:14:10,364 --> 00:14:13,664
zadziwiające, że właśnie ten człowiek,
czyli wspomniany

232
00:14:13,664 --> 00:14:17,204
już Piron, będąc

233
00:14:17,204 --> 00:14:20,344
wraz z wyprawą Aleksandra Wielkiego w

234
00:14:20,344 --> 00:14:24,304
Indiach, przywiózł stamtąd koncepcję

235
00:14:24,304 --> 00:14:27,844
o tym, że świat jest niepoznawalny.
Właściwie pierwszy człowiek, który w

236
00:14:27,844 --> 00:14:30,744
starożytnej Grecji, tam, gdzie się
zrodziła nasza kultura,

237
00:14:32,304 --> 00:14:35,864
zrodziła się też taka specyficzna

238
00:14:35,864 --> 00:14:39,344
gałąź wiedzy, czy też bardziej refleksji,

239
00:14:39,344 --> 00:14:42,984
zwana filozofią, że

240
00:14:42,984 --> 00:14:46,324
z tego kontaktu z Indiami coś takiego się
pojawiło. Otóż

241
00:14:47,924 --> 00:14:49,124
nie wchodząc w szczegóły,

242
00:14:50,544 --> 00:14:54,224
różni filozofowie w starożytności o tym
mówili.

243
00:14:54,224 --> 00:14:57,684
Wspominali, że nasz świat jest

244
00:14:57,684 --> 00:15:01,284
niepoznawalny i odwoływali się do bardzo
prostych argumentów,

245
00:15:01,284 --> 00:15:05,244
które później były wielokrotnie powtarzane
przez wielu myślicieli

246
00:15:05,244 --> 00:15:08,604
na przestrzeni dziejów. Otóż oni
wychodzili z bardzo

247
00:15:08,604 --> 00:15:11,684
prostego założenia: nasze

248
00:15:11,684 --> 00:15:15,064
zmysły nas oszukują. A żeby to

249
00:15:15,064 --> 00:15:17,324
sobie unaocznić, to

250
00:15:18,724 --> 00:15:21,624
bardzo prosto. Wyjdźmy od zmysłu wzroku.
Jeśli

251
00:15:21,624 --> 00:15:25,084
obserwujemy stół, to

252
00:15:25,124 --> 00:15:28,644
pomimo że wiemy, że jego blat jest na
przykład prostokątny, wyobraźmy sobie

253
00:15:28,644 --> 00:15:32,144
prostokątny stół. Wiemy, że ten blat jest
prostokątny, to jeśli

254
00:15:32,144 --> 00:15:35,364
go obserwujemy z jakiegoś punktu widzenia,
to nagle widzimy, że

255
00:15:35,364 --> 00:15:37,484
zgodnie z zasadami perspektywy

256
00:15:37,484 --> 00:15:40,684
dalsze części stołu schodzą się ze

257
00:15:40,684 --> 00:15:44,164
sobą i wydają się węższe, a te bliżej nas

258
00:15:44,164 --> 00:15:46,664
wydają się szersze.

259
00:15:46,664 --> 00:15:50,144
Przecież patrzymy na ten stół, a jednak

260
00:15:50,144 --> 00:15:53,544
wzrok pokazuje nam coś innego. My
oczywiście doskonale wiemy,

261
00:15:53,544 --> 00:15:57,163
że on jest prostokątem, ale widzimy coś
innego.

262
00:15:57,164 --> 00:16:00,704
Ale to jest jeszcze, powiedzmy, mało
przekonujące. Ktoś mógłby

263
00:16:00,704 --> 00:16:04,223
powiedzieć: „Taka jest istota naszego
wzroku. W

264
00:16:04,224 --> 00:16:07,504
ten sposób obserwujemy świat”. Dobrze, ale
zatem

265
00:16:07,504 --> 00:16:10,984
wyobraźmy sobie, że ten stół stoi sobie w
jasno

266
00:16:10,984 --> 00:16:14,344
oświetlonym pokoju i w związku z tym
widzimy, że

267
00:16:14,344 --> 00:16:16,764
część blatu, ta dobrze

268
00:16:16,764 --> 00:16:20,124
podświetlona przez słońce, wydaje nam się

269
00:16:20,124 --> 00:16:23,614
biała. Podczas gdy te części, które są w
cieniu,

270
00:16:23,614 --> 00:16:27,164
mają kolor drewna. Bo

271
00:16:27,164 --> 00:16:30,604
słońce jak dobrze zaświeci, może nie
biały, bardzo jasny w każdym razie.

272
00:16:31,864 --> 00:16:35,804
To który jest kolor prawdziwy? I tak
dalej.

273
00:16:35,804 --> 00:16:39,344
Ja nie chcę w tej chwili przytaczać
historii filozofii, natomiast

274
00:16:39,344 --> 00:16:41,124
rzecz jest rzeczywiście

275
00:16:42,844 --> 00:16:46,723
godna zastanowienia. Nasze zmysły bardzo
często

276
00:16:46,724 --> 00:16:49,823
nie mówią nam prawdy o świecie. Ten sam
kolor

277
00:16:51,443 --> 00:16:54,804
o wschodzie słońca wydaje się inny, inny
wydaje się w południe,

278
00:16:54,804 --> 00:16:57,783
inny wydaje się o zachodzie słońca. I ktoś
powie: „Tak, ale przecież to jest

279
00:16:57,784 --> 00:17:00,574
naturalne”. Tak, jest to naturalne.
Niemniej

280
00:17:00,574 --> 00:17:04,124
zmysły mówią nam o zupełnie innych
kolorach.

281
00:17:04,124 --> 00:17:08,164
My o tym wiemy, że tak się dzieje, że w
przeciągu dnia

282
00:17:08,164 --> 00:17:11,604
ten kolor się zmienia. Co nie zmienia
faktu, że

283
00:17:11,604 --> 00:17:14,904
nasze zmysły jednak wprowadzają nas w
błąd. I to nie

284
00:17:14,904 --> 00:17:18,343
tylko zmysł wzroku, bo podobnie jest

285
00:17:18,344 --> 00:17:21,284
właściwie z każdym zmysłem,

286
00:17:21,284 --> 00:17:24,744
który mamy. I z tego tak

287
00:17:24,744 --> 00:17:28,364
naprawdę pojawiła się cała tradycja

288
00:17:28,364 --> 00:17:31,744
sceptycyzmu. On na początku nie miał
takiego waloru, o którym

289
00:17:31,744 --> 00:17:34,963
dzisiaj będziemy mówić, czyli jakiegoś
takiego Matrixu

290
00:17:34,964 --> 00:17:38,424
czy też takiego przekonania, że żyjemy

291
00:17:38,424 --> 00:17:41,864
w symulacji. On na początku, mówię o

292
00:17:41,864 --> 00:17:45,344
sceptycyzmie, unaoczniał tylko ludziom,

293
00:17:45,344 --> 00:17:48,664
że nasza wiedza o świecie to jest

294
00:17:48,664 --> 00:17:50,424
jednak coś,

295
00:17:52,284 --> 00:17:55,524
co jest dane nam pośrednio. Powiem, o co
chodzi z

296
00:17:55,524 --> 00:17:58,664
tą pośredniością. Otóż przecież nasz mózg,

297
00:18:00,164 --> 00:18:03,784
starożytni tego rodzaju pojęciem nie
dysponowali w ogóle,

298
00:18:03,784 --> 00:18:07,284
wyprzedzę pewne epoki, ale od pewnego
momentu zaczęto mówić w ten

299
00:18:07,284 --> 00:18:10,444
sposób: przecież nasz mózg nie zasysa z

300
00:18:10,444 --> 00:18:11,884
zewnątrz obrazu świata.

301
00:18:13,484 --> 00:18:16,864
Obraz dostaje się na

302
00:18:16,864 --> 00:18:20,344
naszą siatkówkę, tam wywołuje

303
00:18:20,344 --> 00:18:23,884
pewne reakcje. Ten obraz, który do nas
dociera, to jest fala

304
00:18:23,884 --> 00:18:27,224
świetlna, wywołuje tam pewne reakcje, a

305
00:18:27,224 --> 00:18:29,744
dalej do naszego mózgu podąża już tylko
sygnał

306
00:18:29,744 --> 00:18:33,164
elektryczny. Dzisiaj to wszystko
oczywiście wiemy.

307
00:18:33,164 --> 00:18:36,604
Starożytni i nawet późniejsi filozofowie
tego nie wiedzieli,

308
00:18:36,604 --> 00:18:40,104
ale mniej więcej tę koncepcję innymi
słowami, ale w

309
00:18:40,104 --> 00:18:40,484
ten sposób

310
00:18:40,484 --> 00:18:44,048
przedstawiali.Te

311
00:18:44,048 --> 00:18:47,508
wyobrażenia, które ten impuls elektryczny
w mózgu powoduje, wcale

312
00:18:47,508 --> 00:18:50,848
nie muszą być zbieżne z tym, co jest na
zewnątrz

313
00:18:50,848 --> 00:18:52,928
nas. To są przyporządkowania.

314
00:18:52,928 --> 00:18:55,788
Określonemu

315
00:18:56,828 --> 00:19:00,508
impulsowi elektrycznemu odpowiada
określony obraz w naszej głowie.

316
00:19:00,508 --> 00:19:03,848
Ale co on ma wspólnego z rzeczywistością i
jak wygląda ta

317
00:19:03,848 --> 00:19:07,088
rzeczywistość? Niestety nigdy nie

318
00:19:07,088 --> 00:19:10,608
nabierzemy tej pewności. To się może
wydawać

319
00:19:10,608 --> 00:19:11,348
niektórym osobom

320
00:19:13,228 --> 00:19:16,518
bajaniem filozofów i

321
00:19:16,518 --> 00:19:20,348
potwierdzeniem, że filozofowie zajmowali
się zawsze problemami,

322
00:19:20,348 --> 00:19:23,888
z którymi normalny człowiek nie chciał
mieć nic do czynienia, bo uważał

323
00:19:23,888 --> 00:19:27,268
je za mało praktyczne. Ale wyobraźmy sobie
w

324
00:19:27,268 --> 00:19:30,728
takim razie, że mamy więcej zmysłów niż
te, które posiada

325
00:19:30,728 --> 00:19:34,408
człowiek. I widzimy świat

326
00:19:34,408 --> 00:19:37,948
jeszcze innymi zmysłami.

327
00:19:37,948 --> 00:19:40,958
Czyż ten świat nie wydawałby się nam inny
niż ten, który poznajemy

328
00:19:42,488 --> 00:19:45,928
za pomocą naszych zmysłów? Byłby inny,

329
00:19:45,928 --> 00:19:49,108
ponieważ dostalibyśmy w prezencie kolejną

330
00:19:49,108 --> 00:19:52,198
możliwość postrzegania tego świata. Ta
szkoła

331
00:19:52,198 --> 00:19:55,748
tak naprawdę poprzez starożytność,

332
00:19:55,748 --> 00:19:57,787
średniowiecze doprowadziła nas

333
00:19:57,788 --> 00:20:00,768
do momentu, kiedy

334
00:20:00,768 --> 00:20:03,108
pojawił się Kartezjusz.

335
00:20:04,888 --> 00:20:08,588
I ten Kartezjusz zadał sobie proste
pytanie:

336
00:20:08,588 --> 00:20:09,848
co na świecie jest pewne?

337
00:20:11,928 --> 00:20:14,308
Pewną redukcją dochodził, że właściwie nic

338
00:20:16,148 --> 00:20:19,628
pewnego. Że może istnieć tak zwany, różnie
nazywany

339
00:20:19,628 --> 00:20:21,428
w historii filozofii,

340
00:20:21,428 --> 00:20:25,188
złośliwy

341
00:20:25,188 --> 00:20:26,888
demon albo demon zwodziciel.

342
00:20:28,828 --> 00:20:32,168
To mogłaby być teoretyczna istota, która
całą naszą

343
00:20:32,168 --> 00:20:35,408
rzeczywistość kreuje. Może nam tylko
dostarczać pewnych

344
00:20:35,408 --> 00:20:37,468
wrażeń. Proszę, jak blisko jest takiej

345
00:20:37,468 --> 00:20:40,828
teorii matrixowej. On nam dostarcza

346
00:20:40,828 --> 00:20:44,588
pewnych wrażeń. Chce, żebyśmy pewne rzeczy
widzieli albo ich nie widzieli.

347
00:20:44,588 --> 00:20:48,008
Ale zauważ też, Marku, jak blisko jest ta
teoria o

348
00:20:48,008 --> 00:20:51,028
złośliwym demonie teorii o tak zwanym
tricksterze w

349
00:20:51,028 --> 00:20:54,088
ufologii. Że za tym stoi może nie tak
potężna

350
00:20:54,088 --> 00:20:57,428
istota, że kreuje całą rzeczywistość, ale
że

351
00:20:57,428 --> 00:21:00,827
kreuje całe zjawisko UFO i wszystko, co
jest z

352
00:21:00,828 --> 00:21:04,308
nim związane. Dokładnie. Wiele osób uważa,
że

353
00:21:04,308 --> 00:21:07,488
właściwie tak jest, bo nie możemy o UFO
nic powiedzieć

354
00:21:07,488 --> 00:21:10,838
pewnego. Za tym musi się kryć jakaś
inteligencja.

355
00:21:10,838 --> 00:21:13,748
Może niekoniecznie zaawansowana bardzo,

356
00:21:14,888 --> 00:21:18,228
ale taka, która ma

357
00:21:18,228 --> 00:21:21,668
charakter złośliwy i niekoniecznie, nie
wiem, jak to nawet ująć,

358
00:21:21,668 --> 00:21:25,208
ale jeżeli istnieje ta skala Kardaszewa,

359
00:21:25,208 --> 00:21:28,768
jeżeli istnieją zaawansowane istoty, to
może też

360
00:21:28,768 --> 00:21:31,968
istnieje taki wymiar, w którym bytują

361
00:21:31,968 --> 00:21:35,408
inteligencje potężne, bezcielesne, ale

362
00:21:35,408 --> 00:21:38,628
niekoniecznie dążące w

363
00:21:38,628 --> 00:21:39,368
kierunku

364
00:21:40,728 --> 00:21:44,158
oświecenia czy

365
00:21:44,158 --> 00:21:47,708
czynienia dobra. Ale to już są sprawy
zupełnie odjechane. Ale poprośmy,

366
00:21:47,708 --> 00:21:50,928
Marku, jeszcze na chwilę do starożytności,
bo

367
00:21:50,928 --> 00:21:54,428
przeskoczyliśmy do Kartezjusza. Hindusi
już kilka

368
00:21:54,428 --> 00:21:57,988
tysięcy lat temu mówili, że nasza
rzeczywistość to jest

369
00:21:57,988 --> 00:22:01,348
iluzja. Oni w zasadzie powtarzali ten

370
00:22:01,348 --> 00:22:04,868
argument, o którym mówiłeś, że nie możemy
poznać

371
00:22:04,868 --> 00:22:08,388
naszej rzeczywistości, dlatego, że nasze
poznanie jest i

372
00:22:08,388 --> 00:22:11,308
tak niedoskonałe z racji tego, że nasze
zmysły są

373
00:22:11,308 --> 00:22:14,827
zwodnicze. I nawet kiedy jedziemy
samochodem i widzimy coś

374
00:22:14,828 --> 00:22:17,968
w oddali, możemy to różnie zinterpretować.
To taki

375
00:22:17,968 --> 00:22:21,808
oczywiście bardzo żartobliwy przykład.

376
00:22:21,808 --> 00:22:24,827
W każdym razie okazuje się, że już

377
00:22:24,828 --> 00:22:28,228
wtedy w starożytnych Indiach powstała
koncepcja tak

378
00:22:28,228 --> 00:22:31,618
zwanej майi. I ona jest różnie

379
00:22:31,618 --> 00:22:34,828
interpretowana. Maya może być zarówno
zasłoną

380
00:22:34,828 --> 00:22:38,308
rzeczywistości, pod którą

381
00:22:38,308 --> 00:22:41,648
skrywa się prawdziwy mechanizm tejże
rzeczywistości.

382
00:22:41,648 --> 00:22:44,878
Można to zrozumieć w następujący sposób.
Pisałem kiedyś o tym bardzo ciekawy

383
00:22:44,878 --> 00:22:47,628
artykuł dla „Nieznanego Świata”. Parę lat
temu się

384
00:22:47,628 --> 00:22:49,528
ukazał. Innymi słowy

385
00:22:51,968 --> 00:22:55,168
ta fala istnienia, w której my

386
00:22:55,168 --> 00:22:58,508
żyjemy jako ludzie i w której postrzegamy

387
00:22:58,508 --> 00:23:01,987
świat, w której bytujemy, jest właśnie
mayą.

388
00:23:01,987 --> 00:23:05,408
My nie widzimy prawdziwej natury
rzeczywistości. My nie wiemy, jaka ona
jest. Ona

389
00:23:05,408 --> 00:23:08,488
się składa z chaosu, z

390
00:23:08,488 --> 00:23:11,748
tysięcy rzeczy, które są ze sobą połączone
albo

391
00:23:11,748 --> 00:23:13,528
zupełnie niepołączone.

392
00:23:15,108 --> 00:23:18,328
Te prawdziwe tryby naszego wszechświata
tykają gdzieś bardzo

393
00:23:18,328 --> 00:23:21,728
głęboko i tylko nasz mózg sprawia, że my

394
00:23:21,728 --> 00:23:25,188
sobie to składamy w jakąś całość, żeby nie
zgłupieć.

395
00:23:27,168 --> 00:23:31,068
Ale ta koncepcja ma też

396
00:23:31,068 --> 00:23:34,368
inny wymiar, który mówi, że ta maya

397
00:23:34,368 --> 00:23:35,968
przedstawiana jest w sposób

398
00:23:37,248 --> 00:23:40,648
bliższy temu, o czym dzisiaj

399
00:23:40,648 --> 00:23:42,948
mówimy, bliższy tego matrixa, jako

400
00:23:44,368 --> 00:23:47,247
obiektywna rzeczywistość, która

401
00:23:47,248 --> 00:23:50,588
istnieje sobie. Bo ta

402
00:23:50,588 --> 00:23:54,088
pierwsza koncepcja mayi mówi, że
rzeczywistość jest w ogóle nieokreślona.
Ta druga

403
00:23:54,088 --> 00:23:56,508
mówi po prostu, że rzeczywistość jest,

404
00:23:57,828 --> 00:24:01,868
funkcjonuje sobie, natomiast my nigdy nie
będziemy w stanie

405
00:24:01,868 --> 00:24:05,007
pojąć jej znaczenia. To wszystko jest
bardzo skomplikowane i to

406
00:24:05,008 --> 00:24:09,348
oczywiście jest filozofia. Natomiast,
Marku, takie pytanie,

407
00:24:09,348 --> 00:24:12,248
tutaj jeszcze będziesz kończył o
Kartezjuszu i

408
00:24:13,688 --> 00:24:15,708
jego wnioskach. Natomiast takie pytanie,
czy

409
00:24:17,668 --> 00:24:20,188
w tym wszystkim jest jakieś miejsce na
praktykę,

410
00:24:21,348 --> 00:24:23,008
też patrząc pod kątem fizyki?

411
00:24:25,008 --> 00:24:28,268
A mógłbyś jeszcze bardziej doprecyzować
pytanie? Bo nie wiem, czy dobrze rozumiem.

412
00:24:29,368 --> 00:24:32,808
My mówimy cały czas o tym, że jest maya na
przykład,

413
00:24:32,808 --> 00:24:35,608
że są złudne zmysły

414
00:24:36,808 --> 00:24:40,328
i że jest jakaś obiektywna rzeczywistość.
Spójrzmy

415
00:24:40,328 --> 00:24:43,788
pod kątem oceanu albo przestrzeni
kosmicznej. To są dwa

416
00:24:43,788 --> 00:24:46,828
systemy, dwa układy, które my sobie w
jakiś sposób

417
00:24:46,828 --> 00:24:50,056
racjonalizujemy.Staramy się je

418
00:24:50,056 --> 00:24:52,976
opisać za pośrednictwem

419
00:24:52,976 --> 00:24:57,016
matematyki, fizyki, oczywiście biologii i
tak dalej.

420
00:24:57,016 --> 00:24:59,636
Natomiast kiedy poznalibyśmy

421
00:25:00,896 --> 00:25:04,436
ocean z perspektywy uczestnictwa w nim
albo kosmos

422
00:25:04,436 --> 00:25:07,676
z perspektywy jego działania,

423
00:25:07,676 --> 00:25:11,416
nam on by się zdał strasznie chaotyczny,

424
00:25:11,416 --> 00:25:14,676
nam zdałby się strasznie niepojmowalny, w
zasadzie

425
00:25:14,676 --> 00:25:17,096
bezsensowny. Teraz pytanie, czy

426
00:25:17,096 --> 00:25:20,096
my jesteśmy w stanie

427
00:25:20,096 --> 00:25:22,736
wydedukować przy pomocy fizyki,

428
00:25:22,736 --> 00:25:26,096
matematyki to, że

429
00:25:26,096 --> 00:25:29,356
żyjemy w czymś, co wykracza znacznie poza
granice

430
00:25:29,356 --> 00:25:32,896
wszechświata? Bo my wiemy, że naukowcy
tworzą różnego rodzaju

431
00:25:32,896 --> 00:25:35,296
symulacje, ostatnie

432
00:25:36,476 --> 00:25:39,436
hipotezy mówią, że coś takiego jak
multiwszechświat istnieje.

433
00:25:39,436 --> 00:25:42,915
Natomiast czy fizyka ta, którą znasz,

434
00:25:42,916 --> 00:25:46,316
która też bardzo blisko się przecież

435
00:25:46,316 --> 00:25:48,055
ociera o

436
00:25:49,576 --> 00:25:52,716
filozofię na pewnych już etapach tak

437
00:25:52,716 --> 00:25:56,156
naprawdę, czy ona jest w stanie tak w
ogóle obiektywnie

438
00:25:56,156 --> 00:26:00,176
powiedzieć nam o symulacji,

439
00:26:00,216 --> 00:26:03,756
która chyba w swojej idei zbliżona jest
bardzo

440
00:26:03,756 --> 00:26:07,436
do koncepcji Boga. Czy to jest fizyka

441
00:26:07,436 --> 00:26:09,976
jeszcze? Bo przecież Musk

442
00:26:10,716 --> 00:26:14,136
zachęcał fizyków do poszukiwania

443
00:26:14,136 --> 00:26:17,836
symulacji i to w całkiem praktyczny
sposób. Czy to jest

444
00:26:17,836 --> 00:26:21,276
raczej już metafizyka, gdzie żadne
obliczenia nie pomogą?

445
00:26:23,056 --> 00:26:26,386
Myślę, że dlatego mówiłem w pewnym

446
00:26:26,386 --> 00:26:29,816
momencie o fizyce i o tym, że Musk

447
00:26:29,816 --> 00:26:32,666
może czuć się bezpieczny, że nie będzie
musiał wydawać

448
00:26:32,666 --> 00:26:35,576
pieniędzy. Otóż to jest troszeczkę przez
taką

449
00:26:35,576 --> 00:26:38,616
analogię, przez

450
00:26:38,616 --> 00:26:41,656
wieki, tysiąclecia ludzie

451
00:26:41,656 --> 00:26:45,176
próbowali opisać w jakiś sposób istotę
boską. Czy to będzie

452
00:26:45,176 --> 00:26:48,656
Bóg filozofów, czy to będzie Bóg dla

453
00:26:48,656 --> 00:26:51,536
mas, jednocześnie jest to

454
00:26:52,796 --> 00:26:56,016
postać nieopisywalna albo trudno jest

455
00:26:56,016 --> 00:26:59,396
dowieść istnienia bądź nieistnienia Boga.
I to jest zawsze

456
00:26:59,396 --> 00:27:02,916
problem i dla tych, co wierzą, i dla tych,
co nie wierzą. Ci, co

457
00:27:02,916 --> 00:27:06,356
wierzą, mają mniejszy problem, bo oni po
prostu wierzą.

458
00:27:06,356 --> 00:27:10,096
Natomiast ci, co nie wierzą w Boga, wierzą
w to, że

459
00:27:10,096 --> 00:27:13,576
jego nie ma. Też właściwie tylko wierzą i
też nie mają na to

460
00:27:13,576 --> 00:27:16,996
dowodów. Powiem

461
00:27:16,996 --> 00:27:19,456
tak, dlatego to jest

462
00:27:19,516 --> 00:27:22,636
takie

463
00:27:22,636 --> 00:27:24,376
fascynujące, ale z drugiej strony

464
00:27:26,096 --> 00:27:29,376
według tego, co wiemy dzisiaj, już o tym

465
00:27:29,376 --> 00:27:32,736
mówiłem, nie będziemy w stanie z wnętrza

466
00:27:32,736 --> 00:27:35,376
symulacji dowieść, że to jest symulacja.

467
00:27:36,956 --> 00:27:40,496
I to myślę, że to jest w jakiś

468
00:27:40,496 --> 00:27:43,976
sposób takie w gruncie rzeczy

469
00:27:43,976 --> 00:27:47,396
smutne. Ale

470
00:27:47,396 --> 00:27:50,616
co jest smutne, nie będziemy mieli

471
00:27:50,616 --> 00:27:53,856
dowodu, ale mózg ludzki, nasza

472
00:27:53,856 --> 00:27:57,336
świadomość może wykoncypować i najlepszy
dowód,

473
00:27:57,336 --> 00:27:59,776
że o tym rozmawiamy, może wykoncypować

474
00:28:00,796 --> 00:28:04,676
tego rodzaju obraz świata, że jesteśmy
zanurzeni w symulacji.

475
00:28:04,676 --> 00:28:08,176
Już samo to, że wykombinowaliśmy i to
jakiś czas temu,

476
00:28:08,176 --> 00:28:11,096
jak usiłowałem opowiedzieć,

477
00:28:11,096 --> 00:28:14,576
wykombinowaliśmy jako gatunek tego rodzaju

478
00:28:16,156 --> 00:28:19,376
koncepcje, to świadczy o tym, że umysły

479
00:28:19,376 --> 00:28:22,156
mamy całkiem sprawne.

480
00:28:22,156 --> 00:28:23,556
Natomiast

481
00:28:25,796 --> 00:28:29,276
jeszcze odwołując się na chwilę, tych
śladów

482
00:28:29,276 --> 00:28:32,756
Matrixu czy tego, co rozumiemy pod
pojęciem Matrixu,

483
00:28:32,756 --> 00:28:36,075
możemy szukać na przykład, jak się bardzo
uprzemy, to

484
00:28:36,076 --> 00:28:39,456
nawet u Platona. Przecież jego obraz
świata z

485
00:28:39,456 --> 00:28:42,816
tym, że cały nasz świat, który uważamy za

486
00:28:42,816 --> 00:28:45,776
realny, według Platona jest tylko

487
00:28:45,776 --> 00:28:49,256
niedoskonałym odbiciem prawdziwego świata,
prawdziwego świata

488
00:28:49,256 --> 00:28:52,516
idei, gdzie wszystkie przedmioty są
prawdziwe. Te nasze

489
00:28:52,516 --> 00:28:55,636
przedmioty to są tylko cienie na ścianie
jaskini.

490
00:28:57,936 --> 00:29:01,216
Nie róbmy krótkiego kursu filozofii.
Natomiast

491
00:29:01,216 --> 00:29:04,736
uświadommy sobie, że to był problem i jest
to problem

492
00:29:04,736 --> 00:29:08,196
w dalszym ciągu taki filozoficzny. Wrócę
na chwilę

493
00:29:08,196 --> 00:29:11,716
też do Kartezjusza. Otóż Kartezjusz można
by tę myśl ciągnąć w

494
00:29:11,716 --> 00:29:14,206
taki sposób, że ktoś powie:

495
00:29:14,206 --> 00:29:17,036
„Skoro nic nie potrafimy

496
00:29:17,036 --> 00:29:20,576
stwierdzić na pewno”. Kartezjusz ratował
się

497
00:29:20,576 --> 00:29:24,056
tym pojęciem, że jedno, co możemy
powiedzieć,

498
00:29:24,056 --> 00:29:27,016
to to, że istniejemy.

499
00:29:27,016 --> 00:29:29,396
Myślę, więc jestem.

500
00:29:29,396 --> 00:29:32,756
Sławne powiedzenie i w jakiś

501
00:29:32,756 --> 00:29:36,876
sposób wydaje się prawdziwe. Zatem skoro
mogę myśleć,

502
00:29:36,876 --> 00:29:40,116
zatem muszę istnieć. Jak się później
okazało,

503
00:29:40,176 --> 00:29:42,956
wcale też nie takie oczywiste, bo
oczywiście

504
00:29:42,956 --> 00:29:46,496
nie byłoby filozofii, gdyby nie pojawił
się następny

505
00:29:46,496 --> 00:29:49,896
filozof, który by nie wykombinował, że
może wcale tak nie jest. Może to

506
00:29:49,896 --> 00:29:53,376
wcale nie jest takie oczywiste, że to, że
myślę, to oznacza,

507
00:29:53,376 --> 00:29:56,516
że jestem. A może jestem tylko konstrukcją
w jakimś

508
00:29:56,516 --> 00:29:59,476
większym umyśle, w umyśle Boga i tak

509
00:29:59,476 --> 00:30:02,496
naprawdę nawet to, że

510
00:30:02,496 --> 00:30:04,956
kombinuję, to, że myślę, to tak naprawdę

511
00:30:04,956 --> 00:30:06,586
jest

512
00:30:07,856 --> 00:30:11,336
sztuczna inteligencja albo coś w rodzaju

513
00:30:11,336 --> 00:30:14,676
takiej inteligencji, z którą mamy tu
cudzysłów

514
00:30:14,676 --> 00:30:17,676
oczywiście przysłowie „inteligencja”,
tylko taka bardziej

515
00:30:17,676 --> 00:30:20,956
zaawansowana w tej symulacji, taka
sztuczna inteligencja,

516
00:30:20,956 --> 00:30:24,436
dzięki której na przykład w grach
komputerowych, w które my

517
00:30:24,436 --> 00:30:27,936
gramy, te postacie nie zachowują się

518
00:30:27,936 --> 00:30:30,796
jak zombie, tylko wykazują jakieś

519
00:30:30,796 --> 00:30:32,996
minimum cudzysłów „inteligencji”.

520
00:30:34,616 --> 00:30:38,576
Można i tak kombinować. Tym bardziej, że
te rozważania na temat

521
00:30:38,636 --> 00:30:42,116
rzeczywistości poszły nawet tak daleko, że

522
00:30:42,116 --> 00:30:45,636
ktoś zapytał: „No dobrze, ale przecież
mamy wspomnienia.

523
00:30:45,636 --> 00:30:48,996
Jak możemy kwestionować to, że w ogóle
istniejemy,

524
00:30:48,996 --> 00:30:52,056
skoro mamy wspomnienia?”. I tu jest
odpowiedź znowu: a kto nam

525
00:30:52,056 --> 00:30:55,596
zagwarantuje, że my jako my

526
00:30:55,596 --> 00:30:59,036
oraz nasze wspomnienia nie powstały dwie
minuty temu? Że nasze

527
00:30:59,036 --> 00:31:02,596
wspomnienia są taką samą fikcją jak cały
nasz świat,

528
00:31:02,596 --> 00:31:05,936
że nasza audycja trwa w tej chwili mniej
więcej

529
00:31:05,936 --> 00:31:09,480
40 minut.Ale tak naprawdę my powstaliśmy
dwie minuty

530
00:31:09,480 --> 00:31:12,680
temu i w związku z tym te 38

531
00:31:12,680 --> 00:31:16,200
minut, początkowe 38

532
00:31:16,200 --> 00:31:19,580
minut to tak naprawdę znowu jest wytwór
symulacyjny. Nic

533
00:31:19,580 --> 00:31:22,860
takiego nie miało miejsca. I tak dalej.
Możemy brnąć w tego rodzaju

534
00:31:22,860 --> 00:31:26,240
rozważania. Zresztą filozofowie robili to
przez

535
00:31:26,240 --> 00:31:29,760
kilka tysięcy lat, a jak skrócimy okres do
Kartezjusza, to i

536
00:31:29,760 --> 00:31:33,260
tak mamy kilkaset lat tego rodzaju
rozważań. W związku z tym

537
00:31:34,300 --> 00:31:35,940
warto sobie po prostu uświadomić.

538
00:31:37,940 --> 00:31:40,540
Stajemy w takim przypadku przed murem i to
staram się

539
00:31:40,540 --> 00:31:44,140
zarysować, bo to, co mówili sceptycy, że

540
00:31:44,140 --> 00:31:47,600
zmysły nas oszukują, to, co starał się
mówić

541
00:31:47,600 --> 00:31:50,240
Kartezjusz i częściowo jego

542
00:31:50,240 --> 00:31:53,360
następcy, którzy na przykład tak jak

543
00:31:53,360 --> 00:31:56,810
Berkeley wychodzili z zupełnie innych
założeń. Berkeley tak

544
00:31:56,810 --> 00:31:59,480
naprawdę był zafascynowany

545
00:31:59,480 --> 00:32:02,440
empiryzmem na początku. Gdzieś tam

546
00:32:02,440 --> 00:32:05,800
nawiązywał do Johna Locke'a i

547
00:32:07,000 --> 00:32:10,040
możemy świat poznawać jak najbardziej, ale
jak zaczął konsekwentnie

548
00:32:10,040 --> 00:32:13,540
drążyć problem, się okazało,

549
00:32:13,540 --> 00:32:16,779
że tak naprawdę z tej empirii to niewiele

550
00:32:16,780 --> 00:32:20,440
zostaje. Jak będziemy to wszystko
rozkładać na czynniki pierwsze, to się
okaże,

551
00:32:20,440 --> 00:32:23,960
że jak bardzo wierzymy, że świat wokół nas
jest prawdziwy, to tak

552
00:32:23,960 --> 00:32:27,260
będziemy przyjmować, że wszystko jest
empiryczne. Ale jeśli zaczniemy pewne

553
00:32:27,260 --> 00:32:30,640
rzeczy kwestionować, to się nagle okaże,
że niczego nie możemy

554
00:32:30,640 --> 00:32:34,120
powiedzieć na pewno. I to było przez długi
czas

555
00:32:34,120 --> 00:32:37,420
wkurzające dla większości filozofów.
Dzisiaj myślę, że

556
00:32:37,420 --> 00:32:40,680
filozofia się tym przestała zajmować. W
każdym razie

557
00:32:40,680 --> 00:32:44,020
ten główny nurt przestał się tym zajmować,
bo znowu

558
00:32:44,020 --> 00:32:47,020
filozofowie po części podzielili się na te
grupy,

559
00:32:47,020 --> 00:32:50,400
które doszły do wniosku, że to w ogóle nie
jest żaden problem,

560
00:32:50,400 --> 00:32:54,220
a są też tacy, którzy uważają, że to jest
problem podstawowy.

561
00:32:54,220 --> 00:32:57,620
Jak to w filozofii zawsze, filozofia
zawsze była nauką, w

562
00:32:57,620 --> 00:33:01,279
której jak było dwóch filozofów, to
musiało mieć

563
00:33:01,280 --> 00:33:04,340
trzy poglądy, a jeszcze w dodatku musiało
je skonfrontować i

564
00:33:04,340 --> 00:33:08,460
pokłócić się między sobą i śmiertelnie
obrazić.

565
00:33:08,460 --> 00:33:11,520
Tak to mniej więcej wygląda, ale

566
00:33:11,520 --> 00:33:14,860
pokazuje, że

567
00:33:14,860 --> 00:33:18,160
problem był dostrzegany. Problem tego,

568
00:33:18,160 --> 00:33:21,620
że nam się tylko wydaje,

569
00:33:21,620 --> 00:33:25,040
że nasz świat jest poznawalny. Ja rozumiem
w tym momencie wszystkich,

570
00:33:25,040 --> 00:33:27,780
którzy pukają się w czoło i mówią: „No jak
to? Przecież jak się

571
00:33:27,780 --> 00:33:31,149
pukam w czoło, to czuję, że ten palec
dotyka mojego czoła. W

572
00:33:31,149 --> 00:33:34,460
związku z czym, co Żelkowski tu opowiada o
jakichś takich

573
00:33:34,460 --> 00:33:37,400
pierdołach, za przeproszeniem, że nasz
świat jest

574
00:33:37,400 --> 00:33:40,080
niepoznawalny, a wszystko jest symulacją.
Przecież czuję”.

575
00:33:41,560 --> 00:33:44,580
I tu odwołam się, zrobię taki myk
najprostszy jaki można.

576
00:33:45,780 --> 00:33:49,160
Na to pytanie chyba najprościej jednak i
najbardziej

577
00:33:49,160 --> 00:33:51,660
obrazowo odpowiada film „Matrix”.

578
00:33:53,500 --> 00:33:57,020
Myślę, że pierwsza część najlepiej, ale
pozostałe

579
00:33:57,020 --> 00:33:59,840
doprecyzowują pewne zagadnienia i

580
00:34:01,580 --> 00:34:04,660
tak naprawdę, jeśli znowu pomyślimy o
filozofii

581
00:34:04,660 --> 00:34:06,360
Berkeleya, to

582
00:34:08,540 --> 00:34:11,320
myślę, że twórcy, nie wiem, czy twórcy

583
00:34:12,680 --> 00:34:15,920
Matrixa, bracia, czy też w tej chwili

584
00:34:15,920 --> 00:34:19,399
siostry Wachowskie korzystały

585
00:34:19,400 --> 00:34:23,020
z tej filozofii, ale myślę, że
przynajmniej doradcy albo

586
00:34:23,020 --> 00:34:26,100
ludzie, którzy ten scenariusz w jakiś tam
sposób

587
00:34:26,100 --> 00:34:28,980
współtworzyli, musieli być pod pewnym

588
00:34:31,280 --> 00:34:34,760
urokiem tej filozofii Berkeleya. To na
razie

589
00:34:34,760 --> 00:34:38,100
chyba tyle. Dziękuję. Marku, jest jeszcze
taka jedna sprawa,

590
00:34:38,100 --> 00:34:41,560
bo wiele osób, które nas słuchają, pewnie
się zapyta: „No dobra, ale gdzie tu

591
00:34:41,560 --> 00:34:44,920
jest miejsce na kosmitów? To są debaty
ufologiczne”. To

592
00:34:44,960 --> 00:34:48,400
też szybka odpowiedź. Ta hipoteza
symulacji pokazuje

593
00:34:48,400 --> 00:34:51,620
nam, że jesteśmy w zasadzie jako ludzie na

594
00:34:51,620 --> 00:34:54,920
obecnym stopniu rozwoju w bardzo

595
00:34:54,920 --> 00:34:58,180
niedobrym punkcie. To znaczy my
pretendujemy

596
00:34:58,180 --> 00:35:01,380
do takiego

597
00:35:01,380 --> 00:35:04,680
gatunku, który wie wszystko o kosmosie,
który stara się zaglądać w

598
00:35:04,680 --> 00:35:07,980
najdalsze galaktyki. Natomiast okazuje się
z

599
00:35:07,980 --> 00:35:11,060
drugiej strony, że nasze

600
00:35:11,060 --> 00:35:14,180
poznanie jest strasznie ograniczone, bo
nagle może się okazać, że

601
00:35:15,620 --> 00:35:19,340
istnieją rasy lub gatunki. Bo to też

602
00:35:19,340 --> 00:35:22,760
często macie pretensje, że

603
00:35:22,760 --> 00:35:26,179
mieszamy te dwa terminy, że istnieją takie

604
00:35:26,179 --> 00:35:29,160
istoty, które są w zasadzie w stanie
zrobić wszystko.

605
00:35:30,300 --> 00:35:33,160
Na tym którymś stopniu skali Kardaszewa, o
którym żeś mówił lub

606
00:35:33,160 --> 00:35:36,140
Kardasiowa, jak niektórzy twierdzą, są

607
00:35:37,880 --> 00:35:41,380
miejsca. W zasadzie to jest miejsce
trzecie w

608
00:35:41,380 --> 00:35:44,840
oryginalnej skali Kardaszewa, tudzież
miejsce odległe w tej

609
00:35:44,840 --> 00:35:47,500
skali modyfikowanej, gdzie jest w zasadzie
możliwe

610
00:35:47,500 --> 00:35:50,740
wszystko. I my żyjąc na

611
00:35:50,740 --> 00:35:53,699
planecie Ziemia, de facto nie możemy być
niczego

612
00:35:53,700 --> 00:35:57,020
pewni. Okazuje się, że Marku, po tylu
setkach

613
00:35:58,780 --> 00:36:02,040
lat fizycy, może chociaż w takiej

614
00:36:02,040 --> 00:36:05,420
skrajnej formie, już poruszający się po
tych obrzeżach fizyki,

615
00:36:05,420 --> 00:36:08,700
potwierdzają nagle to, co mówią

616
00:36:08,700 --> 00:36:12,200
sceptycy, co mówią często filozoficzne
paradoksy

617
00:36:12,200 --> 00:36:15,440
stworzone przed laty. Ale

618
00:36:15,440 --> 00:36:18,920
okazuje się, że cała dyskusja o tym, czy
żyjemy w

619
00:36:18,920 --> 00:36:22,500
symulacji stworzonej przez jakieś bardzo
zaawansowane istoty,

620
00:36:22,500 --> 00:36:25,920
ona się pojawiła w sumie kilka lat

621
00:36:25,920 --> 00:36:29,220
temu, ale tak naprawdę wywodzi się od
koncepcji, która gdzieś zaczęła się

622
00:36:29,220 --> 00:36:32,520
formować na przestrzeni XX i

623
00:36:32,520 --> 00:36:36,220
XXI wieku. I wtedy to

624
00:36:36,220 --> 00:36:38,220
szwedzki filozof Nick Bostrom

625
00:36:39,260 --> 00:36:42,680
pracujący w Anglii stworzył taką koncepcję
zwaną

626
00:36:42,680 --> 00:36:45,920
symulacją życia przodków. I od tego się
cała

627
00:36:45,920 --> 00:36:48,420
dyskusja zaczęła. Otóż Bostrom stwierdził,

628
00:36:48,420 --> 00:36:51,319
że są trzy

629
00:36:51,320 --> 00:36:54,800
możliwości. Jedna z tych możliwości mówi,
że

630
00:36:54,800 --> 00:36:58,560
jeżeli są istoty bardzo zaawansowane,

631
00:36:58,560 --> 00:37:02,400
to one na pewnym stopniu rozwoju tworzą

632
00:37:02,400 --> 00:37:05,120
coś w rodzaju symulacji, które są
nieodróżnialne od

633
00:37:05,120 --> 00:37:09,648
rzeczywistości.Druga

634
00:37:09,648 --> 00:37:12,868
możliwość mówi, że skoro takie istoty są,
a jest to

635
00:37:12,868 --> 00:37:15,788
przecież możliwe z racji tego, że

636
00:37:15,788 --> 00:37:19,048
wszechświat jest taki wielki, to możemy
żyć w takiej

637
00:37:19,048 --> 00:37:21,068
symulacji i o tym nie wiedzieć. Trzecia
możliwość

638
00:37:22,288 --> 00:37:24,827
była bardziej pesymistyczna. Mówiła,

639
00:37:24,828 --> 00:37:27,368
że na wysokim stopniu rozwoju

640
00:37:29,788 --> 00:37:33,208
te istoty mogą albo nie dysponować takimi
zdolnościami, albo po prostu nie

641
00:37:33,208 --> 00:37:36,488
dotrwać do takiego punktu, albo też
jeszcze, o czym

642
00:37:36,488 --> 00:37:38,768
nie mówi już Bostrom, ale mówią

643
00:37:40,388 --> 00:37:43,648
inni kosmolodzy, to my jesteśmy

644
00:37:43,648 --> 00:37:46,768
najstarszą rasą, gatunkiem

645
00:37:46,768 --> 00:37:50,248
inteligentnym w kosmosie i dopiero
inteligencja w

646
00:37:50,248 --> 00:37:53,368
kosmosie się rodzi. To wszystko może się
wam wydawać

647
00:37:53,368 --> 00:37:56,788
bardzo skomplikowane i zagmatwane, bo

648
00:37:56,788 --> 00:38:00,788
takim de facto jest. Natomiast jest

649
00:38:00,788 --> 00:38:03,968
faktem, że koncepcja symulacji

650
00:38:03,968 --> 00:38:07,388
mówiąca o tym, że ktoś nas zaprojektował i
w czyimś

651
00:38:07,388 --> 00:38:11,148
komputerze lub też superkomputerze żyjemy,

652
00:38:11,148 --> 00:38:14,608
przynajmniej ta dyskusja wzięła się od

653
00:38:14,608 --> 00:38:18,428
tego Nicka lub Nicka Bostroma.

654
00:38:18,428 --> 00:38:21,868
Teraz pytanie,

655
00:38:21,868 --> 00:38:25,367
Marku, czy on sam nie

656
00:38:25,368 --> 00:38:28,348
stworzył pewnego rodzaju paradoksu

657
00:38:28,348 --> 00:38:29,768
myślowego? W

658
00:38:32,588 --> 00:38:36,168
zasadzie zadaję ci to samo pytanie co
przed chwilą, ale czy w tym, co mówi
Bostrom,

659
00:38:36,168 --> 00:38:39,308
jest miejsce na fizykę, na naukę, na
jakąkolwiek

660
00:38:39,308 --> 00:38:41,748
weryfikację? Bo on mówi, że możemy żyć w
tej

661
00:38:41,748 --> 00:38:45,248
symulacji. Natomiast okazuje się, że nawet

662
00:38:45,248 --> 00:38:48,708
jeżeli w niej żyjemy, to jesteśmy
całkowicie bezradni

663
00:38:48,708 --> 00:38:51,828
wobec naszych twórców. I drugie pytanie,
Marku,

664
00:38:51,828 --> 00:38:55,367
czy my poprzez te wszystkie rozważania o

665
00:38:55,368 --> 00:38:59,148
cywilizacjach wyższego rzędu, o skali
Kardasiewa,

666
00:38:59,148 --> 00:39:02,468
nie stawiamy się też w takiej troszeczkę
przegranej pozycji

667
00:39:02,468 --> 00:39:05,848
jako istot, które są w zasadzie tylko w
stanie

668
00:39:05,848 --> 00:39:09,168
obserwować pięty Boga od

669
00:39:09,168 --> 00:39:12,708
dołu? Tak że my nigdy być może nie

670
00:39:12,708 --> 00:39:15,748
poznamy nie tylko prawdziwej natury

671
00:39:15,748 --> 00:39:18,948
rzeczywistości, ale może nawet nie
odpowiemy na

672
00:39:18,948 --> 00:39:22,808
pytanie, kto nas stworzył. Bo patrząc na

673
00:39:22,808 --> 00:39:26,088
te mnożące się hipotezy na temat tego,
skąd pochodzi

674
00:39:26,088 --> 00:39:29,068
człowiek, jak powstał i te

675
00:39:29,068 --> 00:39:32,248
wszystkie hipotezy, powiedzmy
alternatywne, które mówią, że

676
00:39:32,248 --> 00:39:35,748
zostaliśmy stworzeni de facto przez kogoś,

677
00:39:35,748 --> 00:39:38,848
okazuje się, że nagle robi się nam
straszny zamęt, straszny

678
00:39:38,848 --> 00:39:42,148
galimatias i my nie potrafimy nawet

679
00:39:42,148 --> 00:39:45,408
znaleźć tak naprawdę wbrew temu, co mówi
nauka,

680
00:39:45,408 --> 00:39:48,648
żadnego gruntu stałego, który byłby pewny.

681
00:39:51,008 --> 00:39:53,908
O kurde, wróciliśmy do Kartezjusza. Nie ma
na świecie

682
00:39:53,908 --> 00:39:56,688
żadnej pewnej rzeczy.

683
00:39:56,688 --> 00:40:00,088
Dokładnie tak. Ja powiem jeszcze jedną
rzecz,

684
00:40:00,088 --> 00:40:03,248
tylko na początek zdeklaruję, że ponieważ
nie prowadzimy audycji

685
00:40:03,248 --> 00:40:06,748
biologicznej i te zarzuty, że my mieszamy

686
00:40:06,748 --> 00:40:09,908
rasę z gatunkiem, jeśli byśmy prowadzili

687
00:40:09,908 --> 00:40:12,968
audycję biologiczną i poruszali się w tym

688
00:40:12,968 --> 00:40:15,608
obszarze, to rzeczywiście zarzuty byłyby
jak

689
00:40:15,608 --> 00:40:19,128
najbardziej celne. Natomiast

690
00:40:19,128 --> 00:40:22,168
zwrócę tylko uwagę, że my poruszamy się po
nieco szerszym

691
00:40:22,168 --> 00:40:25,508
obszarze. Zahaczamy jednak, czy też mamy

692
00:40:25,508 --> 00:40:28,988
pole rażenia na całą kulturę. Może nie na
całą, ale na sporą część

693
00:40:28,988 --> 00:40:32,328
tej kultury. W związku z tym zwrócę tylko
uwagę,

694
00:40:32,328 --> 00:40:35,408
że ponieważ często odwołujemy się, a
przynajmniej ja, do

695
00:40:35,408 --> 00:40:38,648
fantastyki naukowej, to różne

696
00:40:38,648 --> 00:40:40,448
obszary naszej wiedzy, naszej

697
00:40:41,868 --> 00:40:44,068
rzeczywistości posługują się jednak

698
00:40:45,788 --> 00:40:49,208
swoistym językiem. I konia z rzędem temu,

699
00:40:49,208 --> 00:40:51,548
kto zaprzeczy, że

700
00:40:52,828 --> 00:40:56,928
na przykład w filmie „Star Trek”

701
00:40:56,928 --> 00:41:00,408
jednak ludzie oraz inne istoty

702
00:41:00,408 --> 00:41:04,308
w kosmosie określone są słowem „rasa”.

703
00:41:04,308 --> 00:41:07,718
Tak. I to jest dość łatwe do wytłumaczenia
z prostego powodu.

704
00:41:07,718 --> 00:41:11,168
No nie, ale- Takiego ufologicznego. Bo

705
00:41:11,168 --> 00:41:14,548
wiesz, jeżeli my patrzymy na doniesienia
ufologiczne, tam się nagle

706
00:41:14,548 --> 00:41:17,268
okazuje, że wszyscy kosmici,

707
00:41:17,268 --> 00:41:20,768
większość jest podobna do nas. Nawet
szaracy

708
00:41:20,768 --> 00:41:23,008
to w zasadzie są ludzie, tylko trochę
inni.

709
00:41:24,308 --> 00:41:27,767
Z tego punktu widzenia, tego
ufologicznego, to my jesteśmy rasą,

710
00:41:27,767 --> 00:41:30,888
bo wygląda na to. Oczywiście podkreślam
cały czas, że chodzi o

711
00:41:30,888 --> 00:41:34,248
doniesienia ufologiczne, nie analizy

712
00:41:34,248 --> 00:41:37,538
astrobiologiczne. Z tego ufologicznego
punktu

713
00:41:37,538 --> 00:41:40,948
widzenia w świecie, we wszechświecie,
gdzie wszyscy

714
00:41:40,948 --> 00:41:43,848
są humanoidalni i wyszli z jednej matrycy,
to my

715
00:41:43,848 --> 00:41:46,828
jesteśmy rasą.

716
00:41:48,588 --> 00:41:51,848
No tak. Dlatego

717
00:41:51,848 --> 00:41:55,368
słuchacz z jakiejś tam audycji chyba
sprzed dwóch

718
00:41:55,368 --> 00:41:58,828
tygodni o tyle miał rację, jak już
powiedziałem na początku,

719
00:41:58,828 --> 00:42:01,908
że gdybyśmy tutaj rozważali

720
00:42:03,128 --> 00:42:06,448
sprawy na gruncie biologii, to

721
00:42:06,448 --> 00:42:09,908
rzeczywiście faux pas byłoby spore.
Natomiast zwracam

722
00:42:09,908 --> 00:42:12,208
uwagę, że język

723
00:42:12,208 --> 00:42:15,528
nauk szczegółowych

724
00:42:15,528 --> 00:42:16,888
bywa czasami jednak

725
00:42:18,788 --> 00:42:21,788
bardziej rozwijany przez tak zwaną
rzeczywistość. Ale

726
00:42:21,788 --> 00:42:25,248
zostawmy tę sprawę. Rzeczywiście ja cały
czas od

727
00:42:25,248 --> 00:42:27,648
początku dzisiejszej audycji mówię o tym,
że

728
00:42:28,788 --> 00:42:31,968
ja wyznaję taki pogląd bardzo sceptyczny,

729
00:42:33,388 --> 00:42:34,988
skoro już dzisiaj o sceptykach mówimy,

730
00:42:37,508 --> 00:42:40,648
mówiący o tym, że jeśli tak jest, że

731
00:42:40,648 --> 00:42:44,118
jesteśmy w symulacji,

732
00:42:45,208 --> 00:42:48,128
mieszkamy w symulacji, istniejemy w
symulacji,

733
00:42:49,228 --> 00:42:52,788
to nie ma takiej możliwości, żebyśmy
odkryli

734
00:42:52,788 --> 00:42:56,248
to. Nie ma, po prostu. Bawmy

735
00:42:56,248 --> 00:42:59,788
się logicznie

736
00:42:59,788 --> 00:43:02,667
albo nielogicznie. Nie ma takiej
możliwości.

737
00:43:02,668 --> 00:43:05,768
Natomiast tak jak

738
00:43:05,768 --> 00:43:09,287
powiedziałem, nasz mózg, ewentualnie nasz

739
00:43:09,288 --> 00:43:10,788
umysł może,

740
00:43:13,028 --> 00:43:16,388
będąc w tej symulacji, zrobić symulację i
wyobrazić sobie

741
00:43:16,388 --> 00:43:17,048
tego rodzaju

742
00:43:19,068 --> 00:43:20,528
sytuacje

743
00:43:20,528 --> 00:43:23,864
iMyślę, że

744
00:43:23,864 --> 00:43:27,324
jedynym dowodem na to,

745
00:43:27,324 --> 00:43:30,404
że żyjemy w symulacji byłoby to, gdyby

746
00:43:30,404 --> 00:43:34,464
twórca owej gry, twórca owej symulacji

747
00:43:34,464 --> 00:43:37,924
zdecydował się na to, żeby się z

748
00:43:37,924 --> 00:43:41,864
nami skontaktować. Ale to miałoby trochę
taki wymiar, jakby

749
00:43:41,864 --> 00:43:45,424
Bóg usiłował się z nami skontaktować albo
jakbyśmy my,

750
00:43:45,424 --> 00:43:47,084
grając w swoją ulubioną grę,

751
00:43:47,084 --> 00:43:50,684
jakąkolwiek, w „Wiedźmina” chociażby,

752
00:43:50,684 --> 00:43:54,164
nagle wpłynęli do tego komputera i

753
00:43:54,164 --> 00:43:57,114
zaczęli z tym wiedźminem gadać i tłumaczyć
mu, że:

754
00:43:57,114 --> 00:44:00,924
„Stary, tak naprawdę twój świat jest
wykreowany.

755
00:44:00,924 --> 00:44:04,784
Zupełnie inaczej wygląda. Musiałbym ci
zacząć od tego wytłumaczyć,

756
00:44:04,784 --> 00:44:07,824
co to jest komputer”. Ktoś, kto zna

757
00:44:07,824 --> 00:44:11,344
sytuację- Kim byłby dla niego Sapkowski w
takim razie? Też by był

758
00:44:11,344 --> 00:44:15,044
Bóg wyższego rzędu, tak? Tak, ale już

759
00:44:15,044 --> 00:44:17,764
kwestia tego, żeby mu wytłumaczyć, czym
jest komputer, w

760
00:44:17,764 --> 00:44:20,984
którego trzewiach on żyje tak

761
00:44:20,984 --> 00:44:24,344
naprawdę, to naprawdę byłby spory problem.

762
00:44:24,344 --> 00:44:27,834
Myślę, że każdy, kto zna świat
„Wiedźmina”,

763
00:44:28,964 --> 00:44:32,244
już tu, na tym podstawowym poziomie, a
więc

764
00:44:32,244 --> 00:44:35,664
takim najprostszym, że trzeba komuś
wytłumaczyć prostą

765
00:44:35,664 --> 00:44:38,224
rzecz, że żyje w środku czegoś. Ale czego?

766
00:44:39,544 --> 00:44:43,124
Dobrze, przeskoczmy. W takim razie
wyobraźmy sobie jakąś grę,

767
00:44:43,124 --> 00:44:44,544
która się dzieje w bardziej

768
00:44:46,744 --> 00:44:50,024
cywilizowanym świecie, w jakichś
kosmicznych warunkach.

769
00:44:50,024 --> 00:44:52,064
Powiedzmy jakąś gwiezdnowojenną grę.

770
00:44:54,544 --> 00:44:57,944
Znowu wytłumaczyć tym ludziom, że żyją w
środku czegoś, czego

771
00:44:57,944 --> 00:45:01,404
używają na co dzień w komputerze, tylko
jakimś innym,

772
00:45:01,444 --> 00:45:04,884
bardziej rozbudowanym, to też wydawałoby

773
00:45:04,884 --> 00:45:07,564
się tym istotom, które żyją, szalone.

774
00:45:08,624 --> 00:45:11,884
Ale zauważmy, że to może my jesteśmy tymi
istotami i

775
00:45:11,884 --> 00:45:14,964
ktoś mógłby nam próbować wytłumaczyć, że
żyjemy wewnątrz

776
00:45:14,964 --> 00:45:18,464
symulacji. Ja sobie nie wyobrażam czegoś
takiego.

777
00:45:18,464 --> 00:45:21,264
Myślę, że bardzo trudne byłoby

778
00:45:21,264 --> 00:45:24,784
porozumienie nas z tymi istotami,

779
00:45:24,784 --> 00:45:28,044
z tą istotą. Oczywiście ta

780
00:45:28,044 --> 00:45:31,163
istota mogłaby się postarać i nam długo i
zawile tłumaczyć.

781
00:45:32,274 --> 00:45:35,504
Tylko ja nie wiem, czy to by się udało,
czy to

782
00:45:35,504 --> 00:45:38,324
miałoby szansę się udać. W związku z

783
00:45:38,324 --> 00:45:41,844
tym jestem nastawiony do

784
00:45:41,844 --> 00:45:45,164
tego, i od początku to mówię, myślę, że

785
00:45:46,484 --> 00:45:49,603
Musk jest bezpieczny. Jego pieniądze są

786
00:45:49,604 --> 00:45:52,844
bezpieczne. Nikt mu realnego

787
00:45:52,844 --> 00:45:56,204
dowodu nie da. Nie jesteśmy w

788
00:45:56,204 --> 00:46:00,444
stanie tego zrobić, bo przecież gdy ktoś
tworzy grę,

789
00:46:00,444 --> 00:46:03,914
to tworzy również, tu cudzysłów ogromny,

790
00:46:03,914 --> 00:46:07,664
tworzy również fizykę tej gry. Przecież

791
00:46:07,664 --> 00:46:09,164
w większości gier

792
00:46:10,884 --> 00:46:13,604
fizyka odpowiada tej fizyce, którą znamy,
która się

793
00:46:13,604 --> 00:46:16,924
toczy wokół nas, ma miejsce

794
00:46:16,924 --> 00:46:20,204
wokół nas. Czyli jeżeli rzucamy kamień w

795
00:46:20,204 --> 00:46:22,543
górę, to ten kamień spada i tak dalej.

796
00:46:22,744 --> 00:46:26,124
Podstawowe rzeczy. Ale równie dobrze
możemy sobie

797
00:46:26,124 --> 00:46:29,204
wyobrazić grę, w której człowiek

798
00:46:29,204 --> 00:46:32,624
unosiłby się gdzieś w przestworzach i
latał.

799
00:46:32,664 --> 00:46:36,964
Albo jeszcze jakieś inne szalone sytuacje.
Po prostu stworzymy

800
00:46:36,964 --> 00:46:40,224
taką grę i tak się będzie działo.

801
00:46:41,564 --> 00:46:45,024
Jak my później wytłumaczymy tym istotom,
gdybyśmy się z

802
00:46:45,024 --> 00:46:47,994
nimi kontaktowali, gdyby one miały
rzeczywiście świadomość,

803
00:46:47,994 --> 00:46:51,184
że fizyka wygląda zupełnie inaczej? Tylko

804
00:46:51,184 --> 00:46:54,684
my w takiej chwili szaleństwa dla swojej

805
00:46:54,684 --> 00:46:57,304
rozrywki stworzyliśmy fizykę zupełnie

806
00:46:57,304 --> 00:47:00,784
inną. Ja sobie tego po

807
00:47:00,784 --> 00:47:02,244
prostu nie wyobrażam. Myślę, że

808
00:47:05,364 --> 00:47:08,604
spokojnie możemy powiedzieć, że jeśli
żyjemy

809
00:47:08,604 --> 00:47:11,814
wewnątrz symulacji, to sobie to możemy
oczywiście wyobrazić, ale

810
00:47:13,004 --> 00:47:16,404
pewnych dowodów nie dostaniemy. Chyba, i
tu podkreślam

811
00:47:16,404 --> 00:47:19,334
jeszcze raz, chyba że twórcy, tu
cudzysłów,

812
00:47:19,334 --> 00:47:22,684
„gry” postanowią się z nami skontaktować.
Ale jak już

813
00:47:22,684 --> 00:47:25,904
powiedziałem, sam problem kontaktu wydaje
mi

814
00:47:25,904 --> 00:47:28,404
się też szalony.

815
00:47:30,164 --> 00:47:32,624
Jest jeszcze taka hipoteza, która mówi, że

816
00:47:32,684 --> 00:47:35,804
taką poszlaką mówiącą o tym, że żyjemy w

817
00:47:35,804 --> 00:47:38,964
symulacji, jest to, że jak powiedziałeś na
samym początku, nasza rzeczywistość jest

818
00:47:38,964 --> 00:47:42,064
troszeczkę- Niespójna ... niespójna.

819
00:47:42,064 --> 00:47:45,284
Weźmy samą mechanikę

820
00:47:45,284 --> 00:47:49,084
kwantową i zastosujmy ją do obiektów w
skali makro. Tak

821
00:47:49,084 --> 00:47:52,444
jest. Od kilkudziesięciu lat z

822
00:47:52,444 --> 00:47:56,004
hakiem trwa spór nad tym, dlaczego to, co
na górze,

823
00:47:56,004 --> 00:47:59,484
nie współgra z tym, co jest na dole, a z
drugiej strony tak idealnie

824
00:47:59,484 --> 00:48:02,564
współgra, że cały czas mamy w tym widoczny

825
00:48:02,564 --> 00:48:05,524
pewien stały wzorzec. Tutaj

826
00:48:05,524 --> 00:48:08,364
najczęściej powołuje się budowę atomu i na
przykład

827
00:48:09,644 --> 00:48:13,064
budowę Układu Słonecznego jako systemu

828
00:48:13,064 --> 00:48:16,134
słonecznego w wersji tej ogólnej.

829
00:48:18,984 --> 00:48:22,343
Czy w tym był wszystkim jakiś projektant?
Czy w tym wszystkim

830
00:48:22,344 --> 00:48:25,724
tkwi jakiś zamysł? Czy to wszystko po
prostu wymieszało się w

831
00:48:25,724 --> 00:48:29,004
wielkim słoiku, jakim jest wszechświat i
dało w

832
00:48:29,004 --> 00:48:32,144
miarę działający

833
00:48:32,144 --> 00:48:35,494
mechanizm z totalnego chaosu? Na te
pytania próbował

834
00:48:35,494 --> 00:48:38,944
odpowiedzieć właśnie Bostrom, między
innymi tworząc

835
00:48:38,944 --> 00:48:42,404
bardzo ciekawą koncepcję tak zwanej
symulacji życia przodków, o której

836
00:48:42,404 --> 00:48:45,764
za chwilę wspomnimy. Ale mówiłem jeszcze o
jednej sprawie. Otóż wiele

837
00:48:45,764 --> 00:48:49,104
osób twierdzi, że tak naprawdę dowodem na
to, że

838
00:48:49,104 --> 00:48:52,463
żyjemy w czyjejś kreacji, jest to, że ta
nasza rzeczywistość jest taka troszeczkę

839
00:48:52,464 --> 00:48:55,484
niespójna i że w tej

840
00:48:55,484 --> 00:48:58,064
tkaninie rzeczywistości zdarzają się
zjawiska,

841
00:48:58,064 --> 00:49:01,224
które nie powinny mieć

842
00:49:01,224 --> 00:49:04,784
miejsca, które nie powinny się zdarzyć, a
które jednak są. Mowa tu

843
00:49:04,784 --> 00:49:08,284
o wszystkich wydarzeniach anomalnych,
paranormalnych,

844
00:49:08,284 --> 00:49:11,304
nadprzyrodzonych, takich, które wykraczają

845
00:49:11,304 --> 00:49:14,824
poza spektrum codzienności. Tylko rodzi
się pytanie, czy jeżeli

846
00:49:14,824 --> 00:49:17,984
ktoś stworzyłby wszechświat w tym swoim

847
00:49:17,984 --> 00:49:20,864
komputerze, jeżeli jacyś obcy super
zaawansowani

848
00:49:20,864 --> 00:49:23,684
na 180. szczeblu skali

849
00:49:23,684 --> 00:49:27,204
Kardasziewa stworzyliby

850
00:49:27,204 --> 00:49:29,343
symulację wszechświata, to czy oni

851
00:49:29,404 --> 00:49:33,036
byZadawali sobie trud,

852
00:49:33,036 --> 00:49:35,636
żeby się z nami skontaktować. Oczywiście

853
00:49:36,936 --> 00:49:40,256
cały czas musimy mieć na uwadze to, że my
to

854
00:49:40,256 --> 00:49:43,775
oceniamy z perspektywy naszej jako ludzi.
Z

855
00:49:43,776 --> 00:49:46,876
naszej perspektywy człowiek, który zbuduje
makietę z klocków Lego,

856
00:49:46,876 --> 00:49:48,506
nie będzie gadał z ludzikiem,

857
00:49:50,596 --> 00:49:54,155
bo jest to głupie. Natomiast może na tych
wyższych

858
00:49:54,156 --> 00:49:57,856
szczeblach, gdzie już są

859
00:49:57,856 --> 00:50:01,076
tak zaawansowane istoty i tak zaawansowane
mechanizmy, które są w stanie

860
00:50:01,076 --> 00:50:03,516
tworzyć rzeczywistość, może jest to
możliwe.

861
00:50:03,516 --> 00:50:06,956
Może nawet nie sami twórcy muszą z nami
gadać.

862
00:50:06,956 --> 00:50:10,536
Może to sama symulacja z nami się
porozumiewa.

863
00:50:10,576 --> 00:50:14,116
Może to te algorytmy, które są wbudowane w

864
00:50:14,116 --> 00:50:17,596
tą symulację z nami rozmawiają. Przyjrzyj
się temu

865
00:50:17,596 --> 00:50:20,896
też z perspektywy tej gnostyckiej wizji
świata, która

866
00:50:20,896 --> 00:50:21,436
mówiła, że

867
00:50:21,436 --> 00:50:25,836
kosmos

868
00:50:25,836 --> 00:50:28,776
to jest twór

869
00:50:28,776 --> 00:50:32,156
cudownego Boga, ale tak naprawdę w tym

870
00:50:32,156 --> 00:50:35,816
kosmosie działają też mniejsi bogowie, te
mniejsze algorytmy,

871
00:50:35,816 --> 00:50:39,356
które za wiele rzeczy odpowiadają.
Oczywiście

872
00:50:39,356 --> 00:50:42,476
my brniemy cały czas w jakieś filozoficzne
rozważania, ale

873
00:50:42,476 --> 00:50:44,536
pamiętajmy, że

874
00:50:45,596 --> 00:50:47,496
Holender, nie da się tego wykluczyć.

875
00:50:49,076 --> 00:50:51,956
Niczego się nie da wykluczyć, nawet tego,
że

876
00:50:51,956 --> 00:50:55,836
nasze wszystkie dziwne rzeczy, które
dzieją się w świecie,

877
00:50:55,836 --> 00:50:59,286
zjawiska anomalne, ale też UFO i tak
dalej, i

878
00:51:00,616 --> 00:51:03,476
to, że nasz świat jest niespójny tak jak o
tym

879
00:51:03,476 --> 00:51:06,916
mówimy, pod względem pewnych wydarzeń,

880
00:51:06,916 --> 00:51:09,866
może być winą nie tylko twórców gry, ale
na przykład

881
00:51:11,756 --> 00:51:14,976
jakiegoś dalekiego odpowiednika wirusów

882
00:51:14,976 --> 00:51:18,735
komputerowych, które po prostu zakłócają
ten program, którym żyjemy

883
00:51:18,736 --> 00:51:21,956
i w związku z tym my mamy takie, a nie
inne obserwacje.

884
00:51:21,956 --> 00:51:24,876
Niezwykle dziwne, niezwykle czasami

885
00:51:26,376 --> 00:51:29,616
dyskusyjne. Równie dobrze to może być

886
00:51:29,616 --> 00:51:33,056
wirus, ale wyobraźmy sobie jeszcze inną
sytuację.

887
00:51:33,056 --> 00:51:36,576
Zadałeś pytanie, czy twórcy gry —

888
00:51:36,576 --> 00:51:39,916
to oczywiście jest pewne przybliżenie —
ale czy twórcy gry, twórcy

889
00:51:39,916 --> 00:51:43,276
rzeczywistości kontaktowaliby się z tymi
ludzikami, czyli z nami?

890
00:51:46,556 --> 00:51:50,056
Nie można tego wykluczyć, chociaż mówiąc
szczerze, trudno mi sobie to wyobrazić,

891
00:51:50,056 --> 00:51:53,816
bo o problemach, które by się pojawiły,
mówiłem wcześniej.

892
00:51:53,816 --> 00:51:57,256
Natomiast wyobraźmy sobie sytuację, w

893
00:51:57,256 --> 00:51:58,716
której twórcy gry

894
00:52:00,256 --> 00:52:04,276
schodziliby do poziomu gry. Po prostu

895
00:52:04,276 --> 00:52:07,796
na chwilę podłączali się do tej gry i
schodzili jako element tej

896
00:52:07,796 --> 00:52:10,636
gry. Może wśród nas żyją, chodzą,

897
00:52:10,636 --> 00:52:13,896
przechadzają się twórcy gry, którzy wpadli

898
00:52:13,896 --> 00:52:17,396
zobaczyć, jak tu jest w naszej
rzeczywistości. Może stąd się wzięły różne

899
00:52:17,396 --> 00:52:20,776
podania o bogach różnego rodzaju. Bo może
oni

900
00:52:20,776 --> 00:52:24,176
niektórzy mają rozbuchane ego i
postanowili tym

901
00:52:24,176 --> 00:52:27,616
światem porządzić. Ale równie dobrze mogą

902
00:52:27,616 --> 00:52:30,216
to być skromni obserwatorzy, którzy

903
00:52:30,216 --> 00:52:33,556
się po prostu tutaj przechadzają, patrzą

904
00:52:33,556 --> 00:52:36,436
sobie, a później wyłączają

905
00:52:36,436 --> 00:52:39,556
swoją obecność w tej

906
00:52:39,556 --> 00:52:41,276
symulacji i wracają przed komputer.

907
00:52:43,165 --> 00:52:44,696
Można snuć najdziksze

908
00:52:46,636 --> 00:52:49,436
teorie i właściwie wszystkie są gdzieś z

909
00:52:49,436 --> 00:52:52,716
pogranicza science fiction i

910
00:52:52,716 --> 00:52:55,635
tego, co sobie w ogóle możemy

911
00:52:55,636 --> 00:52:58,596
wyobrazić. Wszystko jest właściwie
logiczne i

912
00:52:58,596 --> 00:53:01,486
dopuszczalne, więc dlaczego nie?

913
00:53:01,486 --> 00:53:04,796
Może te wszystkie dziwne obserwacje, które

914
00:53:04,796 --> 00:53:08,296
mamy, dziwnych istot, które się pojawiają.
Ja wiem, tak

915
00:53:08,296 --> 00:53:12,476
pierwsze z brzegu: czarnookich dzieci,
jakichś

916
00:53:12,476 --> 00:53:13,756
dziwnych stworów,

917
00:53:14,776 --> 00:53:17,876
wszystkie nasze

918
00:53:17,876 --> 00:53:21,156
podania, jakieś dziwne

919
00:53:21,156 --> 00:53:24,896
zwierzęta, dziwni ludzie,

920
00:53:24,896 --> 00:53:28,176
dziwnie wyglądający, o dziwnej skórze i
tak dalej.

921
00:53:29,256 --> 00:53:32,756
Każdy sobie znajdzie w swojej pamięci
różne dziwne

922
00:53:32,756 --> 00:53:35,956
wydarzenia, o których relacjonują kroniki

923
00:53:35,956 --> 00:53:39,396
historyczne i nie tylko. Może to wszystko
to

924
00:53:39,396 --> 00:53:43,136
są echa tego wszystkiego,

925
00:53:43,136 --> 00:53:46,356
co się wokół nas dzieje, a właściwie nie
tyle wokół nas, co jest

926
00:53:46,356 --> 00:53:49,575
kreowane gdzieś na wyższym poziomie. A

927
00:53:49,575 --> 00:53:52,716
zatem my naprawdę dzisiaj poruszamy taki
temat,

928
00:53:52,716 --> 00:53:55,836
który z

929
00:53:55,836 --> 00:53:58,736
racji swojej ogólności i z racji tego, że
jest taki

930
00:53:58,736 --> 00:54:02,556
totalny, czyli na

931
00:54:02,556 --> 00:54:05,916
pewno mówi o całości naszej
rzeczywistości, to być

932
00:54:05,916 --> 00:54:09,316
może ten temat, kiedy przyjmiemy, że jest

933
00:54:09,316 --> 00:54:12,476
prawdą, po prostu opisuje nam

934
00:54:12,476 --> 00:54:14,456
zjawiska, o których dyskutujemy od wielu

935
00:54:16,276 --> 00:54:19,676
audycji zatytułowanych „Debaty
ufologiczne”.

936
00:54:19,676 --> 00:54:21,496
Może to jest wyjaśnienie.

937
00:54:23,136 --> 00:54:26,246
W zasadzie nie możemy wykluczyć,

938
00:54:26,246 --> 00:54:29,556
że zjawiska, o których mówimy przez tak

939
00:54:29,556 --> 00:54:32,936
długi czas, nie mają wcale podłoża
pozaziemskiego ani

940
00:54:32,936 --> 00:54:36,655
jakiegoś anomalnego, ale całkiem inne.

941
00:54:36,656 --> 00:54:40,136
To jest bardzo prawdopodobne, bym
powiedział, bo my za

942
00:54:40,136 --> 00:54:43,636
bardzo przystajemy na wielu polach do

943
00:54:43,676 --> 00:54:47,156
hipotez, które są albo

944
00:54:47,156 --> 00:54:48,736
wytworem

945
00:54:48,736 --> 00:54:50,916
wieków,

946
00:54:52,276 --> 00:54:55,736
są efektem funkcjonowania nauki, są

947
00:54:57,596 --> 00:55:00,736
wypadową naszego myślenia. I my czasami

948
00:55:00,736 --> 00:55:03,736
stawiamy się w centrum tego wszystkiego i

949
00:55:03,736 --> 00:55:07,116
rozpatrujemy wszystko przez nasz pryzmat.
A może właśnie nie o to

950
00:55:07,116 --> 00:55:10,376
chodzi? Ale jeszcze taka jedna sprawa,
Marku, bo

951
00:55:10,376 --> 00:55:13,476
my opowiadamy tutaj o bardzo różnych

952
00:55:13,476 --> 00:55:16,956
możliwościach. Jedną z nich jest ta

953
00:55:16,956 --> 00:55:20,196
hipoteza Bostroma, która mówi, że w

954
00:55:20,196 --> 00:55:23,176
bardzo odległej przyszłości istnieją

955
00:55:23,176 --> 00:55:26,416
ludzie, istnieje homo sapiens,

956
00:55:26,416 --> 00:55:29,656
który dysponuje tak zaawansowaną

957
00:55:29,656 --> 00:55:32,596
techniką, że jest w stanie tworzyć
symulacje będące

958
00:55:32,596 --> 00:55:36,012
nieodróżnialne od rzeczywistości.I on

959
00:55:36,012 --> 00:55:39,692
powołał tę hipotezę symulacji życia
przodków.

960
00:55:39,692 --> 00:55:41,032
Bostrom stwierdził, że

961
00:55:42,352 --> 00:55:45,272
jesteśmy mieszkańcami świata

962
00:55:45,312 --> 00:55:48,852
wykreowanego przez naszych dalekich
potomków, którzy chcieli

963
00:55:48,852 --> 00:55:52,312
jeszcze raz puścić w ruch machinę
stworzenia i sprawdzić,

964
00:55:52,312 --> 00:55:55,372
jak żyli ich przodkowie w odległych

965
00:55:55,372 --> 00:55:58,731
wiekach. Ta hipoteza, szczerze ci powiem,
z mojej

966
00:55:58,732 --> 00:56:02,092
perspektywy jest jeszcze dziwniejsza niż

967
00:56:02,092 --> 00:56:05,892
hipoteza symulacji z jakimś

968
00:56:05,892 --> 00:56:09,532
odległym demiurgiem w ogóle, gdyż

969
00:56:09,532 --> 00:56:12,852
wydaje się totalnym eksperymentem
filozoficznym.

970
00:56:13,892 --> 00:56:17,112
Zupełnie oczywiście nieweryfikowalnym, ale
też

971
00:56:17,112 --> 00:56:20,592
troszeczkę naciąganym, bo oto okazuje się,
że

972
00:56:20,592 --> 00:56:24,092
jakaś rasa stworzyła cały kosmos

973
00:56:24,092 --> 00:56:27,452
tylko po to, żeby obserwować samych

974
00:56:27,452 --> 00:56:30,732
siebie. Czy taka symulacja, w której są

975
00:56:30,732 --> 00:56:33,901
miliony wypadowych, jest stworzony cały
wszechświat od

976
00:56:33,901 --> 00:56:37,432
samego Big Bangu tylko po to, żeby

977
00:56:37,432 --> 00:56:40,892
coś zilustrować jeszcze raz i zobaczyć,

978
00:56:40,892 --> 00:56:44,472
jak to się potoczyło. Czy to w ogóle ma
sens? To odtwarzanie ma sens?

979
00:56:44,472 --> 00:56:47,872
Bo my wiemy, że przecież wystarczy jedna

980
00:56:47,872 --> 00:56:50,332
zmienna, jedno trzepnięcie skrzydłem
motyla,

981
00:56:51,452 --> 00:56:53,542
żeby te

982
00:56:53,542 --> 00:56:56,932
efekty skutkowe rozrosły się nam do

983
00:56:56,932 --> 00:57:00,392
niepomiernych rozmiarów. Czy Bostrom nie
złapał sam siebie w

984
00:57:00,392 --> 00:57:04,592
pewną filozoficzną pułapkę? Moim zdaniem

985
00:57:04,592 --> 00:57:07,152
się złapał, że to wszystko, o czym on
mówi,

986
00:57:08,512 --> 00:57:11,872
jest po prostu zbyt bajkowe. Gdyby on

987
00:57:11,872 --> 00:57:15,352
sobie założył, że istnieją jacyś super
zaawansowani obcy,

988
00:57:15,352 --> 00:57:18,852
którzy stworzyli naszą symulację i poszli
do

989
00:57:18,852 --> 00:57:22,252
domu. To wszystko byłoby moim

990
00:57:22,252 --> 00:57:25,272
zdaniem bardziej do kupienia niż to, że
jesteśmy dziełem w zasadzie

991
00:57:25,272 --> 00:57:26,532
samych siebie.

992
00:57:29,172 --> 00:57:31,582
Ja odczytuję tę hipotezę Bostroma

993
00:57:34,352 --> 00:57:35,072
trochę inaczej.

994
00:57:35,072 --> 00:57:39,512
Aczkolwiek

995
00:57:39,512 --> 00:57:42,492
nie wiem, jaka jest rzeczywistość, czy
takie były

996
00:57:42,492 --> 00:57:45,771
intencje. Ja w każdym razie lubię sobie

997
00:57:45,772 --> 00:57:49,172
wyobrażać, że celem autora tej

998
00:57:49,172 --> 00:57:52,472
hipotezy było unaocznienie nam,

999
00:57:52,472 --> 00:57:56,252
że to jest możliwe w ogóle.

1000
00:57:56,252 --> 00:57:59,452
On sobie to

1001
00:57:59,452 --> 00:58:02,972
wyobraził myślę w ten sposób, że łatwiej
będzie nam przyjąć,

1002
00:58:02,972 --> 00:58:06,192
że jacyś nasi dalecy, ale bardzo dalecy

1003
00:58:06,192 --> 00:58:07,872
przodkowie

1004
00:58:07,872 --> 00:58:11,072
zamienili w rodzaj

1005
00:58:11,072 --> 00:58:14,392
trójwymiarowego filmu, a właściwie trudno
nawet mówić,

1006
00:58:14,392 --> 00:58:16,632
takiej rzeczywistości wirtualnej.

1007
00:58:18,372 --> 00:58:21,792
Po raz kolejny odtwarzają swoje dzieje w
takiej

1008
00:58:21,792 --> 00:58:25,332
postaci. Może czas od czasu przewijają

1009
00:58:25,332 --> 00:58:28,692
w przód, w tył. Może sobie pewne rzeczy

1010
00:58:28,692 --> 00:58:32,012
powtarzają i tak dalej. Że

1011
00:58:32,012 --> 00:58:34,092
łatwiej nam będzie zaakceptować tego
rodzaju

1012
00:58:34,092 --> 00:58:36,852
koncepcje. Proszę

1013
00:58:36,852 --> 00:58:39,972
zauważyć, że jeśli już ją zaakceptujemy,

1014
00:58:39,972 --> 00:58:42,491
zdecydujemy się: „No dobra, miał

1015
00:58:42,492 --> 00:58:46,232
rację. Nie da się tego wykluczyć”.

1016
00:58:46,232 --> 00:58:49,532
To konsekwencją przyjęcia tego rodzaju

1017
00:58:49,532 --> 00:58:52,672
twierdzenia będzie również

1018
00:58:52,672 --> 00:58:56,232
przyjęcie: a może to jednak nie nasi
przodkowie, tylko ktoś

1019
00:58:56,232 --> 00:58:57,792
zupełnie inny?

1020
00:59:00,112 --> 00:59:03,572
Proszę zresztą zauważyć, że my

1021
00:59:03,572 --> 00:59:06,672
ludzie często kłócimy się, spieramy,

1022
00:59:08,212 --> 00:59:11,572
a nawet w swoim czasie toczyliśmy o to
wojny. Czy

1023
00:59:11,572 --> 00:59:13,532
Bóg jest taki czy inny?

1024
00:59:15,232 --> 00:59:18,572
Rzezie w Europie nie miały końca dotyczące

1025
00:59:18,572 --> 00:59:21,912
tego, jaki Bóg tak naprawdę jest. A

1026
00:59:21,912 --> 00:59:25,332
może z naszego przecież punktu widzenia

1027
00:59:25,332 --> 00:59:28,032
każdy, kto stworzył naszą rzeczywistość,
jeśli ją stworzył

1028
00:59:28,032 --> 00:59:31,112
oczywiście, to każda z tych

1029
00:59:31,112 --> 00:59:33,772
istot, czy to będą obce istoty, czy to są
nasi

1030
00:59:35,292 --> 00:59:38,032
dalecy... trudno mówić nasi,

1031
00:59:38,032 --> 00:59:41,372
skoro oni nas stworzyli. Więc może po

1032
00:59:41,372 --> 00:59:44,552
prostu istoty, które rozwinęły się już tak
mocno i teraz

1033
00:59:44,552 --> 00:59:47,592
odtwarzają swoją rzeczywistość, swoją

1034
00:59:47,592 --> 00:59:50,272
przeszłość. Więc tacy pośredni nasi

1035
00:59:50,272 --> 00:59:53,952
przodkowie, następcy, nie przodkowie.

1036
00:59:53,952 --> 00:59:57,352
Może tak jest, że

1037
00:59:58,632 --> 01:00:01,952
z naszej perspektywy, czy to są

1038
01:00:01,952 --> 01:00:04,172
inni obcy, czy to są nasi,

1039
01:00:05,532 --> 01:00:09,032
to oni zawsze właściwie z naszego punktu
widzenia będą

1040
01:00:09,032 --> 01:00:10,992
mieli status bogów.

1041
01:00:12,872 --> 01:00:15,412
Powiedzmy bogów z małej litery.

1042
01:00:15,412 --> 01:00:18,812
Ale proszę zobaczyć, że konsekwencją tego,
jeśli już

1043
01:00:18,812 --> 01:00:20,792
przyjmiemy, że to obcy albo

1044
01:00:20,792 --> 01:00:23,632
nasi

1045
01:00:23,632 --> 01:00:26,832
przodkowie, nasi następcy, ale też

1046
01:00:26,832 --> 01:00:30,232
właściwie nie nasi, tylko my powtarzamy
ich drogę. To

1047
01:00:30,232 --> 01:00:33,732
jeśli tak jest, to równie dobrze

1048
01:00:33,732 --> 01:00:37,192
nie da się wykluczyć, że może jednak
powołała nas jakaś

1049
01:00:37,192 --> 01:00:40,632
istota wyższa, jakiś Bóg, może tym razem

1050
01:00:40,632 --> 01:00:43,952
przez wielkie B. Właśnie tutaj jest,

1051
01:00:43,952 --> 01:00:47,132
Marku, problem, bo okazuje się, że

1052
01:00:47,132 --> 01:00:49,352
wracając do ufologii, do skali Kardasiewa,

1053
01:00:51,112 --> 01:00:55,432
jeżeli spotkamy na swojej drodze istoty,
które są

1054
01:00:55,432 --> 01:00:59,552
bardziej zaawansowane od nas, które mogą
bardzo dużo,

1055
01:00:59,552 --> 01:01:02,912
to z tej perspektywy dla nas to oni będą w
zasadzie

1056
01:01:02,912 --> 01:01:06,172
bogami. Jeżeli oni posiądą zdolność do
tworzenia

1057
01:01:06,172 --> 01:01:09,772
życia, jeżeli oni posiądą zdolność do
kreowania rzeczywistości, jeżeli oni

1058
01:01:09,772 --> 01:01:12,612
posiądą zdolność do ingerowania w

1059
01:01:12,612 --> 01:01:16,312
najbardziej podstawowe

1060
01:01:16,312 --> 01:01:19,652
zasady funkcjonowania materii, to przecież
wszystko są boskie

1061
01:01:19,652 --> 01:01:23,172
właściwości. W zasadzie tak się powtarzam,

1062
01:01:23,172 --> 01:01:26,351
ale chodzi o to, że będzie bardzo

1063
01:01:26,352 --> 01:01:29,392
niewiele sfer, w których oni nie będą

1064
01:01:29,392 --> 01:01:32,752
mogli zadziałać. I z naszej

1065
01:01:32,752 --> 01:01:36,272
perspektywy będą oni mieli

1066
01:01:36,272 --> 01:01:39,272
wszystkie funkcje boskie. I nagle może się
też

1067
01:01:39,272 --> 01:01:41,940
okazać, że oniNawet nie

1068
01:01:41,940 --> 01:01:45,740
będąc twórcami symulacji, ale będąc na
przykład

1069
01:01:45,740 --> 01:01:47,140
bardziej zaawansowaną

1070
01:01:48,740 --> 01:01:52,720
cywilizacją, która nas dogląda i kieruje
naszym rozwojem

1071
01:01:52,720 --> 01:01:56,240
i oni ingerowali w historię

1072
01:01:56,240 --> 01:01:59,700
homo sapiens. To wszystko jest bardzo
skomplikowane

1073
01:01:59,700 --> 01:02:01,780
i szczerze mówiąc nie dziwiłbym się

1074
01:02:03,520 --> 01:02:06,820
naukowcom, którzy mieliby bardzo

1075
01:02:06,820 --> 01:02:09,920
duże rozterki związane z odkryciem
cywilizacji

1076
01:02:09,920 --> 01:02:12,540
wyższego rzędu, dlatego, że

1077
01:02:13,780 --> 01:02:16,160
mogliby trafić z jednej strony na

1078
01:02:17,180 --> 01:02:20,420
źródło informacji. Oczywiście oni pewnie
by się z nami nie

1079
01:02:20,420 --> 01:02:24,000
dzielili tymi informacjami, ci bardzo
zaawansowani kosmici,

1080
01:02:24,000 --> 01:02:27,460
ale mogliby trafić na skarbnicę wiedzy,
która z nami nie

1081
01:02:27,460 --> 01:02:29,740
będzie chciała w ogóle rozmawiać, która

1082
01:02:29,740 --> 01:02:33,600
nie będzie się różniła niczym w zasadzie
od

1083
01:02:33,600 --> 01:02:36,420
zimnego posągu boga. Będzie się

1084
01:02:36,420 --> 01:02:39,900
ograniczała do patrzenia na nas, bo

1085
01:02:39,900 --> 01:02:41,040
będzie wiedzieć, że

1086
01:02:43,500 --> 01:02:46,839
my musimy podążać swoją drogą jako
cywilizacja i nie mogą

1087
01:02:46,839 --> 01:02:51,040
nam oni w żaden sposób pomóc. Teraz
pytanie, czy

1088
01:02:51,040 --> 01:02:54,500
z perspektywy naszej

1089
01:02:54,500 --> 01:02:58,120
historii i naszego rozwoju, czy każda
bardzo

1090
01:02:58,120 --> 01:02:59,890
zaawansowana cywilizacja, taka już z

1091
01:03:01,580 --> 01:03:04,980
tych wyższych dodatkowych stopni skali

1092
01:03:04,980 --> 01:03:08,280
Kardasiewa, o których mówili Tiokaku, czy
oni po

1093
01:03:08,280 --> 01:03:10,920
prostu nie będą dla nas bogami? W

1094
01:03:10,920 --> 01:03:16,120
konwencjonalnym,

1095
01:03:16,120 --> 01:03:18,180
klasycznym sensie. To będą istoty, które
mogą

1096
01:03:18,180 --> 01:03:21,740
wszystko. Mogą wszystko, są

1097
01:03:21,740 --> 01:03:25,920
w stanie zrobić wszystko, mają
nieograniczone możliwości, są zimne,

1098
01:03:25,920 --> 01:03:29,320
wyrachowane, nie myślą, nie opierają

1099
01:03:29,320 --> 01:03:31,580
się na emocjach jak bogowie olimpijscy,

1100
01:03:33,240 --> 01:03:35,820
ale kalkulują wszystko na zimno

1101
01:03:38,040 --> 01:03:40,700
z pożytkiem wyłącznie dla siebie.

1102
01:03:40,700 --> 01:03:44,060
Nie jesteśmy w stanie odczytać ich

1103
01:03:44,060 --> 01:03:47,940
zamiarów, nie jesteśmy w stanie odczytać
ich myśli.

1104
01:03:47,940 --> 01:03:50,859
Tutaj znowu okazuje się, że, Marku,
wracamy

1105
01:03:50,859 --> 01:03:54,100
do filozofii sprzed wieków.

1106
01:03:56,240 --> 01:03:59,340
No tak, ale jeszcze? W tym sensie, że

1107
01:03:59,340 --> 01:04:02,840
znowu uświadamiamy

1108
01:04:02,840 --> 01:04:06,220
sobie, że rację mieli tym razem
filozofowie średniowieczni, którzy

1109
01:04:06,220 --> 01:04:09,860
twierdzili, że my, ludzie, jesteśmy

1110
01:04:09,920 --> 01:04:11,660
zawsze na takim przekichanym

1111
01:04:14,860 --> 01:04:18,320
stadium, że wisimy sobie gdzieś

1112
01:04:18,320 --> 01:04:20,700
między aniołami a zwierzętami.

1113
01:04:22,120 --> 01:04:25,500
No tak, oni to jeszcze bardziej
rozbudowywali, bo

1114
01:04:25,500 --> 01:04:28,520
tych emanacji było dużo. Jeszcze anioły
były, jeszcze różne inne

1115
01:04:28,520 --> 01:04:32,280
pośrednie stadia pomiędzy człowiekiem a
Bogiem.

1116
01:04:32,280 --> 01:04:36,260
Ale ja zwrócę na jeszcze jedną rzecz
uwagę,

1117
01:04:36,260 --> 01:04:38,860
że jeśli nawet te istoty w swojej

1118
01:04:38,860 --> 01:04:41,840
rzeczywistości nie są wszechwładne i nie
są

1119
01:04:41,840 --> 01:04:45,380
wszechmocne, to w tej

1120
01:04:45,380 --> 01:04:48,860
rzeczywistości, którą wykreowały i w
której my żyjemy,

1121
01:04:48,860 --> 01:04:52,840
są absolutnie wszechwładne. Mogą zrobić
wszystko.

1122
01:04:52,840 --> 01:04:54,380
One w rzeczywistości na przykład

1123
01:04:55,960 --> 01:04:59,180
nie mogą czarować czy nie

1124
01:04:59,180 --> 01:05:02,200
mogą posługiwać się techniką, która
przypomina czary na

1125
01:05:02,200 --> 01:05:05,700
przykład, ale w naszej rzeczywistości jak
najbardziej, ponieważ ona

1126
01:05:05,700 --> 01:05:09,360
jest wykreowana. W związku z tym wszystko
mogą.

1127
01:05:09,360 --> 01:05:12,360
W naszym świecie mogą wszystko. W swoim

1128
01:05:12,360 --> 01:05:15,960
niekoniecznie. Ale jest jeszcze ciekawa
rzecz.

1129
01:05:15,960 --> 01:05:19,200
Kiedy mówiłeś o boskości tych istot, ja
sobie

1130
01:05:19,200 --> 01:05:20,060
przypominam

1131
01:05:22,520 --> 01:05:25,700
Janusz Zajdel, dosyć popularny jednak
pisarz w dalszym

1132
01:05:25,700 --> 01:05:29,060
ciągu, chociaż może już nie tak jak w

1133
01:05:29,060 --> 01:05:32,360
latach 80., wydał w

1134
01:05:32,360 --> 01:05:35,640
naszej księgarni, wydawnictwie taki

1135
01:05:35,640 --> 01:05:38,120
zbiorek w serii z glizdą,

1136
01:05:39,240 --> 01:05:41,840
nazywanej potocznie z glizdą, kawowskiej
serii.

1137
01:05:44,000 --> 01:05:47,160
Taki zbiorek, który się nazywał „Ogon
diabła”. Tam się

1138
01:05:47,160 --> 01:05:50,520
znajdowało opowiadanie, nie

1139
01:05:50,520 --> 01:05:54,040
pamiętam jego tytułu, ale zbiorek już
podałem, więc

1140
01:05:54,040 --> 01:05:57,839
każdy zainteresowany zlokalizuje,

1141
01:05:57,839 --> 01:06:00,920
który opisuje taką oto sytuację, nie

1142
01:06:00,920 --> 01:06:04,480
rozwijając zresztą specjalnie, kim są

1143
01:06:04,480 --> 01:06:07,460
te istoty: że był

1144
01:06:07,460 --> 01:06:09,340
ojciec i był syn.

1145
01:06:10,820 --> 01:06:13,840
I syn zszedł do symulacji

1146
01:06:14,860 --> 01:06:16,760
i pośród tych małych istotek

1147
01:06:18,880 --> 01:06:21,979
oddał swoje życie, odkupił ich. Wiadomo,
jaka to

1148
01:06:21,980 --> 01:06:25,820
historia. Za to opowiadanie zresztą

1149
01:06:25,820 --> 01:06:29,620
Januszowi Zajdlowi porządnie się oberwało
od

1150
01:06:29,620 --> 01:06:32,200
jego nawet przyjaciół, którzy nie byli w
stanie

1151
01:06:32,200 --> 01:06:35,740
zaakceptować tego, że on właściwie szydzi

1152
01:06:35,740 --> 01:06:39,120
z ich wiary. Tak to przynajmniej było
odbierane. Ale

1153
01:06:39,120 --> 01:06:42,600
on wrzucił bardzo ciekawą

1154
01:06:42,600 --> 01:06:46,680
myśl, że może nasze podania, nasze

1155
01:06:46,680 --> 01:06:48,820
historie religijne, nasze święte księgi

1156
01:06:50,380 --> 01:06:53,960
to również jest tak naprawdę echo tych
schodzących w

1157
01:06:53,960 --> 01:06:56,859
głąb symulacji. Tych istot, które są

1158
01:06:56,860 --> 01:06:59,380
twórcami symulacji, ale czasami tę

1159
01:06:59,380 --> 01:07:02,730
symulację odwiedzają, żeby zobaczyć,

1160
01:07:02,730 --> 01:07:06,560
jak to jest w środku. Przecież kiedy my
gramy w grę,

1161
01:07:06,560 --> 01:07:09,900
to robimy coś bardzo podobnego. Na innym
poziomie oczywiście, bo my to

1162
01:07:09,900 --> 01:07:13,280
obserwujemy na ekranie komputera, ale

1163
01:07:13,280 --> 01:07:16,700
wchodzimy wtedy w tę symulację.

1164
01:07:16,700 --> 01:07:19,740
Jesteśmy za szkłem, czy też za tym

1165
01:07:19,740 --> 01:07:22,980
tworzywem, z którego jest zbudowana
matryca i

1166
01:07:22,980 --> 01:07:24,520
patrzymy w świat

1167
01:07:25,900 --> 01:07:28,020
sami nie będąc widziani.

1168
01:07:28,020 --> 01:07:31,919
Naprawdę

1169
01:07:31,920 --> 01:07:35,390
dla wszelkiej gry jesteśmy bogami.
Jesteśmy

1170
01:07:35,390 --> 01:07:38,760
kreatorami tej gry

1171
01:07:38,760 --> 01:07:41,940
akurat w tym momencie, bo my jesteśmy
tylko jej operatorami. My korzystamy z

1172
01:07:41,940 --> 01:07:45,500
gotowego programu. To kimże są
programiści,

1173
01:07:45,500 --> 01:07:48,868
którzy tę grę napisali?Takie analogie
możemy

1174
01:07:48,868 --> 01:07:52,728
właściwie snuć bez końca. To tylko
pokazuje,

1175
01:07:52,728 --> 01:07:55,987
ale myślę, że warto czasami to zrobić i
warto tłuc ten

1176
01:07:55,988 --> 01:07:59,248
temat tak na okrągło i czasami

1177
01:07:59,248 --> 01:08:00,968
powtarzając się nawet po kilka razy.

1178
01:08:02,908 --> 01:08:05,628
Pokazuje nam wprost, że

1179
01:08:07,208 --> 01:08:09,708
problem jest nieprzenikalny.

1180
01:08:10,968 --> 01:08:14,288
Z pewnego punktu widzenia jest
nieprzenikalny. To naprawdę jest

1181
01:08:14,288 --> 01:08:17,628
tak, jakby ta istota, ta postać z

1182
01:08:17,628 --> 01:08:21,168
naszej gry, Lara Croft chociażby, nagle

1183
01:08:21,168 --> 01:08:23,648
doszła do wniosku, że gdzieś tam jest
facet, czy

1184
01:08:23,648 --> 01:08:25,928
też może nie facet, może

1185
01:08:25,928 --> 01:08:29,347
kobitka, która sobie patrzy na grę i
patrzy, jak ona

1186
01:08:29,348 --> 01:08:32,448
sobie łamie kości spadając po raz 14.,

1187
01:08:32,448 --> 01:08:35,468
15., 90. z tego samego

1188
01:08:35,468 --> 01:08:39,008
wzniesienia, na które my jako operatorzy

1189
01:08:39,008 --> 01:08:42,328
gry usiłujemy się wspiąć, ale za którymś

1190
01:08:42,328 --> 01:08:45,648
razem się nam udaje. No i to tyle. Myślę,

1191
01:08:46,728 --> 01:08:50,728
że cały czas ten problem symulacji się
pojawia,

1192
01:08:50,728 --> 01:08:53,627
ale źródło tej symulacji jest

1193
01:08:53,628 --> 01:08:57,048
nieodgadnione. Czy to jest Bóg, czy to
jest kreator,

1194
01:08:57,048 --> 01:08:59,848
czy to jest istota inna, czy to są też
nasi

1195
01:09:02,148 --> 01:09:06,108
potomkowie, a właściwie tak jak cały czas
powtarzam, nie tyle nasi potomkowie,

1196
01:09:06,108 --> 01:09:09,628
co ludzie, którzy kazali

1197
01:09:09,628 --> 01:09:13,068
nam przeżywać jeszcze raz swoją
przeszłość. W

1198
01:09:13,068 --> 01:09:16,548
sumie to możemy ich nazwać naszymi
przodkami równie dobrze, dlatego że to
oni-

1199
01:09:17,928 --> 01:09:21,328
No w sumie tak. Ale wiesz,

1200
01:09:21,328 --> 01:09:24,828
jest też taka druga szkoła myślenia, która
mówi tak: dobra, Lara Croft sobie

1201
01:09:24,828 --> 01:09:28,108
skacze po tych występach skalnych. Skacze,

1202
01:09:28,108 --> 01:09:30,788
skacze i w pewnym momencie dostrzega, że

1203
01:09:32,408 --> 01:09:34,788
może wyjść

1204
01:09:34,788 --> 01:09:36,388
stopą

1205
01:09:38,888 --> 01:09:42,388
poza tą przepaść i nie spaść. Jest to tak
zwany

1206
01:09:42,388 --> 01:09:44,868
glitch. Jest to błąd w Matrixie.

1207
01:09:45,908 --> 01:09:49,228
Jest to błąd w Matrixie. I teraz pytanie:

1208
01:09:49,228 --> 01:09:52,768
skoro Lara odkryła błąd w Matrixie, to
oznacza,

1209
01:09:52,768 --> 01:09:53,968
że coś tutaj nie gra.

1210
01:09:56,207 --> 01:09:59,268
Na tym opierają się właśnie wszyscy ci
fizycy, którzy starają się

1211
01:09:59,268 --> 01:10:02,708
doszukać śladów hipotezy symulacji w

1212
01:10:02,708 --> 01:10:05,708
realnym świecie, w realnym kosmosie. Tutaj

1213
01:10:05,708 --> 01:10:09,008
jeszcze nim przejdziemy dalej, skupię się
na kilku

1214
01:10:09,708 --> 01:10:12,468
pytaniach, które napływają cały czas do
nas

1215
01:10:13,688 --> 01:10:15,248
od słuchaczy.

1216
01:10:17,028 --> 01:10:21,148
Bardzo ciekawych zresztą i niektórzy
sugerują na przykład, że—

1217
01:10:21,148 --> 01:10:22,528
czekajcie chwilę.

1218
01:10:24,988 --> 01:10:28,428
Holender, zgubiłem się. Że może

1219
01:10:28,428 --> 01:10:31,728
być tak, iż my jako

1220
01:10:31,728 --> 01:10:34,908
ludzkość, jako Ziemia jesteśmy centrum
symulacji.

1221
01:10:34,908 --> 01:10:38,688
Bo tak patrząc na tą hipotezę Bostroma,
który mówi, że

1222
01:10:38,688 --> 01:10:41,568
stworzony został cały wszechświat tylko po
to, żeby nas

1223
01:10:41,568 --> 01:10:45,448
odtworzyć, to jest cholera straszne
marnotrawstwo

1224
01:10:45,448 --> 01:10:48,828
pamięci operacyjnej i tych superprocesorów
w innym

1225
01:10:48,828 --> 01:10:51,808
wymiarze, na których funkcjonuje nasza

1226
01:10:51,808 --> 01:10:55,348
rzeczywistość. Może jest tak, jak mówi
hipoteza, która nazywa

1227
01:10:55,348 --> 01:10:58,848
się z angielska brain in a vat,

1228
01:10:58,848 --> 01:11:02,308
o której mówiłeś już na początku, że nam
się może wydawać, że

1229
01:11:02,308 --> 01:11:05,548
żyjemy całe życie, ale tak naprawdę nasz
mózg

1230
01:11:05,548 --> 01:11:08,988
pływa gdzieś w jakimś słoiku i cały czas

1231
01:11:08,988 --> 01:11:12,307
jest podpięty do komputera, który nas
oszukuje. A może to my

1232
01:11:12,308 --> 01:11:15,728
jesteśmy podpięci do takiego kolektywnego
komputera? I może

1233
01:11:15,728 --> 01:11:19,248
ta Ziemia pływa w takiej zawiesinie gdzieś
w kosmosie, bo po prostu

1234
01:11:19,248 --> 01:11:22,268
nie opłacałoby się tworzyć całego
wszechświata, który ma

1235
01:11:22,268 --> 01:11:24,648
szerokość 13

1236
01:11:25,868 --> 01:11:27,768
miliardów lat, tylko po to, żeby

1237
01:11:29,088 --> 01:11:32,728
stworzyć jakąś głupią ludzkość.

1238
01:11:32,728 --> 01:11:36,148
Ale równie dobrze możemy sobie

1239
01:11:36,148 --> 01:11:39,388
wyobrazić taką sytuację, że każdy, kto

1240
01:11:39,388 --> 01:11:42,528
grał w grę „Cywilizacja”, to wie, że
najpierw się

1241
01:11:42,528 --> 01:11:45,108
zaczyna „Cywilizacja”, tudzież

1242
01:11:45,108 --> 01:11:49,148
podobne gry. Zaczyna się od małej
wioseczki,

1243
01:11:49,148 --> 01:11:52,328
a później buduje się imperium. Może my
jesteśmy po

1244
01:11:52,328 --> 01:11:55,848
prostu na etapie wioseczki. Może cały

1245
01:11:55,848 --> 01:11:59,368
kosmos stoi przed nami, my go po prostu
podbijemy i ta

1246
01:11:59,368 --> 01:12:00,968
gra w ten sposób się potoczy.

1247
01:12:02,548 --> 01:12:06,008
Dlatego dzisiaj z naszej perspektywy

1248
01:12:06,008 --> 01:12:08,967
budowanie takiej symulacji ogromnej,

1249
01:12:09,048 --> 01:12:13,308
wielomiliardowo-letnioświetlnej

1250
01:12:13,308 --> 01:12:16,748
nie miałoby sensu. Ale może

1251
01:12:16,748 --> 01:12:19,968
ma sens na przyszłość. Może po prostu
będziemy rasą,

1252
01:12:21,408 --> 01:12:24,228
która zdobędzie ten wszechświat, ale

1253
01:12:24,228 --> 01:12:28,548
oczywiście stoczy też po drodze ileś tam
bitew, ileś tam wojen.

1254
01:12:28,548 --> 01:12:30,868
Gra musi być atrakcyjna, nie oszukujmy
się.

1255
01:12:31,968 --> 01:12:35,808
Równie dobrze tak sobie to można wyobrazić
i z tego punktu widzenia

1256
01:12:35,808 --> 01:12:39,167
jesteśmy na etapie wioseczki i na razie

1257
01:12:39,208 --> 01:12:42,728
nam się wydaje, że to jest marnotrawstwo.
Ale

1258
01:12:42,728 --> 01:12:46,008
może to są przestrzenie, które podbijemy.
Wiesz, mówiłem o tym

1259
01:12:46,008 --> 01:12:49,128
błędzie w Matrixie w grze „Tomb

1260
01:12:49,128 --> 01:12:52,468
Raider” i naukowcy, których finansuje

1261
01:12:52,468 --> 01:12:55,708
Musk i którzy zajmują się tego

1262
01:12:55,708 --> 01:12:58,908
typu hipotezami, starają się znaleźć

1263
01:12:58,908 --> 01:13:02,208
właśnie w naszej, powiedzmy, fizyce

1264
01:13:02,208 --> 01:13:05,708
pewne błędy, które świadczą o tym, że

1265
01:13:05,708 --> 01:13:09,148
projektanci rzeczywistości albo o czymś
zapomnieli,

1266
01:13:09,148 --> 01:13:12,268
albo nałożyli pewne limity. Tak jak gra z

1267
01:13:12,268 --> 01:13:15,488
roku 2000 nie pójdzie na

1268
01:13:15,488 --> 01:13:19,148
Windowsie dzisiejszym, na dziesiątce,

1269
01:13:19,148 --> 01:13:22,288
tak mogło być tak, że nasi projektanci też
mieli

1270
01:13:22,288 --> 01:13:25,588
jakieś pewne ograniczenia i stworzyli, i
zawarli

1271
01:13:25,588 --> 01:13:28,828
tę symulację w pewnych ramach. I ta

1272
01:13:28,828 --> 01:13:32,368
hipoteza symulacji opiera się właśnie na
tym, że

1273
01:13:32,368 --> 01:13:35,828
nadzieja na potwierdzenie hipotezy
symulacji opiera się na tym, co

1274
01:13:35,828 --> 01:13:39,228
mówił taki uczony z Bonn Silas Bein,

1275
01:13:40,268 --> 01:13:43,648
twierdzący, że hipotetycznie rzecz biorąc,
to

1276
01:13:43,648 --> 01:13:47,107
istnieje taka możliwość potwierdzenia, że
my żyjemy w

1277
01:13:47,108 --> 01:13:50,288
czyimś wytworze. Jest tylko jeden
problem.My

1278
01:13:50,288 --> 01:13:54,088
jesteśmy wciąż na dość niskim stadium
rozwoju fizyki

1279
01:13:54,088 --> 01:13:57,327
i nie mamy pewnych narzędzi, by niektóre
sprawy

1280
01:13:57,328 --> 01:14:00,787
potwierdzić. On sugerował, mówiąc tak
najprościej,

1281
01:14:00,788 --> 01:14:04,168
najbardziej obrazowym językiem, że
istnieje limit energii nałożonej

1282
01:14:04,168 --> 01:14:08,448
na, już nie pamiętam na co Hollander
teraz, na cząsteczki chyba.

1283
01:14:08,448 --> 01:14:10,608
Sugerował też, że aby

1284
01:14:12,408 --> 01:14:15,748
trafić na ewentualny ślad hipotezy
symulacji, powinniśmy badać

1285
01:14:15,748 --> 01:14:17,948
najbardziej energetyczne, najbardziej

1286
01:14:19,548 --> 01:14:23,028
pod tym względem właśnie potężne

1287
01:14:23,028 --> 01:14:26,068
wydarzenia we wszechświecie, jakimi są

1288
01:14:27,728 --> 01:14:29,528
bodajże te...

1289
01:14:32,408 --> 01:14:35,878
Zapomniałem, ale do tego zaraz

1290
01:14:35,878 --> 01:14:39,068
powrócę. Nie chodzi o promieniowanie
kosmiczne.

1291
01:14:41,228 --> 01:14:44,688
Są pewnego rodzaju promienie. Dałem teraz
ciała, widzicie, zapomniałem.

1292
01:14:44,688 --> 01:14:47,168
To się każdemu może zdarzyć. Teraz

1293
01:14:47,168 --> 01:14:50,428
ten operator, którym

1294
01:14:50,428 --> 01:14:53,568
operuję, pewnie wiedział w tym równoległym

1295
01:14:53,568 --> 01:14:56,848
wszechświecie, że będę o tym mówił i
zaprogramował mnie tak, żebym się

1296
01:14:56,848 --> 01:15:00,148
pomylił. Drodzy państwo, w każdym bądź

1297
01:15:00,148 --> 01:15:02,708
razie Bain sugerował jeszcze jedną rzecz,
że

1298
01:15:03,768 --> 01:15:07,188
aby potwierdzić hipotezę symulacji, trzeba
by znaleźć coś w rodzaju stelażu, na

1299
01:15:07,188 --> 01:15:09,528
którym ona się opiera. I to jest trudne,
dlatego, że

1300
01:15:11,508 --> 01:15:14,868
my znamy świat cząstek subatomowych. My
wiemy,

1301
01:15:14,868 --> 01:15:18,128
że istnieje coś takiego jak mechanika
kwantowa,

1302
01:15:18,128 --> 01:15:21,068
ale zapewne gdyby

1303
01:15:21,068 --> 01:15:24,388
istnieli nasi twórcy w postaci

1304
01:15:24,388 --> 01:15:27,668
tych twórców matriksowych, oni użyliby

1305
01:15:28,968 --> 01:15:32,348
siatki, która jest na jeszcze głębszym
poziomie, takiej,

1306
01:15:32,348 --> 01:15:35,828
która sięga głębiej i może być dla nas

1307
01:15:35,828 --> 01:15:39,278
jeszcze niewykrywalna. To jest
interesujące, Marku, dlatego,

1308
01:15:39,278 --> 01:15:41,448
że mamy XXI wiek.

1309
01:15:43,028 --> 01:15:44,508
Niedawno

1310
01:15:44,508 --> 01:15:48,018
z punktu

1311
01:15:48,018 --> 01:15:51,308
widzenia fizyki powtarzali niektórzy
luminarze

1312
01:15:51,308 --> 01:15:54,128
nauki, że niemożliwe będzie wzniesienie
się w

1313
01:15:54,128 --> 01:15:57,708
powietrze balonem, samolotem.

1314
01:15:57,708 --> 01:16:00,927
Niemożliwy będzie rozwój telewizji.

1315
01:16:00,927 --> 01:16:04,788
Trafiłem ostatnio na taki fajny cytat

1316
01:16:04,788 --> 01:16:07,958
jakiegoś, nie pamiętam nazwiska, uczonego,
który twierdził:

1317
01:16:07,958 --> 01:16:11,377
„Drodzy państwo, kto by

1318
01:16:11,377 --> 01:16:14,568
tutaj dzisiaj stawiał na rozwój
telewizji?” To była wypowiedź chyba z lat

1319
01:16:14,568 --> 01:16:18,058
20., 30., 40. On twierdził tak:

1320
01:16:18,058 --> 01:16:21,568
„Kto będzie stawiał na rozwój fizyki?
Ludzie chyba nie są tak prymitywni,

1321
01:16:21,568 --> 01:16:24,868
żeby się gapić cały czas na pudełko ze

1322
01:16:24,868 --> 01:16:28,788
sklejki, z jakąś szybką”. Jak ten człowiek
się pomylił.

1323
01:16:28,788 --> 01:16:31,788
Może my też się mylimy? Może

1324
01:16:33,748 --> 01:16:37,208
szukamy w złym miejscu? A może z drugiej
strony jesteśmy już tak blisko,

1325
01:16:37,208 --> 01:16:40,548
przynajmniej w tych rozważaniach
teoretycznych, że zaczynamy

1326
01:16:40,548 --> 01:16:43,608
dostrzegać punkty, gdzie tych
hipotetycznych twórców

1327
01:16:43,608 --> 01:16:46,868
symulacji można

1328
01:16:46,868 --> 01:16:50,208
szukać. Marku, to wychodzi troszeczkę
naprzeciwko twojej

1329
01:16:50,208 --> 01:16:52,808
hipotezy o tym, że jest to w ogóle
nieweryfikowalne,

1330
01:16:54,448 --> 01:16:57,548
bo okazuje się, że wielu uczonych,

1331
01:16:57,548 --> 01:17:00,888
Bain i na przykład ci dwaj, o których
wspomniałem na początku, którzy
twierdzili, że

1332
01:17:00,888 --> 01:17:04,428
hipoteza symulacji jest niemożliwa do
zrealizowania. Oni

1333
01:17:04,428 --> 01:17:06,188
mają pewne pomysły i teraz

1334
01:17:07,988 --> 01:17:10,548
możemy się przenieść w czasie do wieku

1335
01:17:10,548 --> 01:17:13,088
XXII, III, kiedy to wszystko pójdzie

1336
01:17:13,088 --> 01:17:15,888
naprzód i zapytać, czy nasi

1337
01:17:15,888 --> 01:17:19,248
potomkowie, o, to będzie trudne, czy

1338
01:17:19,248 --> 01:17:22,668
nasi potomkowie nie trafią na ślad tych
naszych

1339
01:17:22,668 --> 01:17:25,868
potomków, którzy puścili w ruch naszą
cywilizację, będąc

1340
01:17:25,868 --> 01:17:28,288
jednocześnie naszymi potomkami i naszymi

1341
01:17:29,528 --> 01:17:33,108
przodkami? A

1342
01:17:33,108 --> 01:17:35,448
zwróćmy uwagę na to, że

1343
01:17:36,628 --> 01:17:39,968
jeśli ktoś tworzy symulację, to może nią
sterować. Może nie będzie

1344
01:17:39,968 --> 01:17:43,408
żadnych naszych potomków. Nasz świat jest

1345
01:17:43,408 --> 01:17:46,748
cykliczny, może się zatrzymuje w pewnym
momencie

1346
01:17:46,748 --> 01:17:49,808
i odtwarzany jest od nowa.

1347
01:17:49,808 --> 01:17:53,508
Oczywiście wyobraźnia ludzka nie zna
granic,

1348
01:17:53,508 --> 01:17:56,868
a w każdym razie ma je bardzo rozszerzone.
Ja tylko chciałbym

1349
01:17:56,868 --> 01:18:00,247
zwrócić uwagę, że te nadzieje,

1350
01:18:00,248 --> 01:18:03,688
które wiązane są z tym, że my znajdziemy
błąd w matriksie,

1351
01:18:04,728 --> 01:18:08,368
również wydają mi się płonne.

1352
01:18:08,368 --> 01:18:12,108
Chyba

1353
01:18:12,108 --> 01:18:15,488
to się nie uda po prostu. Otóż

1354
01:18:15,488 --> 01:18:18,848
proszę zauważyć, że cała fizyka kwantowa,
to, co

1355
01:18:18,848 --> 01:18:20,448
nazywamy fizyką kwantową,

1356
01:18:22,188 --> 01:18:25,448
właściwie ociera się prawie o

1357
01:18:25,448 --> 01:18:28,928
magię. Ten opis rzeczywistości, który
odbywa się

1358
01:18:28,928 --> 01:18:30,518
za pomocą fizyki kwantowej,

1359
01:18:31,568 --> 01:18:34,748
chwilami zaczyna takie

1360
01:18:34,748 --> 01:18:37,948
magiczne myślenie przypominać i takie
magiczne

1361
01:18:37,948 --> 01:18:41,468
opisy zaczyna dawać. A jednak przyjmujemy
to

1362
01:18:41,468 --> 01:18:44,908
jako naukowe. Zresztą wcale

1363
01:18:44,908 --> 01:18:48,488
się nie dziwię. Nie ma podstaw, żeby nie.
Przecież

1364
01:18:48,488 --> 01:18:51,568
zjawisko takie jak na przykład splątanie

1365
01:18:51,568 --> 01:18:54,948
atomów czy też mniejszych cząsteczek,
czyli

1366
01:18:56,968 --> 01:18:59,728
mamy dwie cząsteczki

1367
01:18:59,728 --> 01:19:02,948
elementarne, które oddalone od

1368
01:19:02,948 --> 01:19:05,988
siebie o olbrzymią ilość

1369
01:19:05,988 --> 01:19:09,508
kilometrów, w tym samym momencie,

1370
01:19:09,508 --> 01:19:12,848
w tej samej sekundzie, nanosekundzie
zachowują się tak

1371
01:19:12,848 --> 01:19:15,588
samo, jakby były połączone,

1372
01:19:15,588 --> 01:19:18,648
jakby łączył je jakiś rozum. Przecież

1373
01:19:19,748 --> 01:19:23,268
trudno mówić, że na tym poziomie
cząsteczkowym jakiś rozum występuje,

1374
01:19:23,268 --> 01:19:25,748
ale się zachowują w taki sposób.

1375
01:19:25,748 --> 01:19:29,588
Praktyczni fizycy doszli do wniosku,

1376
01:19:29,588 --> 01:19:31,268
że dzięki temu będzie można

1377
01:19:32,848 --> 01:19:36,328
budować komputery kwantowe oraz będzie
można

1378
01:19:36,328 --> 01:19:39,308
dokonywać teleportacji. Wszystkich

1379
01:19:39,308 --> 01:19:42,828
zainteresowanych odsyłam do odpowiednich
książek.

1380
01:19:42,828 --> 01:19:45,888
Niemniej jednak istota tego zjawiska
przecież jest

1381
01:19:45,888 --> 01:19:48,928
absolutnie magiczna. Dwa atomy, dwie

1382
01:19:48,928 --> 01:19:50,608
cząsteczki elementarne

1383
01:19:51,856 --> 01:19:55,096
Tak samo w tym samym

1384
01:19:55,096 --> 01:19:57,876
momencie, bez względu na odległość.
Przecież to

1385
01:19:57,876 --> 01:20:01,386
jest absolutna magia. Gdybyśmy na

1386
01:20:01,386 --> 01:20:03,756
to patrzyli z punktu widzenia naukowego,
to

1387
01:20:04,976 --> 01:20:08,736
ja w tej chwili, opisując zjawisko,

1388
01:20:08,736 --> 01:20:11,756
posługuję się opisem magicznym. Jak one
się

1389
01:20:11,756 --> 01:20:15,296
poruszają w tym samym momencie, w taki

1390
01:20:15,296 --> 01:20:18,656
sam sposób? Jak to jest możliwe w ogóle?
Tymczasem

1391
01:20:18,656 --> 01:20:22,196
bardzo wiele osób przyjmuje, że tak po
prostu jest,

1392
01:20:22,196 --> 01:20:25,016
że takie są prawidła fizyki. To

1393
01:20:25,016 --> 01:20:28,836
znaczy, że nasze umysły

1394
01:20:28,836 --> 01:20:32,236
są w stanie przyjąć bardzo dużo.

1395
01:20:32,236 --> 01:20:35,736
Przyjęliśmy za naukowe coś,

1396
01:20:36,976 --> 01:20:39,656
co równie dobrze moglibyśmy przyjąć jako

1397
01:20:41,256 --> 01:20:43,516
zjawisko podobne do istnienia smoków.

1398
01:20:44,976 --> 01:20:47,876
Właściwie dlaczego nie? I to mnie trochę

1399
01:20:47,876 --> 01:20:51,496
niepokoi, jeśli chodzi o weryfikowanie

1400
01:20:51,636 --> 01:20:55,116
matrixu. Czy my tak naprawdę jesteśmy

1401
01:20:55,116 --> 01:20:55,736
w stanie,

1402
01:20:58,916 --> 01:21:02,616
będąc na naszym poziomie wiedzy,

1403
01:21:02,616 --> 01:21:05,396
odróżnić błędy w matrixie od

1404
01:21:07,576 --> 01:21:11,295
twardej nauki? Powiem ci, że ostatnio

1405
01:21:11,296 --> 01:21:14,706
przeprowadzałem wywiad. Ten naukowiec
nazywa się

1406
01:21:14,706 --> 01:21:18,476
Christophe Galfard.

1407
01:21:18,476 --> 01:21:21,476
To jest Francuz, który był uczniem
Hawkinga, który z nim współpracował.

1408
01:21:22,516 --> 01:21:25,556
Zadałem mu pytanie w tym wywiadzie, który
możecie sobie znaleźć na

1409
01:21:25,556 --> 01:21:28,676
Onecie, o białe dziury. Białe dziury

1410
01:21:28,676 --> 01:21:32,476
formalnie powinny istnieć z punktu
widzenia

1411
01:21:32,476 --> 01:21:33,056
nauki.

1412
01:21:33,056 --> 01:21:37,056
Czarna

1413
01:21:37,056 --> 01:21:38,976
dziura różni się od białej dziury tym, że

1414
01:21:38,976 --> 01:21:42,155
z czarnej dziury nic nie może uciec.

1415
01:21:42,156 --> 01:21:46,336
Natomiast do białej dziury hipotetycznie
nic nie może wejść.

1416
01:21:46,336 --> 01:21:49,556
Galfard mówi, że formalnie one

1417
01:21:49,556 --> 01:21:53,056
powinny istnieć, ale tak naprawdę nigdy
nie

1418
01:21:53,056 --> 01:21:56,596
zostały zaobserwowane. I to jest bardzo
dobra ilustracja tego, co

1419
01:21:56,596 --> 01:22:00,056
mówiłeś o istnieniu smoków. Tym bardziej

1420
01:22:00,056 --> 01:22:02,616
że jeżeli włączymy w

1421
01:22:02,616 --> 01:22:05,596
naukę socjologię, historię kultury,

1422
01:22:06,716 --> 01:22:10,096
historię religii, badaczy

1423
01:22:10,096 --> 01:22:14,036
mitologii, to się okazuje, że ona powie
tak:

1424
01:22:14,036 --> 01:22:17,196
„No dobrze, smoków mogło nigdy nie być,
ale one tak

1425
01:22:17,196 --> 01:22:20,536
naprawdę były, bo ludzie od zawsze
natrafiali na skamieliny

1426
01:22:20,536 --> 01:22:23,736
zarówno dinozaurów, jak i megafauny”. I
tak naprawdę

1427
01:22:24,796 --> 01:22:27,116
z punktu widzenia takich nauk

1428
01:22:27,116 --> 01:22:30,116
jak

1429
01:22:30,116 --> 01:22:31,316
religioznawstwo, jak

1430
01:22:33,896 --> 01:22:37,256
wszystkie nauki społeczne, te smoki i
były, i nie

1431
01:22:37,256 --> 01:22:40,236
były. Bo one formalnie nie były, ale
nieformalnie

1432
01:22:40,236 --> 01:22:43,716
były. I to jest niestety język nauki, w
którym się strasznie gubimy.

1433
01:22:45,056 --> 01:22:47,736
Problemem, moim zdaniem, Marku, nauki

1434
01:22:47,736 --> 01:22:51,156
XXI wieku jest to, że w przeciwieństwie do

1435
01:22:52,236 --> 01:22:55,356
wieków XX i

1436
01:22:55,356 --> 01:22:58,636
XIX brak w naszych czasach osób, które są

1437
01:22:58,636 --> 01:23:02,176
nazywane polimatami albo polihistorami. To
znaczy

1438
01:23:02,176 --> 01:23:05,676
ludzi, którzy wykraczają swoją
specjalizacją

1439
01:23:05,676 --> 01:23:08,196
poza bardzo wąski obszar i są w stanie

1440
01:23:08,196 --> 01:23:11,555
ująć kilka różnych

1441
01:23:11,556 --> 01:23:13,525
elementów badanej

1442
01:23:13,525 --> 01:23:17,016
rzeczywistości. Jak taki polihistor
dawniej, w

1443
01:23:17,016 --> 01:23:20,076
XIX czy w pierwszej połowie

1444
01:23:20,076 --> 01:23:23,056
XX wieku, był w stanie połączyć kilka
elementów,

1445
01:23:24,576 --> 01:23:28,286
czasami całkowicie sprzecznych, w jeden
system,

1446
01:23:28,286 --> 01:23:31,656
tak dzisiaj Galfard powie tak: „Wiecie co?
Białej dziury

1447
01:23:31,656 --> 01:23:35,196
nie ma, ale powinna być. Nie ma z jednej

1448
01:23:35,196 --> 01:23:36,536
strony, a przecież

1449
01:23:38,436 --> 01:23:41,576
Einstein hipotetyzował coś

1450
01:23:41,576 --> 01:23:45,216
innego”. I niestety taka jest dzisiejsza

1451
01:23:45,216 --> 01:23:48,346
gadka. Moim zdaniem nauka straciła
zupełnie możliwość

1452
01:23:48,346 --> 01:23:49,976
kontaktu z ludźmi i

1453
01:23:52,516 --> 01:23:55,676
stała się nieżyciowa po prostu. Ale
zostawmy

1454
01:23:55,676 --> 01:23:59,696
to na kiedy indziej. Marku, może byśmy

1455
01:23:59,696 --> 01:24:03,236
teraz zaapelowali do naszych słuchaczy o
to, żeby nadsyłali nam

1456
01:24:03,236 --> 01:24:06,276
pytania drogą telefoniczną.

1457
01:24:12,936 --> 01:24:16,356
No tak, gadam do mikrofonu, a tu mikrofon
się okazuje

1458
01:24:16,356 --> 01:24:19,735
wyciszony. Także zachęcamy już

1459
01:24:19,736 --> 01:24:23,196
teraz do dzwonienia do Radia
Paranormalium. Właśnie

1460
01:24:23,196 --> 01:24:26,676
tutaj, właśnie teraz, właśnie w tym
momencie, w tej audycji

1461
01:24:26,676 --> 01:24:29,776
otwieramy naszą linię telefoniczną. Można

1462
01:24:29,776 --> 01:24:33,376
dzwonić pod numery telefonów: komórkowy
530

1463
01:24:33,376 --> 01:24:35,356
624 193,

1464
01:24:38,256 --> 01:24:41,976
stacjonarny

1465
01:24:41,976 --> 01:24:45,136
32 746 0008,

1466
01:24:49,336 --> 01:24:52,856
Skype radio.paranormalium.pl. Można także

1467
01:24:52,856 --> 01:24:56,076
do nas pisać na Gadu-Gadu pod numerem

1468
01:24:56,076 --> 01:24:58,636
36 08 80 02.

1469
01:25:00,136 --> 01:25:03,355
Jesteśmy też na czatach Radia

1470
01:25:03,356 --> 01:25:06,736
Paranormalium, na www.paranormalium.pl
oraz na czacie

1471
01:25:06,736 --> 01:25:10,196
towarzyszącym naszej transmisji na
YouTube. Można nas

1472
01:25:10,196 --> 01:25:13,716
także znaleźć na Facebooku na kontach
Radia Paranormalium i portalu

1473
01:25:13,716 --> 01:25:17,396
Infra. Zachęcamy także do

1474
01:25:17,396 --> 01:25:20,716
polajkowania fanpage'a Nieznanego Świata.

1475
01:25:20,716 --> 01:25:23,936
Jesteśmy też na grupach Radia
Paranormalium i czytelników

1476
01:25:23,936 --> 01:25:27,456
Nieznanego Świata, a jeżeli ktoś woli, to
może

1477
01:25:27,456 --> 01:25:30,656
nam także wysyłać pytania, komentarze i
oczywiście

1478
01:25:30,656 --> 01:25:33,776
relacje z obserwacji UFO i różnych innych
niewyjaśnionych

1479
01:25:33,776 --> 01:25:36,036
zjawisk na nasz adres e-mail:

1480
01:25:36,036 --> 01:25:38,656
radio@paranormalium.pl.

1481
01:25:41,196 --> 01:25:44,456
Jeżeli mówimy o nieznanym świecie, to
zajrzyjcie na stronę

1482
01:25:44,456 --> 01:25:47,856
nieznanyświat.pl. Tam

1483
01:25:47,856 --> 01:25:51,316
zobaczycie między innymi artykuł o tym, co

1484
01:25:51,316 --> 01:25:54,856
mógł powiedzieć profesor Siegel, czyli
najsłynniejszy radziecki badacz

1485
01:25:54,856 --> 01:25:58,032
UFO, ale o czym mu nie pozwolono mówić.To
jest krótka

1486
01:25:58,032 --> 01:26:01,912
retrospekcja, wspomnienie o

1487
01:26:01,912 --> 01:26:05,192
profesorze Ziglru autorstwa Marka
Lemuszki, który się

1488
01:26:05,192 --> 01:26:08,632
spotkał z nim w Moskwie w roku 1984,

1489
01:26:08,632 --> 01:26:12,112
na kilka lat przed śmiercią Zigla. Zigela,
który jak

1490
01:26:12,112 --> 01:26:15,232
może pamiętacie z poprzednich audycji był
nie tylko czołowym

1491
01:26:15,232 --> 01:26:18,172
radzieckim badaczem UFO, ale też
człowiekiem, który w jakiś sposób

1492
01:26:18,172 --> 01:26:21,492
zdołał przełamać pewne stereotypy panujące
w

1493
01:26:21,492 --> 01:26:24,972
Rosji sowieckiej na temat UFO. On się
szczególnie interesował

1494
01:26:24,972 --> 01:26:28,452
lądowaniami. Miał bardzo ciekawe wnioski i
kiedy

1495
01:26:28,452 --> 01:26:31,852
Marek tam pojechał do niego i próbował z
nim rozmawiać, to

1496
01:26:31,852 --> 01:26:35,212
okazało się, że podczas tej rozmowy Zigel

1497
01:26:35,212 --> 01:26:38,672
wyłączył radio, wyłączył telefon i dopiero

1498
01:26:38,672 --> 01:26:42,131
wtedy mógł parę słów powiedzieć. Szczegóły
na temat tej rozmowy

1499
01:26:42,132 --> 01:26:45,632
znajdziecie w najnowszym, październikowym
numerze „Nieznanego

1500
01:26:45,632 --> 01:26:49,172
Świata”. Ale dodam jeszcze dla wszystkich

1501
01:26:49,172 --> 01:26:52,272
fanów ufologii, ale takiej hardkorowej

1502
01:26:52,272 --> 01:26:55,232
naprawdę, że w numerze

1503
01:26:55,232 --> 01:26:58,972
listopadowym, który się ukaże w piątek,
będzie naprawdę super

1504
01:26:58,972 --> 01:27:02,312
materiał. Ale to pewna mała niespodzianka.
Będzie to wywiad z

1505
01:27:02,312 --> 01:27:05,392
kimś, wywiad z człowiekiem, który jest
zarówno

1506
01:27:05,392 --> 01:27:08,872
przedstawicielem nauki, jak i
przedstawicielem świata ufologii, który od

1507
01:27:08,872 --> 01:27:12,432
40 lat chyba z hakiem bada zjawisko UFO,
zjawisko

1508
01:27:12,432 --> 01:27:15,252
abdukcji i jego wnioski, które

1509
01:27:16,892 --> 01:27:20,152
są wsparte dekadami

1510
01:27:20,152 --> 01:27:23,572
badań, mogą niektórych przerażać, mogą
niektórych szokować.

1511
01:27:23,572 --> 01:27:25,612
Dowiecie się o nich z „Nieznanego Świata”
już w

1512
01:27:26,812 --> 01:27:30,151
najbliższy piątek, także zachęcam do
zajrzenia do

1513
01:27:30,152 --> 01:27:33,552
kiosków i na nasze wydanie. Ale

1514
01:27:33,552 --> 01:27:35,512
tutaj widzę, że cały czas napływają
pytania.

1515
01:27:37,352 --> 01:27:40,772
Marku, jeszcze na chwilkę powróćmy do tego

1516
01:27:40,772 --> 01:27:44,232
Elona Muska. To jest w ogóle ciekawa
postać. Myśmy

1517
01:27:44,232 --> 01:27:46,652
o nim dużo mówili, można by o nim dużo

1518
01:27:48,272 --> 01:27:51,552
też powiedzieć na innych polach, bo to
jest człowiek, który

1519
01:27:51,552 --> 01:27:55,052
chce wyprowadzić ludzkość na Marsa, który
chce nam dać

1520
01:27:55,052 --> 01:27:58,432
skrzydła, który też czasami

1521
01:27:58,432 --> 01:28:01,632
może jest stawiany w nieco krzywym

1522
01:28:01,632 --> 01:28:04,292
zwierciadle przez różnego rodzaju media.

1523
01:28:05,591 --> 01:28:09,052
Ale okazuje się, że jeżeli spojrzymy

1524
01:28:09,052 --> 01:28:11,362
w świat filmu, w

1525
01:28:12,752 --> 01:28:16,312
świat książek, to Musk mówiący, że chce

1526
01:28:16,312 --> 01:28:19,432
znaleźć twórców symulacji, ma bardzo wielu

1527
01:28:20,952 --> 01:28:24,412
poprzedników. Przypomnijmy sobie chociaż
na

1528
01:28:24,412 --> 01:28:27,612
przykład film „Prometeusz”,

1529
01:28:27,612 --> 01:28:29,472
gdzie pan Weyland,

1530
01:28:31,112 --> 01:28:34,332
twórca wielkiej korporacji, która jest w
stanie

1531
01:28:34,332 --> 01:28:37,812
wysyłać w kosmos statki handlowe, wybiera

1532
01:28:37,812 --> 01:28:41,672
się z załogą Prometeusza tylko po to, żeby
znaleźć

1533
01:28:41,672 --> 01:28:45,452
naszych twórców. To poszukiwanie naszych
twórców

1534
01:28:45,452 --> 01:28:46,852
tak naprawdę jest

1535
01:28:48,592 --> 01:28:52,072
obsesją dla wielu. Nie mówię tylko o
kapłanach, ale o

1536
01:28:52,072 --> 01:28:55,252
tych, którzy też biorą pod uwagę różnego
rodzaju alternatywne

1537
01:28:55,252 --> 01:28:58,532
teorie. I czy twoim zdaniem — tutaj

1538
01:28:58,532 --> 01:29:01,932
chyba już o tym trochę mówiliśmy, bo
powiedziałeś, że Musk może

1539
01:29:01,932 --> 01:29:05,292
być spokojny o swoje pieniądze — ale czy

1540
01:29:09,472 --> 01:29:12,952
naprawdę on może wierzyć w to,

1541
01:29:12,952 --> 01:29:16,312
że gdzieś uda się znaleźć ten błąd w
Matrixie, który

1542
01:29:16,312 --> 01:29:19,792
potwierdzi, że gdzieś tam są nasi

1543
01:29:19,792 --> 01:29:23,292
twórcy? I na co on liczy? Bo pamiętasz,
Marku, może te opowieści o

1544
01:29:23,292 --> 01:29:26,632
nazistach, którzy wybierali się w Himalaje

1545
01:29:26,632 --> 01:29:30,012
w poszukiwaniu Szambali, wierząc, że tam

1546
01:29:30,012 --> 01:29:33,352
gdzieś w podziemiach Himalajów

1547
01:29:33,352 --> 01:29:35,572
żyje król świata, król Szambali,

1548
01:29:36,612 --> 01:29:39,852
który włada tym wszystkim i od którego
można wydobyć pewne

1549
01:29:39,852 --> 01:29:42,972
informacje. Myślisz, że Musk ma nadzieję
na coś

1550
01:29:42,972 --> 01:29:43,452
podobnego?

1551
01:29:46,381 --> 01:29:49,732
Nie wiem. Nie da się tego wykluczyć.
Trudno

1552
01:29:51,512 --> 01:29:54,812
się wcielić w jego umysł, bo

1553
01:29:54,812 --> 01:29:56,652
równie dobrze można przyjąć, że

1554
01:30:00,012 --> 01:30:03,392
to może być człowiek, który szuka kontaktu
z naszymi

1555
01:30:03,392 --> 01:30:06,691
twórcami. Twórcami — już trochę brakuje
słów, jeśli

1556
01:30:06,692 --> 01:30:09,952
chodzi o znalezienie określenia. Być

1557
01:30:09,952 --> 01:30:12,332
może rzeczywiście to byłoby źródło, gdyby

1558
01:30:13,752 --> 01:30:16,852
mu się to udało, gdyby wywiesił sztandar:

1559
01:30:16,852 --> 01:30:20,332
„Jesteśmy gotowi, a teraz do nas
przemówcie” i oni

1560
01:30:20,332 --> 01:30:23,692
by rzeczywiście przemówili, to nasza

1561
01:30:23,692 --> 01:30:27,292
rzeczywistość, to, co jest wokół nas,
zmieniłoby się w

1562
01:30:27,292 --> 01:30:27,712
sposób...

1563
01:30:30,152 --> 01:30:33,572
Trudno mi to w tej chwili

1564
01:30:33,572 --> 01:30:36,012
opisać, ale myślę, że radykalnie by się to
zmieniło.

1565
01:30:37,472 --> 01:30:41,552
No przepraszam, czy gdyby

1566
01:30:41,552 --> 01:30:43,832
odezwała się do was postać z gry,

1567
01:30:46,172 --> 01:30:49,422
zagadała do was, czy byście się do niej
nie odezwali?

1568
01:30:49,422 --> 01:30:52,651
Jakbyście to potraktowali? Jako zachętę do
rozmowy, czy

1569
01:30:52,652 --> 01:30:54,012
może jako

1570
01:30:56,152 --> 01:30:59,572
myk w programie? Po prostu twórcy gry
stworzyli coś

1571
01:30:59,572 --> 01:31:03,072
takiego, że ta bohaterka do was

1572
01:31:03,072 --> 01:31:06,672
zagada. Ja bym raczej potraktował to,
gdyby to

1573
01:31:06,672 --> 01:31:10,032
nawet Lara Croft powiedziała do mnie,
żebym

1574
01:31:10,032 --> 01:31:13,752
sobie z nią pogadał, chyba bym nie
uwierzył. I

1575
01:31:13,752 --> 01:31:17,252
równie dobrze może być w ten sposób, że
Musk spotka się

1576
01:31:17,252 --> 01:31:20,712
z milczeniem. Po prostu operatorzy

1577
01:31:20,712 --> 01:31:23,092
gry czy też jej twórcy dojdą

1578
01:31:24,452 --> 01:31:25,912
do wniosku, że nie ma z kim gadać.

1579
01:31:28,472 --> 01:31:31,711
Czy my mamy zwyczaj rozmawiania z
mrówkami? Już kiedyś ten

1580
01:31:31,712 --> 01:31:35,132
przykład dawno temu przytaczałem. Czy my
mamy

1581
01:31:35,132 --> 01:31:38,472
taki zwyczaj, żeby sobie z mrówkami
pogadać albo z jakimiś innymi

1582
01:31:38,472 --> 01:31:40,832
stworzonkami? Raczej nie.

1583
01:31:41,992 --> 01:31:43,692
Myślę, że powinniśmy tego rodzaju

1584
01:31:46,492 --> 01:31:49,912
miarkę przykładać. I jeśli nawet ktoś w
tej chwili powie: „No tak, ale

1585
01:31:49,912 --> 01:31:53,452
mrówki zazwyczaj do nas nie zagadują”.
Tak,

1586
01:31:53,452 --> 01:31:56,932
tylko znowu pytanie, to, że my zagadujemy
do

1587
01:31:56,932 --> 01:32:00,452
tych wyższych istot, to czy one nas tak
naprawdę rozumieją i

1588
01:32:00,452 --> 01:32:03,452
czy my przypadkowo. Mrówki też

1589
01:32:03,452 --> 01:32:04,672
wydają z siebie jakieś

1590
01:32:04,672 --> 01:32:07,960
dźwięki.To jest oczywiste,

1591
01:32:07,960 --> 01:32:10,380
tylko my nie słyszymy tych dźwięków.

1592
01:32:10,380 --> 01:32:13,759
Tak to

1593
01:32:13,760 --> 01:32:17,360
wszystko biegnie. Jeśli chodzi o Muska, to
jest

1594
01:32:17,360 --> 01:32:20,920
właśnie ten problem, że on być może liczy
na

1595
01:32:20,920 --> 01:32:23,180
to, że zdobędzie

1596
01:32:25,160 --> 01:32:28,480
mądrość, zdobędzie wiedzę od tych wyższych
istot, ale to

1597
01:32:28,480 --> 01:32:31,500
niekoniecznie jest skazane na powodzenie.
Chociaż ja

1598
01:32:31,500 --> 01:32:34,580
jako człowiek cyniczny i

1599
01:32:34,580 --> 01:32:35,600
nieco

1600
01:32:35,600 --> 01:32:39,120
zdystansowany, to

1601
01:32:39,120 --> 01:32:42,580
bardziej wydaje mi się, że Musk

1602
01:32:42,580 --> 01:32:46,099
jest mistrzem autopromocji, autoreklamy

1603
01:32:46,100 --> 01:32:47,020
i w ogóle auto.

1604
01:32:49,520 --> 01:32:52,940
Ogłoszenie takiej informacji, że

1605
01:32:55,160 --> 01:32:58,540
dobrze zapłaci każdemu, kto znajdzie

1606
01:32:59,780 --> 01:33:03,040
dowód na to, iż Matrix wokół nas jest

1607
01:33:03,040 --> 01:33:05,309
prawdziwy, że to jest wokół nas,

1608
01:33:06,720 --> 01:33:09,820
to jest wspaniałe. Zresztą najlepszy
dowód, że o tym

1609
01:33:09,820 --> 01:33:13,280
rozmawiamy. To była informacja, która się
rozeszła po świecie

1610
01:33:14,780 --> 01:33:18,220
niezwykle szybko i cytowane to było

1611
01:33:18,220 --> 01:33:21,540
taką ilość razy, że tak właściwie,

1612
01:33:22,680 --> 01:33:26,260
a o co chodzi biznesmenowi? O co chodzi
człowiekowi, który

1613
01:33:26,260 --> 01:33:28,900
żyje właściwie z tego, że jest znany?

1614
01:33:30,020 --> 01:33:33,220
Właśnie o to. Świetnie się to sprzedało.

1615
01:33:33,220 --> 01:33:37,180
To musiała być bardzo dobrze
zaprojektowana

1616
01:33:37,180 --> 01:33:41,080
akcja, dlatego że słowa o tym, że

1617
01:33:41,080 --> 01:33:44,820
Musk bada coś takiego, wyszły od sama
Altmana

1618
01:33:44,820 --> 01:33:48,160
i to miało początkowo być elementem
wielkiej tajemnicy.

1619
01:33:48,160 --> 01:33:51,840
Natomiast nie możemy ukrywać faktu, że

1620
01:33:51,840 --> 01:33:54,720
w historii powtarzały się już

1621
01:33:54,720 --> 01:33:58,120
takie przypadki,

1622
01:33:58,120 --> 01:34:01,300
kiedy ktoś chciał znaleźć tych władców
świata, tych prawdziwych

1623
01:34:01,300 --> 01:34:04,480
władców świata i się z nimi skomunikować.
Tylko

1624
01:34:04,480 --> 01:34:07,940
czy właśnie – i o tym mówiliśmy już w
naszych debatach na temat

1625
01:34:08,060 --> 01:34:10,740
cywilizacji wyższych rządów – czy to w
ogóle ma sens?

1626
01:34:11,840 --> 01:34:15,180
Nawet gdybyśmy bardzo chcieli, gdybyśmy
tutaj

1627
01:34:15,180 --> 01:34:16,059
położyli wiele

1628
01:34:18,140 --> 01:34:21,160
wysiłków w celu kontaktu z cywilizacją

1629
01:34:21,160 --> 01:34:24,420
wyższego rzędu, to przecież na końcu
zawsze się okaże,

1630
01:34:24,420 --> 01:34:27,720
że oni mogą w ogóle nie chcieć z nami
rozmawiać tak naprawdę.

1631
01:34:27,720 --> 01:34:30,400
Wyobraźmy sobie sytuację, kiedy

1632
01:34:30,400 --> 01:34:33,540
my aspirujemy do kontaktu

1633
01:34:33,540 --> 01:34:37,060
z istotami, które są na poziomie

1634
01:34:37,060 --> 01:34:39,220
takim jak mówiłem już

1635
01:34:40,460 --> 01:34:43,860
wcześniej, gdzie kończy się

1636
01:34:43,860 --> 01:34:47,560
skala Kardasiewa, zaczyna się skala Michio
Kaku czy innych

1637
01:34:47,560 --> 01:34:51,280
autorów i okazuje się, że te istoty mogą
na przykład

1638
01:34:51,280 --> 01:34:54,760
manipulować czasoprzestrzenią albo mogą

1639
01:34:54,760 --> 01:34:58,360
powołać sobie taki alternatywny
wszechświat, do którego uciekną.

1640
01:34:58,360 --> 01:35:01,580
To jest science fiction zupełne mimo

1641
01:35:01,580 --> 01:35:04,960
wszystko. Ale okazać się może za ileś lat,

1642
01:35:04,960 --> 01:35:08,520
że naprawdę gdzieś w głębokim kosmosie

1643
01:35:08,520 --> 01:35:11,950
jest cywilizacja, która mogła jeszcze nie
osiągnąć stopnia

1644
01:35:11,950 --> 01:35:15,260
aż takiego, że sobie stworzy własny
wszechświat, ale jest

1645
01:35:15,260 --> 01:35:18,780
miliony lat starsza pod względem rozwoju
techniki od naszej. I co wtedy? Czy

1646
01:35:18,780 --> 01:35:22,560
oni naprawdę będą z nami rozmawiać? Szanse
na to są zerowe.

1647
01:35:22,560 --> 01:35:26,000
Czy jest się Elonem Muskiem, czy jest się
na przykład Elonem, który teraz

1648
01:35:26,000 --> 01:35:29,180
siedzi w New Jersey i coś tam robi.

1649
01:35:31,920 --> 01:35:35,380
Tak naprawdę pycha chyba tutaj

1650
01:35:35,380 --> 01:35:38,920
odgrywa główną rolę. To też

1651
01:35:38,920 --> 01:35:42,240
mówiłem. Nie gadamy z mrówkami, nie gadamy
z

1652
01:35:42,240 --> 01:35:45,760
pieskami i kotkami, chociaż bardzo je
lubimy. Tutaj bym

1653
01:35:45,760 --> 01:35:49,280
się kłócił. Ja czasami gadam. Nie, ja też

1654
01:35:49,280 --> 01:35:52,180
czasami zagaduję do swojego kota, ale
raczej nie liczę na

1655
01:35:52,180 --> 01:35:52,820
odpowiedź.

1656
01:35:55,840 --> 01:35:56,840
Szansa na

1657
01:35:56,840 --> 01:36:01,000
komunikację

1658
01:36:02,560 --> 01:36:03,980
jest zerowa. Po prostu.

1659
01:36:05,720 --> 01:36:09,480
Może patrzeć z różnych perspektyw, bo

1660
01:36:09,480 --> 01:36:11,800
ja kiedyś miałem mrówki w domu i na
przykład te mrówki

1661
01:36:12,920 --> 01:36:16,040
pałętały mi się po pokoju i z tej

1662
01:36:16,040 --> 01:36:19,560
perspektywy, o której dzisiaj mówimy,
można

1663
01:36:19,560 --> 01:36:22,620
by wiele wniosków wysnuć. A może one
chciały dać mi coś do

1664
01:36:22,620 --> 01:36:25,819
zrozumienia? Może po prostu szukały drogi
do miejsca, gdzie jest

1665
01:36:25,819 --> 01:36:28,920
ukryte coś słodkiego? To jest

1666
01:36:28,920 --> 01:36:31,880
trudne. A może taki pies, na przykład mój
pies Bonio,

1667
01:36:31,880 --> 01:36:35,519
który jest bardzo inteligentny,

1668
01:36:35,520 --> 01:36:37,520
czasami przynosi mi jakieś rzeczy.

1669
01:36:37,520 --> 01:36:40,940
Kiedy ja wychodzę z domu, to

1670
01:36:40,940 --> 01:36:44,320
widzę, że tam leżą jego zabawki i on wtedy
prosi, żebym mu coś

1671
01:36:44,320 --> 01:36:47,600
rzucił na przykład, albo żebym się z nim
pobawił. To może jest właśnie próba

1672
01:36:47,600 --> 01:36:51,019
komunikacji. Może Musk ma

1673
01:36:51,020 --> 01:36:54,280
właśnie nadzieję na coś takiego, że nawet
jeżeli jesteśmy na

1674
01:36:54,280 --> 01:36:57,020
bardzo niskim poziomie, jak te mrówki czy
jak ten piesek,

1675
01:36:58,420 --> 01:37:01,260
to nawet jak będziemy się drapać czy się
pokazywać,

1676
01:37:01,260 --> 01:37:04,680
czy cokolwiek robić. To te

1677
01:37:04,680 --> 01:37:08,220
istoty nam coś rzucą. Dokładnie opisałeś
to,

1678
01:37:08,220 --> 01:37:11,240
co się może zdarzyć. Ewentualnie coś
zostanie nam

1679
01:37:11,240 --> 01:37:14,720
rzucone. Ja też miałem mrówki w domu.

1680
01:37:14,720 --> 01:37:18,220
Nie dało się tego zwalczyć w czasach,
kiedy je

1681
01:37:18,220 --> 01:37:21,519
miałem, to je po prostu polubiłem. Ale nie

1682
01:37:21,520 --> 01:37:24,720
starałem się z nimi skomunikować, bo kiedy

1683
01:37:24,720 --> 01:37:28,280
próbowałem do nich zagadać, w ogóle nie
słuchały.

1684
01:37:28,280 --> 01:37:30,440
I tak jak sobie maszerowały po ścianie

1685
01:37:31,880 --> 01:37:35,370
pewnym swoim szlakiem, tak maszerowały
dalej, chociaż mnie to nie bardzo

1686
01:37:35,370 --> 01:37:38,340
odpowiadało. Także ja myślę, że te

1687
01:37:38,340 --> 01:37:41,900
próby komunikacji zarówno z jednej, jak i
z drugiej

1688
01:37:41,900 --> 01:37:45,320
strony, bo to też warto sobie uświadomić,
że my

1689
01:37:45,320 --> 01:37:48,340
gadając do tych mrówek, jesteśmy słabo

1690
01:37:48,340 --> 01:37:51,880
rozumiani, bo one po prostu nie mają
odpowiedniego aparatu, żeby

1691
01:37:51,880 --> 01:37:55,360
nas zrozumieć. Ale i w drugą stronę działa
to bardzo

1692
01:37:55,360 --> 01:37:58,860
podobnie. Ja sobie jestem w stanie
wyobrazić, że

1693
01:37:58,860 --> 01:38:02,120
te mrówki bardzo by chciały się
skomunikować z taką wyższą

1694
01:38:02,120 --> 01:38:05,512
istotąJakoś nie bardzo

1695
01:38:05,512 --> 01:38:08,751
potrafią do niej zagadać i tak możemy
próbować się

1696
01:38:08,752 --> 01:38:12,172
komunikować my z mrówkami, mrówki z nami,
a i tak się

1697
01:38:12,172 --> 01:38:15,792
nie dogadamy. To też może być taki
problem,

1698
01:38:15,792 --> 01:38:19,172
że zarówno twórcy Matrixa, jak i

1699
01:38:19,172 --> 01:38:22,572
my gadamy do siebie nawzajem, ale nie

1700
01:38:22,572 --> 01:38:26,352
bardzo jesteśmy w stanie się dogadać.
Oczywiście możemy znowu

1701
01:38:26,352 --> 01:38:29,572
powiedzieć sobie: „No jak to? Skoro są
twórcy symulacji, to zawsze do nas

1702
01:38:29,572 --> 01:38:32,632
potrafią zagadać”. A to prawda, jeśli
sobie

1703
01:38:32,632 --> 01:38:36,132
wyobrazimy to tak prosto jak grę, to
rzeczywiście tak

1704
01:38:36,132 --> 01:38:39,232
jest. Natomiast sytuacja może być nieco
bardziej

1705
01:38:39,232 --> 01:38:42,832
skomplikowana. Ta analogia z grą może być

1706
01:38:42,832 --> 01:38:46,392
w pewnych momentach dosyć myląca

1707
01:38:46,392 --> 01:38:49,852
albo spłycająca temat.

1708
01:38:49,852 --> 01:38:53,252
Więc przestrzegam przed tym, żeby pomimo
tego, że

1709
01:38:53,252 --> 01:38:56,461
posługujemy się nią dosyć swobodnie,

1710
01:38:56,461 --> 01:38:59,932
jednak nie utożsamiać Matrixa czy w ogóle

1711
01:38:59,932 --> 01:39:02,601
tej sytuacji, że jesteśmy jakąś symulacją,

1712
01:39:02,601 --> 01:39:06,172
wyłącznie z tą analogią do gry
komputerowej, bo

1713
01:39:06,172 --> 01:39:08,292
to może też zaprowadzić w manowce.

1714
01:39:09,972 --> 01:39:13,212
Wiesz, tutaj można jeszcze pójść o krok
dalej i

1715
01:39:13,212 --> 01:39:16,632
zasugerować takie rozwiązanie, że twórcy
tej symulacji

1716
01:39:16,632 --> 01:39:20,332
doszli do takiego wniosku. Wbudowali w tę
symulację

1717
01:39:20,332 --> 01:39:23,592
jakiś algorytm, który szuka tych

1718
01:39:23,592 --> 01:39:26,852
inteligentnych cywilizacji. Kiedy je
znajduje, to się

1719
01:39:26,852 --> 01:39:28,792
uruchamia. To jest podobne do

1720
01:39:28,792 --> 01:39:32,262
tej koncepcji ze

1721
01:39:32,262 --> 01:39:35,652
„Star Treka”, która mówi, że ta

1722
01:39:37,912 --> 01:39:40,052
cała Gwiezdna Flota.

1723
01:39:42,152 --> 01:39:45,472
Flota tak, jest, ale jest zasada
nieingerencji.

1724
01:39:45,472 --> 01:39:48,412
Jeżeli nie umiesz latać w kosmos, jeżeli
nie

1725
01:39:48,412 --> 01:39:51,732
dysponujesz zdolnością do podróży
międzygwiezdnych, to się do ciebie nie

1726
01:39:51,732 --> 01:39:53,562
odzywamy. I teraz pytanie,

1727
01:39:53,562 --> 01:39:56,912
twórcy symulacji mogli dojść do takiego

1728
01:39:56,912 --> 01:40:00,292
wniosku: tworzymy symulację

1729
01:40:00,292 --> 01:40:02,772
i wbudujemy tam algorytm,

1730
01:40:04,352 --> 01:40:07,872
który mówi, że jeżeli pojawi się
inteligencja, która

1731
01:40:07,872 --> 01:40:10,792
rozwinie się w znacznym stopniu, zostanie

1732
01:40:10,792 --> 01:40:13,192
zanalizowana odpowiednio, odkryje pewne

1733
01:40:14,312 --> 01:40:17,272
prawa fizyczne, które mogą zaprowadzić ją

1734
01:40:17,272 --> 01:40:20,632
na trop istnienia tej symulacji, to wtedy
możemy

1735
01:40:20,632 --> 01:40:24,052
jej powiedzieć coś więcej o sobie. To też
jest intrygujące.

1736
01:40:24,052 --> 01:40:27,492
Możliwe, że — jak tutaj pisał jeden z

1737
01:40:27,492 --> 01:40:29,972
naszych słuchaczy, bo to w zasadzie on
rozpoczął to

1738
01:40:32,052 --> 01:40:35,012
pytanie — możliwe także od

1739
01:40:35,012 --> 01:40:38,512
odkrycia, bo nie możemy tego wykluczyć, że
od odkrycia

1740
01:40:38,512 --> 01:40:41,811
tej symulacji dzieli nas krok, bo może
jest wbudowany w

1741
01:40:41,812 --> 01:40:44,812
naszą rzeczywistość taki algorytm, który
nagle bach!

1742
01:40:47,252 --> 01:40:50,472
Ujawni się, da nam jakieś wskazówki
odnośnie tego, jak

1743
01:40:50,472 --> 01:40:53,462
wygląda ta rzeczywistość. Nie wiem, jak to
się stanie, bo nie mam pojęcia,

1744
01:40:55,012 --> 01:40:57,552
ale może tak być. Jest to niewykluczone.

1745
01:40:58,932 --> 01:41:02,412
Równie dobrze możemy sobie wyobrazić
sytuację, że to jest w ogóle

1746
01:41:02,412 --> 01:41:05,792
cel eksperymentu, że celem eksperymentu

1747
01:41:06,932 --> 01:41:10,332
powołania symulacji było to,

1748
01:41:10,332 --> 01:41:14,192
aby doprowadzić do sytuacji, kiedy

1749
01:41:14,192 --> 01:41:16,872
istoty żyjące w tej

1750
01:41:16,872 --> 01:41:20,692
symulacji dojdą do takiego poziomu
rozwoju,

1751
01:41:20,692 --> 01:41:21,892
że spróbują

1752
01:41:23,232 --> 01:41:26,732
skomunikować się z jej twórcami. I to może

1753
01:41:26,732 --> 01:41:30,332
być- Przepraszam bardzo panowie, mamy
słuchacza,

1754
01:41:30,332 --> 01:41:33,752
a raczej słuchaczkę na linii. Dodzwoniła
się do

1755
01:41:33,752 --> 01:41:37,172
nas pani Emma Popik. Dobry wieczór, pani

1756
01:41:37,172 --> 01:41:40,372
Emmo, jesteśmy już na antenie. Dobry

1757
01:41:40,372 --> 01:41:42,962
wieczór. Dobry wieczór.

1758
01:41:42,962 --> 01:41:46,772
Dobry wieczór, witam wszystkich

1759
01:41:46,772 --> 01:41:50,732
słuchaczy. Z ogromnym zainteresowaniem i
uwagą

1760
01:41:50,732 --> 01:41:54,052
słucham tej audycji, wypowiedzi wszystkich

1761
01:41:54,052 --> 01:41:57,592
panów i chciałam powiedzieć, że bardzo
mnie

1762
01:41:57,592 --> 01:42:00,672
śmieszy zawsze teoria

1763
01:42:00,672 --> 01:42:04,132
Gamowa nazwana przez Freda Hoyle'a

1764
01:42:04,132 --> 01:42:06,292
teorią Big Bang, Wielkiego Wybuchu.

1765
01:42:08,212 --> 01:42:12,112
I słusznie, że taka się wydaje zabawna.

1766
01:42:12,112 --> 01:42:15,092
Ja widzę, że uczeni przez całe

1767
01:42:15,092 --> 01:42:18,512
lata wyciągali sobie ręce

1768
01:42:18,512 --> 01:42:21,952
gdzieś bardzo daleko. Chwytali jakieś
idee,

1769
01:42:21,952 --> 01:42:24,752
przyciągali je z powrotem, oglądali i

1770
01:42:24,752 --> 01:42:27,872
udowadniali, że w jakiejś tam

1771
01:42:27,872 --> 01:42:31,292
nanosekundzie coś powstało, jakieś atomy,
jakieś

1772
01:42:31,292 --> 01:42:33,532
pierwiastki i coś tam się działo.

1773
01:42:34,792 --> 01:42:37,672
W tej chwili już

1774
01:42:37,672 --> 01:42:41,052
istnieją krytyki tej teorii i mówi się,

1775
01:42:41,052 --> 01:42:44,832
że cały wszechświat

1776
01:42:44,832 --> 01:42:48,072
jest jakby jedną wielką cieczą,

1777
01:42:48,072 --> 01:42:51,232
cieczą kwantów, taką wielką zupą kwantową.

1778
01:42:51,232 --> 01:42:54,152
Ale wyobraźmy sobie, jaki to jest

1779
01:42:54,152 --> 01:42:56,932
rozmiar tego płynu

1780
01:42:56,932 --> 01:42:59,792
kwantowego. To jest po prostu

1781
01:42:59,792 --> 01:43:02,992
wszechświat. Nie ma końca. I

1782
01:43:02,992 --> 01:43:06,312
teraz ta teoria, to wszystko wiąże mi

1783
01:43:06,312 --> 01:43:09,752
się w sposób naturalny

1784
01:43:09,752 --> 01:43:13,152
z ideą Boga. Oczywiście nie mam na myśli

1785
01:43:13,152 --> 01:43:17,072
takiego Boga, jakiego sobie wyobrażali

1786
01:43:17,072 --> 01:43:20,432
nasi przodkowie w czasach patriarchalnych,

1787
01:43:20,472 --> 01:43:23,912
że jest to starzec siedzący

1788
01:43:23,912 --> 01:43:27,172
na tronie. Bóg, który dyscyplinował

1789
01:43:27,172 --> 01:43:30,772
ludzi, który zsyłał pomory, który

1790
01:43:30,772 --> 01:43:34,231
zsyłał powodzie,

1791
01:43:34,232 --> 01:43:37,652
który zabijał, który karał. Bo

1792
01:43:37,652 --> 01:43:41,312
idea Boga taka była wtedy,

1793
01:43:41,352 --> 01:43:44,212
taka była jego treść

1794
01:43:44,212 --> 01:43:47,912
i idea Boga jest zmienna.

1795
01:43:47,912 --> 01:43:51,532
Czym jest teraz? Jak my to widzimy?

1796
01:43:51,532 --> 01:43:52,292
Jest to

1797
01:43:54,272 --> 01:43:57,672
niesamowicie wielka, gigantyczna,

1798
01:43:57,672 --> 01:44:01,152
nieskończona kosmiczna inteligencja.

1799
01:44:01,152 --> 01:44:04,092
Kosmiczna czy niekosmiczna, kosmicznych
rozmiarów.

1800
01:44:04,092 --> 01:44:06,052
Inteligencja,

1801
01:44:06,052 --> 01:44:08,132
mądrość,

1802
01:44:09,792 --> 01:44:12,092
wiedza, wszystko

1803
01:44:12,092 --> 01:44:16,000
coTo myśli, jakaś

1804
01:44:16,000 --> 01:44:18,900
ogromna energia, która

1805
01:44:18,900 --> 01:44:22,340
potrafi rozumować. Z czego

1806
01:44:22,340 --> 01:44:25,880
ta energia mogła powstać? Mówi

1807
01:44:25,880 --> 01:44:28,860
się, że wszyscy ludzie wydzielają

1808
01:44:31,060 --> 01:44:32,180
myśli,

1809
01:44:32,180 --> 01:44:34,720
emocje,

1810
01:44:36,760 --> 01:44:40,020
widzą wrażenia. Wszystko to, co

1811
01:44:40,020 --> 01:44:43,040
widzimy, myślimy,

1812
01:44:43,040 --> 01:44:45,840
czujemy, rzucamy do

1813
01:44:45,840 --> 01:44:49,440
przodu, może

1814
01:44:49,440 --> 01:44:52,200
się urzeczywistnić. W czym się może

1815
01:44:52,200 --> 01:44:55,260
urzeczywistnić? W tej wielkiej,

1816
01:44:55,260 --> 01:44:58,720
gigantycznej, nieskończonej idei, która
jest

1817
01:44:58,720 --> 01:45:00,840
nazwana Bogiem. To jest

1818
01:45:02,220 --> 01:45:06,200
byt. Wszystko co jest. Wielka energia,

1819
01:45:06,200 --> 01:45:09,460
w której my jesteśmy zanurzeni

1820
01:45:09,460 --> 01:45:13,060
jako małe atomy, jako małe kwanty,

1821
01:45:13,060 --> 01:45:16,380
jako cząstki

1822
01:45:16,380 --> 01:45:19,880
światła. Kiedyś się mówiło, że wszyscy w
tym

1823
01:45:19,880 --> 01:45:23,040
istniejemy, że istnieją nasze dusze, a
teraz, w

1824
01:45:23,040 --> 01:45:25,500
naszych czasach, to jesteśmy

1825
01:45:25,500 --> 01:45:29,040
cząstkami świetlnymi,

1826
01:45:29,040 --> 01:45:31,900
małymi niteczkami,

1827
01:45:31,900 --> 01:45:35,820
atomami,

1828
01:45:35,820 --> 01:45:38,300
zawijasami, splątaniem.

1829
01:45:39,520 --> 01:45:42,920
To wszystko jest gigantycznej wielkości i

1830
01:45:42,920 --> 01:45:46,660
wszystko się plącze. Nasze idee, myśli,

1831
01:45:46,660 --> 01:45:50,420
pragnienia, spostrzeżenia.

1832
01:45:50,420 --> 01:45:53,420
To właśnie jest ten wielki, gigantyczny
byt

1833
01:45:53,420 --> 01:45:56,640
energetyczny. Niektórym ludziom

1834
01:45:56,640 --> 01:45:58,960
pewne rzeczy, mówi się: „Jak

1835
01:46:00,100 --> 01:46:03,260
będziesz mówił o złych rzeczach, to ci się
sprawdzi”. To

1836
01:46:03,260 --> 01:46:06,760
sprawdza się albo nie. Innym ludziom,
którzy

1837
01:46:06,760 --> 01:46:09,690
mają pozytywny obraz

1838
01:46:09,690 --> 01:46:12,620
rzeczywistości, sprawdzają się

1839
01:46:12,620 --> 01:46:16,100
pozytywne rzeczy. Zależy być może od siły

1840
01:46:16,100 --> 01:46:19,360
tej energii, tego światła,

1841
01:46:19,360 --> 01:46:22,459
które wysyłają do

1842
01:46:22,460 --> 01:46:25,600
wielkiego, gigantycznego bytu i

1843
01:46:25,600 --> 01:46:29,000
potrafią coś zadziałać. Są ludzie tacy

1844
01:46:29,000 --> 01:46:32,500
jak Jan Paweł, który się modlił cztery
godziny

1845
01:46:32,500 --> 01:46:35,580
dziennie, wysyłał dobroć.

1846
01:46:35,580 --> 01:46:39,680
Splątywała się w tym wielkim świecie
światła

1847
01:46:39,680 --> 01:46:43,640
z innymi i robiła coś dobrego. Są bardzo
źli ludzie,

1848
01:46:43,640 --> 01:46:46,820
wojskowi,

1849
01:46:46,820 --> 01:46:50,280
trakty mózgów, którzy wymyślają złe,
nikczemne teorie, żeby

1850
01:46:50,280 --> 01:46:51,800
niszczyć innych ludzi.

1851
01:46:51,800 --> 01:46:54,920
Ich idee

1852
01:46:54,920 --> 01:46:58,000
świetlne w tym wielkim świetle, w tym
wielkim

1853
01:46:58,000 --> 01:47:00,600
energetycznym bycie splątują

1854
01:47:00,600 --> 01:47:03,880
się z innymi i dochodzi do

1855
01:47:03,880 --> 01:47:07,540
wielkich konfliktów. Są również

1856
01:47:07,540 --> 01:47:10,900
takie sytuacje, że nie dochodzi do tych
konfliktów.

1857
01:47:12,950 --> 01:47:16,410
Że się one wygaszają. Zwróćmy uwagę na to,

1858
01:47:19,000 --> 01:47:22,780
że jest jedno słowo: światło,

1859
01:47:22,780 --> 01:47:26,480
świat, święty. To jest ten sam

1860
01:47:26,480 --> 01:47:29,400
morfem, to jest to samo

1861
01:47:29,400 --> 01:47:33,180
pojęcie. Światło. Ono jest stworzone,

1862
01:47:33,180 --> 01:47:36,700
powtarzam, z myśli, idei,

1863
01:47:36,700 --> 01:47:40,140
które wszyscy ludzie od początku świata, a

1864
01:47:40,140 --> 01:47:43,580
może i inne kosmiczne istoty wytwarzają. A

1865
01:47:43,580 --> 01:47:47,100
jak to było na początku? Jak mogły powstać

1866
01:47:47,100 --> 01:47:49,700
te idee? Z ducha?

1867
01:47:50,940 --> 01:47:54,400
Duch to mężczyzna. To Adam. To

1868
01:47:54,400 --> 01:47:58,000
on nazwał w raju zwierzęta.

1869
01:47:58,000 --> 01:48:01,500
On nazwał wszystkie przedmioty i

1870
01:48:01,500 --> 01:48:04,860
one dlatego istniały. Ale jak one

1871
01:48:04,860 --> 01:48:07,559
zostały nazwane? Jak one powstały?

1872
01:48:10,780 --> 01:48:12,780
Starożytni mieli pojęcie Gaja.

1873
01:48:14,080 --> 01:48:17,700
Ziemia. Materia. Matka.

1874
01:48:17,700 --> 01:48:20,760
Te idee powstawały z materii.

1875
01:48:20,760 --> 01:48:23,700
Materia tworzyła idee. Materia tworzyła

1876
01:48:23,700 --> 01:48:26,900
inteligencję. Poprzez pękanie materii

1877
01:48:26,900 --> 01:48:30,340
tworzyły się kamienie. Z ziemi tworzyła
się idea

1878
01:48:30,340 --> 01:48:33,720
pękania. Poprzez przesuwanie tworzyła się
idea ruchu.

1879
01:48:33,720 --> 01:48:37,019
Poprzez wybuch tworzyła się idea wybuchu.

1880
01:48:37,020 --> 01:48:40,680
Te wszystkie wielkie, gigantyczne idee

1881
01:48:40,740 --> 01:48:44,660
były związane z pierwiastkiem kobiety.

1882
01:48:44,660 --> 01:48:48,220
Wiemy, że tak już

1883
01:48:48,220 --> 01:48:51,720
jest, że prawa półkula mózgu, która

1884
01:48:51,720 --> 01:48:54,720
jest tożsama z kobiecością, tworzy idee

1885
01:48:55,800 --> 01:48:59,560
i one są przekazywane do lewej półkuli
mózgu

1886
01:48:59,560 --> 01:49:02,560
będącej tożsamą czy

1887
01:49:02,560 --> 01:49:06,560
wyrażającą mężczyznę. I on nazywa te idee.

1888
01:49:06,560 --> 01:49:10,660
Po czym, tak jak mówiłam,

1889
01:49:10,660 --> 01:49:13,200
idee są przesuwane do wielkiej

1890
01:49:13,200 --> 01:49:16,960
rzeczywistości nazywanej światem,

1891
01:49:16,960 --> 01:49:20,400
bytem, energią, inteligencją,

1892
01:49:20,460 --> 01:49:23,560
w której my wszyscy w tym chaosie, w

1893
01:49:23,560 --> 01:49:26,700
zmaganiu się istniejemy i

1894
01:49:28,300 --> 01:49:31,520
próbujemy wytłumaczyć

1895
01:49:31,520 --> 01:49:34,960
sobie, czym jesteśmy. Uważam,

1896
01:49:34,960 --> 01:49:38,800
że my wszyscy tworzymy sobie symulację,

1897
01:49:38,800 --> 01:49:42,230
o której panowie mówili. Dlaczego

1898
01:49:42,230 --> 01:49:45,740
mówimy o symulacjach?

1899
01:49:45,740 --> 01:49:48,400
Dlatego, że w naszej epoce są takie

1900
01:49:48,400 --> 01:49:52,200
słowa jak komputer, aplikacje, symulacje,

1901
01:49:52,200 --> 01:49:55,440
gry. Dlatego

1902
01:49:55,440 --> 01:49:58,600
mówimy o takiej rzeczywistości. Dlatego
tak

1903
01:49:58,600 --> 01:50:00,760
rozumiemy nasze

1904
01:50:02,140 --> 01:50:05,360
istnienie. Ja widzę to jako

1905
01:50:05,360 --> 01:50:08,740
chaos, jako rozumny chaos,

1906
01:50:08,740 --> 01:50:11,840
inteligentny chaos, który jest

1907
01:50:11,840 --> 01:50:15,540
splątany w gigantycznym oceanie,

1908
01:50:15,540 --> 01:50:18,980
który kiedyś nazwał

1909
01:50:18,980 --> 01:50:22,872
GamowTym wielkim

1910
01:50:22,872 --> 01:50:25,132
wybuchem, tą wielką

1911
01:50:25,132 --> 01:50:28,832
kosmiczną kwantową masą

1912
01:50:28,832 --> 01:50:32,072
albo wielkim światłem, bytem,

1913
01:50:32,072 --> 01:50:35,252
tym wszystkim, co jest. Tak

1914
01:50:35,252 --> 01:50:37,952
sądzę, że jest tutaj nasze

1915
01:50:37,952 --> 01:50:41,432
miejsce i nasze istnienie, i nasz

1916
01:50:41,432 --> 01:50:44,452
sposób pojmowania siebie.

1917
01:50:44,452 --> 01:50:47,672
Jesteśmy w tym bycie i możemy siebie

1918
01:50:47,672 --> 01:50:51,832
obserwować i siebie samych stworzyć, ale

1919
01:50:51,892 --> 01:50:55,212
w sposób energetyczny, w sposób

1920
01:50:55,212 --> 01:50:58,532
związany z inteligencją świata i bytem. I

1921
01:50:58,532 --> 01:51:02,032
zauważmy, że istoty kosmiczne

1922
01:51:02,092 --> 01:51:05,832
czy bogowie kosmiczni, czy

1923
01:51:05,832 --> 01:51:09,412
bogowie związani z religią, czy

1924
01:51:09,412 --> 01:51:12,372
wszelkie istoty, które się

1925
01:51:12,412 --> 01:51:15,892
ukazują, są na tle światła. To

1926
01:51:15,892 --> 01:51:19,432
są istoty świetlne, a więc

1927
01:51:19,432 --> 01:51:23,172
również i one są zanurzone w tym wielkim,

1928
01:51:23,172 --> 01:51:26,432
gigantycznym bycie

1929
01:51:26,432 --> 01:51:29,592
światła, inteligencji związanej z

1930
01:51:29,592 --> 01:51:33,032
nami, związanej z innymi istotami. Ja

1931
01:51:33,072 --> 01:51:36,212
nie sądzę, żebyśmy byli

1932
01:51:36,212 --> 01:51:39,272
wioską, żebyśmy byli marną

1933
01:51:39,272 --> 01:51:42,732
cywilizacją, żebyśmy byli gdzieś z boku.

1934
01:51:42,732 --> 01:51:46,032
Uważam, że jesteśmy na

1935
01:51:46,032 --> 01:51:49,332
równi z innymi bytami.

1936
01:51:49,332 --> 01:51:52,752
Jesteśmy zanurzeni w tym wielkim świecie,
w

1937
01:51:52,752 --> 01:51:55,932
tym wielkim świetle, w tej wielkiej
inteligencji

1938
01:51:55,932 --> 01:51:59,512
i wydzielamy, jako miliardy ludzi od

1939
01:51:59,512 --> 01:52:02,992
milionów lat, tą wielką, wspaniałą

1940
01:52:02,992 --> 01:52:06,112
inteligencję, wielkie

1941
01:52:06,112 --> 01:52:09,052
idee. I właśnie w taki sposób

1942
01:52:09,052 --> 01:52:12,492
obserwujemy siebie w tej epoce, a być może
w

1943
01:52:12,492 --> 01:52:15,862
innych będziemy obserwowali się z innego
punktu

1944
01:52:15,862 --> 01:52:19,072
widzenia, gdyż będziemy wydzielać inne

1945
01:52:19,072 --> 01:52:21,732
idee, które tam się będą łączyć,

1946
01:52:21,732 --> 01:52:24,852
plątać i pokazywać nam, jacy

1947
01:52:24,852 --> 01:52:28,112
jesteśmy, kim jesteśmy i przeglądać

1948
01:52:28,112 --> 01:52:31,472
się w jakimś innym komputerze, w jakiejś
innej

1949
01:52:31,472 --> 01:52:33,952
aplikacji, w jakiejś innej grze. A

1950
01:52:35,072 --> 01:52:38,332
na pewno w czymś zupełnie innym, czego
jeszcze nie

1951
01:52:38,332 --> 01:52:41,312
stworzyliśmy i nie mamy o tym pojęcia.

1952
01:52:42,872 --> 01:52:46,192
Dziękujemy, pani Emmo. Dziękuję za uwagę.
Bardzo

1953
01:52:46,192 --> 01:52:48,652
ciekawa koncepcja. Ona nawiązuje do tego,
co

1954
01:52:48,652 --> 01:52:51,112
mówią badacze z

1955
01:52:51,112 --> 01:52:53,592
projektu globalnego umysłu.

1956
01:52:55,412 --> 01:52:58,732
Zresztą też nawiązuje do tego, co mówi
doktor Vale, który twierdzi,

1957
01:52:58,732 --> 01:53:02,212
że my sobie tutaj sobą. Zresztą nawet Jung
o tym

1958
01:53:02,212 --> 01:53:05,712
mówił, że istnieje coś jak zbiorowa
nieświadomość. Możemy

1959
01:53:05,712 --> 01:53:08,991
prześledzić koncepcję, o której pani

1960
01:53:08,992 --> 01:53:12,412
mówiła, na bardzo wielu przykładach, że my
sobie tutaj

1961
01:53:12,412 --> 01:53:15,592
sobą. My jesteśmy jednostkami, natomiast
my jako

1962
01:53:15,592 --> 01:53:19,312
jednostki tworzymy też zbiorowość, nie
tylko w sensie

1963
01:53:19,312 --> 01:53:22,512
biologicznym, ale też w sensie
psychicznym. Nawet nie

1964
01:53:22,512 --> 01:53:25,991
jesteśmy tego świadomi. W każdym razie.
Nie

1965
01:53:25,992 --> 01:53:28,092
jesteśmy tego świadomi. Weźmy na przykład

1966
01:53:28,092 --> 01:53:30,991
koncepcję pól morficznych

1967
01:53:31,032 --> 01:53:34,392
Sheldrake’a. Tam w zasadzie o to samo

1968
01:53:34,392 --> 01:53:38,212
chodzi. Dokładnie. To

1969
01:53:38,212 --> 01:53:39,512
również chodzi o to samo, jak

1970
01:53:39,512 --> 01:53:42,982
mówiono 2000

1971
01:53:42,982 --> 01:53:46,172
lat temu, że nasze dusze są zanurzone w
Bogu, że

1972
01:53:46,172 --> 01:53:48,432
jesteśmy tam cząstkami. Inne

1973
01:53:49,832 --> 01:53:52,492
słownictwo, ale właściwie to- Albo weźmy

1974
01:53:53,732 --> 01:53:56,852
koncepcję hermetyczną: jako na górze, tak
i na dole. Na

1975
01:53:56,852 --> 01:53:59,972
początku programu powiedziałem, że wiele
osób jest dzisiaj

1976
01:53:59,972 --> 01:54:03,252
zdziwionych tym, że model systemu

1977
01:54:04,492 --> 01:54:08,812
gwiezdnego podobny jest do układu atomu. I

1978
01:54:08,812 --> 01:54:12,052
coś w tym było. Ktoś to wiedział. Mówiłem
na początku o

1979
01:54:12,052 --> 01:54:15,632
filozofii hinduistycznej, że oni mają
koncepcję mai, ale

1980
01:54:15,632 --> 01:54:19,072
oni mają też koncepcję doby Brahmy. I oni

1981
01:54:19,072 --> 01:54:22,711
mówią tak, że Brahma mruga okiem, ginie
wszechświat.

1982
01:54:22,712 --> 01:54:25,992
Brahma otwiera oko- Jesteśmy między
mignieniami

1983
01:54:25,992 --> 01:54:28,932
oka, prawda? Tak. Teraz

1984
01:54:28,932 --> 01:54:32,212
pytanie: czy oni mieli tą wiedzę z

1985
01:54:33,492 --> 01:54:37,452
tego

1986
01:54:37,452 --> 01:54:41,392
samego źródła co my, ale czy oni mieli tą
wiedzę w jakiś sposób przyrodzoną?

1987
01:54:41,392 --> 01:54:45,712
Bo musimy jeszcze wejść w inne obszary, o
których do tej pory w naszych

1988
01:54:45,712 --> 01:54:48,072
debatach nie mówiliśmy. W koncepcje
Terrence’a

1989
01:54:48,072 --> 01:54:51,212
Mackeny, w

1990
01:54:51,212 --> 01:54:54,392
koncepcje Junga, które

1991
01:54:54,392 --> 01:54:57,552
mówią, że nie możemy traktować siebie jako
jednostki

1992
01:54:59,232 --> 01:55:03,212
tylko i wyłącznie. Jestem trzciną,

1993
01:55:03,212 --> 01:55:06,332
ale trzciną myślącą. Ale okazuje się, że
jestem trzciną,

1994
01:55:06,332 --> 01:55:09,392
która nie tylko, Marku, jest

1995
01:55:10,992 --> 01:55:14,432
pojedynczym osobnikiem, ale jest też jedną

1996
01:55:14,432 --> 01:55:17,972
trzciną w morzu trzcin i jest też jedną

1997
01:55:17,972 --> 01:55:21,232
trzciną wyrosłą na podłożu z milionów

1998
01:55:21,232 --> 01:55:24,182
trzcin, które dadzą początek kolejnym

1999
01:55:24,182 --> 01:55:27,152
milionom egzemplarzy. I tak

2000
01:55:27,152 --> 01:55:29,791
naprawdę my możemy nie zdawać sobie sprawy
z

2001
01:55:29,792 --> 01:55:32,932
najważniejszego chyba elementu, o którym
dzisiaj

2002
01:55:32,932 --> 01:55:35,852
mówimy, że w

2003
01:55:35,852 --> 01:55:38,932
Matrix ta symulacja, która

2004
01:55:38,932 --> 01:55:42,352
istnieje, może być tylko jednym z wielu
systemów, który

2005
01:55:42,352 --> 01:55:45,551
działa. Nawet jeżeli on gdzieś jest

2006
01:55:45,552 --> 01:55:49,032
i może go nie odkryjemy, to tak naprawdę
najważniejszy jest

2007
01:55:49,032 --> 01:55:52,752
chyba ten system, który tworzymy my sami.

2008
01:55:52,752 --> 01:55:55,932
Przyjrzyjmy się dziełom Jacques’a Valle.
Tam się okaże, że

2009
01:55:57,972 --> 01:56:01,252
zjawisko UFO, to, jak ono się ujawnia,

2010
01:56:03,772 --> 01:56:07,232
to wszystko ma źródło w naszej
świadomości, w naszej kulturze. Nie ma

2011
01:56:07,232 --> 01:56:10,672
przypadku. To jest bardzo interesujące.

2012
01:56:10,672 --> 01:56:14,032
Czymkolwiek to jest, z czymkolwiek mamy do
czynienia, z

2013
01:56:14,032 --> 01:56:17,552
kimkolwiek obcujemy, kimkolwiek jesteśmy,
okazuje

2014
01:56:17,552 --> 01:56:21,052
się, że my bardzo mało wiemy i tak
naprawdę

2015
01:56:21,052 --> 01:56:24,572
rzeczywistość jest bardzo tajemnicza. Ona
czasami

2016
01:56:24,572 --> 01:56:28,012
daje nam do zrozumienia, że tak jest.
Niekiedy

2017
01:56:28,012 --> 01:56:31,220
nie daje.To wszystko czasami jest bardzo
zawiłe i

2018
01:56:31,220 --> 01:56:34,200
tajemnicze, ale mimo wszystko okazuje się,
że

2019
01:56:38,600 --> 01:56:41,600
nasza nauka mówiąc o tym, że

2020
01:56:43,360 --> 01:56:46,420
liczy się tylko materia i nasz

2021
01:56:46,420 --> 01:56:49,460
wszechświat, Marku, dąży do wielkiego
kolapsu,

2022
01:56:50,940 --> 01:56:54,580
ma rację. Teraz pytanie z tym związane,

2023
01:56:54,580 --> 01:56:57,980
bo my cały czas mówimy o hipotezie
symulacji, że

2024
01:56:57,980 --> 01:57:01,120
narodziliśmy się po coś. My jako ludzie
chcemy

2025
01:57:01,120 --> 01:57:04,600
wierzyć w to, że nasze życie, nasze
istnienie ma jakiś sens i

2026
01:57:04,600 --> 01:57:08,120
cel. Bo gdyby było tak, że
zaakceptowalibyśmy hipotezę, że

2027
01:57:08,120 --> 01:57:11,780
to wszystko jest dziełem przypadku i
żyjemy w jakimś chaosie,

2028
01:57:11,780 --> 01:57:15,320
to dużo byśmy stracili. Okazałoby się, że
to wszystko w zasadzie

2029
01:57:15,320 --> 01:57:18,620
jest sobie, bo jest. Ten chaos

2030
01:57:18,620 --> 01:57:21,920
jest wielką inteligencją, więc nic nie
jest

2031
01:57:21,920 --> 01:57:25,400
dziełem przypadku. W ogóle nie ma żadnych
przypadków. Poza

2032
01:57:25,400 --> 01:57:26,940
tym trudno jest

2033
01:57:28,280 --> 01:57:29,260
ustalić

2034
01:57:30,940 --> 01:57:35,460
nasz

2035
01:57:35,460 --> 01:57:38,940
własny świat. Każdy człowiek jest

2036
01:57:38,940 --> 01:57:42,580
zupełnie inną osobowością, zupełnie innym
światem.

2037
01:57:42,580 --> 01:57:45,940
My rozmawiamy ze sobą i z panami, z kimś
innym. Mamy

2038
01:57:47,140 --> 01:57:50,360
podobne poglądy, ale na wiele rzeczy mamy

2039
01:57:50,360 --> 01:57:53,680
zupełnie inne zdania. Ludzie się nie mogą
w

2040
01:57:53,680 --> 01:57:57,160
wielu sprawach pogodzić. No właśnie. Pani
Emmo,

2041
01:57:57,160 --> 01:57:58,630
ja musi pani powiedzieć, że- Jesteśmy
jakby

2042
01:57:58,630 --> 01:58:01,740
bytami, ale

2043
01:58:01,740 --> 01:58:05,160
i łączącymi się z innymi. Muszę

2044
01:58:05,160 --> 01:58:07,040
pani powiedzieć, że kiedy pani zaczęła

2045
01:58:07,040 --> 01:58:10,160
mówić o swojej teorii, pojawiło się wiele

2046
01:58:10,160 --> 01:58:13,220
komentarzy na czacie, że to jest

2047
01:58:13,220 --> 01:58:16,740
coś, co w ogóle nie pasuje do

2048
01:58:16,740 --> 01:58:20,260
naszej audycji, że tutaj są jakieś
hipotezy wyjęte z

2049
01:58:20,260 --> 01:58:24,200
czapy. Ale tutaj powiedziała pani złotą
myśl, że my

2050
01:58:24,200 --> 01:58:26,400
mówiąc czasami o tych samych sprawach,

2051
01:58:28,120 --> 01:58:31,300
ubierając je w różne słowa, nie umiemy się
ze sobą porozumieć,

2052
01:58:31,300 --> 01:58:34,260
prawda? To jest tak jak z tą

2053
01:58:37,780 --> 01:58:41,260
hipotezą Maji albo z tą hipotezą doby
Brahmy,

2054
01:58:41,260 --> 01:58:44,520
że one mówią o tym samym, o czym mówi
dzisiejsza nauka.

2055
01:58:44,520 --> 01:58:47,720
Natomiast dzisiejsza nauka rzadko kiedy
przyznaje, że tak

2056
01:58:47,720 --> 01:58:51,260
naprawdę filozofowie wedyjscy mieli jakąś

2057
01:58:51,260 --> 01:58:54,520
rację, bo nauka dzisiejsza nie wie, skąd
oni to

2058
01:58:54,520 --> 01:58:57,240
wiedzieli. To jest bardzo tajemnicze.

2059
01:58:58,260 --> 01:59:01,320
Czy możemy na zakończenie

2060
01:59:01,320 --> 01:59:03,240
powiedzieć, że właściwie

2061
01:59:05,420 --> 01:59:08,220
ta nauka współczesna powtarza

2062
01:59:08,220 --> 01:59:11,380
wielokrotnie to, co myśleli,

2063
01:59:12,620 --> 01:59:15,820
wymyślili, czuli, widzieli starożytni,

2064
01:59:15,820 --> 01:59:19,000
którzy nazywali to maja, zasłona,

2065
01:59:19,000 --> 01:59:22,680
bogami. I nasi filozofowie

2066
01:59:22,680 --> 01:59:26,240
tylko cząstkowo udowadniają, bo

2067
01:59:26,240 --> 01:59:30,040
teraz jesteśmy w takiej epoce od 200 czy
300 lat,

2068
01:59:30,040 --> 01:59:32,740
że musimy stosować naukową

2069
01:59:32,740 --> 01:59:36,060
terminologię i że musimy wszystko nazywać

2070
01:59:36,060 --> 01:59:39,720
dokładnie, cząsteczkowo i naukowo.

2071
01:59:39,720 --> 01:59:42,880
Ale czy to nie jest bardzo

2072
01:59:42,880 --> 01:59:45,760
podobne? Czy to nie jest to samo? Teraz
mamy

2073
01:59:45,760 --> 01:59:49,020
symulację i grę, a kiedyś mieliśmy
zasłonę.

2074
01:59:50,340 --> 01:59:53,780
Kiedyś mieliśmy życie w umyśle Boga.

2075
01:59:53,780 --> 01:59:56,860
Dziękujemy pani Emmo za

2076
01:59:56,860 --> 02:00:00,060
telefon. Przypominamy, że była z nami Emma
Faulke, legenda

2077
02:00:00,060 --> 02:00:03,400
polskiej ufologii, z którą mam

2078
02:00:03,400 --> 02:00:06,520
nadzieję będziemy mieli jeszcze szansę
porozmawiać w

2079
02:00:06,520 --> 02:00:10,360
następnych debatach. Marku,

2080
02:00:10,360 --> 02:00:13,700
powróćmy do tej kwestii narodzin kosmosu,
bo tutaj

2081
02:00:13,700 --> 02:00:17,120
pani Emma poruszyła bardzo ważne

2082
02:00:17,120 --> 02:00:20,180
tematy. Kolejny raz dotknęliśmy

2083
02:00:21,820 --> 02:00:25,280
tego, jaka jest dzisiejsza nauka, jak ona
na to wszystko patrzy. Ale

2084
02:00:25,280 --> 02:00:28,720
czy ta hipoteza symulacji, która mówi, że
gdzieś tam są

2085
02:00:28,720 --> 02:00:30,260
nasi projektanci, ona nie jest

2086
02:00:30,260 --> 02:00:33,520
wypadkową tego, że

2087
02:00:35,140 --> 02:00:38,560
my w zasadzie ciągle nie mamy pewności,
jak powstał

2088
02:00:38,560 --> 02:00:41,760
ten wszechświat? Bo niektórzy twierdzą, że

2089
02:00:41,760 --> 02:00:45,120
hipoteza wielkiego wybuchu ma sens, bo
przecież

2090
02:00:45,120 --> 02:00:48,300
cały kosmos musiał się kiedyś wziąć z
jednego punktu.

2091
02:00:48,300 --> 02:00:51,820
Tymczasem Piotrze, przepraszam, że tak się
wcinam, ale mamy

2092
02:00:51,820 --> 02:00:55,180
kolejnego słuchacza na telefonie. Dobry
wieczór. Radio Paranormalium.

2093
02:00:55,180 --> 02:00:58,320
Jesteśmy na antenie. Witam wszystkich i

2094
02:00:58,320 --> 02:01:01,420
pozdrawiam. Słuchuję się

2095
02:01:01,420 --> 02:01:04,859
waszej audycji. Bardzo ciekawa, trochę
taka

2096
02:01:04,860 --> 02:01:08,359
odjechana, ale ciekawa bardzo.

2097
02:01:08,360 --> 02:01:11,440
Natomiast tutaj wszyscy szukają tego

2098
02:01:12,960 --> 02:01:16,240
dowodu na to, że się żyje

2099
02:01:17,780 --> 02:01:21,660
w symulacji lub nie. I

2100
02:01:21,660 --> 02:01:25,020
do głowy teraz mi przyszedł taki motyw,
taka teza,

2101
02:01:26,500 --> 02:01:29,960
że takim dowodem na to, że

2102
02:01:29,960 --> 02:01:33,420
żyjemy właśnie w symulacji, może być

2103
02:01:35,120 --> 02:01:38,620
fakt, że można tą symulację zhakować.

2104
02:01:38,620 --> 02:01:41,880
Symulacja jest, jak wiemy, programem

2105
02:01:41,880 --> 02:01:45,400
komputerowym, więc albo z pozycji
administratora, albo z pozycji

2106
02:01:45,400 --> 02:01:48,000
hakera można wprowadzać zmiany

2107
02:01:49,240 --> 02:01:51,720
w takim programie. I tutaj

2108
02:01:53,720 --> 02:01:57,220
wydaje się, że takim zhakowaniem systemu
czy kodu

2109
02:01:57,220 --> 02:01:58,540
źródłowego tej symulacji

2110
02:02:01,720 --> 02:02:04,800
są takie techniki, które na pewno

2111
02:02:05,760 --> 02:02:08,940
panowie znacie i podejrzewam, że wszyscy
słuchający też,

2112
02:02:08,940 --> 02:02:12,340
typu wizualizacja typu Huna.

2113
02:02:13,940 --> 02:02:17,520
Tymi technikami można, jak wiemy,
wprowadzać dosyć duże zmiany w

2114
02:02:17,520 --> 02:02:20,380
otoczeniu naszej rzeczywistości.

2115
02:02:23,160 --> 02:02:26,120
Halo, halo, słychać mnie? Oczywiście cały
czas

2116
02:02:27,640 --> 02:02:31,020
się słyszymy. Ja teraz wyłączyłem, że tak
powiem,

2117
02:02:31,020 --> 02:02:33,780
teraz niechcąco u siebie komputer i nie
wiem, czy w

2118
02:02:33,780 --> 02:02:40,720
ogóleTymi

2119
02:02:40,720 --> 02:02:43,600
technikami umysłu można wpływać na

2120
02:02:44,920 --> 02:02:47,880
zmiany, można zhakować system, zhakować

2121
02:02:48,920 --> 02:02:51,219
kod źródłowy i wprowadzać zmiany

2122
02:02:52,400 --> 02:02:55,910
w tej symulacji, w której żyjemy. To taka
trochę może objechana teza,

2123
02:02:55,910 --> 02:02:58,720
ale warta, żeby o niej

2124
02:02:58,720 --> 02:03:00,760
porozmawiać, podyskutować.

2125
02:03:03,100 --> 02:03:06,520
To wszystko z mojej strony. Dziękuję
bardzo.

2126
02:03:06,520 --> 02:03:10,040
Dziękujemy bardzo. Może poprosimy o

2127
02:03:10,040 --> 02:03:11,860
komentarz Marka Żelkowskiego.

2128
02:03:17,580 --> 02:03:18,480
Ja myślę, że

2129
02:03:18,480 --> 02:03:22,000
teza jest

2130
02:03:22,000 --> 02:03:25,480
ciekawa. Trudno mi się

2131
02:03:25,480 --> 02:03:28,740
odnieść do tego hakowania, ale sama

2132
02:03:28,740 --> 02:03:32,280
idea jeszcze się

2133
02:03:32,280 --> 02:03:34,640
w trakcie naszej rozmowy nie pojawiła.

2134
02:03:36,520 --> 02:03:39,980
Dlatego zadzwoniłem i zasugerowałem coś

2135
02:03:39,980 --> 02:03:41,440
takiego. Dokładnie.

2136
02:03:41,440 --> 02:03:44,920
Jedno zdanie, jeśli można.

2137
02:03:46,020 --> 02:03:48,120
Ci, co z

2138
02:03:50,040 --> 02:03:52,520
technikami typu huna czy wizualizacja

2139
02:03:53,640 --> 02:03:57,140
jakoś się nie zetknęli czy nie próbowali z
tym eksperymentować,

2140
02:03:57,140 --> 02:04:00,699
to odrzucą jako

2141
02:04:00,700 --> 02:04:04,020
bajki. Natomiast ci, co w jakiś sposób

2142
02:04:05,500 --> 02:04:09,720
z tym się zetknęli i eksperymentowali, to
wiedzą,

2143
02:04:09,720 --> 02:04:10,520
o czym mówię.

2144
02:04:14,220 --> 02:04:17,560
Tutaj technikami typu

2145
02:04:17,560 --> 02:04:20,979
huna, bo to w zasadzie ten sam system,
różnie się nazywa, jedni nazywają

2146
02:04:20,980 --> 02:04:23,840
to huną, inni

2147
02:04:23,840 --> 02:04:27,180
wizualizacją, inni

2148
02:04:27,180 --> 02:04:30,600
jeszcze czymś innym. Zależy od kultury, w
której dany

2149
02:04:30,600 --> 02:04:32,660
system wyrastał i był ukształtowany.

2150
02:04:36,460 --> 02:04:40,140
Tak jak powiedziałem na początku, można
bardzo

2151
02:04:40,140 --> 02:04:42,420
duże zmiany wprowadzać w swoim otoczeniu.

2152
02:04:44,820 --> 02:04:47,820
Przytoczyliśmy to porównanie do

2153
02:04:48,880 --> 02:04:52,120
programu komputerowego, symulacja

2154
02:04:52,120 --> 02:04:55,599
komputerowa. Z pozycji administratora

2155
02:04:55,600 --> 02:04:58,380
można robić legalnie bardzo

2156
02:04:59,600 --> 02:05:03,220
duże zmiany w danej symulacji, w danym
programie czy w

2157
02:05:03,220 --> 02:05:05,560
bazach danych. Czyli tutaj mamy

2158
02:05:07,760 --> 02:05:11,250
analogię do administrator i Bóg, cokolwiek

2159
02:05:11,250 --> 02:05:14,820
przez to rozumiemy. I z drugiej strony
jeszcze

2160
02:05:14,820 --> 02:05:18,500
są hakerzy, którzy wchodzą i zmieniają,

2161
02:05:18,500 --> 02:05:21,380
rzeźbią w programach, zmieniają kod
źródłowy, wprowadzają różne wirusy

2162
02:05:22,600 --> 02:05:22,980
i tak dalej.

2163
02:05:25,660 --> 02:05:28,860
Wydaje się, że to jest jakaś

2164
02:05:28,860 --> 02:05:31,740
analogia, która jest warta tutaj w tej
chwili

2165
02:05:32,780 --> 02:05:36,300
przedyskutowania przez panów. Dziękuję

2166
02:05:36,300 --> 02:05:39,520
na razie. Dziękujemy bardzo za intrygujący
telefon.

2167
02:05:39,520 --> 02:05:42,800
Tylko że tutaj wchodzimy w

2168
02:05:42,800 --> 02:05:44,440
taki zakres.

2169
02:05:44,440 --> 02:05:48,090
Dobrze powiedziała pani Emma, mówiąc,

2170
02:05:48,090 --> 02:05:51,340
że niektóre rzeczy nazywamy chociażby

2171
02:05:51,340 --> 02:05:54,600
symulacją z tego powodu, że dzisiaj mamy
komputery.

2172
02:05:54,600 --> 02:05:57,420
Natomiast dawniej nazywano to chociażby
mają,

2173
02:05:58,900 --> 02:06:02,020
nazywano to zasłoną. Jak to będziemy
nazywać w wieku

2174
02:06:02,020 --> 02:06:03,780
XXV na przykład, kiedy

2175
02:06:03,780 --> 02:06:06,800
już technika komputerowa

2176
02:06:06,800 --> 02:06:09,920
będzie daleko posunięta, kiedy

2177
02:06:09,920 --> 02:06:13,040
przestaną obowiązywać porównania do gier
komputerowych, do

2178
02:06:13,040 --> 02:06:16,190
wirtualnej rzeczywistości? I to jest

2179
02:06:16,190 --> 02:06:19,670
intrygujące, bo z jednej strony, drodzy
państwo, możemy powiedzieć

2180
02:06:19,670 --> 02:06:21,840
tak: człowiek się

2181
02:06:21,840 --> 02:06:24,680
naćpał tymi

2182
02:06:24,680 --> 02:06:28,160
kilkoma dekadami rozwoju technicznego i
jest

2183
02:06:28,160 --> 02:06:31,580
tak zafascynowany rozwojem techniki, że
wszystko

2184
02:06:31,580 --> 02:06:35,819
postrzega przez tę pryzmę. Poczekajmy 500
lat

2185
02:06:35,820 --> 02:06:39,940
i zobaczymy, jak to będzie wyglądać.
Przepraszam, to

2186
02:06:39,940 --> 02:06:42,640
jednak nie jest tak. Mówiliśmy na początku

2187
02:06:42,640 --> 02:06:45,600
audycji, że te wątpliwości dotyczące
naszej

2188
02:06:45,600 --> 02:06:48,800
rzeczywistości, one się nie pojawiły
kilkadziesiąt lat

2189
02:06:48,800 --> 02:06:52,080
temu, one się nawet nie pojawiły kilkaset
lat temu. One

2190
02:06:52,080 --> 02:06:55,639
trwają od wielu tysięcy lat. Człowiek nie

2191
02:06:55,640 --> 02:06:59,200
ma pewności, że to, co go otacza, jest
tym,

2192
02:06:59,200 --> 02:07:02,540
co spora część ludzi

2193
02:07:02,540 --> 02:07:06,120
uważa za twardą rzeczywistość. Jak to?

2194
02:07:06,120 --> 02:07:09,480
Przecież widzę, co się wokół mnie dzieje.
Nie, tak wcale nie

2195
02:07:09,480 --> 02:07:13,440
jest. Od początku tej audycji mówimy o
tym,

2196
02:07:13,440 --> 02:07:16,820
że gdzieś tam od bardzo długiego czasu

2197
02:07:17,900 --> 02:07:21,400
cały czas te wątpliwości są, że zmysły nas
oszukują.

2198
02:07:21,400 --> 02:07:24,880
A zatem skoro już złapaliśmy

2199
02:07:24,880 --> 02:07:28,880
ten trop, że zmysły nas oszukują, to

2200
02:07:28,880 --> 02:07:32,140
równie dobrze uprawniona jest teza, że
wszystko nas

2201
02:07:32,140 --> 02:07:35,160
oszukuje, że nasze

2202
02:07:35,160 --> 02:07:38,959
konstrukty myślowe nas oszukują, nasza

2203
02:07:38,960 --> 02:07:42,820
filozofia nas oszukuje. To wszystko, co
sobie wykoncypujemy,

2204
02:07:42,820 --> 02:07:46,820
również może być mniej lub bardziej
prawdziwe.

2205
02:07:46,820 --> 02:07:49,330
Dlatego nasza logika w gruncie rzeczy,

2206
02:07:49,330 --> 02:07:52,839
chociaż się nią szczycimy, oczywiście nie

2207
02:07:52,840 --> 02:07:54,840
jest narzędziem uniwersalnym i tylko

2208
02:07:56,800 --> 02:08:00,100
ludziom, którzy są bardzo

2209
02:08:00,100 --> 02:08:03,279
optymistyczni, wydaje się, że logiką można
załatwić

2210
02:08:03,280 --> 02:08:06,340
wszystko. Nie da się załatwić wszystkiego.

2211
02:08:06,340 --> 02:08:08,280
Natomiast warto pamiętać o tym,

2212
02:08:10,440 --> 02:08:14,420
powiedziałem to na początku, że

2213
02:08:14,420 --> 02:08:17,900
tak naprawdę my o swojej rzeczywistości
możemy

2214
02:08:17,900 --> 02:08:21,480
powiedzieć bardzo niewiele, włącznie z
tym,

2215
02:08:21,480 --> 02:08:24,680
czy ona jest mniej lub bardziej prawdziwa.

2216
02:08:24,680 --> 02:08:28,019
Właściwie od początku dzisiaj cała
dyskusja na ten temat się

2217
02:08:28,020 --> 02:08:30,760
toczy. Dlatego warto to

2218
02:08:30,760 --> 02:08:33,940
uwzględniać. Czy to będziemy się cofać do
Kartezjusza, czy to się

2219
02:08:33,940 --> 02:08:37,500
będziemy cofać do starożytności, do
greckich filozofów,

2220
02:08:37,500 --> 02:08:41,000
czy jeszcze dalej gdzieś powędrujemy do
Indii,

2221
02:08:41,000 --> 02:08:42,620
to te wątpliwości odnośnie

2222
02:08:42,620 --> 02:08:45,876
rzeczywistościJej twardości,

2223
02:08:45,876 --> 02:08:49,095
prawdziwości pojawiają się. Koncepcja
naszego

2224
02:08:49,096 --> 02:08:52,516
słuchacza jest bardzo ciekawa z tym
hakowaniem rzeczywistości

2225
02:08:53,836 --> 02:08:57,236
czy też z hakowaniem programu, w

2226
02:08:57,236 --> 02:09:00,735
którym być może się poruszamy. Być może to
w przyszłości nie będzie

2227
02:09:00,736 --> 02:09:04,196
nazywane programem, ale to w gruncie
rzeczy jest,

2228
02:09:04,196 --> 02:09:06,996
tak jak powiedziałeś, Piotrze, tylko

2229
02:09:08,156 --> 02:09:11,016
nazewnictwo. Dzisiaj nam jest najłatwiej
posługiwać się tym

2230
02:09:11,016 --> 02:09:14,356
nazewnictwem, a tak naprawdę to nie
opisuje

2231
02:09:14,356 --> 02:09:16,216
stanu rzeczy, to jest tylko pewne
przybliżenie.

2232
02:09:18,116 --> 02:09:21,456
Ja tylko mam jedną wątpliwość.

2233
02:09:21,456 --> 02:09:24,596
Zgłaszałem ją wcześniej. Czy my jesteśmy w
stanie

2234
02:09:24,596 --> 02:09:28,136
odróżnić? Bo w naszym świecie pojawiło

2235
02:09:28,136 --> 02:09:30,756
się ich szereg i pani Emma też mówiła o
tym.

2236
02:09:32,056 --> 02:09:34,696
Nasze określenia są nieostre. My używamy
słów

2237
02:09:34,696 --> 02:09:37,916
magia, używamy słów huna, używamy

2238
02:09:37,916 --> 02:09:41,716
najrozmaitszych różnych słów na określenie

2239
02:09:41,716 --> 02:09:45,516
pewnych zjawisk, które zachodzą w naszym
otoczeniu.

2240
02:09:45,516 --> 02:09:47,796
Jedni powiedzą, że te zjawiska w ogóle nie
zachodzą, to jest

2241
02:09:47,796 --> 02:09:50,956
wymysł

2242
02:09:50,956 --> 02:09:54,196
kompletny. Drudzy powiedzą: „Tak, owszem,
coś takiego zachodzi”.

2243
02:09:55,256 --> 02:09:59,316
W każdym razie musimy mieć świadomość
tego,

2244
02:09:59,316 --> 02:10:02,656
że nawet jeśli obserwujemy tego rodzaju
zjawiska

2245
02:10:02,656 --> 02:10:05,976
albo wydaje nam się, że obserwujemy, albo

2246
02:10:05,976 --> 02:10:09,416
mamy wrażenie, że coś potwierdza jakąś
tezę,

2247
02:10:11,036 --> 02:10:14,536
mówi o tym, że jeśli jesteśmy wewnątrz
tego,

2248
02:10:14,536 --> 02:10:17,816
co nazywamy symulacją, co

2249
02:10:17,816 --> 02:10:19,856
skłonni jesteśmy uważać za rodzaj

2250
02:10:19,856 --> 02:10:23,076
symulacji, to nie dostaniemy

2251
02:10:23,076 --> 02:10:27,236
dowodu. Dostaniemy najwyżej jakąś
przesłankę,

2252
02:10:27,236 --> 02:10:30,016
na podstawie której będziemy mogli
podejrzewać,

2253
02:10:31,576 --> 02:10:35,036
jak nam się wydaje. Albo jesteśmy bliżej
prawdy niż

2254
02:10:35,036 --> 02:10:38,556
dalej. I to wszystko. Myślę, że na więcej

2255
02:10:38,556 --> 02:10:41,936
liczyć nie możemy. Chyba że twórcy
symulacji

2256
02:10:44,196 --> 02:10:47,436
zdecydują się, żeby nam tę

2257
02:10:47,436 --> 02:10:50,716
prawdę ujawnić. To zupełnie inna sytuacja.

2258
02:10:50,716 --> 02:10:54,216
Marku, zmierzamy do kolejnego pytania z
naszej ściśle

2259
02:10:54,216 --> 02:10:57,496
tajnej listy, jak mówi Ivellios. I

2260
02:10:57,496 --> 02:11:00,656
tutaj pojawia się taka koncepcja, o której
mówił Ray

2261
02:11:00,656 --> 02:11:03,716
Kurzweil. To jest facet, który pracuje dla

2262
02:11:04,876 --> 02:11:08,316
Google'a. Znany ze stworzenia idei

2263
02:11:10,336 --> 02:11:13,895
zwanej singularity. I on mówi tak, że

2264
02:11:13,896 --> 02:11:17,376
patrząc na to wszystko, jak to jest
ułożone we Wszechświecie, możemy dojść do

2265
02:11:17,376 --> 02:11:20,976
wniosku, że nasz kosmos może być dziełem

2266
02:11:21,856 --> 02:11:25,296
nastolatka z równoległego wszechświata,
który stworzył go

2267
02:11:26,376 --> 02:11:28,036
na pracę domową.

2268
02:11:28,036 --> 02:11:31,276
Ten nastolatek

2269
02:11:31,276 --> 02:11:34,736
stworzył kolejnego słuchacza, który
właśnie teraz do nas zadzwonił na

2270
02:11:34,736 --> 02:11:38,076
Skypie. Tak więc zanim przejdziemy do tego
pytania, to może dajmy

2271
02:11:38,076 --> 02:11:41,456
tutaj głos na chwilę słuchaczowi. Pan
Grzegorz spod

2272
02:11:41,456 --> 02:11:44,656
Londynu się właśnie dodzwonił. Dobry
wieczór, panie Grzegorzu. Jesteśmy już na

2273
02:11:44,656 --> 02:11:48,076
antenie. Dobry wieczór, witam

2274
02:11:48,076 --> 02:11:51,376
wszystkich ponownie. Właśnie zostałem
stworzony

2275
02:11:51,376 --> 02:11:54,356
w symulacji i postanowiłem

2276
02:11:54,356 --> 02:11:57,856
zadzwonić. Wszyscy jesteśmy chłopkami w
grze The Sims.

2277
02:12:01,446 --> 02:12:04,596
Przesłuchuję się

2278
02:12:04,596 --> 02:12:05,776
audycji.

2279
02:12:07,896 --> 02:12:11,256
Kolejna niesamowita audycja. Super sprawa,

2280
02:12:11,256 --> 02:12:14,556
niesamowicie się słucha. Nawiasem mówiąc,

2281
02:12:14,556 --> 02:12:17,836
tylko chciałem powiedzieć, że wy

2282
02:12:17,836 --> 02:12:21,296
jesteście dla mnie kimś

2283
02:12:21,296 --> 02:12:24,145
takim jak kiedyś przed laty była

2284
02:12:24,145 --> 02:12:27,456
„Sonda” w Telewizji Polskiej, na

2285
02:12:27,456 --> 02:12:30,356
którą wyczekiwałem na każdy czwartek. Tak

2286
02:12:30,396 --> 02:12:33,716
teraz właśnie na każde niedzielne pasmo
audycji

2287
02:12:33,716 --> 02:12:36,796
czekam. Jesteście

2288
02:12:36,796 --> 02:12:40,076
kimś takim, tylko w troszeczkę innym

2289
02:12:40,076 --> 02:12:43,476
spektrum. Ale wracając do tematu audycji.

2290
02:12:44,916 --> 02:12:47,016
Odnośnie tej symulacji komputerowej.

2291
02:12:49,116 --> 02:12:52,756
Kiedyś, ze 30 lat temu pewnie,

2292
02:12:52,756 --> 02:12:56,216
zetknąłem się z komputerem Atari mojego
przyjaciela w

2293
02:12:56,216 --> 02:13:00,596
domu i tam sobie graliśmy w taką grę pod
tytułem „Mr. Robot”.

2294
02:13:00,596 --> 02:13:03,696
Gra była dwuwymiarowa, takie grube

2295
02:13:03,696 --> 02:13:06,896
piksele, jakiś człowiekopodobny ludzik
sobie skakał po

2296
02:13:06,896 --> 02:13:08,846
ekranie po jakichś innych grubych
pikselach.

2297
02:13:10,356 --> 02:13:10,486
Tak

2298
02:13:13,776 --> 02:13:16,376
one wyglądały. Przy czym

2299
02:13:17,456 --> 02:13:20,536
okładki tych gier na pudełkach były

2300
02:13:20,536 --> 02:13:22,236
kompletnie super.

2301
02:13:24,076 --> 02:13:27,576
Obraski w świetnej grafice i tak dalej.
Tak

2302
02:13:27,576 --> 02:13:30,716
sobie wtedy marzyliśmy: kurczę, żeby tak
gry kiedyś

2303
02:13:30,716 --> 02:13:34,056
wyglądały. 30 lat do przodu i proszę
bardzo,

2304
02:13:34,056 --> 02:13:37,916
gry tak właśnie wyglądają. Super grafika,

2305
02:13:37,916 --> 02:13:38,956
praktycznie filmowa.

2306
02:13:41,376 --> 02:13:44,956
I co teraz? Teraz ludzie sobie myślą:

2307
02:13:44,956 --> 02:13:49,336
kurczę, ale żeby można było w takiej grze
uczestniczyć.

2308
02:13:49,336 --> 02:13:52,716
Już troszeczkę te marzenia się

2309
02:13:52,716 --> 02:13:56,016
posunęły do przodu znowu. I co? I mamy

2310
02:13:56,016 --> 02:13:58,796
teraz wirtualną rzeczywistość. Można sobie
założyć

2311
02:13:58,796 --> 02:14:02,136
gogle i niemalże być w

2312
02:14:02,136 --> 02:14:05,396
takiej rzeczywistości. Załóżmy, że ta

2313
02:14:05,396 --> 02:14:08,356
technologia się rozwinie jeszcze bardziej.
Będzie bardzo

2314
02:14:08,356 --> 02:14:11,456
super ta wirtualna

2315
02:14:11,456 --> 02:14:14,896
rzeczywistość. I co? Ludzie zaczną marzyć
o

2316
02:14:14,896 --> 02:14:18,476
czymś więcej. Żeby nie trzeba było
zakładać gogli,

2317
02:14:18,476 --> 02:14:21,956
żeby można było sobie na przykład tylko
zamknąć oczy i w takiej

2318
02:14:21,956 --> 02:14:25,036
grze uczestniczyć, żeby ona była

2319
02:14:25,036 --> 02:14:28,216
odgrywana na przykład tylko w naszych
zwojach mózgowych.

2320
02:14:29,576 --> 02:14:32,956
I czemu nie? Pewnie za jakiś czas taka
technologia

2321
02:14:32,956 --> 02:14:36,356
będzie osiągalna. Przesuńmy się

2322
02:14:36,356 --> 02:14:38,136
jeszcze chwilkę do przodu.

2323
02:14:39,936 --> 02:14:42,476
Kiedy ta technologia będzie możliwa,

2324
02:14:44,216 --> 02:14:47,776
o czym wtedy ludzie będą marzyć?
Prawdopodobnie o

2325
02:14:47,776 --> 02:14:51,264
tym, żeby była taka graŻeby

2326
02:14:51,264 --> 02:14:54,744
była nieodróżnialna od rzeczywistości i

2327
02:14:54,744 --> 02:14:58,464
żeby nie było wiadomo, że to jest gra.

2328
02:14:58,464 --> 02:15:02,004
To będzie dopiero zabawa. I kto wie, może
jesteśmy właśnie

2329
02:15:02,004 --> 02:15:05,784
w takiej rzeczywistości, w takiej grze.

2330
02:15:05,784 --> 02:15:09,244
Tylko że znowu, ja tutaj

2331
02:15:09,244 --> 02:15:12,844
bym się nie upatrywał,

2332
02:15:12,844 --> 02:15:16,364
bo mi się wydaje, że jesteśmy w tej
symulacji, jesteśmy

2333
02:15:16,364 --> 02:15:19,444
sobie w tym naszym świecie. Jest to jakaś

2334
02:15:19,444 --> 02:15:22,924
symulacja, tylko że ja nie upatrywałbym
tego jako

2335
02:15:22,924 --> 02:15:26,264
właśnie symulację komputerową.

2336
02:15:26,264 --> 02:15:29,764
Odsyłam tutaj do książek Roberta

2337
02:15:31,244 --> 02:15:34,584
Monroe albo Bruce’a Moena, gdzie

2338
02:15:34,584 --> 02:15:37,923
te tematy są bardzo fajnie wyjaśnione i
tam się

2339
02:15:37,924 --> 02:15:40,664
bardzo fajnie wszystko to do kupy składa.

2340
02:15:42,144 --> 02:15:44,624
Mi się wydaje, że to jest jak najbardziej

2341
02:15:46,504 --> 02:15:49,964
hipoteza do przyjęcia i taka hipoteza,

2342
02:15:49,964 --> 02:15:53,684
jedna z niewielu, która ma naprawdę ręce i
nogi

2343
02:15:53,684 --> 02:15:57,224
w tym wszystkim. Przewińmy

2344
02:15:57,224 --> 02:16:00,664
się troszeczkę, chyba ze dwie debaty do
tyłu, kiedy były

2345
02:16:00,664 --> 02:16:04,044
debaty niekontrolowane. Ja wtedy

2346
02:16:04,044 --> 02:16:06,724
dzwoniłem z takim telefonem, że

2347
02:16:06,724 --> 02:16:10,204
właśnie jesteśmy częścią, wycinkiem

2348
02:16:10,204 --> 02:16:14,684
rzeczywistości. Co właśnie pan Piotr przed
chwilą mówił, że

2349
02:16:14,684 --> 02:16:17,984
hindusi to nazywają mayą i tak dalej.

2350
02:16:19,924 --> 02:16:24,184
Mi się wydaje, że to jest właśnie taka
symulacja.

2351
02:16:24,184 --> 02:16:27,964
Ten nasz świat jest niewielkim wycinkiem

2352
02:16:27,964 --> 02:16:31,764
całości rzeczywistości i też w jakiś

2353
02:16:31,824 --> 02:16:35,084
sposób został tak wykombinowany, żebyśmy
mogli

2354
02:16:35,084 --> 02:16:38,224
sobie jakieś swoje gry

2355
02:16:38,224 --> 02:16:42,364
odgrywać w jakimś tam celu.

2356
02:16:42,364 --> 02:16:44,424
A ci, którzy potrafią,

2357
02:16:46,304 --> 02:16:49,764
mają w to większy wgląd, czy jacyś
mistycy, czy na przykład kahuni i

2358
02:16:49,764 --> 02:16:52,904
tak dalej, czy zdrajcy, czy inni

2359
02:16:54,244 --> 02:16:56,764
potrafią w jakiś sposób trochę

2360
02:16:56,764 --> 02:17:00,284
przeniknąć tę rzeczywistość i zmieniać

2361
02:17:00,284 --> 02:17:03,944
troszeczkę zasady w pewnych

2362
02:17:03,944 --> 02:17:07,424
momentach. Także są tacy, którzy potrafią.

2363
02:17:07,424 --> 02:17:10,804
To by wskazywało na to, że jak najbardziej
ta nasza

2364
02:17:10,804 --> 02:17:13,914
rzeczywistość również jest jakąś

2365
02:17:13,914 --> 02:17:14,904
symulacją, jakąś,

2366
02:17:17,244 --> 02:17:20,464
tylko powiedzmy sobie w cudzysłowie, grą.

2367
02:17:20,464 --> 02:17:24,104
Tutaj też były takie głosy

2368
02:17:24,104 --> 02:17:25,084
jakiś czas temu.

2369
02:17:27,604 --> 02:17:29,424
Oglądałem kilka takich audycji

2370
02:17:31,144 --> 02:17:34,644
w internecie. Niektórzy są zdania, że taka
na przykład

2371
02:17:34,644 --> 02:17:35,924
substancja pod nazwą

2372
02:17:37,824 --> 02:17:41,164
dietylotryptamina czy coś takiego,

2373
02:17:41,164 --> 02:17:42,384
DMT w każdym razie.

2374
02:17:44,364 --> 02:17:45,684
Dietylotryptamina.

2375
02:17:47,464 --> 02:17:49,564
Tak, że po użyciu tej

2376
02:17:49,564 --> 02:17:52,344
substancji wszystko

2377
02:17:52,344 --> 02:17:55,644
zaczyna wychodzić, ten cały Matrix

2378
02:17:55,644 --> 02:17:58,884
staje się widoczny i można zaobserwować to
całe

2379
02:17:58,884 --> 02:18:02,204
rusztowanie poniekąd, które siedzi pod
tym,

2380
02:18:04,024 --> 02:18:07,884
co jest na wierzchu. Także

2381
02:18:07,884 --> 02:18:10,324
taka jest moja koncepcja, tak ja to widzę.

2382
02:18:15,644 --> 02:18:19,264
Dziękujemy, panie Grzegorzu. Dziękujemy,
panie Grzegorzu.

2383
02:18:19,264 --> 02:18:22,744
Rzeczywiście, jeżeli przyjrzymy się temu z
innej perspektywy,

2384
02:18:22,744 --> 02:18:26,204
to się okaże, że tak. Ale to jeszcze
musimy wrócić do tego, o

2385
02:18:26,204 --> 02:18:29,724
czym mówiłem, zanim pan zadzwonił, że ten
cały świat,

2386
02:18:29,724 --> 02:18:30,844
powiedzmy astralny,

2387
02:18:32,824 --> 02:18:36,224
urządzony w taki sposób, że on się
manifestuje

2388
02:18:36,224 --> 02:18:39,684
wtedy, kiedy zakańczamy życie, może być
też jakąś kontynuacją

2389
02:18:39,684 --> 02:18:43,084
tego Matrixa, kiedy my pojmujemy jego

2390
02:18:44,804 --> 02:18:48,284
istnienie w jakiś głębszy sposób. Ale
Marku, bo tu zaraz się

2391
02:18:48,284 --> 02:18:51,544
odniesiemy do tego, co powiedział pan
Grzegorz, czy zgadzasz się z tym

2392
02:18:51,544 --> 02:18:54,834
twierdzeniem Kurtza, który powiedział, że
nasz wszechświat

2393
02:18:54,834 --> 02:18:58,224
nie musi być wcale jakimś wybitnym

2394
02:18:58,224 --> 02:19:01,564
dziełem, wybitną symulacją. On może być
dziełem jakiegoś ucznia, który

2395
02:19:01,564 --> 02:19:04,804
zaprojektował go na pracę

2396
02:19:04,804 --> 02:19:08,304
domową. On tak naprawdę może się z nami
nigdy nie porozumieć.

2397
02:19:08,304 --> 02:19:11,744
Ewentualnie jest tak wredny, że ukrył w
tej

2398
02:19:11,744 --> 02:19:13,884
swojej symulacji jakieś,

2399
02:19:15,064 --> 02:19:17,903
powiedzmy, notę,

2400
02:19:17,904 --> 02:19:18,684
jak

2401
02:19:18,684 --> 02:19:22,104
to się

2402
02:19:22,104 --> 02:19:25,464
mówi. Ukrył takie programy,

2403
02:19:25,464 --> 02:19:28,964
które zapętlają tę rzeczywistość jeszcze

2404
02:19:28,964 --> 02:19:31,804
bardziej i sprawiają, że jest ona trudna
dla jego mieszkańców.

2405
02:19:32,824 --> 02:19:36,264
Co sądzisz o tej hipotezie? Bo wiele

2406
02:19:36,264 --> 02:19:39,704
osób sugeruje, że właśnie

2407
02:19:39,704 --> 02:19:43,144
jest tak, iż tutaj znowu się zapętlamy,

2408
02:19:43,144 --> 02:19:46,204
że z racji tego, że my nie widzimy całości
naszej

2409
02:19:46,204 --> 02:19:49,504
rzeczywistości, to nie widzimy też
ewentualnej

2410
02:19:49,504 --> 02:19:51,344
całości symulacji.

2411
02:19:53,144 --> 02:19:56,144
Trudno z tym polemizować. To znaczy,

2412
02:19:58,204 --> 02:20:02,184
to jest bardzo atrakcyjna teoria. Ona tak

2413
02:20:02,184 --> 02:20:05,584
mocno przemawia do wyobraźni.

2414
02:20:05,584 --> 02:20:09,103
Ten złośliwy, czy też

2415
02:20:09,104 --> 02:20:12,464
ten uczeń, który tę pracę na zaliczenie

2416
02:20:12,464 --> 02:20:15,824
wykonuje. W zestawieniu z

2417
02:20:17,564 --> 02:20:21,904
potęgą naszej cywilizacji, tak lubimy o
sobie myśleć oczywiście,

2418
02:20:21,904 --> 02:20:25,024
to tam się wydaje takie. To jest takie

2419
02:20:25,024 --> 02:20:26,884
niszczące porównanie,

2420
02:20:26,884 --> 02:20:30,244
które ma unaocznić, jakim

2421
02:20:30,244 --> 02:20:33,324
jesteśmy prochem i pyłem. I z tego punktu
widzenia

2422
02:20:33,324 --> 02:20:36,704
rzeczywiście odgrywa to pewne

2423
02:20:36,704 --> 02:20:40,204
znaczenie, przemawia to do wyobraźni

2424
02:20:40,204 --> 02:20:43,984
i tak jak wszystkie inne teorie tego
rodzaju,

2425
02:20:43,984 --> 02:20:47,584
nie da się zakwestionować. Nie da się
niestety

2426
02:20:47,584 --> 02:20:49,603
również potwierdzić.

2427
02:20:49,604 --> 02:20:53,344
Oczywiście tego rodzaju teorie można
wysnuć,

2428
02:20:53,344 --> 02:20:56,432
ale można też wysnuć takąŻe na

2429
02:20:56,432 --> 02:20:58,422
przykład to znajdzie

2430
02:20:58,422 --> 02:21:01,052
potwierdzenie w

2431
02:21:01,052 --> 02:21:04,472
obserwacjach, które są czynione co jakiś
czas, że

2432
02:21:04,472 --> 02:21:08,631
nasza gra, zostańmy przy tej nazwie

2433
02:21:08,632 --> 02:21:12,092
współczesnej, że nasza gra, nasz świat to

2434
02:21:12,092 --> 02:21:14,792
jest takie miejsce, gdzie

2435
02:21:19,072 --> 02:21:22,452
przebywają twórcy tej

2436
02:21:22,452 --> 02:21:25,992
gry po to, żeby w

2437
02:21:25,992 --> 02:21:29,112
pełnej amnezji, to zresztą było sugerowane
w jednym z

2438
02:21:29,112 --> 02:21:33,372
poprzednich telefonów, w takiej pełnej
amnezji przeżyć życie.

2439
02:21:33,372 --> 02:21:34,701
Może stąd się wzięła, z

2440
02:21:36,412 --> 02:21:39,772
obserwacji nie do końca świadomych

2441
02:21:39,772 --> 02:21:42,892
przekazów, teoria popularnie

2442
02:21:42,892 --> 02:21:46,182
nazywana teorią reinkarnacji. Może
rzeczywiście nasz

2443
02:21:46,182 --> 02:21:49,552
świat to jest takie miejsce, gdzie
przebywamy

2444
02:21:49,552 --> 02:21:52,672
ileś tam razy, bo to jest świetna

2445
02:21:52,672 --> 02:21:56,112
zabawa. Przebywamy tu jeden, drugi, piąty,

2446
02:21:56,112 --> 02:21:58,612
pięćdziesiąty raz, bo tu jest

2447
02:21:58,612 --> 02:22:01,932
zabawnie i przeżywamy swoje życie, nie

2448
02:22:01,932 --> 02:22:05,252
pamiętając tego prawdziwego.

2449
02:22:05,252 --> 02:22:07,202
Proszę, jak to w gruncie rzeczy

2450
02:22:08,412 --> 02:22:11,872
współgra z jakimiś tam koncepcjami?

2451
02:22:11,872 --> 02:22:15,122
Oczywiście nie przekłada się na

2452
02:22:15,122 --> 02:22:18,532
100%, ale przypomnę,

2453
02:22:18,532 --> 02:22:21,292
że Platon mówił o tym, że

2454
02:22:22,632 --> 02:22:25,832
jeśli poznajemy naszą rzeczywistość, to
tak

2455
02:22:25,832 --> 02:22:29,192
naprawdę nie poznajemy, a przypominamy
sobie

2456
02:22:30,332 --> 02:22:33,712
to, co pamiętała nasza

2457
02:22:33,712 --> 02:22:37,931
dusza, kiedy zstępuje ze świata idealnego
do świata

2458
02:22:37,932 --> 02:22:40,292
cieni, w którym żyjemy.

2459
02:22:42,472 --> 02:22:45,312
Zapomina o wszystkim,

2460
02:22:45,312 --> 02:22:48,232
co przeżyła, co widziała w tamtym świecie

2461
02:22:48,232 --> 02:22:51,892
idealnym. I

2462
02:22:51,892 --> 02:22:55,312
nasze poznawanie świata to tak naprawdę
amnezja, czyli

2463
02:22:55,312 --> 02:22:58,352
przypominanie sobie, nieświadome

2464
02:22:58,352 --> 02:23:01,692
oczywiście, tego, co pamiętamy z tamtego

2465
02:23:01,692 --> 02:23:04,872
życia w świecie idealnym. A

2466
02:23:04,872 --> 02:23:08,372
zatem my niczego nie poznajemy

2467
02:23:08,372 --> 02:23:11,412
w naszym świecie. My sobie po prostu
przypominamy.

2468
02:23:12,872 --> 02:23:15,712
Proszę, jak to współgra z niektórymi
teoriami

2469
02:23:15,712 --> 02:23:18,632
dotyczącymi reinkarnacji?

2470
02:23:20,332 --> 02:23:23,592
My nic nie pamiętamy. Dopiero kiedy

2471
02:23:23,592 --> 02:23:26,612
znajdziemy się po drugiej stronie gry,
zbieramy kolejne

2472
02:23:26,612 --> 02:23:28,972
doświadczenia. W

2473
02:23:28,972 --> 02:23:31,412
jednym wcieleniu byliśmy

2474
02:23:31,412 --> 02:23:34,392
rycerzem w średniowieczu, w innym

2475
02:23:34,392 --> 02:23:38,572
byliśmy rzymskim legionistą. Gdzieś tam

2476
02:23:38,572 --> 02:23:41,372
w kolejnym byliśmy

2477
02:23:43,152 --> 02:23:45,472
chłopem w starożytnym Egipcie, albo

2478
02:23:45,472 --> 02:23:48,152
jaskiniowcem, albo kimś tam jeszcze.

2479
02:23:49,581 --> 02:23:52,312
To były niesamowite doświadczenia. Jakże
one nas

2480
02:23:52,312 --> 02:23:55,332
wzbogaciły. Nas jak nas, ale tamtych

2481
02:23:55,332 --> 02:23:58,532
uczestników gry. A teraz przeżywamy

2482
02:23:58,532 --> 02:24:02,072
początek XXI wieku. Wyzwania są

2483
02:24:02,072 --> 02:24:06,032
spore. Pewno za niedługi czas

2484
02:24:06,292 --> 02:24:09,132
zaczniemy latać na Marsa. To będzie
niesamowicie

2485
02:24:09,132 --> 02:24:12,611
ekscytujące bez względu na to,

2486
02:24:12,612 --> 02:24:15,772
bo być może tamta cywilizacja już nie
tylko lata na Marsa,

2487
02:24:17,392 --> 02:24:20,852
ale też podbiła połowę kosmosu. Ale jakże

2488
02:24:20,852 --> 02:24:24,352
fascynujące jest przeżyć coś po raz
pierwszy. To

2489
02:24:24,352 --> 02:24:26,672
jest tak, jak my często sobie mówimy, że

2490
02:24:28,112 --> 02:24:31,332
w naszym życiu, które przeżywamy według
nas tylko

2491
02:24:31,332 --> 02:24:34,752
raz. Tylko raz. Po

2492
02:24:34,752 --> 02:24:38,112
raz pierwszy. Po raz pierwszy można
zakochać się tylko raz. Każdy

2493
02:24:38,112 --> 02:24:41,592
następny będzie już drugi, trzeci,
czwarty, pięćdziesiąty.

2494
02:24:41,592 --> 02:24:45,042
Przeżyć coś, cokolwiek można tylko
pierwszy raz,

2495
02:24:45,042 --> 02:24:48,472
tylko jeden raz. A tu się okazuje, że

2496
02:24:48,472 --> 02:24:51,652
przy takiej koncepcji powracającego

2497
02:24:51,652 --> 02:24:55,452
wskakiwania w grę, powracania do gry i
zapominania,

2498
02:24:55,452 --> 02:24:58,912
można przeżyć różne wrażenia

2499
02:24:58,912 --> 02:25:02,392
ileś razy i zawsze po raz pierwszy, bo
zawsze nie

2500
02:25:02,392 --> 02:25:05,712
pamiętamy tych poprzednich. A później,
kiedy wracamy,

2501
02:25:05,712 --> 02:25:08,912
wychodzimy z gry, tylko mamy kolejne

2502
02:25:08,912 --> 02:25:12,531
doświadczenia. Niesamowite. Możemy się
bawić. To

2503
02:25:12,532 --> 02:25:15,411
jest dopiero zabawa. Z takiego punktu
widzenia

2504
02:25:16,692 --> 02:25:19,632
bylibyśmy miejscem niezwykle

2505
02:25:19,632 --> 02:25:22,672
rozrywkowym, chociaż nie jestem skłonny

2506
02:25:22,672 --> 02:25:26,072
uważać naszego świata za specjalnie
rozrywkowe

2507
02:25:26,072 --> 02:25:28,352
miejsce. To tyle. Dzięki.

2508
02:25:30,332 --> 02:25:33,872
Dzięki. Wiesz, tutaj istnieje też taka

2509
02:25:33,872 --> 02:25:36,832
hipoteza, która mówi, że te wszystkie

2510
02:25:36,832 --> 02:25:39,632
teorie, te wszystkie koncepcje na temat
tego,

2511
02:25:39,632 --> 02:25:42,832
że istnieje symulacja i jesteśmy czyimś
tworem,

2512
02:25:44,072 --> 02:25:47,092
są wyrazem pewnej niepewności

2513
02:25:47,092 --> 02:25:50,092
związanej z tym, jak powstał

2514
02:25:50,092 --> 02:25:53,412
nasz kosmos. Od dawna

2515
02:25:53,412 --> 02:25:55,772
mówiono, jak już mówiłem wcześniej, że

2516
02:25:58,432 --> 02:26:01,612
miał miejsce wielki wybuch, że to jest
całkiem logiczne. Natomiast jeżeli

2517
02:26:03,672 --> 02:26:07,092
spojrzymy na teorie między innymi
profesora Penrosa,

2518
02:26:07,092 --> 02:26:10,572
to okaże się, że wynika z nich,

2519
02:26:10,572 --> 02:26:13,792
iż wszechświat nie narodził się jako coś

2520
02:26:13,792 --> 02:26:15,471
unikalnego. Jest echem

2521
02:26:17,032 --> 02:26:20,552
innych wszechświatów, wcześniejszych
wszechświatów. To

2522
02:26:20,552 --> 02:26:24,122
nam strasznie zapętla naszą genezę.

2523
02:26:24,122 --> 02:26:27,552
To mówi, że nasze korzenie nie są takie

2524
02:26:27,552 --> 02:26:30,852
łatwe. Myśmy się nie wzięli z jakiegoś
jajka materii. Tutaj znowu

2525
02:26:30,852 --> 02:26:34,192
odwołanie oczywiście do filozofii

2526
02:26:34,192 --> 02:26:37,552
hinduistycznej, że myśmy się wzięli z
czegoś, co jest elementem

2527
02:26:37,552 --> 02:26:40,912
jakiegoś większego procesu i

2528
02:26:40,912 --> 02:26:43,612
jesteśmy tak naprawdę falą, która powstała

2529
02:26:46,552 --> 02:26:49,712
po jakimś jeszcze pierwotniejszym
wydarzeniu niż wielki

2530
02:26:49,712 --> 02:26:52,872
wybuch. Tak

2531
02:26:52,872 --> 02:26:56,412
naprawdę rzeczywista natura kosmosu

2532
02:26:56,412 --> 02:26:59,392
może być tak skomplikowana, że wykracza
poza

2533
02:26:59,392 --> 02:27:00,732
zrozumienie wielkich

2534
02:27:00,732 --> 02:27:04,016
umysłówTutaj

2535
02:27:04,016 --> 02:27:07,515
pojawia się problem, Marku. Oczywiście też
nie

2536
02:27:07,516 --> 02:27:09,676
odpowiemy na to pytanie w żaden sposób,
ale

2537
02:27:11,316 --> 02:27:14,796
czy czasami ta hipoteza symulacji

2538
02:27:14,796 --> 02:27:16,756
nie wydaje się czymś prostszym i bardziej

2539
02:27:18,156 --> 02:27:21,636
lekkostrawnym niż na przykład te
koncepcje, które

2540
02:27:21,636 --> 02:27:24,676
mówią o tym, że nasz wszechświat narodził
się

2541
02:27:24,676 --> 02:27:28,216
wskutek niewielkiego wybuchu,

2542
02:27:28,216 --> 02:27:30,976
ale powiedzmy echa jakiegoś innego
wielkiego wcześniejszego

2543
02:27:30,976 --> 02:27:34,496
wybuchu i tak dalej. Żyjemy w czasach, w

2544
02:27:34,496 --> 02:27:37,756
których to wszystko się bardzo zmienia,
kiedy

2545
02:27:37,756 --> 02:27:41,196
naukowe teorie i hipotezy mają bardzo
krótki żywot i krótki

2546
02:27:41,196 --> 02:27:44,716
czas trwania. Czy

2547
02:27:44,716 --> 02:27:48,136
czasami nie wydaje ci się, że ta hipoteza
symulacji

2548
02:27:48,136 --> 02:27:51,376
nie jest ucieczką do

2549
02:27:51,376 --> 02:27:54,896
bardzo starej, znanej, sprawdzonej
receptury,

2550
02:27:54,896 --> 02:27:57,796
która mówi, że nad tym wszystkim czuwa
ktoś

2551
02:27:59,096 --> 02:28:02,456
wyższy, ktoś większy i nie powinniśmy się
martwić kto, bo i tak

2552
02:28:02,456 --> 02:28:06,376
niczym sobie nie pomożemy.

2553
02:28:06,376 --> 02:28:09,956
Oczywiście mówię o religii. Ależ
oczywiście,

2554
02:28:09,956 --> 02:28:13,316
że tak jest i wszystko, co dzisiaj mówimy,
to jest

2555
02:28:13,316 --> 02:28:14,436
jakieś nawiązanie,

2556
02:28:16,276 --> 02:28:19,536
przedstawienie nowoczesnej religii. Ale z
drugiej

2557
02:28:19,536 --> 02:28:23,316
strony my musimy pamiętać o jednej rzeczy,

2558
02:28:23,316 --> 02:28:24,156
że nauka

2559
02:28:26,416 --> 02:28:30,596
teoretycznie odkrywa coraz

2560
02:28:30,596 --> 02:28:34,136
to nowe rzeczy i coraz więcej mówi nam o
wszechświecie, o

2561
02:28:34,136 --> 02:28:35,936
tym, jak wygląda nasza rzeczywistość.

2562
02:28:37,416 --> 02:28:40,916
Trudno z tym polemizować, ale ja

2563
02:28:40,916 --> 02:28:44,156
nie mogę zapomnieć swoistego

2564
02:28:44,156 --> 02:28:47,396
doświadczenia z lat

2565
02:28:47,396 --> 02:28:50,916
70., kiedy wyszła

2566
02:28:50,916 --> 02:28:54,356
taka książka na świecie i w Polsce. W

2567
02:28:54,356 --> 02:28:57,476
Polsce nosiła ona tytuł „Pierwsze trzy
minuty”.

2568
02:28:58,876 --> 02:29:02,246
Była to książka bardzo naukowa, bardzo

2569
02:29:02,246 --> 02:29:05,656
fizyczna, której przypisy

2570
02:29:05,656 --> 02:29:08,716
zajmowały chyba jedną trzecią książki.
Żeby w ogóle

2571
02:29:08,716 --> 02:29:12,015
wytłumaczyć, o czym jest książka, to
trzeba było tak długie

2572
02:29:12,015 --> 02:29:15,316
przypisy zrobić. Ta książka rzeczywiście w

2573
02:29:15,316 --> 02:29:18,335
założeniu miała opowiadać o tym, jak
wyglądały

2574
02:29:18,336 --> 02:29:21,636
pierwsze trzy minuty naszego wszechświata.

2575
02:29:23,816 --> 02:29:27,296
Tylko problem polegał na tym, że

2576
02:29:27,296 --> 02:29:29,886
ona rzeczywiście przedstawiała pierwsze
trzy minuty, ja

2577
02:29:32,476 --> 02:29:35,776
już nie pamiętam w tej chwili, w jakim
ujęciu czasowym, ale bez

2578
02:29:37,456 --> 02:29:41,656
tych pierwszych ułamków

2579
02:29:41,656 --> 02:29:45,156
sekund, w których wszechświat istniał.

2580
02:29:45,156 --> 02:29:48,156
Tam napisano, że to jest wielka
niewiadoma,

2581
02:29:49,936 --> 02:29:52,596
a już później od którejś tam setnej czy
entej

2582
02:29:52,596 --> 02:29:56,036
części sekundy było wiadomo, że

2583
02:29:56,036 --> 02:29:58,256
tam się to wszystko kitłasiło w taki czy
inny

2584
02:29:58,256 --> 02:30:01,596
sposób. To miejsce,

2585
02:30:01,596 --> 02:30:04,456
co prawda bardzo krótkie, jakieś ułamki

2586
02:30:04,456 --> 02:30:07,796
sekundy, to było to

2587
02:30:07,796 --> 02:30:11,316
miejsce, w którym pojawiała się

2588
02:30:11,316 --> 02:30:14,776
tajemnica. Coś tam było, tylko nic nie

2589
02:30:14,776 --> 02:30:18,336
potrafiliśmy na ten temat wtedy
powiedzieć. Ja obawiam

2590
02:30:18,336 --> 02:30:22,656
się, że niestety dzisiaj również nie
potrafimy na ten temat nic powiedzieć.

2591
02:30:22,656 --> 02:30:26,156
A zatem mamy do czynienia z czymś takim,
co, Piotrze,

2592
02:30:26,156 --> 02:30:29,056
określiłeś taką trochę

2593
02:30:29,056 --> 02:30:30,596
religijną tajemnicą.

2594
02:30:32,636 --> 02:30:36,056
Chociaż może nie do końca, ale gdzieś
ocierającą się

2595
02:30:36,056 --> 02:30:38,496
o zjawisko, jakim jest

2596
02:30:39,756 --> 02:30:43,236
religia. Te

2597
02:30:43,236 --> 02:30:46,776
teorie symulacji wielkiej, małej, średniej
czy

2598
02:30:46,776 --> 02:30:49,836
jakiejkolwiek rzeczywiście mają sporo

2599
02:30:49,836 --> 02:30:53,436
wspólnego. Chociażby to,

2600
02:30:53,436 --> 02:30:56,895
o którym wspomniałeś, że jest ktoś, kto
nad nami czuwa. Może

2601
02:30:56,896 --> 02:31:00,336
nie do końca z dobrych pobudek. Może nie
do

2602
02:31:00,336 --> 02:31:03,036
końca czuwa, ale przynajmniej czuwa nad
tym, żeby się gra nie

2603
02:31:03,036 --> 02:31:06,056
rozpierdzieliła, a my przy okazji na tym

2604
02:31:06,056 --> 02:31:09,536
korzystamy. Może jest tak, może inaczej.

2605
02:31:09,536 --> 02:31:12,376
Może ten nasz twórca jest nastolatkiem i

2606
02:31:12,376 --> 02:31:15,496
niedouczonym gimnazjalistą, a może jest
wybitnym

2607
02:31:15,496 --> 02:31:18,975
gimnazjalistą, a może jest

2608
02:31:18,976 --> 02:31:21,756
twórcą gry komputerowej, który wie, co
robi.

2609
02:31:21,756 --> 02:31:25,256
To w ogóle są rozważania na takim

2610
02:31:25,256 --> 02:31:28,136
poziomie, na którym nie mamy szansy dojść

2611
02:31:28,136 --> 02:31:31,356
dokądkolwiek. Przyjąć takie

2612
02:31:31,356 --> 02:31:34,796
założenie, że uważamy, że jest tak i
bardzo w to gorąco wierzyć.

2613
02:31:36,156 --> 02:31:39,656
Wtedy ustalimy, czy będziemy na takim

2614
02:31:39,656 --> 02:31:42,696
poziomie, na jakim większość religii

2615
02:31:42,696 --> 02:31:45,416
poprzestaje. To znaczy jest taki: tak

2616
02:31:46,696 --> 02:31:50,136
i musicie mi w to uwierzyć, a jak nie
wierzycie, to znaczy albo jesteście

2617
02:31:50,136 --> 02:31:53,356
heretykami, albo wyznawcami innej religii,
która wierzy w

2618
02:31:53,356 --> 02:31:56,716
zupełnie co innego. To mniej więcej tak
wygląda i

2619
02:31:58,176 --> 02:32:00,876
ja nie sądzę, od początku audycji dzisiaj
powtarzam, że

2620
02:32:02,136 --> 02:32:05,556
jeśli jesteśmy w symulacji, to skazani

2621
02:32:05,556 --> 02:32:08,976
jesteśmy niestety na tego rodzaju
rozważania i w

2622
02:32:08,976 --> 02:32:12,176
gruncie rzeczy na coś, co nazywamy wiarą,

2623
02:32:13,556 --> 02:32:16,776
bo nic innego, żaden

2624
02:32:16,776 --> 02:32:20,396
bezpośredni dowód się nie pojawi.

2625
02:32:20,396 --> 02:32:22,876
Być może pojawią się dowody pośrednie,

2626
02:32:24,456 --> 02:32:27,516
ale dowody pośrednie czy też poszlaki, czy

2627
02:32:27,516 --> 02:32:30,976
jakkolwiek to będziemy określać, mają to

2628
02:32:30,976 --> 02:32:34,276
do siebie, że albo są przez niektórych
niezauważane, i o tym już

2629
02:32:34,276 --> 02:32:36,475
mówiłem, albo są

2630
02:32:36,476 --> 02:32:39,616
niedoceniane i traktowane jako element
naszej

2631
02:32:39,616 --> 02:32:42,876
rzeczywistości. Przepraszam.

2632
02:32:43,976 --> 02:32:47,116
A skoro tak są traktowane, to nie mamy

2633
02:32:47,116 --> 02:32:50,396
szans, żeby je uwzględnić w naszym obrazie

2634
02:32:50,396 --> 02:32:52,376
świata i traktować je jako element obcy.

2635
02:32:53,956 --> 02:32:55,056
One są po prostu traktowane

2636
02:32:56,936 --> 02:33:00,276
jako coś, co przynależy do naszego

2637
02:33:00,276 --> 02:33:03,656
świata i w ogóle nie jest dziwne. Chociaż
jakby to

2638
02:33:03,656 --> 02:33:06,956
przedstawić większości ludzi, to
powiedzieli: „Nie, ależ to jest

2639
02:33:06,956 --> 02:33:10,332
oczywiście dziwne”.Wspominałem w

2640
02:33:10,332 --> 02:33:13,652
pewnym momencie o fizyce kwantowej, o

2641
02:33:13,652 --> 02:33:16,892
splątaniu cząsteczek, bo dla mnie to

2642
02:33:16,892 --> 02:33:20,272
jest niezwykle dziwne. W

2643
02:33:20,272 --> 02:33:20,792
tej chwili z

2644
02:33:25,012 --> 02:33:28,292
małym szacunkiem dla nauki nazywam to
kwakaniem,

2645
02:33:28,292 --> 02:33:31,512
ale ci naukowcy są w stanie zakwaktać
wszystko.

2646
02:33:31,512 --> 02:33:34,652
Są w stanie

2647
02:33:34,652 --> 02:33:37,872
udowodnić najbardziej karkołomną tezę,
byle by tylko

2648
02:33:37,872 --> 02:33:41,172
dojść do

2649
02:33:41,172 --> 02:33:44,132
takiego poziomu, że broń Boże nie dopuścić

2650
02:33:44,132 --> 02:33:47,752
teistów albo żeby ktoś stwierdził, że może

2651
02:33:47,752 --> 02:33:51,092
ten świat nie jest do końca naukowy, tylko
może

2652
02:33:51,092 --> 02:33:54,112
jest symulacją. Tak,

2653
02:33:54,112 --> 02:33:57,452
stworzono wiele mechanizmów, które
regulują

2654
02:33:57,452 --> 02:34:00,632
dzisiejszą naukę. Oczywiście my nie
przeskoczymy tego tematu, jak ona jest

2655
02:34:00,632 --> 02:34:03,872
kształtowana i jak myślą o różnych
sprawach

2656
02:34:03,872 --> 02:34:05,092
naukowcy.

2657
02:34:07,552 --> 02:34:11,132
Doszliśmy dzisiaj do takiego wniosku,
który mówi, że chyba nie różni

2658
02:34:11,132 --> 02:34:13,952
się na pewnych stopniach niczym

2659
02:34:15,952 --> 02:34:19,322
religia od hipotezy Kardasiewa,

2660
02:34:19,322 --> 02:34:23,672
która zakłada, że są gdzieś kosmici,
którzy mogą wszystko.

2661
02:34:23,672 --> 02:34:27,232
Science fiction, ale oczywiście to science
fiction tworzone

2662
02:34:27,232 --> 02:34:30,452
przez osoby takie jak Michio Kaku czy tych
wielkich

2663
02:34:30,452 --> 02:34:33,312
naukowców, których pełno książek
znajdziecie w księgarniach.

2664
02:34:34,952 --> 02:34:38,092
Też tworzą sobie wizje, które są

2665
02:34:38,092 --> 02:34:40,532
fantastyką, które niczym się nie różnią od

2666
02:34:41,752 --> 02:34:45,372
zwyczajnej twórczości literackiej, ale
które mają pewną

2667
02:34:45,372 --> 02:34:48,312
sakrę. Tą sakrą jest to, że ten facet ma

2668
02:34:49,832 --> 02:34:53,252
tytuł naukowy albo jest popierany przez
tego czy

2669
02:34:53,252 --> 02:34:56,372
innego naukowca. Ale Marku, jeszcze jedna
ostatnia sprawa na dzisiaj.

2670
02:34:56,372 --> 02:34:59,652
Spotykając się z

2671
02:34:59,652 --> 02:35:00,852
teorią o symulacji

2672
02:35:03,472 --> 02:35:07,112
często słyszymy o takiej sprawie, jak

2673
02:35:07,112 --> 02:35:07,932
teoria

2674
02:35:10,392 --> 02:35:14,732
holograficznego

2675
02:35:14,732 --> 02:35:18,271
wszechświata. To jest coś zupełnie innego.
Wiele

2676
02:35:18,271 --> 02:35:20,992
osób myli te dwa terminy, dlatego, że
wydaje im się, że

2677
02:35:20,992 --> 02:35:23,871
hologram jest

2678
02:35:24,972 --> 02:35:28,932
tym samym co symulacja. Musimy tutaj
rozróżnić pewne rzeczy. Otóż

2679
02:35:29,392 --> 02:35:32,872
teoria holograficznego wszechświata odnosi
się

2680
02:35:32,872 --> 02:35:36,412
do samej natury wszechświata, która mówi,
że w pewnym

2681
02:35:36,412 --> 02:35:39,032
etapie jego funkcjonowania kosmos był

2682
02:35:39,032 --> 02:35:42,232
czymś dwuwymiarowym. Dopiero

2683
02:35:42,232 --> 02:35:45,492
potem stało się coś. Oczywiście tutaj w
grę

2684
02:35:45,492 --> 02:35:48,651
wchodzi jakaś głęboka fizyka, która mówi,
że on się

2685
02:35:48,652 --> 02:35:52,311
przekształcił w domenę trójwymiarową.

2686
02:35:52,312 --> 02:35:55,632
Tutaj są oczywiście analogie do

2687
02:35:56,692 --> 02:36:00,132
hologramów, do tego, jak one powstają, ale
wiele

2688
02:36:00,132 --> 02:36:02,732
osób uważa, że hologram w tym

2689
02:36:02,732 --> 02:36:05,712
względzie, w jakim jest on

2690
02:36:05,712 --> 02:36:09,192
odczytywany przez człowieka, wchodzi
właśnie w

2691
02:36:09,192 --> 02:36:11,332
grę i to my żyjemy w czymś w rodzaju

2692
02:36:11,332 --> 02:36:13,752
permanentnego snu, w którym

2693
02:36:14,872 --> 02:36:17,912
jest nam coś wyświetlane. Ta teoria

2694
02:36:17,912 --> 02:36:20,572
również poniekąd w sferze dowodów

2695
02:36:21,812 --> 02:36:25,112
nie różni się od hipotezy symulacji, bo

2696
02:36:25,112 --> 02:36:28,672
możemy tutaj też snuć różnego rodzaju
domniemania, ale jest już

2697
02:36:28,672 --> 02:36:30,792
hardkorową wersją

2698
02:36:30,792 --> 02:36:35,092
sceptycyzmu

2699
02:36:35,092 --> 02:36:37,792
co do natury naszej rzeczywistości.
Prawda, Marku?

2700
02:36:39,312 --> 02:36:40,052
To prawda.

2701
02:36:40,052 --> 02:36:43,372
Pojawiła się w swoim

2702
02:36:43,372 --> 02:36:46,012
czasie książka pod tytułem „Holograficzny

2703
02:36:46,012 --> 02:36:48,532
wszechświat” Michaela Talbota

2704
02:36:49,672 --> 02:36:52,292
i ona zrobiła sporo szumu. Po

2705
02:36:53,772 --> 02:36:57,572
jej lekturze można dojść do wniosku,

2706
02:36:57,572 --> 02:37:00,432
że to wszystko, co

2707
02:37:00,432 --> 02:37:02,972
widzimy wokół nas,

2708
02:37:02,972 --> 02:37:09,532
jest

2709
02:37:09,532 --> 02:37:11,552
do pewnego stopnia, jakbyśmy to tak

2710
02:37:12,832 --> 02:37:16,152
mogli ująć, naszym

2711
02:37:16,152 --> 02:37:19,312
własnym wytworem. Usiłuję

2712
02:37:19,312 --> 02:37:22,472
streścić dosyć grubą książkę, więc to
pewno dosyć

2713
02:37:22,472 --> 02:37:25,952
karkołomne jest, ale troszeczkę tak

2714
02:37:25,952 --> 02:37:27,472
to wygląda, że

2715
02:37:29,292 --> 02:37:32,831
autor tej książki

2716
02:37:32,832 --> 02:37:34,992
stara się za pomocą

2717
02:37:36,372 --> 02:37:39,792
idei holograficznego wszechświata wyjaśnić

2718
02:37:40,832 --> 02:37:44,112
takie pojęcia jak na przykład telepatia
czy

2719
02:37:44,112 --> 02:37:47,872
przepowiadanie przyszłości. To jest
zupełnie

2720
02:37:47,872 --> 02:37:51,672
inna koncepcja, oczywiście stojąca

2721
02:37:51,672 --> 02:37:55,692
blisko tego, o czym przez cały dzisiejszy
wieczór mówimy,

2722
02:37:55,692 --> 02:37:59,092
ale jednak rzeczywiście, tak jak
powiedziałeś, troszeczkę inna.

2723
02:37:59,092 --> 02:38:00,812
Bazująca na tym, że

2724
02:38:00,812 --> 02:38:02,772
to

2725
02:38:04,272 --> 02:38:07,592
my jesteśmy twórcami symulacji. Nie to
słowo. Że

2726
02:38:07,592 --> 02:38:10,492
jesteśmy twórcami tego czegoś,

2727
02:38:11,652 --> 02:38:14,952
w czym żyjemy. Że to powstaje tak naprawdę
do pewnego

2728
02:38:14,952 --> 02:38:17,832
stopnia w naszych umysłach, w naszej
świadomości.

2729
02:38:19,592 --> 02:38:22,212
W ten sposób, za pomocą tego
holograficznego

2730
02:38:22,212 --> 02:38:23,292
wszechświata

2731
02:38:26,332 --> 02:38:29,672
próbuje się tłumaczyć zjawiska

2732
02:38:29,672 --> 02:38:32,872
mistyczne, różnego rodzaju religijne

2733
02:38:35,052 --> 02:38:38,472
przeżycia albo

2734
02:38:38,472 --> 02:38:43,212
materialne

2735
02:38:43,212 --> 02:38:46,242
rzeczy, jak cudowne uzdrowienia.

2736
02:38:48,192 --> 02:38:50,462
To jest ciekawa koncepcja, chociaż

2737
02:38:52,892 --> 02:38:56,912
słowo „ciekawa” od pewnego

2738
02:38:56,912 --> 02:39:00,152
czasu ma dla mnie być tak zwanym

2739
02:39:00,152 --> 02:39:03,472
trudnym komplementem. Ja to tak określam,

2740
02:39:03,472 --> 02:39:07,032
bo słowem „ciekawa” określa się takie

2741
02:39:07,032 --> 02:39:10,692
rzeczy, co do których nie ma się

2742
02:39:10,692 --> 02:39:14,136
do końca wyrobionego zdania.Ja tak

2743
02:39:14,136 --> 02:39:17,416
do końca nie chwytam tej koncepcji
holograficznego wszechświata. Nie

2744
02:39:17,416 --> 02:39:19,456
chwytam w sensie nie przyjmuję.

2745
02:39:20,896 --> 02:39:23,196
Te wyjaśnienia wydają mi się w

2746
02:39:23,236 --> 02:39:26,536
jakimś

2747
02:39:26,536 --> 02:39:29,696
stopniu naciągane. Tak to sobie powiem,

2748
02:39:29,696 --> 02:39:33,196
aczkolwiek mają swój urok. Ta teoria

2749
02:39:33,196 --> 02:39:36,496
ma to do siebie, że dosyć

2750
02:39:36,496 --> 02:39:39,896
zgrabnie tłumaczy naszą rzeczywistość, a
to jest zawsze pewien plus w

2751
02:39:39,896 --> 02:39:43,396
naszym świecie. Jeśli ktoś, jakiś

2752
02:39:43,396 --> 02:39:45,795
myśliciel, jakiś człowiek, w tym

2753
02:39:45,795 --> 02:39:48,056
wypadku Michael Talbot,

2754
02:39:51,876 --> 02:39:55,296
jest w stanie opisać nam naszą
rzeczywistość w taki

2755
02:39:55,296 --> 02:39:58,456
sposób, po pierwsze troszeczkę inaczej,
niż my ją

2756
02:39:58,456 --> 02:40:02,236
widzimy, ale w taki sposób, który jest dla
nas do przyjęcia,

2757
02:40:02,236 --> 02:40:05,696
to my wtedy chętnie wchodzimy w

2758
02:40:05,696 --> 02:40:09,196
tego rodzaju dywagacje. I pod tym względem
myślę, i

2759
02:40:09,196 --> 02:40:12,396
książka, i sama koncepcja spełnia swoją
rolę.

2760
02:40:12,396 --> 02:40:14,686
Natomiast ja w stosunku do niej

2761
02:40:14,686 --> 02:40:17,606
mam dystans. Tak to określę.

2762
02:40:18,976 --> 02:40:22,356
Dzięki Marku. Dzięki za wypowiedź, dzięki
za

2763
02:40:22,356 --> 02:40:25,676
całą audycję, dlatego, że dzisiaj była
niesłychanie trudna

2764
02:40:25,676 --> 02:40:28,756
sprawa do przedyskutowania. Okazuje się,

2765
02:40:28,756 --> 02:40:32,056
że chyba ktoś, kto nie słuchał od
początku,

2766
02:40:32,056 --> 02:40:35,046
mógł wiele rzeczy przegapić. Myśmy wiele
rzeczy

2767
02:40:35,046 --> 02:40:37,766
markowali. Myśmy wiele rzeczy nomen omen

2768
02:40:37,766 --> 02:40:41,556
poddawali pod rozwagę.

2769
02:40:41,556 --> 02:40:44,916
I to wszystko nie jest takie łatwe, jak
się niektórym wydaje. Moim zdaniem

2770
02:40:44,916 --> 02:40:48,266
dzisiaj z tej dyskusji płynie ciekawy

2771
02:40:48,266 --> 02:40:51,656
wniosek. Nie odnosi się on do samej
hipotezy

2772
02:40:51,656 --> 02:40:54,936
symulacji i tego, czy są jacyś obcy super
zaawansowani, którzy

2773
02:40:54,936 --> 02:40:58,436
nas zaprogramowali, ale odnosi się do
tego,

2774
02:40:58,436 --> 02:41:01,896
że my nie możemy wykluczyć pewnych

2775
02:41:01,896 --> 02:41:06,016
ciekawych koncepcji związanych z samą
ufologią.

2776
02:41:06,016 --> 02:41:08,736
Tą, której postać widzimy w

2777
02:41:08,736 --> 02:41:12,196
działaniu w postaci tych wszystkich
niezidentyfikowanych

2778
02:41:12,196 --> 02:41:16,316
obiektów. Że tam w grę może wchodzić
czynnik,

2779
02:41:16,316 --> 02:41:20,376
który nie do końca może być tłumaczony

2780
02:41:20,376 --> 02:41:22,916
hipotezami, które akurat są

2781
02:41:22,916 --> 02:41:26,906
wytworem naszych czasów.

2782
02:41:26,906 --> 02:41:28,716
Że może w to wchodzić zjawisko, które

2783
02:41:30,736 --> 02:41:33,776
jest jeszcze nieodkryte, którego jeszcze
nie pojmujemy i które

2784
02:41:33,776 --> 02:41:37,076
prawdopodobnie nie zostanie jeszcze przez
długo zrozumiane. Ale

2785
02:41:37,076 --> 02:41:40,056
Marku, jeszcze jedno pytanie i ono się w
ogóle nie wiąże z hipotezą

2786
02:41:40,056 --> 02:41:43,355
symulacji. Co tam nowego się

2787
02:41:43,356 --> 02:41:46,076
dzieje w Bibliotekarium i co powiesz
ciekawego

2788
02:41:47,296 --> 02:41:50,436
tym naszym słuchaczom, którzy piszą do
szuflady? Bo

2789
02:41:50,436 --> 02:41:54,236
słyszałem, że ruszyły pewnego rodzaju
warsztaty

2790
02:41:54,236 --> 02:41:55,265
i że przyjmujesz

2791
02:41:55,265 --> 02:41:58,996
dzieła

2792
02:41:58,996 --> 02:42:02,556
literackie. Jak najbardziej. Wspólnie

2793
02:42:02,556 --> 02:42:06,075
z Wiktorem ruszyliśmy z długo

2794
02:42:06,076 --> 02:42:09,356
zapowiadaną audycją ABW, czyli

2795
02:42:10,476 --> 02:42:12,636
Antologia Bibliotekarium Warsztaty.

2796
02:42:14,316 --> 02:42:18,816
Podczas ostatniej audycji
zaprezentowaliśmy 11 opowiadań

2797
02:42:18,816 --> 02:42:22,056
różnych autorów. Myślę, że

2798
02:42:22,056 --> 02:42:24,116
ciekawych, a przynajmniej zabawnych.

2799
02:42:27,216 --> 02:42:30,216
Myślę poza tym, że to jest audycja,

2800
02:42:30,216 --> 02:42:33,456
która niesie ze sobą kilka różnych

2801
02:42:33,456 --> 02:42:36,636
przesłań czy też możliwości. Po pierwsze
daje możliwość

2802
02:42:36,636 --> 02:42:39,816
publikowania utworów. To dla

2803
02:42:39,816 --> 02:42:43,336
każdego, kto pisze i kto osiągnął

2804
02:42:43,336 --> 02:42:46,896
pewien etap, jest bardzo ważne. Ja

2805
02:42:46,896 --> 02:42:49,076
przyznam się, nie wierzę w ludzi piszących
do

2806
02:42:49,076 --> 02:42:52,236
szuflady. Autor pisze po to,

2807
02:42:52,236 --> 02:42:55,636
żeby pokazać swoje dzieło światu. Jeśli
nawet

2808
02:42:55,636 --> 02:42:57,116
oświadcza, że pisze do szuflady,

2809
02:42:59,456 --> 02:43:02,736
to ma poczucie tego, że na razie jeszcze
nie osiągnął

2810
02:43:02,736 --> 02:43:05,496
pewnego etapu. Ale większość ludzi pisze
po to, żeby to inni

2811
02:43:05,496 --> 02:43:09,596
przeczytali. Staramy się umożliwiać

2812
02:43:09,596 --> 02:43:13,456
właśnie taką publikację i myślę, że z
pewnym powodzeniem, bo

2813
02:43:13,456 --> 02:43:16,236
wśród opowiadań prezentowanych w ostatniej
audycji piątkowej

2814
02:43:17,856 --> 02:43:21,116
były naprawdę perełki. Tam były rzeczy,
które

2815
02:43:21,116 --> 02:43:24,276
bawiły. Tam były rzeczy, które były

2816
02:43:24,276 --> 02:43:27,336
ciekawe pod względem wyobraźni

2817
02:43:29,196 --> 02:43:33,136
i tam były rzeczy, opowiadania,

2818
02:43:33,136 --> 02:43:36,616
teksty, które ujmowały

2819
02:43:36,616 --> 02:43:39,776
swoim literackim

2820
02:43:39,776 --> 02:43:43,216
polotem. Oczywiście my mówimy o
debiutantach, mówimy o ludziach, którzy

2821
02:43:43,216 --> 02:43:46,376
zaczynają pisać, ale jeśli zaczynają z
tego

2822
02:43:46,376 --> 02:43:50,016
poziomu, jaki pojawił się w ostatniej
audycji, to

2823
02:43:50,016 --> 02:43:53,556
bardzo dobrze rokuje. To jest

2824
02:43:53,556 --> 02:43:57,076
pierwszy aspekt tej audycji. Pierwsza
rzecz, która

2825
02:43:57,076 --> 02:44:00,236
wydaje się oferować coś

2826
02:44:00,236 --> 02:44:03,476
młodym i nie tylko młodym twórcom. Drugi

2827
02:44:03,476 --> 02:44:06,896
aspekt to poradnictwo. My staramy się

2828
02:44:06,896 --> 02:44:10,356
podchodzić do tekstów w taki sposób, że
nie

2829
02:44:10,356 --> 02:44:13,196
ma tekstów straconych. Tak jak

2830
02:44:13,196 --> 02:44:16,516
pojawiło się omówienie

2831
02:44:16,516 --> 02:44:19,816
tekstu Kuby, który

2832
02:44:19,816 --> 02:44:23,436
napisał tekst skrzący się pomysłami,
skrzący

2833
02:44:23,436 --> 02:44:25,736
się wyobraźnią,

2834
02:44:27,696 --> 02:44:29,556
niesamowitymi rzeczami.

2835
02:44:31,876 --> 02:44:35,346
On był niedorobiony literacko, był w

2836
02:44:36,796 --> 02:44:39,616
sensie publikowania

2837
02:44:39,616 --> 02:44:42,756
taki sobie. Ale to wcale nie

2838
02:44:42,756 --> 02:44:46,336
oznacza, że w jednej z kolejnych audycji

2839
02:44:46,336 --> 02:44:49,556
Kuba nie zaistnieje jako autor,

2840
02:44:49,556 --> 02:44:52,996
ponieważ tam brakowało kilku

2841
02:44:52,996 --> 02:44:56,376
ważnych elementów. Pewne rzeczy
podpowiedzieliśmy.

2842
02:44:56,376 --> 02:44:59,816
Być może Kuba, być może inni autorzy,
którzy tego

2843
02:44:59,816 --> 02:45:03,236
rodzaju problemy mają, takie albo inne,
wyciągną z

2844
02:45:03,236 --> 02:45:06,516
naszych porad konkretnie adresowanych do
konkretnych

2845
02:45:06,516 --> 02:45:08,476
osób. Takie również

2846
02:45:10,236 --> 02:45:13,456
będziemy starali się udzielać tego rodzaju

2847
02:45:13,456 --> 02:45:16,536
porad. Być może w wyniku takich porad

2848
02:45:16,536 --> 02:45:19,828
powstanąOpowiadania, bardzo udane

2849
02:45:19,828 --> 02:45:22,648
utwory. I wreszcie ostatnia sprawa,

2850
02:45:22,648 --> 02:45:25,688
którą staramy się w audycji poruszać, to

2851
02:45:27,128 --> 02:45:30,628
sprawy związane z warsztatem

2852
02:45:30,628 --> 02:45:33,648
pisania. Bo to nie jest tak, że ktoś siada
i pisze dzieło.

2853
02:45:35,888 --> 02:45:39,028
Pisanie to jest połączenie rzemiosła i

2854
02:45:40,268 --> 02:45:43,628
natchnienia sztuki. Nie ma sztuki

2855
02:45:43,628 --> 02:45:46,268
bez sprawnego rzemiosła.

2856
02:45:48,548 --> 02:45:51,768
Cóż z tego, że autor ma bogatą wyobraźnię
i

2857
02:45:51,768 --> 02:45:54,448
ogromny talent literacki, jeśli nie
potrafi pisać?

2858
02:45:55,528 --> 02:45:58,988
Mówię w sensie literackim „nie potrafi
pisać”. Nic z tego

2859
02:45:58,988 --> 02:46:02,208
nie będzie. Jeśli połączymy natomiast

2860
02:46:02,208 --> 02:46:05,508
umiejętność pisania literackiego,
ujmowania,

2861
02:46:05,508 --> 02:46:08,628
zamykania myśli w słowa, to

2862
02:46:08,628 --> 02:46:11,928
wtedy jest szansa, że autor

2863
02:46:11,928 --> 02:46:14,828
zaistnieje. Na to służy

2864
02:46:14,828 --> 02:46:17,928
odnoga „Bibliotekarium”, czyli audycja
ABW,

2865
02:46:19,748 --> 02:46:23,368
czyli Antologia „Bibliotekarium”
Warsztaty. Ona ma

2866
02:46:23,368 --> 02:46:26,488
pomóc ludziom piszącym zaistnieć.

2867
02:46:26,488 --> 02:46:29,768
Pomóc w napisaniu pierwszego,

2868
02:46:29,768 --> 02:46:33,808
drugiego, dziesiątego utworu. Co więcej,

2869
02:46:33,808 --> 02:46:37,768
śladem tej audycji będą audiobooki, które

2870
02:46:37,768 --> 02:46:39,608
mniej więcej raz na kwartał będą

2871
02:46:41,128 --> 02:46:44,348
publikowane w internecie. W

2872
02:46:44,348 --> 02:46:47,388
przeciwieństwie do pism papierowych, taka

2873
02:46:47,388 --> 02:46:50,728
publikacja internetowa zostaje w
internecie. Można ją odsłuchać w każdym

2874
02:46:50,728 --> 02:46:53,228
momencie. Żeby znaleźć archiwalny numer

2875
02:46:54,268 --> 02:46:57,748
czy to miesięcznika „Nowa Fantastyka”, czy
jakiegokolwiek innego periodyku

2876
02:46:57,748 --> 02:47:00,998
papierowego, to się trzeba nachodzić. W
internecie wystarczy

2877
02:47:00,998 --> 02:47:04,768
kliknąć i utwór się pojawia. Można go
odsłuchać,

2878
02:47:04,768 --> 02:47:08,588
można sobie go zgrać w postaci mp3 i jadąc

2879
02:47:08,588 --> 02:47:12,188
z Warszawy do Krakowa, z Krakowa do
Szczecina,

2880
02:47:12,188 --> 02:47:15,628
można po prostu tego posłuchać. A więc to
kolejna korzyść: zaistnienie

2881
02:47:15,628 --> 02:47:17,688
gdzieś na tym rynku ludzi

2882
02:47:17,688 --> 02:47:21,548
piszących. Myślę, że to jest

2883
02:47:21,548 --> 02:47:24,608
jakaś wartość i zapraszamy wszystkich,

2884
02:47:24,608 --> 02:47:27,988
którzy się jeszcze wahają, do przesyłania
utworów.

2885
02:47:27,988 --> 02:47:31,448
Powiem szczerze, że po tym pierwszym, a

2886
02:47:31,448 --> 02:47:34,438
jednocześnie ostatnim — nie w sensie,

2887
02:47:35,608 --> 02:47:38,888
że będzie ostatni, tylko że

2888
02:47:38,888 --> 02:47:41,728
został wyemitowany w ostatnim czasie

2889
02:47:43,088 --> 02:47:46,528
— po tej audycji zaczęły spływać te

2890
02:47:46,528 --> 02:47:50,047
utwory. Sam jestem zdziwiony. Wiktor
przestrzegał, że może nas

2891
02:47:50,048 --> 02:47:54,128
zalać lawina. Jeszcze to nie jest lawina,
ale już ten

2892
02:47:54,128 --> 02:47:57,348
strumyczek się rozszerza coraz bardziej.

2893
02:47:57,348 --> 02:48:00,748
Zaczynam się rzeczywiście obawiać tego,
czy jesteśmy w stanie to przerobić.

2894
02:48:00,748 --> 02:48:04,348
Mam nadzieję, że tak. Co mnie cieszy
bardzo, bo im więcej ludzi

2895
02:48:04,348 --> 02:48:06,808
będzie próbowało, tym więcej będziemy
mieli w

2896
02:48:06,808 --> 02:48:10,268
przyszłości niezłych albo bardzo

2897
02:48:10,268 --> 02:48:13,668
dobrych pisarzy. To tyle, jeśli chodzi o
ABW,

2898
02:48:13,668 --> 02:48:17,188
czyli audycję, która ma pomóc ludziom

2899
02:48:17,188 --> 02:48:20,068
piszącym. A jeśli chodzi o
„Bibliotekarium” to

2900
02:48:20,068 --> 02:48:23,508
klasyczne, które od jakiegoś czasu gości
na antenie, to

2901
02:48:23,508 --> 02:48:26,568
zapraszam na najbliższy piątek. Będziemy
rozmawiać o

2902
02:48:26,568 --> 02:48:29,908
książce „Hodowanie troglodytów”.

2903
02:48:29,908 --> 02:48:33,588
Książce kontrowersyjnej, książce

2904
02:48:33,588 --> 02:48:37,028
kontrowersyjnego autora, ale

2905
02:48:37,028 --> 02:48:39,648
książce mówiącej o tym, dlaczego

2906
02:48:39,648 --> 02:48:40,948
dzisiaj

2907
02:48:40,948 --> 02:48:44,228
uniwersytety niekoniecznie są

2908
02:48:44,228 --> 02:48:47,688
miejscami i ostojami mądrości, a

2909
02:48:47,688 --> 02:48:50,658
czasami są miejscami, które bardziej

2910
02:48:50,658 --> 02:48:53,927
przypominają korporacje i

2911
02:48:53,928 --> 02:48:57,488
miejsca, w których zarabia się kasę niż
świątynie

2912
02:48:57,488 --> 02:49:00,588
mądrości. Myślę, że to będzie ciekawe

2913
02:49:00,588 --> 02:49:03,828
doświadczenie, ciekawa lektura i

2914
02:49:03,828 --> 02:49:07,388
ciekawe przemyślenia. Niewesołe,

2915
02:49:07,388 --> 02:49:10,838
przyznaję, niewesołe. Takie przemyślenia,
które

2916
02:49:10,838 --> 02:49:13,788
mogą zdołować, ale też przemyślenia,

2917
02:49:13,788 --> 02:49:17,448
które jak zostaną z nami,

2918
02:49:17,448 --> 02:49:20,948
to mogą owocować w przyszłości czymś
pozytywnym. I

2919
02:49:21,008 --> 02:49:24,378
po tym moim słowotoku dziękuję bardzo.
Zapraszam jeszcze raz na

2920
02:49:24,378 --> 02:49:27,948
„Bibliotekarium” w wersji klasycznej za
tydzień i za dwa

2921
02:49:27,948 --> 02:49:30,968
tygodnie kolejny odcinek ABW, czyli

2922
02:49:30,968 --> 02:49:33,068
Antologia „Bibliotekarium” Warsztaty.

2923
02:49:35,908 --> 02:49:38,768
Dzięki Marku. Ja zachęcam z kolei
wszystkich

2924
02:49:40,588 --> 02:49:44,068
słuchaczy naszego radia, szczególnie debat

2925
02:49:44,068 --> 02:49:46,148
ufologicznych. Jeżeli macie jakieś ciekawe
pomysły

2926
02:49:46,148 --> 02:49:49,708
związane z tematyką naszych

2927
02:49:49,708 --> 02:49:53,968
audycji, to twórzcie opowiadania,
wysyłajcie je do Marka,

2928
02:49:53,968 --> 02:49:57,388
czerpcie z jego dorobku i z doświadczenia.
Ja

2929
02:49:57,388 --> 02:50:00,588
teraz apeluję do drugiego Marka. Marku,

2930
02:50:02,468 --> 02:50:06,588
Wiem już, jakie pytanie chcesz zadać. Co
za tydzień? Co za tydzień

2931
02:50:06,588 --> 02:50:09,968
w debacie ufologicznej. To ja oddam

2932
02:50:09,968 --> 02:50:13,088
mikrofon tobie, bo ja zdążyłem zapomnieć,
jak ten

2933
02:50:13,088 --> 02:50:16,268
człowiek się nazywał, z którym będziemy za
tydzień dyskutować.

2934
02:50:18,288 --> 02:50:21,528
Tak, prawdopodobnie zrobimy audycję na
temat Toma

2935
02:50:21,528 --> 02:50:24,808
Delonge'a. Jest to facet, o

2936
02:50:24,808 --> 02:50:27,768
którym było ostatnio głośno i który zrobił
naprawdę spore

2937
02:50:27,768 --> 02:50:30,568
zamieszanie. Ogłosił ostatnio powstanie
swojej

2938
02:50:32,308 --> 02:50:35,828
organizacji ufologicznej, przedstawił
bardzo ciekawe informacje i bardzo

2939
02:50:35,828 --> 02:50:39,668
ciekawe postaci się wypowiedziały. I
postawimy

2940
02:50:39,668 --> 02:50:43,148
dość kontrowersyjne pytanie: czy wreszcie
nadszedł czas

2941
02:50:43,148 --> 02:50:46,628
ujawnienia prawdy o UFO? Bo to, co zostało

2942
02:50:46,628 --> 02:50:50,168
opublikowane 11 października

2943
02:50:50,168 --> 02:50:54,468
tego roku, rzuca zupełnie nowe światło na
projekt Disclosure.

2944
02:50:54,468 --> 02:50:58,448
Ale o tym za tydzień. Dziękuję, Marku.
Jeden i drugi.

2945
02:50:58,448 --> 02:51:01,348
Było bardzo ciekawie i mam nadzieję do

2946
02:51:02,468 --> 02:51:05,928
następnego spotkania

2947
02:51:05,928 --> 02:51:09,048
już niebawem. Trzymajcie się wszyscy i do

2948
02:51:09,048 --> 02:51:11,928
usłyszenia. Mówił te słowa do państwa

2949
02:51:11,928 --> 02:51:15,108
współprowadzący debatę w Radiu
Paranormalium,

2950
02:51:15,108 --> 02:51:18,127
zastępca redaktora naczelnego
„Niesamowitego Świata”, Piotr

2951
02:51:18,128 --> 02:51:21,560
Cielebiaś. Dzięki jeszcze raz,
Piotrze.Dziękuję i

2952
02:51:21,560 --> 02:51:25,100
pozdrawiam. Dobranoc. Dziękujemy. Był

2953
02:51:25,100 --> 02:51:28,840
z nami również współgospodarz
Bibliotekarium,

2954
02:51:28,840 --> 02:51:32,280
pisarz science fiction, publicysta i
również współpracownik

2955
02:51:32,280 --> 02:51:36,720
Nieznanego Świata Marek Żelkowski. Dzięki
raz jeszcze Marku.

2956
02:51:36,720 --> 02:51:39,880
Ja również dziękuję i pozdrawiam
wszystkich.

2957
02:51:39,880 --> 02:51:43,080
Audycję od strony technicznej jak zawsze
obsługiwał

2958
02:51:43,080 --> 02:51:46,440
Marek Sęk "Ivellios" Radio Paranormalium
paranormalny

2959
02:51:46,440 --> 02:51:49,639
głos w Twoim domu. Dobranoc i do
usłyszenia

2960
02:51:49,640 --> 02:51:52,950
ponownie w kolejnej debacie ufologicznej
online już

2961
02:51:52,950 --> 02:51:54,160
za tydzień.

2962
02:51:58,240 --> 02:52:00,759
Produkcja i realizacja Radio

2963
02:52:00,760 --> 02:52:02,100
Paranormalium

2964
02:52:02,100 --> 02:52:04,490
www.paranormalium.pl.

2965
02:52:06,240 --> 02:52:09,800
Byłeś świadkiem zagadkowego zjawiska?
Jeśli tak,

2966
02:52:09,800 --> 02:52:13,200
poinformuj nas o tym już dziś. Czekamy na
relacje

2967
02:52:13,200 --> 02:52:16,680
współczesne oraz z lat ubiegłych. Nasze
kontakty

2968
02:52:16,680 --> 02:52:20,340
to: numer Gadu-Gadu 36 08

2969
02:52:20,340 --> 02:52:23,840
80 02, 36 08

2970
02:52:23,840 --> 02:52:26,620
80 02. Numer telefonu

2971
02:52:26,620 --> 02:52:29,780
32 746 00

2972
02:52:29,780 --> 02:52:32,040
08, 32

2973
02:52:32,040 --> 02:52:35,620
746 00 08.

2974
02:52:35,620 --> 02:52:39,440
E-mail: radio@paranormalium.pl,

2975
02:52:39,480 --> 02:52:42,820
radio@paranormalium.pl

2976
02:52:42,820 --> 02:52:43,900
oraz Skype

2977
02:52:43,900 --> 02:52:47,460
radio.paranormalium.pl.

2978
02:52:47,460 --> 02:52:50,780
Czekamy na Twoją relację. Na życzenie
świadka

2979
02:52:50,780 --> 02:52:52,900
zapewniamy pełną anonimowość.

2980
02:52:55,820 --> 02:52:59,950
Mówią, że włączyć radio jest bardzo łatwo.

2981
02:52:59,950 --> 02:53:03,580
Tylko że z wyłączeniem jest już,

2982
02:53:03,580 --> 02:53:07,320
powiedzmy, troszeczkę gorzej.

2983
02:53:07,320 --> 02:53:10,340
Posłuchaj nieznanego. Radio

2984
02:53:10,340 --> 02:53:11,740
Paranormalium

2985
02:53:11,740 --> 02:53:14,540
www.paranormalium.pl.

2986
02:53:15,840 --> 02:53:19,000
Pisz artykuły, rozmawiaj z czytelnikami,

2987
02:53:19,000 --> 02:53:22,520
moderuj komentarze i poczuj się jak
redaktor. Załóż

2988
02:53:22,520 --> 02:53:26,020
bloga na Paranormalium. Więcej dowiesz się
w dziale

2989
02:53:26,020 --> 02:53:29,300
Blogi na www.paranormalium.pl.

2990
02:53:31,680 --> 02:53:34,700
Mówią, że wejść do archiwum jest bardzo

2991
02:53:34,700 --> 02:53:37,660
łatwo. Tylko że z

2992
02:53:37,660 --> 02:53:41,180
powrotem jest już, powiedzmy,

2993
02:53:41,180 --> 02:53:44,380
troszeczkę gorzej. Archiwum Radia

2994
02:53:44,380 --> 02:53:46,020
Paranormalium.

2995
02:53:46,020 --> 02:53:49,619
www.paranormalium.pl.

2996
02:53:51,700 --> 02:53:55,420
Rozmawiaj z prezenterami oraz z innymi
słuchaczami

2997
02:53:55,420 --> 02:53:58,080
na żywo. Wejdź na naszego czata na

2998
02:53:58,080 --> 02:54:00,880
www.paranormalium.pl.

2999
02:54:03,600 --> 02:54:07,340
Dwa miesiące temu był trop prowadzący do
pewnego radia,

3000
02:54:07,340 --> 02:54:10,540
że ktoś tam słyszał podobno. Jednak potem

3001
02:54:10,540 --> 02:54:14,000
okazało się, że to radio istnieje tylko w

3002
02:54:14,000 --> 02:54:17,160
internecie. Radio Paranormalium.

3003
02:54:17,160 --> 02:54:20,420
Paranormalny głos w Twoim domu.

3004
02:54:20,420 --> 02:54:23,300
www.paranormalium.pl.

3005
02:54:25,340 --> 02:54:27,820
Archiwum Radia Paranormalium.

3006
02:54:30,660 --> 02:54:33,840
Pełne archiwum audycji najbardziej
paranormalnego

3007
02:54:33,840 --> 02:54:36,820
radia w polskim internecie. Dziesiątki

3008
02:54:36,820 --> 02:54:40,240
gigabajtów wciągających paranormalnych mp3

3009
02:54:40,240 --> 02:54:43,739
czekają na Ciebie. Słuchaj zawsze i
wszędzie,

3010
02:54:43,740 --> 02:54:47,120
o każdej porze dnia i nocy. Dziel się
nagraniami ze

3011
02:54:47,120 --> 02:54:50,560
swoimi znajomymi i pokaż im prawdę, o
której boją

3012
02:54:50,560 --> 02:54:53,800
się nawet pomyśleć. Archiwum audycji Radia

3013
02:54:53,800 --> 02:54:55,080
Paranormalium.

3014
02:54:55,080 --> 02:54:58,520
www.paranormalium.pl. Koniecznie

3015
02:54:58,520 --> 02:55:01,800
również sprawdź naszą oficjalną aplikację
na

3016
02:55:01,800 --> 02:55:04,000
Androida i Windows Phone.