1
00:01:03,840 --> 00:01:07,380
Witajcie bardzo gorąco i serdecznie w
Radiu Paranormalium.

2
00:01:07,380 --> 00:01:10,900
Rozpoczynamy kolejny odcinek audycji,
którą wielu z was w

3
00:01:10,900 --> 00:01:14,330
komentarzach nazywa najlepszym, co mogło
spotkać

4
00:01:14,330 --> 00:01:17,820
polską ufologię od wielu lat. Mianowicie

5
00:01:17,820 --> 00:01:20,920
rozpoczynamy 51. już odcinek

6
00:01:20,920 --> 00:01:24,060
debat ufologicznych online. 51.

7
00:01:24,060 --> 00:01:27,580
debata, którą jak zawsze od strony
technicznej będzie

8
00:01:27,580 --> 00:01:31,120
obsługiwał Marek Sęk „Ivellios”, czyli ja
w swojej skromnej

9
00:01:31,120 --> 00:01:34,399
osobie. A dzisiaj po drugiej stronie
Skype'a są z nami:

10
00:01:34,400 --> 00:01:37,679
współprowadzący debatę, współpracownik
„Nieznanego Świata”

11
00:01:37,680 --> 00:01:41,080
Piotr Cielebiaś. Dobry wieczór, Piotrze.
Dobry wieczór.

12
00:01:41,080 --> 00:01:44,640
Dawno nie słyszany Arek Paterek. Witaj,
Arku. Witam

13
00:01:44,640 --> 00:01:48,180
serdecznie, dobry wieczór. Nasz
niestrudzony poszukiwacz prawdy

14
00:01:48,180 --> 00:01:51,020
Chris Miechina. Cześć, Chrisie. Cześć,
witam.

15
00:01:51,020 --> 00:01:53,800
Oraz astronom pan Marek

16
00:01:53,800 --> 00:01:57,180
Marcinkowski. Dobry wieczór. Dobry
wieczór. Witam serdecznie.

17
00:01:57,180 --> 00:02:00,560
Tematem dzisiejszej audycji będzie

18
00:02:00,560 --> 00:02:03,800
SETI i zagadka obcej inteligencji. Zanim
jednak

19
00:02:03,800 --> 00:02:07,220
przejdziemy do tematu, tradycyjnie podam
namiary na Radio

20
00:02:07,220 --> 00:02:10,660
Paranormalium, bowiem dzisiejsza audycja
realizowana

21
00:02:10,660 --> 00:02:14,020
jest w całości na żywo. Można do nas
dzwonić na nasz numer telefonu

22
00:02:14,020 --> 00:02:17,280
32 746 00 08.

23
00:02:21,040 --> 00:02:24,420
Skype: radio.paranormalium.pl. Można

24
00:02:24,420 --> 00:02:28,140
również pisać na Gadu-Gadu pod numerem 36
08

25
00:02:28,140 --> 00:02:28,920
80 02.

26
00:02:31,680 --> 00:02:34,079
Jesteśmy także na czacie Radia
Paranormalium na

27
00:02:34,080 --> 00:02:37,380
www.paranormalium.pl. Można także wysyłać

28
00:02:37,380 --> 00:02:40,740
pytania przez czata, który towarzyszy
naszej transmisji na YouTube.

29
00:02:40,740 --> 00:02:44,040
Tam również będziemy odbierać pytania, jak
też relacje z

30
00:02:44,040 --> 00:02:47,320
obserwacji UFO, jeżeli takie państwo
macie. Można nas

31
00:02:47,320 --> 00:02:50,640
również spotkać na Facebooku na kontach
Radia Paranormalium,

32
00:02:50,640 --> 00:02:53,940
portalu Infra, na grupach Radia
Paranormalium i czytelników

33
00:02:53,940 --> 00:02:57,260
„Nieznanego Świata”. A jeżeli ktoś woli,
to może wysyłać

34
00:02:57,260 --> 00:03:00,480
również pytania i relacje z obserwacji
UFO. Na te drugie

35
00:03:00,480 --> 00:03:03,460
szczególnie czekamy. Na nasz adres e-mail:

36
00:03:03,460 --> 00:03:06,800
radio@paranormalium.pl. Chciałbym coś

37
00:03:06,800 --> 00:03:10,700
powiedzieć jeszcze zanim przejdziemy do
sedna i do

38
00:03:10,700 --> 00:03:14,020
rozmowy o projekcie SETI. Chciałbym
serdecznie powitać dzisiaj

39
00:03:14,020 --> 00:03:18,040
naszego nowego gościa. Mam nadzieję, że

40
00:03:18,240 --> 00:03:21,180
będzie gościł u nas częściej. Marek

41
00:03:21,180 --> 00:03:24,240
Marcinkowski. Na pewno postać

42
00:03:24,240 --> 00:03:26,620
znana pasjonatom UFO, bo

43
00:03:27,700 --> 00:03:31,120
Marek specjalizuje się nie tylko

44
00:03:31,120 --> 00:03:34,460
w astronomii, ale jest też pasjonatem

45
00:03:34,460 --> 00:03:38,359
ufologii. Marku, kilka słów od ciebie

46
00:03:38,360 --> 00:03:40,500
o tobie dla naszych słuchaczy.

47
00:03:41,860 --> 00:03:45,400
Dobrze. Interesuję się

48
00:03:45,400 --> 00:03:48,960
zjawiskiem UFO już od ładnych

49
00:03:48,960 --> 00:03:52,380
18 lat. Różne oczywiście były

50
00:03:52,380 --> 00:03:56,020
okresy tego zainteresowania. Bardziej
intensywne,

51
00:03:56,020 --> 00:03:58,340
mniej intensywne. Na początku

52
00:03:58,340 --> 00:04:01,500
starałem się znaleźć jak najwięcej wiedzy
na ten

53
00:04:01,500 --> 00:04:03,760
temat z

54
00:04:04,960 --> 00:04:05,740
różnych źródeł.

55
00:04:08,240 --> 00:04:10,680
W późniejszym okresie

56
00:04:10,680 --> 00:04:13,940
postanowiłem aktywnie szukać,

57
00:04:13,940 --> 00:04:17,399
obserwować niebo. Obserwacje nieba zaczęły

58
00:04:17,399 --> 00:04:21,000
się od obserwacji astronomicznych.
Później, gdy zainteresowałem się

59
00:04:21,000 --> 00:04:23,860
tematem UFO, także patrzyłem pod tym
kątem.

60
00:04:27,040 --> 00:04:30,520
To chyba było najbardziej aktywne z mojej
strony

61
00:04:30,520 --> 00:04:33,960
zajęcie. A więc monitorowanie,
fotografowanie

62
00:04:33,960 --> 00:04:35,840
nieba, obserwacje pod względem

63
00:04:37,700 --> 00:04:40,120
rejestracji niezidentyfikowanych obiektów
latających.

64
00:04:43,360 --> 00:04:46,580
W tym czasie również zacząłem

65
00:04:46,640 --> 00:04:49,940
studiować astronomię. Postanowiłem
astronomię

66
00:04:49,940 --> 00:04:53,220
poznać od strony stricte naukowej,

67
00:04:54,280 --> 00:04:56,380
a nie tylko hobbystycznej.

68
00:04:57,980 --> 00:05:01,620
I tak to

69
00:05:01,620 --> 00:05:04,420
jest. Skończyłem astronomię i

70
00:05:05,520 --> 00:05:09,540
dalej się interesuję UFO, choć obecnie od

71
00:05:09,540 --> 00:05:12,610
kilku lat jest to raczej

72
00:05:12,610 --> 00:05:15,760
czytanie nowych

73
00:05:15,760 --> 00:05:18,900
wątków w internecie. Oczywiście niebo cały

74
00:05:18,900 --> 00:05:22,360
czas obserwuję, bo lubię też obserwować
samoloty

75
00:05:22,360 --> 00:05:24,560
ze względów

76
00:05:24,560 --> 00:05:26,230
astronomicznych.

77
00:05:26,230 --> 00:05:29,479
Monitoring nieba, który przez

78
00:05:29,480 --> 00:05:30,420
chwilę prowadziłem

79
00:05:32,240 --> 00:05:35,840
pod względem UFO,

80
00:05:35,840 --> 00:05:39,500
już nie prowadzę. Przede wszystkim trochę
brak czasu.

81
00:05:39,500 --> 00:05:43,040
Teraz jeszcze w dodatku jestem młodym
ojcem, to

82
00:05:43,040 --> 00:05:45,600
już zupełnie tego czasu

83
00:05:47,160 --> 00:05:49,440
wolnego nie ma. Prawie.

84
00:05:50,720 --> 00:05:54,159
Jednak staram się być na bieżąco z tym

85
00:05:54,160 --> 00:05:56,780
tematem. Pasja nie zanikła.

86
00:05:57,800 --> 00:06:01,280
Śledzę także te debaty w internecie,
staram

87
00:06:01,280 --> 00:06:03,040
się słuchać jak najwięcej.

88
00:06:04,940 --> 00:06:05,680
I tak to

89
00:06:05,680 --> 00:06:09,180
wygląda.Co

90
00:06:09,180 --> 00:06:12,880
jeszcze mogę dodać o sobie? Bardzo

91
00:06:12,880 --> 00:06:16,360
otwarty umysł. Mimo że

92
00:06:16,360 --> 00:06:18,840
skończyłem astronomię, to

93
00:06:21,520 --> 00:06:24,900
nie zaszufladkowało mnie

94
00:06:26,100 --> 00:06:28,680
stricte na fizykę, którą

95
00:06:28,680 --> 00:06:32,020
znamy. Jak najbardziej cały czas mam
otwarty

96
00:06:32,020 --> 00:06:35,180
umysł. I

97
00:06:36,420 --> 00:06:39,500
myślę, że tyle na razie. Witamy
serdecznie, bo

98
00:06:39,500 --> 00:06:43,300
rzeczywiście bardzo potrzebujemy kogoś,
kto

99
00:06:43,300 --> 00:06:46,840
będzie mógł nam opowiedzieć, jak to się
dzieje w

100
00:06:46,840 --> 00:06:49,959
kręgach naukowych i jak nauka
ustosunkowuje się do tego,

101
00:06:49,960 --> 00:06:53,140
co dla nas najczęściej jest sensacją, a
jak to wygląda

102
00:06:53,140 --> 00:06:56,560
z punktu widzenia astronomii. Szczególnie
to jest ważne. Tak że

103
00:06:56,560 --> 00:06:59,740
super. Witamy serdecznie. Dziękuję. Witam
ponownie.

104
00:06:59,740 --> 00:07:02,760
Witamy raz jeszcze i przechodzimy z
powrotem

105
00:07:02,760 --> 00:07:05,820
do tematu właściwego

106
00:07:05,820 --> 00:07:09,100
dzisiejszej audycji. Słuchacze już się
niecierpliwią. Już

107
00:07:09,100 --> 00:07:11,420
ponad 230 osób słucha, a

108
00:07:12,940 --> 00:07:15,960
audycja dopiero wystartowała. Tak że nie

109
00:07:15,960 --> 00:07:20,220
obrazilibyśmy się, gdyby dzisiaj padł
kolejny rekord.

110
00:07:20,220 --> 00:07:23,640
A więc SETI, czyli poszukiwanie
inteligencji

111
00:07:23,640 --> 00:07:26,960
pozaziemskiej od lat budzi nadzieje, ale
również i

112
00:07:26,960 --> 00:07:30,160
kontrowersje. Te nadzieje wiążą się z
odebraniem

113
00:07:30,200 --> 00:07:33,300
upragnionego komunikatu od innej
zagubionej w kosmosie

114
00:07:33,300 --> 00:07:36,880
inteligencji. Kontrowersje zaś związane są
z

115
00:07:36,880 --> 00:07:40,320
tym, czy to, w jaki sposób szuka się tych
sygnałów,

116
00:07:40,320 --> 00:07:43,960
może przynieść skutek i czy obcy, jeśli
są,

117
00:07:43,960 --> 00:07:45,840
naprawdę poszukują kontaktu.

118
00:07:47,800 --> 00:07:51,300
Panie i panowie, choć w debatach
ufologicznych zajmujemy

119
00:07:51,300 --> 00:07:55,040
się sprawami świadczącymi o tym, że obca
inteligencja,

120
00:07:55,040 --> 00:07:58,440
niezależnie od jej pochodzenia, może już
działać na Ziemi, dziś

121
00:07:58,440 --> 00:08:00,740
przyjrzymy się projektowi SETI.

122
00:08:02,060 --> 00:08:05,400
Czy możecie w kilku słowach streścić jego
założenia,

123
00:08:05,400 --> 00:08:08,460
cele i własny stosunek do tego rodzaju
poszukiwań?

124
00:08:09,540 --> 00:08:12,840
Tradycyjnie pierwszemu oddajmy głos
Piotrowi

125
00:08:12,840 --> 00:08:14,140
Cielewiasowi. Piotrze?

126
00:08:16,840 --> 00:08:19,900
Projekt SETI, czyli poszukiwanie

127
00:08:19,900 --> 00:08:23,780
inteligencji pozaziemskiej, stanowi

128
00:08:23,780 --> 00:08:26,760
temat w zasadzie nieufologiczny, dlatego
że

129
00:08:26,760 --> 00:08:30,300
przedstawiciele, badacze zajmujący się
SETI

130
00:08:30,600 --> 00:08:34,760
raczej bardzo krytycznie podchodzą do
tematu UFO,

131
00:08:34,760 --> 00:08:38,140
a skupiają się na poszukiwaniu sygnałów od
obcej inteligencji.

132
00:08:39,180 --> 00:08:42,700
Najczęściej w formie komunikatów
radiowych, choć nie tylko, jak się

133
00:08:42,700 --> 00:08:46,400
okaże. Co mogę jeszcze powiedzieć?

134
00:08:46,400 --> 00:08:49,520
Jeżeli w naszych

135
00:08:49,520 --> 00:08:53,580
debatach poruszamy bardzo kontrowersyjne
tematy związane z

136
00:08:53,580 --> 00:08:56,780
aktywnością zjawiska UFO na Ziemi, które
może pochodzić z

137
00:08:56,780 --> 00:08:59,580
kosmosu, ale nie musi, albo w pewnej
części pochodzi z kosmosu,

138
00:09:00,760 --> 00:09:03,960
tak dziś zajmujemy się w 100% prawdziwymi
obcymi,

139
00:09:03,960 --> 00:09:06,480
którzy może gdzieś tam są, a może ich nie
ma.

140
00:09:07,780 --> 00:09:11,540
A może to my nosimy na barkach ciężar

141
00:09:11,540 --> 00:09:15,380
zainicjowania kontaktu

142
00:09:15,380 --> 00:09:18,400
w ramach SETI

143
00:09:18,400 --> 00:09:21,860
jako jedna z pierwszych inteligencji,
która się rozwinęła w

144
00:09:21,860 --> 00:09:25,180
kosmosie, bo tak mówią niektóre hipotezy.
W

145
00:09:25,180 --> 00:09:27,860
każdym razie na czym

146
00:09:27,860 --> 00:09:30,640
polega projekt SETI? Polega on

147
00:09:30,640 --> 00:09:32,300
przede wszystkim

148
00:09:34,640 --> 00:09:38,416
na poszukiwaniu sygnałów od inteligencji
pozaziemskiej. To jest jego główne

149
00:09:38,416 --> 00:09:38,920
założenie.

150
00:09:38,920 --> 00:09:41,360
Natomiast ma wiele odnóg.

151
00:09:42,420 --> 00:09:46,080
Wyróżniamy SETI aktywne i SETI pasywne,

152
00:09:46,080 --> 00:09:49,580
SETI bierne. SETI aktywne polega na

153
00:09:49,580 --> 00:09:52,860
bardzo kontrowersyjnym przedsięwzięciu,
jakim jest wysyłanie w kosmos

154
00:09:52,860 --> 00:09:56,620
komunikatów przez naszych astronomów,

155
00:09:56,620 --> 00:10:00,519
przez naszych naukowców. Może się to
odbywać na przykład

156
00:10:00,580 --> 00:10:04,060
poprzez komunikację radiową,

157
00:10:04,060 --> 00:10:07,340
ale także poprzez różnego rodzaju inne
zabiegi. Znamy

158
00:10:07,340 --> 00:10:10,360
przecież słynne płyty i płytki wysyłane w
kosmos.

159
00:10:12,080 --> 00:10:15,380
Natomiast SETI pasywne polega głównie na
słuchaniu. I z tym

160
00:10:15,380 --> 00:10:18,820
słuchaniem wiąże się wiele kontrowersji i
wiele

161
00:10:18,820 --> 00:10:22,200
problemów. Bo po pierwsze nikt nie wie,
czy kosmici są, a po

162
00:10:22,200 --> 00:10:25,500
drugie, jeżeli już są, to dlaczego mieliby
zachowywać się w

163
00:10:25,500 --> 00:10:27,680
sposób taki,

164
00:10:29,280 --> 00:10:32,640
w jaki my chcemy, by się zachowywali. I to
już jest moje

165
00:10:32,640 --> 00:10:35,780
bardzo osobiste zdanie. Takim głównym

166
00:10:35,780 --> 00:10:39,060
problemem osób zajmujących się SETI,
przynajmniej

167
00:10:39,060 --> 00:10:43,400
obecnie, tych czołowych twarzy SETI jak
Seth Shostak,

168
00:10:43,400 --> 00:10:46,780
jest taki troszeczkę szowinizm

169
00:10:46,780 --> 00:10:50,420
homo sapiensowski. Dlatego że im się
wydaje,

170
00:10:50,480 --> 00:10:54,000
nie wiem, na jakiej podstawie się
opierają, że

171
00:10:54,000 --> 00:10:57,460
w kosmosie istnieją

172
00:10:57,460 --> 00:11:00,860
istoty, które w zasadzie muszą zachowywać
się tak, jak my

173
00:11:00,860 --> 00:11:04,320
się zachowujemy. Muszą mieć podobną
mentalność. Już nie

174
00:11:04,320 --> 00:11:07,720
mówię o budowie ciała i tak dalej. Ale

175
00:11:07,720 --> 00:11:09,000
są to istoty, które na pewnym

176
00:11:10,740 --> 00:11:14,220
stopniu zaawansowania, rozwoju wysyłają

177
00:11:14,220 --> 00:11:17,600
w kosmos komunikaty radiowe. Najczęściej

178
00:11:17,600 --> 00:11:21,020
umyślne, po to, żeby się komunikować z
drugą inteligencją,

179
00:11:21,020 --> 00:11:24,920
obcą, która jest samotna w kosmosie i
cierpi

180
00:11:24,920 --> 00:11:26,440
z tego powodu tak, jak my cierpimy.

181
00:11:28,560 --> 00:11:31,900
SETI jednak

182
00:11:31,900 --> 00:11:35,160
opiera się też o inne formy kontaktu,

183
00:11:36,220 --> 00:11:39,260
między innymi o poszukiwanie tak zwanych
technosygnatur. W

184
00:11:39,260 --> 00:11:42,520
przyszłości będzie miało też na pewno dużo
większe

185
00:11:42,520 --> 00:11:46,380
możliwości. Ale

186
00:11:46,380 --> 00:11:49,760
na obecnym stopniu, o czym świadczy
historia SETI,

187
00:11:50,880 --> 00:11:54,440
nie oszukujmy się, ma ono pewne problemy.
Po pierwsze,

188
00:11:54,440 --> 00:11:57,560
tak jak powiedziałem, oni poszukują
głównie

189
00:11:57,560 --> 00:12:01,120
kosmitów, którzy mieliby

190
00:12:01,120 --> 00:12:05,040
być w zasadzie drugimi Ziemianami. Po
drugie,

191
00:12:05,040 --> 00:12:08,280
nie zwracają uwagi na potencjalne dowody
świadczące, że ci

192
00:12:08,280 --> 00:12:10,380
kosmici mogą być już tutaj od

193
00:12:10,380 --> 00:12:14,172
dawna.I po trzecie,

194
00:12:14,172 --> 00:12:17,132
SETI troszeczkę, nie chcę powiedzieć, że

195
00:12:17,132 --> 00:12:20,592
nagina fakty, bo na to

196
00:12:20,592 --> 00:12:24,912
nie mamy dowodów. Natomiast SETI od
pewnego czasu, przynajmniej od

197
00:12:24,912 --> 00:12:28,192
tych kilku dekad, bodajże trzy dekady temu
stracili

198
00:12:28,192 --> 00:12:31,572
wszelkie formy finansowania oficjalnego,

199
00:12:31,572 --> 00:12:35,052
państwowego. Od paru dekad stosuje bardzo
dziwną

200
00:12:35,052 --> 00:12:38,212
strategię, która polega na ciągłym
podbijaniu

201
00:12:38,212 --> 00:12:41,452
nadziei, że za 10, 20 lat

202
00:12:41,452 --> 00:12:44,112
ten kontakt pierwszy nastąpi.

203
00:12:45,172 --> 00:12:48,532
A polega to w zasadzie tylko na tym, że
Seth Shostak i

204
00:12:48,532 --> 00:12:49,432
koledzy nabijają,

205
00:12:51,892 --> 00:12:55,991
robią wokół siebie szum tylko po to, żeby
utrzymać

206
00:12:55,992 --> 00:12:59,492
całą maszynerię w ruchu. Dlatego, że

207
00:12:59,552 --> 00:13:02,892
głównym zarzutem wobec SETI uprawianego
przez nich jest

208
00:13:02,892 --> 00:13:04,592
brak jakichkolwiek

209
00:13:06,492 --> 00:13:09,802
sukcesów na tym polu. Nie chcę tutaj

210
00:13:09,802 --> 00:13:13,072
wychodzić na krytyka SETI, w żadnym
wypadku, ale

211
00:13:13,072 --> 00:13:16,312
wydaje mi się, że jest poważny

212
00:13:16,312 --> 00:13:19,972
problem i

213
00:13:19,972 --> 00:13:23,631
trzeba go rozważyć na wielu polach.
Dlatego między innymi

214
00:13:23,632 --> 00:13:27,492
podjęliśmy dzisiaj ten temat. Oddam może
głos

215
00:13:27,492 --> 00:13:31,032
Markowi Marcinkowskiemu, który wypowie się
na temat tego,

216
00:13:31,032 --> 00:13:34,692
jak SETI działa w sposób

217
00:13:34,692 --> 00:13:35,672
fachowy. Marku?

218
00:13:39,012 --> 00:13:39,412
Tak jest.

219
00:13:42,672 --> 00:13:46,552
SETI ma pewne założenia,

220
00:13:46,552 --> 00:13:50,292
o których wspomniałeś, które

221
00:13:50,292 --> 00:13:51,812
są po to, aby

222
00:13:52,932 --> 00:13:53,932
zminimalizować,

223
00:13:55,152 --> 00:13:58,612
zwęzić zakres

224
00:13:58,612 --> 00:14:02,112
szukania tych sygnałów. I te

225
00:14:02,112 --> 00:14:03,572
założenia są takie, że

226
00:14:07,432 --> 00:14:11,122
opierają

227
00:14:11,122 --> 00:14:14,312
się na tym, co wiemy, na naszej obecnej
wiedzy

228
00:14:14,312 --> 00:14:17,732
naukowej. A więc chociażby to,

229
00:14:17,732 --> 00:14:17,912
że

230
00:14:17,912 --> 00:14:23,792
forma

231
00:14:23,792 --> 00:14:27,171
życia, która może być inteligentna, która
może

232
00:14:27,172 --> 00:14:29,252
wysyłać takie sygnały, musi być oparta na

233
00:14:29,252 --> 00:14:32,132
chemii węgla.

234
00:14:32,132 --> 00:14:35,412
Czyli podobnie jak to się

235
00:14:35,412 --> 00:14:36,452
dzieje na Ziemi.

236
00:14:39,532 --> 00:14:43,372
Musi być woda w postaci ciekłej. To jest

237
00:14:43,372 --> 00:14:44,782
podstawowe założenie

238
00:14:48,272 --> 00:14:51,532
istnienia jakiegokolwiek życia. To jest
podstawowe

239
00:14:51,532 --> 00:14:53,852
założenie w astronomii,

240
00:14:53,852 --> 00:14:55,952
astrofizyce, astrobiologii.

241
00:14:57,852 --> 00:15:00,972
Ale to z czasem, jak wiemy, trochę się
zmieniło,

242
00:15:02,572 --> 00:15:03,072
gdyż

243
00:15:03,072 --> 00:15:06,452
odkryliśmy

244
00:15:06,452 --> 00:15:09,172
organizmy tutaj u nas, na naszej planecie,

245
00:15:09,172 --> 00:15:12,372
które żyją bardzo

246
00:15:12,372 --> 00:15:15,732
dobrze gdzieś koło różnych

247
00:15:15,732 --> 00:15:19,042
kominów z metanem, w zupełnych

248
00:15:19,042 --> 00:15:21,852
ciemnościach. Także te założenia

249
00:15:23,792 --> 00:15:25,192
z

250
00:15:27,172 --> 00:15:29,892
biegiem czasu troszeczkę powinny

251
00:15:29,892 --> 00:15:32,152
się zmienić.

252
00:15:34,672 --> 00:15:38,112
Jak to wygląda od strony

253
00:15:42,492 --> 00:15:47,232
założeń?

254
00:15:48,652 --> 00:15:50,492
Założenia musiały być

255
00:15:51,832 --> 00:15:55,152
zrobione jakieś, gdyż wtedy

256
00:15:55,152 --> 00:15:58,112
liczba gwiazd do

257
00:15:58,112 --> 00:16:01,012
obserwacji byłaby

258
00:16:01,012 --> 00:16:04,312
znacznie większa niż

259
00:16:04,312 --> 00:16:06,492
dałoby się to ogarnąć. I tak jest bardzo
duża.

260
00:16:07,712 --> 00:16:10,891
Przynajmniej tak było na początku, zanim
to

261
00:16:10,892 --> 00:16:13,572
SETI ewoluowało w inne projekty,

262
00:16:13,572 --> 00:16:14,752
rozszerzało się.

263
00:16:18,072 --> 00:16:21,432
Wyszła liczba

264
00:16:21,432 --> 00:16:24,712
około tysiąca gwiazd

265
00:16:26,112 --> 00:16:29,611
w odległości do 100

266
00:16:29,611 --> 00:16:31,592
lat świetlnych, które

267
00:16:33,512 --> 00:16:35,272
spełniały kryteria,

268
00:16:35,272 --> 00:16:38,492
podstawowe założenia.

269
00:16:38,492 --> 00:16:42,311
Czyli

270
00:16:42,312 --> 00:16:45,022
takie, że na przykład gwiazdy,

271
00:16:45,022 --> 00:16:48,472
wokół których

272
00:16:48,472 --> 00:16:51,871
może krążyć planeta z obcą cywilizacją,
muszą

273
00:16:51,872 --> 00:16:55,572
być podobne do Słońca. To jest też jedno z
założeń.

274
00:16:55,572 --> 00:16:57,092
I takich gwiazd na początku

275
00:16:57,092 --> 00:17:00,112
wytypowano około

276
00:17:00,112 --> 00:17:00,632
tysiąca.

277
00:17:03,772 --> 00:17:05,872
Od nich zaczęto poszukiwania.

278
00:17:07,032 --> 00:17:08,912
To były główne cele na początku

279
00:17:11,852 --> 00:17:13,052
działania tego programu.

280
00:17:17,572 --> 00:17:21,072
Później to się trochę pozmieniało.
Oczywiście były

281
00:17:21,072 --> 00:17:22,932
wyrywkowe badania innych

282
00:17:24,452 --> 00:17:25,772
obiektów, innych gwiazd.

283
00:17:28,212 --> 00:17:31,871
Jednak jak wiemy, oficjalnie nic to

284
00:17:31,872 --> 00:17:34,672
nie dało. Z czasem

285
00:17:36,852 --> 00:17:40,632
technologia się rozwijała i można było

286
00:17:40,632 --> 00:17:43,932
więcej ogarniać tego nieba,

287
00:17:43,932 --> 00:17:47,352
więcej częstotliwości sprawdzać radiowych.

288
00:17:48,772 --> 00:17:52,092
To dosyć złożony temat jest.

289
00:17:56,312 --> 00:17:59,712
Cóż mogę tutaj dodać jeszcze? Marku,

290
00:17:59,712 --> 00:18:03,012
jeżeli chodzi o twój osobisty stosunek do

291
00:18:03,012 --> 00:18:06,462
sukcesu SETI, bo wspomniałem w swojej
wypowiedzi,

292
00:18:06,462 --> 00:18:08,662
że w zasadzie jeżeli przyjrzymy się

293
00:18:10,312 --> 00:18:13,272
wypowiedziom chociażby przedstawicieli
SETI

294
00:18:13,272 --> 00:18:16,992
Institute z ostatnich 10 lat, to
zobaczymy, że oni

295
00:18:16,992 --> 00:18:20,392
w zasadzie wieszczą już sukces za dekadę,
dwie, trzy, że już

296
00:18:20,392 --> 00:18:23,448
ten kontaktZostanie osiągnięty. Czy
podzielasz ich

297
00:18:24,508 --> 00:18:28,488
optymizm? Nie.

298
00:18:28,488 --> 00:18:30,108
Wydaje mi się, że to jest

299
00:18:30,108 --> 00:18:33,628
bardzo na wyrost

300
00:18:33,628 --> 00:18:35,348
ten optymizm, bo

301
00:18:37,488 --> 00:18:40,848
nawiązanie takiego kontaktu wydaje się

302
00:18:40,848 --> 00:18:43,808
mniej prawdopodobne, niż

303
00:18:43,808 --> 00:18:47,228
gdyby niewidomy miał znaleźć igłę

304
00:18:47,228 --> 00:18:48,618
w ogromnym stogu siana.

305
00:18:48,618 --> 00:18:52,028
Mimo że ta

306
00:18:52,028 --> 00:18:55,348
technologia się rozwija, masa tych
częstotliwości radiowych

307
00:18:55,348 --> 00:18:56,888
naraz jest skanowanych,

308
00:18:56,888 --> 00:19:00,968
to

309
00:19:00,968 --> 00:19:02,288
przy ogromie

310
00:19:04,288 --> 00:19:06,948
samej tylko naszej galaktyki, bo

311
00:19:06,948 --> 00:19:09,788
musimy pamiętać o tym, że SETI

312
00:19:09,788 --> 00:19:12,388
koncentruje się tylko i wyłącznie

313
00:19:13,528 --> 00:19:17,367
na gwiazdach w naszym najbliższym
sąsiedztwie,

314
00:19:17,368 --> 00:19:20,908
nadal jest to

315
00:19:20,908 --> 00:19:24,348
bardzo mało prawdopodobne, żeby

316
00:19:24,348 --> 00:19:26,248
taki sygnał złapać.

317
00:19:28,888 --> 00:19:31,948
Ta cywilizacja

318
00:19:31,948 --> 00:19:34,178
musiałaby pragnąć kontaktu,

319
00:19:34,178 --> 00:19:37,348
wysyłać taki sygnał przez

320
00:19:37,348 --> 00:19:40,848
bardzo długi czas, najwyraźniej.

321
00:19:40,848 --> 00:19:44,368
My zaledwie słuchamy kosmosu od

322
00:19:44,368 --> 00:19:47,848
50 lat. Trafić

323
00:19:47,848 --> 00:19:51,028
w takie okno czasowe takiego

324
00:19:51,028 --> 00:19:52,668
sygnału, to

325
00:19:54,488 --> 00:19:57,868
niesamowite

326
00:19:57,868 --> 00:20:00,828
szczęście by musiało być, prawie równe
zeru

327
00:20:02,168 --> 00:20:03,628
według mnie.

328
00:20:06,008 --> 00:20:06,668
Optymizm

329
00:20:10,888 --> 00:20:14,028
ekipy SETI jest dla mnie

330
00:20:14,028 --> 00:20:16,228
bardzo na wyrost.

331
00:20:17,748 --> 00:20:21,588
Szybciej

332
00:20:21,588 --> 00:20:23,148
bezpośrednio zbadamy

333
00:20:24,768 --> 00:20:28,088
za pomocą teleskopów optycznych

334
00:20:28,088 --> 00:20:31,088
jakąś

335
00:20:31,088 --> 00:20:33,808
egzoplanetę, jej

336
00:20:35,328 --> 00:20:37,878
odbite światło od jej

337
00:20:37,878 --> 00:20:41,348
atmosfery i prędzej w ten sposób

338
00:20:41,348 --> 00:20:44,528
możemy trafić na ślady życia bądź

339
00:20:44,528 --> 00:20:47,468
ślady obcej cywilizacji

340
00:20:47,468 --> 00:20:50,048
niż taki sygnał radiowy. Tak mi się
wydaje.

341
00:20:50,048 --> 00:20:53,328
Dziękujemy. Ja

342
00:20:53,328 --> 00:20:56,168
tylko dodam może jeszcze na samym wstępie,

343
00:20:56,168 --> 00:20:59,248
że projekt SETI, choć jest

344
00:20:59,248 --> 00:21:02,348
pomysłem w miarę nowym, bo pomysłem, który
powstał w latach

345
00:21:02,348 --> 00:21:05,808
60. ubiegłego wieku,

346
00:21:05,808 --> 00:21:09,108
to tak naprawdę ludzkość od bardzo dawna
myśli o kontakcie z

347
00:21:09,108 --> 00:21:12,748
obcymi. Też od dość dawna myśli o tym
kontakcie

348
00:21:12,748 --> 00:21:16,288
za pomocą fal radiowych. I okazuje się na

349
00:21:16,288 --> 00:21:18,668
przykład, że przecież Nikola Tesla,

350
00:21:20,808 --> 00:21:23,308
znany i na pewno kojarzony

351
00:21:24,388 --> 00:21:27,848
przez większość naszych słuchaczy, również

352
00:21:27,848 --> 00:21:30,927
stwierdził, że odebrał taki sygnał od
Marsjan już na

353
00:21:30,928 --> 00:21:34,128
początku XX wieku. Tak,

354
00:21:34,128 --> 00:21:37,508
był taki wypadek. Podobnie mówił Marconi

355
00:21:37,508 --> 00:21:40,668
potem po nim. Są bardzo

356
00:21:40,668 --> 00:21:44,128
rozbieżne teorie odnośnie tego, co ten
Tesla

357
00:21:44,128 --> 00:21:47,788
wtedy złapał. Ale tak naprawdę SETI zajęto
się dopiero

358
00:21:47,788 --> 00:21:51,068
w latach 60. I zrobił to Frank

359
00:21:51,068 --> 00:21:54,348
Drake w formie aktywnej, bo za

360
00:21:54,348 --> 00:21:56,658
takich prekursorów,

361
00:21:56,658 --> 00:22:00,768
teoretyków

362
00:22:00,768 --> 00:22:03,988
uchodzi Giuseppe Cocconi z

363
00:22:03,988 --> 00:22:07,368
CERN-u i Philip Morrison z MIT, którzy

364
00:22:07,368 --> 00:22:10,668
w

365
00:22:10,668 --> 00:22:13,928
magazynie „Nature” w 1959 roku

366
00:22:13,928 --> 00:22:17,328
opublikowali artykuł, gdzie twierdzili, że
taka komunikacja za

367
00:22:17,328 --> 00:22:20,808
pomocą określonych częstotliwości
radiowych

368
00:22:20,808 --> 00:22:24,348
przez obce cywilizacje jest czymś w miarę
możliwym.

369
00:22:24,348 --> 00:22:27,328
I to dopiero Frank Drake w roku 1960

370
00:22:27,328 --> 00:22:30,677
wystartował z pierwszym projektem

371
00:22:30,677 --> 00:22:34,168
nasłuchowym, a dopiero potem, w kolejnych
latach

372
00:22:34,168 --> 00:22:37,048
kontynuowano badania.

373
00:22:37,048 --> 00:22:43,828
Koleje

374
00:22:43,828 --> 00:22:47,148
losu SETI były bardzo zmienne, dlatego że
od

375
00:22:47,148 --> 00:22:50,388
tego początkowego zachłyśnięcia się wizją
kontaktu z

376
00:22:50,388 --> 00:22:54,007
obcymi, poprzez lata 70., kiedy był

377
00:22:54,008 --> 00:22:57,588
znaczny problem z finansowaniem. Bo trzeba
też powiedzieć, że projekt SETI

378
00:22:57,588 --> 00:23:00,388
to jest tylko nazwa. Niektórzy

379
00:23:01,548 --> 00:23:04,868
myślą nadal, że projekt SETI jest

380
00:23:04,868 --> 00:23:08,788
organizacją. Organizacją jest SETI
Institute,

381
00:23:08,788 --> 00:23:11,528
który po tym, jak SETI utraciło

382
00:23:11,528 --> 00:23:14,168
finansowanie z NASA

383
00:23:15,228 --> 00:23:18,048
i z budżetu amerykańskiego, przejął część
tych

384
00:23:19,068 --> 00:23:22,508
zobowiązań badań. Ale tak naprawdę SETI
jest programem, którym zajmowały

385
00:23:22,508 --> 00:23:24,288
się bardzo różne jednostki

386
00:23:25,888 --> 00:23:29,308
badawcze. I trzeba powiedzieć, że duże
sukcesy na tym polu mieli

387
00:23:29,308 --> 00:23:32,608
między innymi Sowieci i później Rosjanie,
bo to tak naprawdę

388
00:23:32,608 --> 00:23:35,368
Sowieci byli jednymi z

389
00:23:35,368 --> 00:23:38,668
prekursorów SETI aktywnego i oni wysłali

390
00:23:38,668 --> 00:23:41,828
gdzieś na początku lat 60. w kosmos taką

391
00:23:41,828 --> 00:23:45,208
wiadomość: „Pokój, Lenin, ZSRR” bodajże.
Ona

392
00:23:45,208 --> 00:23:48,688
leci gdzieś jeszcze do gwiazd. Ale

393
00:23:48,688 --> 00:23:52,468
jeszcze o tym, jak SETI zmagały się z
problemami

394
00:23:52,468 --> 00:23:55,848
natury finansowej, będziemy mówić. Chris,
jak to

395
00:23:55,848 --> 00:23:59,328
jest twoim zdaniem, czy wreszcie
odbierzemy ten

396
00:23:59,328 --> 00:24:02,828
sygnał i czy podzielasz optymizm

397
00:24:02,828 --> 00:24:05,740
Setha Shostaka?Ja również nie podzielam
jego

398
00:24:05,740 --> 00:24:09,080
optymizmu, zważywszy na bardzo prosty
fakt,

399
00:24:09,080 --> 00:24:12,560
że w badaniach przestrzeni kosmicznej
dominuje

400
00:24:12,560 --> 00:24:15,880
jeden bardzo silny aspekt ze strony
naukowców. Ten aspekt jest

401
00:24:15,880 --> 00:24:19,060
taki, że robią oni, co mogą,

402
00:24:19,060 --> 00:24:21,840
żeby uniemożliwić odnalezienie
jakiegokolwiek życia

403
00:24:21,840 --> 00:24:25,359
pozaziemskiego. Więc w tym momencie taka
organizacja jak

404
00:24:25,360 --> 00:24:28,840
SETI, która jest stworzona do tego, żeby
odnaleźć to życie,

405
00:24:28,840 --> 00:24:32,280
inteligencję pozaziemską, jest jakimś
nieporozumieniem. Nie

406
00:24:32,280 --> 00:24:35,620
mogę zrozumieć albo staram się domyśleć,
jakie są

407
00:24:35,620 --> 00:24:38,960
prawdziwe cele powołania do życia takiej
organizacji, która by

408
00:24:38,960 --> 00:24:41,840
poszukiwała w tak specyficzny sposób życia

409
00:24:41,840 --> 00:24:45,210
pozaziemskiego. Spójrzmy przecież, że z
drugiej strony

410
00:24:46,480 --> 00:24:49,680
żaden program kosmiczny, amerykański
program kosmiczny nie

411
00:24:49,680 --> 00:24:53,060
ma w jednym ze swoich celów poszukiwania

412
00:24:53,060 --> 00:24:56,320
życia pozaziemskiego. Nawet na łaziku

413
00:24:56,320 --> 00:24:59,540
Curiosity nie ma nic, co byłoby
ewentualnie w

414
00:24:59,540 --> 00:25:02,940
stanie sprawdzić istnienie życia na
Marsie,

415
00:25:02,940 --> 00:25:06,240
więc wydaje się to zaskakujące i dziwne.
Albo nam się o czymś nie

416
00:25:06,240 --> 00:25:08,680
mówi, albo

417
00:25:08,680 --> 00:25:12,240
naukowcom trochę brak wyobraźni, żeby nie
móc wstawić

418
00:25:12,240 --> 00:25:14,960
prostego urządzenia badawczego do tego,
ażeby móc

419
00:25:14,960 --> 00:25:18,160
sprawdzić przynajmniej podstawowe warunki

420
00:25:18,160 --> 00:25:19,480
zaistnienia takiego życia

421
00:25:21,100 --> 00:25:24,500
poza naszą planetą. W związku z czym
szukanie takiego

422
00:25:24,500 --> 00:25:27,750
życia gdzieś w odległej, dalekiej
galaktyce wydaje się być

423
00:25:27,750 --> 00:25:30,080
celem dziwnym i zaskakującym.

424
00:25:32,220 --> 00:25:35,620
Być może stąd wynikają kłopoty finansowe
SETI, że

425
00:25:35,620 --> 00:25:39,360
praktycznie nie inwestuje się w ten

426
00:25:39,360 --> 00:25:42,760
zespół badawczy, bo trudno jest oczekiwać
jakichś

427
00:25:42,760 --> 00:25:45,680
efektów. Zresztą Marek o tym już

428
00:25:45,680 --> 00:25:48,760
wspominał, że jest to jak szukanie przez
ślepego igły w stogu

429
00:25:48,760 --> 00:25:52,900
siana. Musiałby na nią wleźć chyba i
wrzasnąć,

430
00:25:52,900 --> 00:25:56,900
czyli ta igła sama musiałaby się w niego
wbić, żeby została odnaleziona.

431
00:25:56,900 --> 00:25:57,220
Dlatego

432
00:25:58,700 --> 00:26:02,660
stworzenie

433
00:26:02,660 --> 00:26:06,360
SETI do takiego celu jak poszukiwanie
życia

434
00:26:06,360 --> 00:26:09,800
pozaziemskiego, inteligencji
pozaziemskiej, sygnału pozaziemskiego

435
00:26:11,240 --> 00:26:13,480
zaskakuje i

436
00:26:15,280 --> 00:26:18,800
ja przynajmniej staram się znaleźć jakieś
inne powiązania,

437
00:26:18,800 --> 00:26:22,080
inny cel istnienia takiej organizacji. Na
przykład według

438
00:26:22,080 --> 00:26:25,620
mnie inne

439
00:26:25,620 --> 00:26:29,020
światło na jej cel i na jej działania
rzuca fakt, że w tej chwili

440
00:26:29,020 --> 00:26:31,719
większość finansowania SETI wzięło na

441
00:26:31,720 --> 00:26:35,240
siebie US Air Force. To oni zlecają,

442
00:26:35,240 --> 00:26:38,760
w cudzysłowie, SETI najrozmaitsze badania.
Oczywiście są to

443
00:26:38,760 --> 00:26:42,120
badania tajne, więc Shostak o tym w ogóle
nie mówi,

444
00:26:42,120 --> 00:26:45,700
mówi tylko to, że robią to dlatego, żeby
się w jakiś

445
00:26:45,700 --> 00:26:48,520
sposób ta organizacja mogła utrzymać. Poza

446
00:26:48,520 --> 00:26:51,920
tym te radary, czy te

447
00:26:51,920 --> 00:26:55,060
anteny raczej, są już

448
00:26:55,060 --> 00:26:58,080
powiedziałbym urządzeniami, które są w
jakiś

449
00:26:58,080 --> 00:27:01,260
sposób przestarzałe. Co

450
00:27:01,260 --> 00:27:04,600
ciekawe, nie buduje się nowych. W
założeniu

451
00:27:04,600 --> 00:27:07,940
miało być 100 takich anten. W tej chwili
jest 42

452
00:27:07,940 --> 00:27:10,280
anteny. Nigdy nie wyszli poza

453
00:27:12,040 --> 00:27:15,380
główną fazę projektu stworzenia sieci tych
anten, czyli

454
00:27:15,380 --> 00:27:18,440
już od samego początku widocznie coś w tym
wszystkim nie

455
00:27:18,440 --> 00:27:21,980
zagrało. SETI jest organizacją

456
00:27:21,980 --> 00:27:25,180
bardzo znaną, wielu ludzi się na nią
powołuje. My robimy na jej temat

457
00:27:25,180 --> 00:27:28,920
audycję, natomiast jej efekty są naprawdę
mizerne.

458
00:27:28,920 --> 00:27:32,320
Więcej efektów w poszukiwaniu obcych
cywilizacji dało proste doświadczenie

459
00:27:32,320 --> 00:27:35,660
wykonane na bardzo antycznej sondzie
Viking,

460
00:27:35,660 --> 00:27:39,120
która wylądowała na Marsie, niż to, co w
tej chwili dokonała SETI,

461
00:27:39,120 --> 00:27:42,540
która do dziś odebrała zero

462
00:27:42,540 --> 00:27:45,700
sygnałów, które wskazywałyby na istnienie
jakiejś

463
00:27:45,700 --> 00:27:48,660
odległej cywilizacji. Dziękuję.

464
00:27:50,360 --> 00:27:54,560
Dziękujemy. My musimy jeszcze powiedzieć,
że

465
00:27:54,560 --> 00:27:58,260
następny program w następną niedzielę
będzie poświęcony

466
00:27:58,260 --> 00:28:01,580
odkryciom SETI. Będziemy omawiać
najbardziej kontrowersyjne

467
00:28:01,580 --> 00:28:05,060
odkrycia, potencjalne komunikaty od
obcych.

468
00:28:05,060 --> 00:28:08,580
Dlatego że rzeczywiście żadnego
potwierdzonego nie było,

469
00:28:08,580 --> 00:28:11,420
ale było kilka bardzo intrygujących

470
00:28:12,660 --> 00:28:15,850
poszlak i śladów. Także osoby, które są

471
00:28:15,850 --> 00:28:18,999
zainteresowane tym, co znaleziono, muszą

472
00:28:19,000 --> 00:28:22,300
się uzbroić w cierpliwość i poczekać do
następnej niedzieli.

473
00:28:23,920 --> 00:28:27,480
Arku, jak jest twoim zdaniem, czy SETI
rzeczywiście po

474
00:28:27,480 --> 00:28:30,900
latach wysiłków znajdzie upragniony sygnał
od

475
00:28:30,900 --> 00:28:34,460
obcych? Jeżeli

476
00:28:34,460 --> 00:28:37,800
mam się wypowiedzieć o SETI, to dla mnie
SETI to zawsze był

477
00:28:37,800 --> 00:28:41,480
przejaw ludzkiego romantyzmu,

478
00:28:41,480 --> 00:28:45,000
gonienia za czymś. I oczywiście to
gonienie się na

479
00:28:45,000 --> 00:28:48,400
początku miało przejawiać poprzez

480
00:28:48,400 --> 00:28:51,880
sygnały radiowe. To też oczywiście sygnały
radiowe w naszej historii

481
00:28:51,880 --> 00:28:55,600
bardzo wiele dały. Też

482
00:28:55,600 --> 00:28:59,000
wspomnieliście Marconiego, wspomnieliście
Teslę. Później się

483
00:28:59,000 --> 00:29:02,340
pojawiły już nie tylko te radiowe sygnały,
ale też inne.

484
00:29:02,340 --> 00:29:06,280
I o ile na początku działania tego

485
00:29:06,280 --> 00:29:09,660
projektu naukowego można

486
00:29:09,660 --> 00:29:13,160
było jeszcze się łudzić, że może

487
00:29:13,160 --> 00:29:16,760
rzeczywiście te nasze sygnały do kogoś
dotrą, może my odbierzemy

488
00:29:17,000 --> 00:29:20,519
sygnały od kogoś. Im dłużej to trwało, tym
głębiej

489
00:29:20,520 --> 00:29:24,079
to szło wszystko w las i mi się to
spodobało, co Piotr powiedział, że

490
00:29:24,080 --> 00:29:27,280
my się tu kierujemy takim szowinizmem w

491
00:29:27,280 --> 00:29:30,840
wydaniu homo sapiens. To też mi się
skojarzyło od razu, jak rozmawialiśmy

492
00:29:30,840 --> 00:29:34,220
o ewentualnych gatunkach, kiedy

493
00:29:34,220 --> 00:29:37,720
mieliśmy audycję o prawdziwych Gwiezdnych
Wojnach, czy to wszystko

494
00:29:37,720 --> 00:29:41,080
mogłoby być możliwe i o wizjach

495
00:29:41,080 --> 00:29:44,580
twórców filmowych, że wszystko to było nie

496
00:29:44,580 --> 00:29:48,392
zawsze humanoidalne.Ale jakoś to

497
00:29:48,392 --> 00:29:51,892
się wszystko sprowadzało do człowieka. I
tak samo

498
00:29:51,892 --> 00:29:55,592
wydaje mi się, że my w tym swoim
romantyzmie wyszliśmy

499
00:29:55,592 --> 00:29:58,752
z takiego założenia, że jeżeli

500
00:29:58,752 --> 00:30:02,272
my się odezwiemy za pomocą tych sygnałów

501
00:30:02,272 --> 00:30:05,752
radiowych, świetlnych, czy jakichkolwiek
innych sygnałów, to

502
00:30:05,752 --> 00:30:07,712
z pewnością też taką odpowiedź dostaniemy.

503
00:30:08,992 --> 00:30:12,492
A nie brano chyba jeszcze wtedy nawet pod
uwagę,

504
00:30:12,492 --> 00:30:15,452
że możemy mieć do czynienia z zupełnie
czymś innym, z zupełnie

505
00:30:16,772 --> 00:30:20,272
innym wymiarem. Bo przez

506
00:30:20,272 --> 00:30:23,142
te 50 debat ufologicznych, które już się
tu pojawiły,

507
00:30:24,272 --> 00:30:27,452
wielokrotnie mamy tu z tyłu głowy, że być
może to jest

508
00:30:27,452 --> 00:30:29,732
zupełnie coś ponad

509
00:30:29,732 --> 00:30:32,612
naszymi trzema wymiarami.

510
00:30:34,212 --> 00:30:37,492
A jeżeli chodzi o przyszłość tego
projektu, to

511
00:30:37,492 --> 00:30:40,812
niestety, ale tutaj się podpisuję pod tym,
co koledzy przed chwilą

512
00:30:40,812 --> 00:30:44,572
powiedzieliście. Niestety, bo

513
00:30:44,572 --> 00:30:48,092
jeżeli oni od jakiegoś czasu już wieszczą.
Ja pamiętam,

514
00:30:48,092 --> 00:30:51,332
w latach 90. też było wieszczone, że już
niedługo

515
00:30:52,392 --> 00:30:55,812
będziemy mieli jakieś efekty tego naszego
działania, tego

516
00:30:55,812 --> 00:30:58,632
działania SETI. I później to jakoś się
przeciągało.

517
00:31:00,412 --> 00:31:03,292
I tak byliśmy w niczym. I ten

518
00:31:03,292 --> 00:31:06,332
nasłuch trwa właśnie w taki

519
00:31:06,332 --> 00:31:09,532
romantyczny sposób. Ale jak kończyli

520
00:31:09,532 --> 00:31:12,692
bohaterowie z okresu romantyzmu,

521
00:31:12,692 --> 00:31:16,492
doskonale wiemy. Często byli to
bohaterowie dramatyczni.

522
00:31:16,492 --> 00:31:19,712
I takim bohaterem dramatycznym wydaje mi
się być

523
00:31:19,712 --> 00:31:23,212
troszeczkę projekt SETI. Takim skazanym,
niestety,

524
00:31:23,212 --> 00:31:26,312
ale na porażkę. I chyba trzeba szukać
innych

525
00:31:27,792 --> 00:31:31,092
rozwiązań, jeżeli chcemy się dowiedzieć
czegokolwiek o tych

526
00:31:31,092 --> 00:31:34,152
cywilizacjach, które moim zdaniem z
pewnością gdzieś się tam

527
00:31:34,152 --> 00:31:37,432
znajdują. Więcej nic nie dodam, bo wydaje
mi się, że

528
00:31:37,432 --> 00:31:40,652
dobrze wyczerpaliście temat, jeżeli chodzi
o wstęp i tyle na razie ode mnie.

529
00:31:40,652 --> 00:31:43,772
Dziękuję. Pojawiło się drogą e-mailową
takie

530
00:31:43,772 --> 00:31:47,212
pytanie: dlaczego SETI nie bierze pod
uwagę dowodów

531
00:31:47,212 --> 00:31:50,472
ufologicznych? Może oddajmy głos panu

532
00:31:50,472 --> 00:31:53,172
Markowi. Panie Marku, co pan sądzi na ten
temat?

533
00:31:54,272 --> 00:31:57,892
Generalnie naukowcy podchodzą do tego
tematu,

534
00:31:57,892 --> 00:31:59,472
nie tylko chodzi o

535
00:32:01,272 --> 00:32:03,972
ekipę z SETI, po prostu naukowcy podchodzą

536
00:32:03,972 --> 00:32:06,312
do tematu obserwacji UFO

537
00:32:08,812 --> 00:32:12,772
z takim bagatelizowaniem tego.

538
00:32:13,392 --> 00:32:17,692
Nie jest to dla nich materiał,

539
00:32:17,692 --> 00:32:20,772
podstawa do jakichkolwiek analiz, do

540
00:32:20,772 --> 00:32:23,552
podejścia naukowego.

541
00:32:24,732 --> 00:32:27,812
To po prostu

542
00:32:27,812 --> 00:32:32,112
jest ogólny trend naukowców

543
00:32:32,112 --> 00:32:36,272
do problemu ufologicznego, do problemu
zjawiska UFO.

544
00:32:36,272 --> 00:32:37,192
A jeżeli chodzi

545
00:32:37,192 --> 00:32:41,152
konkretnie

546
00:32:41,152 --> 00:32:44,582
o SETI, wydaje mi się, że założenie

547
00:32:44,582 --> 00:32:48,052
jest też takie, że po prostu

548
00:32:48,052 --> 00:32:51,372
według tego, co znamy z

549
00:32:51,372 --> 00:32:54,912
naszego zasobu wiedzy,

550
00:32:54,972 --> 00:32:57,532
naszego poglądu na

551
00:32:59,232 --> 00:33:03,112
wszechświat, jaki on jest, jest to po
prostu

552
00:33:03,112 --> 00:33:06,512
niemożliwe albo prawie niemożliwe, żeby

553
00:33:06,512 --> 00:33:10,212
obce cywilizacje nas już tutaj odwiedziły.

554
00:33:10,212 --> 00:33:13,752
Więc jest to

555
00:33:13,752 --> 00:33:17,132
według mnie oczywiście takie podejście

556
00:33:17,132 --> 00:33:17,572
dosyć

557
00:33:22,652 --> 00:33:26,172
jak klapki, wąskie

558
00:33:26,172 --> 00:33:28,012
spojrzenie na temat.

559
00:33:29,732 --> 00:33:33,232
Ale jednak to wystarcza, mi się

560
00:33:33,232 --> 00:33:36,272
wydaje, żeby nie brać pod uwagę w

561
00:33:36,272 --> 00:33:39,812
sposób bardziej poważny

562
00:33:39,812 --> 00:33:43,052
tych wszystkich doniesień o UFO. Nie

563
00:33:43,052 --> 00:33:45,912
przyjrzeć się temu w sposób

564
00:33:45,912 --> 00:33:47,692
naukowy.

565
00:33:49,272 --> 00:33:52,172
I po prostu wysiłki są skupione w inną
stronę.

566
00:33:53,532 --> 00:33:56,152
Jednak z

567
00:33:56,152 --> 00:33:59,432
mojego punktu widzenia

568
00:33:59,432 --> 00:34:02,592
zauważam jednak i tak jakiś progres,
jeżeli chodzi

569
00:34:02,592 --> 00:34:05,812
o podejście naukowców ogólnie

570
00:34:05,812 --> 00:34:08,432
do sprawy, nie do sprawy UFO,

571
00:34:08,432 --> 00:34:11,592
ale ogólnie o cywilizacjach

572
00:34:11,592 --> 00:34:14,672
pozaziemskich. Do

573
00:34:14,672 --> 00:34:18,072
niedawna generalnie wydaje mi się, że był
taki

574
00:34:18,072 --> 00:34:18,892
trend ogólnie,

575
00:34:21,412 --> 00:34:24,812
że cywilizacje pozaziemskie to jest takie
czyste,

576
00:34:26,112 --> 00:34:28,552
prawie science fiction. Że jednak

577
00:34:29,672 --> 00:34:33,232
ci ludzie, nasza cywilizacja to jest

578
00:34:33,232 --> 00:34:36,472
czymś bardzo wyjątkowym. Zmieniło się to
oczywiście

579
00:34:36,472 --> 00:34:38,812
diametralnie, gdy zaczęliśmy odkrywać
planety

580
00:34:38,812 --> 00:34:41,632
pozasłoneczne. I

581
00:34:43,312 --> 00:34:46,791
coraz więcej

582
00:34:46,792 --> 00:34:49,532
młodych naukowców ma coraz bardziej

583
00:34:49,532 --> 00:34:53,092
otwarte podejście do

584
00:34:53,092 --> 00:34:56,472
obcych cywilizacji. Ja tu abstrahuję od
tematu

585
00:34:56,472 --> 00:34:59,202
UFO, tylko odnośnie samego tematu obcych

586
00:34:59,202 --> 00:35:02,792
cywilizacji. Jest coraz bardziej

587
00:35:02,792 --> 00:35:06,072
grono takich naukowców bardziej otwartych.
Coraz

588
00:35:06,072 --> 00:35:09,152
więcej się o tym mówi w takich zwykłych

589
00:35:09,192 --> 00:35:11,912
programach popularnonaukowych, o

590
00:35:11,912 --> 00:35:15,452
takich właśnie możliwościach, ile

591
00:35:15,452 --> 00:35:19,012
tych cywilizacji jest tylko w naszej
galaktyce. Kiedyś o tym

592
00:35:19,072 --> 00:35:23,091
nie mówiono. Równanie Drake'a było gdzieś
tam wspomniane,

593
00:35:23,092 --> 00:35:27,312
tak trochę może ukradkiem, jako taka
ciekawostka. Teraz

594
00:35:27,312 --> 00:35:29,112
o tego typu

595
00:35:30,552 --> 00:35:32,312
statystykach

596
00:35:32,312 --> 00:35:35,032
mówiących o tym, ile jest

597
00:35:35,032 --> 00:35:38,512
cywilizacji w naszej galaktyce, mówi

598
00:35:38,512 --> 00:35:40,712
się coraz więcej. I to

599
00:35:42,272 --> 00:35:45,412
technologia, jak odkrycia

600
00:35:45,412 --> 00:35:48,572
teleskopu Keplera i inne,

601
00:35:50,644 --> 00:35:53,684
Pomaga w otwieraniu umysłów niektórych

602
00:35:54,724 --> 00:35:58,084
naukowców do tego, że tych cywilizacji są
tam

603
00:35:58,084 --> 00:36:01,324
tysiące, a

604
00:36:01,324 --> 00:36:03,464
nawet miliony i to tylko w naszej
galaktyce.

605
00:36:06,524 --> 00:36:09,884
Tak myślę. Czy któreś z panów chciałby coś
jeszcze

606
00:36:09,884 --> 00:36:13,044
dodać do tej kwestii, czy możemy przejść
do

607
00:36:13,044 --> 00:36:16,964
kolejnego pytania? Ja może dodam i na
pewno Chris też coś doda,

608
00:36:16,964 --> 00:36:19,284
bo moim zdaniem

609
00:36:20,624 --> 00:36:24,064
problem polega na tym, że zjawisko UFO w
ogóle nie

610
00:36:24,064 --> 00:36:26,644
pasuje swoim zachowaniem do tego, czego

611
00:36:27,664 --> 00:36:30,964
naukowcy z SETI spodziewają się znaleźć w
kosmosie. Oni

612
00:36:30,964 --> 00:36:34,434
spodziewają się, że istoty,

613
00:36:34,434 --> 00:36:37,704
które będą się z nami komunikować, będą
tak jak ludzie

614
00:36:37,704 --> 00:36:40,624
odczuwali wielką kosmiczną samotność, będą
chcieli się

615
00:36:42,684 --> 00:36:46,304
komunikować, będą chcieli wymieniać
doświadczenia i tak dalej,

616
00:36:46,304 --> 00:36:49,764
ale nie będą uciekać. UFO do kontaktu nie
dąży i

617
00:36:49,764 --> 00:36:52,484
to jest ich główny problem. Poza

618
00:36:52,484 --> 00:36:55,864
tym jest szereg problemów związanych z
tym,

619
00:36:57,044 --> 00:37:00,564
dlaczego ufolauci zachowują się tak, a nie
inaczej. Bo

620
00:37:00,564 --> 00:37:04,043
my przecież mamy już ustalone wszystkie
wzorce związane z ewentualną

621
00:37:04,044 --> 00:37:07,104
odpowiedzią na kontakt, przynajmniej
formalnie.

622
00:37:08,424 --> 00:37:11,904
Naukowcy coraz częściej mówią o tym, jak
powinien ten kontakt

623
00:37:11,904 --> 00:37:13,544
przebiegać, kto powinien zabrać głos.

624
00:37:15,324 --> 00:37:18,804
Naukowcy z

625
00:37:18,804 --> 00:37:22,304
SETI trochę się zachowują jak zesKroniec.
Oni

626
00:37:22,304 --> 00:37:25,744
się wiją jak

627
00:37:25,744 --> 00:37:28,264
wąż w tych swoich koncepcjach.

628
00:37:28,264 --> 00:37:31,464
Na przykład robią bardzo dużo zagrywek pod

629
00:37:31,464 --> 00:37:34,944
publiczkę. Jedna z tych zagrywek to

630
00:37:34,944 --> 00:37:38,324
przede wszystkim fakt, że mówią o

631
00:37:38,324 --> 00:37:41,604
odebraniu sygnału od obcej inteligencji

632
00:37:41,604 --> 00:37:45,164
jako o kontakcie. Tymczasem nie będzie to
wcale

633
00:37:45,164 --> 00:37:48,364
kontakt. Będzie to odebranie sygnału od
obcej inteligencji

634
00:37:50,224 --> 00:37:53,683
i my musimy się zdecydować, co
odpowiedzieć. A jeżeli odpowiemy, to

635
00:37:53,684 --> 00:37:55,024
może się okazać, że ta

636
00:37:56,864 --> 00:38:01,104
odpowiedź zwrotna będzie wędrowała tak
długo, że

637
00:38:01,104 --> 00:38:02,884
miną pokolenia, zanim

638
00:38:05,364 --> 00:38:08,324
ta nasza odpowiedź na kosmiczne „dzień
dobry” dotrze do

639
00:38:08,324 --> 00:38:10,724
adresatów. Także takie SETI,

640
00:38:11,894 --> 00:38:15,083
typowa wymiana komunikatów radiowych jest

641
00:38:15,084 --> 00:38:18,524
niepraktyczna jako kontakt.

642
00:38:18,524 --> 00:38:21,764
Natomiast jest praktyczna jako pewna
demonstracja

643
00:38:21,764 --> 00:38:25,104
technologiczna. Ja to tak widzę.

644
00:38:25,104 --> 00:38:28,564
Dlaczego jeszcze naukowcy nie biorą pod
uwagę dowodów ufologicznych?

645
00:38:28,564 --> 00:38:31,113
Przede wszystkim problem polega na tym,

646
00:38:31,113 --> 00:38:34,564
że organizacje ufologiczne są

647
00:38:34,564 --> 00:38:37,904
bardzo rozczłonkowane i nie za bardzo
dbają

648
00:38:37,904 --> 00:38:40,824
o wspólne opracowanie

649
00:38:42,784 --> 00:38:45,864
przekonywującego raportu, który zawierałby

650
00:38:45,864 --> 00:38:48,944
dostateczną ilość materiału, który
notabene

651
00:38:48,944 --> 00:38:52,564
istnieje, który mógłby przekonać
naukowców. Dlatego,

652
00:38:52,564 --> 00:38:55,924
że przez lata nauczyliśmy się już, iż

653
00:38:57,304 --> 00:39:00,224
uczeni są w stanie podważyć wszelkie

654
00:39:00,224 --> 00:39:03,684
doniesienia na temat UFO. A fakt,

655
00:39:03,684 --> 00:39:07,004
że jest ono nieuchwytne i w

656
00:39:07,004 --> 00:39:10,344
dużej mierze ten problem jest
nierozwiązany, mimo

657
00:39:10,344 --> 00:39:12,404
wszystko, sprawia dodatkowy problem.

658
00:39:13,524 --> 00:39:17,404
Moim zdaniem odpowiedź tkwi w naturze
samego UFO

659
00:39:17,404 --> 00:39:20,504
i w tym bardzo

660
00:39:20,504 --> 00:39:25,004
idealistycznym podejściu ziemskich
naukowców.

661
00:39:25,004 --> 00:39:28,024
Albo inaczej, w tym

662
00:39:28,024 --> 00:39:31,204
błędnym podejściu do natury obcej

663
00:39:31,204 --> 00:39:35,084
inteligencji. Jeżeli sobie

664
00:39:35,084 --> 00:39:38,384
zajrzycie państwo do opracowania, które
zostało

665
00:39:38,384 --> 00:39:41,804
wydane parę lat temu, zaraz postaram się
zacytować jego

666
00:39:42,964 --> 00:39:44,984
tytuł, to znajdziemy tam bardzo

667
00:39:46,844 --> 00:39:50,324
interesujące eseje na temat tego, jak może

668
00:39:50,324 --> 00:39:53,784
wyglądać pierwszy kontakt. Ale z lektury

669
00:39:53,784 --> 00:39:57,164
odniesiemy też bardzo pesymistyczny

670
00:39:57,164 --> 00:40:00,044
wniosek, że my nie jesteśmy jeszcze na to
jako rasa gotowi. Dlatego,

671
00:40:00,044 --> 00:40:03,444
że uczeni zajmujący się SETI, niezależnie
od

672
00:40:03,444 --> 00:40:06,504
tego, jaki mają stopień naukowy i kim się
nazywają,

673
00:40:07,744 --> 00:40:11,564
kreślą taką wizję kontaktu, która jest
trochę rodem z epoki

674
00:40:11,564 --> 00:40:14,924
wielkich odkryć. Czyli przybywa tu nagle
wielka arka z

675
00:40:14,924 --> 00:40:18,124
nieba i ci obcy lądują i

676
00:40:18,124 --> 00:40:21,784
przekazują nam jakąś wiedzę i żyjemy w
pokoju, i tak dalej.

677
00:40:21,784 --> 00:40:25,244
Tymczasem może być zupełnie inaczej. Może
być bardzo różnie. Przecież nikt nie

678
00:40:25,244 --> 00:40:27,824
powiedział, że oni muszą się z nami
kontaktować. To jest

679
00:40:27,824 --> 00:40:31,044
podstawowy problem. Nikt nie powiedział,
że oni muszą się

680
00:40:31,044 --> 00:40:34,284
kontaktować. To, że SETI

681
00:40:34,284 --> 00:40:37,144
wygląda, jak wygląda, jest w

682
00:40:37,144 --> 00:40:41,024
zasadzie jednym z kierunków myślenia

683
00:40:41,024 --> 00:40:44,504
w tym środowisku,

684
00:40:44,504 --> 00:40:48,024
nawet astronomicznym. SETI

685
00:40:48,024 --> 00:40:51,544
po latach, moim zdaniem, połknęło
troszeczkę własny ogon i nie

686
00:40:51,544 --> 00:40:54,284
zdaje sobie sprawy, że

687
00:40:54,284 --> 00:40:57,944
rzeczywistość może wyglądać zupełnie
inaczej.

688
00:40:57,944 --> 00:40:59,924
Gdybyśmy nagle wysłali do

689
00:41:01,484 --> 00:41:04,724
Franka Drake'a Marka Żelkowskiego.

690
00:41:04,724 --> 00:41:08,184
Gdybyśmy wynaleźli maszynę czasu i wysłali
Marka Żelkowskiego do Franka

691
00:41:08,184 --> 00:41:11,624
Drake'a. Gdyby Marek Żelkowski rzucił mu
garścią

692
00:41:11,624 --> 00:41:14,284
hipotez o tym, jak może wyglądać

693
00:41:15,464 --> 00:41:18,784
życie pozaziemskie, to podejrzewam, że
Drake by się wtedy załamał.

694
00:41:18,784 --> 00:41:22,404
Natomiast oni ciągle wierzą w to,

695
00:41:22,404 --> 00:41:24,764
że w kosmosie czeka gdzieś

696
00:41:25,884 --> 00:41:29,484
druga wyidealizowana ludzkość.

697
00:41:29,484 --> 00:41:32,364
Tak to widzę. Chris? Pytanie,

698
00:41:32,364 --> 00:41:35,184
dlaczego nauka nie bierze pod

699
00:41:35,184 --> 00:41:37,804
uwagę wniosków

700
00:41:37,804 --> 00:41:41,244
ufologii. To wynika chyba z samej

701
00:41:41,244 --> 00:41:43,964
struktury pytania. Nauka nie bierze pod
uwagę nic, co nie

702
00:41:45,024 --> 00:41:49,044
pochodzi z ich własnych naukowych źródeł.
Ufologia

703
00:41:49,044 --> 00:41:52,124
jest dla nauki pseudonauką, w związku z
czym argumenty

704
00:41:52,124 --> 00:41:55,484
ufologii będą wyłącznie rekreacyjne. Nie

705
00:41:55,484 --> 00:41:58,628
będą brane pod uwagę. Dokładnie tak.Tak.

706
00:41:58,628 --> 00:42:02,148
I dlatego jedynym, dla mnie

707
00:42:02,148 --> 00:42:05,588
przynajmniej dobrym elementem, jaki niesie
ze sobą

708
00:42:05,588 --> 00:42:09,078
SETI, jest to, że stoi na granicy dwóch

709
00:42:09,078 --> 00:42:12,788
światów. Jednego, tego twardego,
naukowego,

710
00:42:12,788 --> 00:42:16,028
a z drugiego SETI jest nieco otwarta na

711
00:42:16,028 --> 00:42:19,268
dyskusję na temat tego, czy ewentualny
kontakt jest

712
00:42:19,268 --> 00:42:22,428
możliwy, czy rzeczywiście życie
pozaziemskie,

713
00:42:22,428 --> 00:42:26,068
inteligencja pozaziemska istnieje i taki
kontakt jest możliwy.

714
00:42:26,068 --> 00:42:29,548
I właśnie SETI przede wszystkim buduje
forum. Myślę, że największą

715
00:42:29,548 --> 00:42:32,508
zasługą SETI jest stworzenie takiego
forum, a nie

716
00:42:32,508 --> 00:42:35,788
kontrolowanie anten, do których
praktycznie nawet ludzie są

717
00:42:35,788 --> 00:42:39,188
niepotrzebni, bo są przecież kontrolowane
przez komputery. Ludzie, którzy

718
00:42:39,188 --> 00:42:42,728
pracują w SETI, to są głównie mechanicy.
To

719
00:42:42,728 --> 00:42:45,528
są ludzie, którzy konserwują te maszyny,
bo one się tam nieustannie

720
00:42:45,528 --> 00:42:48,288
psują. Problemy z komputerami

721
00:42:48,288 --> 00:42:51,588
trwają też nieustannie i to są tak
naprawdę największe

722
00:42:51,588 --> 00:42:55,208
koszty i wydatki SETI, na konserwację tych
maszyn. Natomiast

723
00:42:55,208 --> 00:42:59,088
samo poszukiwanie sygnałów i analiza
sygnałów jest dokonywana

724
00:42:59,088 --> 00:43:02,268
poprzez maszynę, przez komputer. Dopiero
komputer, jeżeli

725
00:43:02,268 --> 00:43:05,388
znajdzie coś intrygującego, da sygnał

726
00:43:05,388 --> 00:43:08,868
człowiekowi, że coś takiego się wydarzyło.
Natomiast

727
00:43:08,868 --> 00:43:12,238
to nie jest tak, że ludzie siedzą i
obserwują te radary i mają słuchawki na
uszach i

728
00:43:12,238 --> 00:43:15,568
„uwaga, jakiś sygnał do nas doleciał i

729
00:43:15,568 --> 00:43:18,868
będziemy go teraz kontrolować”. Ale
panowie, nie

730
00:43:18,868 --> 00:43:22,368
odnosicie takiego wrażenia, że istnieje

731
00:43:22,368 --> 00:43:25,668
coś takiego jak sfera popularnonaukowa,

732
00:43:26,948 --> 00:43:29,228
różnego rodzaju publikacje, filmy

733
00:43:29,228 --> 00:43:32,827
dokumentalne. I tam pojawia się zwykle
obraz

734
00:43:32,828 --> 00:43:36,508
SETI jako medium, które jest

735
00:43:36,508 --> 00:43:38,988
forpocztą cywilizacji, które

736
00:43:40,288 --> 00:43:41,988
szuka, które jest

737
00:43:43,788 --> 00:43:46,888
najbardziej zaawansowanym programem,
jedynym w

738
00:43:46,888 --> 00:43:49,988
zasadzie właściwym programem. Pokazuje się

739
00:43:49,988 --> 00:43:53,368
gębę Shostaka. Chociaż zresztą Shostak to
jest chyba

740
00:43:53,368 --> 00:43:56,088
Polak, na co nazwisko wskazuje, chociaż

741
00:43:56,088 --> 00:44:00,428
nigdzie nie znalazłem informacji. Albo
Rosjanin.

742
00:44:00,428 --> 00:44:02,288
Albo Rosjanin, albo Czech.

743
00:44:04,068 --> 00:44:07,428
W każdym razie pokazuje się Shostak i on
wywija zwykle rękami i

744
00:44:07,428 --> 00:44:10,088
tłumaczy coś, że to już 10 lat, 15 lat.

745
00:44:11,128 --> 00:44:14,688
Takie mam wrażenie. SETI króluje

746
00:44:14,688 --> 00:44:17,848
w sferze nauki popularnej. Ale dlaczego na
przykład nikt nie

747
00:44:17,848 --> 00:44:20,868
powie takiego wniosku, który

748
00:44:20,868 --> 00:44:24,228
przedstawił John Ball w latach 70. I ten
wniosek mówi tak, że

749
00:44:24,228 --> 00:44:27,557
kosmici wcale się nie muszą z nami
komunikować, bo oni

750
00:44:27,557 --> 00:44:30,788
mogą nas obserwować. Jeżeli istnieją, to
jest chyba

751
00:44:30,788 --> 00:44:34,148
bardziej naturalne, że oni będą nas
obserwować i nie będą się

752
00:44:34,148 --> 00:44:38,508
ujawniać, niż to, że będą do nas wysyłać
jakieś

753
00:44:38,508 --> 00:44:41,878
dziwaczne sygnały. O tym się nie mówi, nie
mówi się o

754
00:44:41,878 --> 00:44:45,348
alternatywnych rozwiązaniach w ramach
SETI. To mnie troszeczkę

755
00:44:45,348 --> 00:44:47,168
dziwi. Dlatego, że

756
00:44:49,168 --> 00:44:52,568
albo wynika to z niewiedzy tych, którzy te

757
00:44:52,568 --> 00:44:56,408
programy przygotowują, albo wynika z
jakiejś dziwnej

758
00:44:56,408 --> 00:44:58,088
próby

759
00:45:00,188 --> 00:45:03,668
nastawienia ludzkości na jedyną słuszną

760
00:45:03,668 --> 00:45:06,448
naukową linię myślenia.

761
00:45:08,028 --> 00:45:11,448
To nie jest tylko też tak, że ta
cywilizacja będzie do

762
00:45:11,448 --> 00:45:14,588
nas wysyłać sygnał, a my go przejmiemy.
Cywilizacja,

763
00:45:14,588 --> 00:45:17,708
taka jak nasza, emituje mnóstwo sygnałów,

764
00:45:17,708 --> 00:45:21,108
najrozmaitszych sygnałów. Te sygnały
każdego dnia, łącznie z

765
00:45:21,108 --> 00:45:24,588
tym naszym dzisiejszym, który wysyłamy w
świat,

766
00:45:24,588 --> 00:45:27,908
tworząc tę audycję, wędrują gdzieś w
kosmos. Oczywiście z

767
00:45:27,908 --> 00:45:30,988
czasem ona zanika, ma absolutnie
ograniczoną

768
00:45:32,228 --> 00:45:35,948
możliwość większego zasięgu. Niemniej
jednak,

769
00:45:35,948 --> 00:45:39,428
jak się okazuje, istnieją najrozmaitsze
fizyczne okoliczności,

770
00:45:39,428 --> 00:45:42,768
gdzie ten sygnał, poprzez najrozmaitsze
modulacje, może dotrzeć

771
00:45:42,768 --> 00:45:45,928
daleko, niezależnie od tego, czy my
chcemy, czy też nie. My

772
00:45:45,928 --> 00:45:49,117
nie musimy mieć intencji, żeby dać sygnał
jakiejś obcej

773
00:45:49,117 --> 00:45:52,568
cywilizacji. Sygnał, który emitujemy,
wędrując w

774
00:45:52,568 --> 00:45:55,228
kosmosie, może dotrzeć do kogoś, kto go
odbierze. Między innymi

775
00:45:55,228 --> 00:45:58,668
dlatego SETI nie tylko szuka sygnału,

776
00:45:58,668 --> 00:46:02,208
który byłby do nas wysłany, ale sygnału w
ogóle, śladu

777
00:46:02,208 --> 00:46:04,968
jakiejś cywilizacji. Właśnie tutaj Marek,
pan

778
00:46:04,968 --> 00:46:08,128
astronom, wspomniał o teleskopie Keplera,
który

779
00:46:08,128 --> 00:46:11,117
wyszukuje egzoplanety, planety podobne do
naszej.

780
00:46:11,117 --> 00:46:13,468
To jest całe założenie SETI,

781
00:46:14,768 --> 00:46:18,408
u którego podstaw leży ta pradawna zupa,

782
00:46:18,408 --> 00:46:21,528
z której zbudowany jest wszechświat.
Jeżeli znamy

783
00:46:21,528 --> 00:46:25,047
budowę naszego Układu Słonecznego, a

784
00:46:25,048 --> 00:46:28,068
zaakceptujemy twierdzenie o tej pradawnej
zupie, to

785
00:46:28,068 --> 00:46:31,487
według tego twierdzenia będziemy wierzyć,
że reszta

786
00:46:31,488 --> 00:46:34,888
naszej galaktyki zbudowana jest w podobny
sposób, jest zbudowana z tego

787
00:46:34,888 --> 00:46:38,107
samego podstawowego materiału. W związku z
czym, jeżeli

788
00:46:38,108 --> 00:46:41,588
teleskop Keplera odnajdzie egzoplanetę
podobną do

789
00:46:41,588 --> 00:46:44,748
naszej, możemy na tej samej logice

790
00:46:44,748 --> 00:46:48,268
założyć, że być może rozwija się tam
cywilizacja

791
00:46:48,268 --> 00:46:50,908
podobna do naszej, ponieważ ma warunki
podobne do naszych.

792
00:46:52,008 --> 00:46:55,048
W związku z czym ludzie, istoty, które

793
00:46:55,048 --> 00:46:58,568
tam żyją i rozwijają się, stworzą coś,

794
00:46:58,568 --> 00:47:01,888
co będzie w stanie taki sygnał wytworzyć.
Niekoniecznie oni go

795
00:47:01,888 --> 00:47:05,068
muszą wysłać do nas, ale sam fakt, że ta
cywilizacja

796
00:47:05,068 --> 00:47:08,388
osiągnie pewien zaawansowany rozwój,
stworzy warunki, że ten

797
00:47:08,388 --> 00:47:11,828
sygnał powstanie i zostanie wyemitowany w
przestrzeń kosmiczną. I

798
00:47:11,828 --> 00:47:15,148
wówczas SETI, zastawiając swoje radiowe

799
00:47:15,148 --> 00:47:18,588
sidła, schwyta ten sygnał, zidentyfikuje i
będzie w

800
00:47:18,588 --> 00:47:22,028
stanie stwierdzić, że ktoś taki istnieje,
niezależnie od tego, czy

801
00:47:22,028 --> 00:47:25,668
ten ktoś szuka kontaktu, czy też nie.
Dlatego Hawkins mówi:

802
00:47:25,668 --> 00:47:29,068
nie tylko nie wysyłajmy sygnałów, ale w
ogóle zróbmy

803
00:47:29,068 --> 00:47:32,468
coś, żeby wysyłać ich mniej. Bo jeżeli
okaże się, że

804
00:47:32,468 --> 00:47:35,968
coś tam jest w kosmosie i jest świetnie
rozwinięte, a

805
00:47:35,968 --> 00:47:39,368
na dodatek jest agresywne, bo spójrzmy na
nas samych. My, ludzie, cywilizacja

806
00:47:39,368 --> 00:47:42,868
ludzka jest bardzo agresywną cywilizacją.
To oni

807
00:47:42,868 --> 00:47:46,448
się dowiedzą o nas, przyjdą i zrobią z
nami porządek, bo są

808
00:47:46,448 --> 00:47:49,868
lepiej od nas rozwinięci, mają lepszą
technologię. Dlatego się

809
00:47:49,868 --> 00:47:53,667
ograniczmy, opanujmy, ogarnijmy to nasze
wysyłanie sygnałów. No właśnie,

810
00:47:53,668 --> 00:47:57,068
Hawking mówi o tym chyba 150

811
00:47:57,068 --> 00:48:00,388
razy, że nie wysyłajmy sygnałów w kosmos.
Ale z drugiej strony,

812
00:48:00,388 --> 00:48:03,668
jeżeli trochę ruszymy głową, to pomyślimy,
że

813
00:48:03,668 --> 00:48:06,848
jeżeli są tam gdzieś obce istoty i one są

814
00:48:06,848 --> 00:48:10,368
głodne, na przykład to są jacyś Klingoni i
one są

815
00:48:10,368 --> 00:48:13,488
rozwinięte, złe, głodne i chętnie by nam

816
00:48:13,488 --> 00:48:16,548
spuściłyPiernicz.

817
00:48:18,348 --> 00:48:21,428
Z drugiej strony, jeżeli tam jest
zaawansowana cywilizacja, to po co ona

818
00:48:21,428 --> 00:48:24,007
ma telepać się na Ziemię przez te

819
00:48:25,348 --> 00:48:28,568
tysiące kilometrów i lat świetlnych,

820
00:48:28,568 --> 00:48:32,608
skoro pewnie znajdzie sobie po drodze inną

821
00:48:32,608 --> 00:48:33,728
planetę w tej

822
00:48:35,828 --> 00:48:39,008
ekosferze i tam zamieszka. Także ja bym

823
00:48:39,008 --> 00:48:41,788
w ogóle nie posiłkował się tym, co mówi
Hawking.

824
00:48:41,788 --> 00:48:45,168
Dobra, oddajmy mu, nie to, że ja go
podważam.

825
00:48:45,168 --> 00:48:48,288
Natomiast czasami mi się zdaje, że to, co
oni mówią, na przykład John

826
00:48:48,288 --> 00:48:51,348
Billingham, który mówił to samo, który był
jednym z

827
00:48:51,348 --> 00:48:54,748
prekursorów SETI, wycofał się już pod
koniec

828
00:48:54,748 --> 00:48:58,708
życia z działalności

829
00:48:58,708 --> 00:49:02,548
w proteście przeciwko wysyłaniu w kosmos
sygnałów.

830
00:49:02,548 --> 00:49:06,008
To była taka

831
00:49:06,008 --> 00:49:09,708
burza w szklance wody. Oni czasami robią:
„Nie wysyłajmy sygnału w kosmos, bo

832
00:49:09,708 --> 00:49:13,248
przylecą i nas zjedzą. A z drugiej strony
nawet nie

833
00:49:13,248 --> 00:49:16,788
wiemy, czy oni są”. To takie pozerstwo
naukowe jest moim

834
00:49:16,788 --> 00:49:20,987
zdaniem, między innymi ze strony Hawkinga.
Owszem,

835
00:49:20,987 --> 00:49:24,448
ale jeżeli weźmiemy pod uwagę wszystko, co
się z tym

836
00:49:24,448 --> 00:49:27,968
tematem wiąże, nie możemy zapomnieć o tym,

837
00:49:27,968 --> 00:49:31,328
co zostawili po sobie starożytni
Babilończycy, czyli te wszystkie

838
00:49:31,328 --> 00:49:34,888
historie o Annunakach. Mamy tu właśnie
taką historię odwiedzin, że

839
00:49:34,888 --> 00:49:38,308
ktoś nas gdzieś odnalazł, jakaś obca
cywilizacja mająca

840
00:49:38,308 --> 00:49:41,668
potworną przewagę nad nami, dlatego że
potrzebowali czegoś od

841
00:49:41,668 --> 00:49:44,968
nas, co u nas jest unikalne. Tym czymś
akurat wtedy było

842
00:49:44,968 --> 00:49:47,928
złoto i dlatego przybyli do nas, i

843
00:49:47,928 --> 00:49:51,128
zrobili na naszej Ziemi swoje własne
porządki, być może

844
00:49:51,128 --> 00:49:54,558
tworząc nas czy modulując, czy ewoluując
nas w formie, w której

845
00:49:54,558 --> 00:49:58,128
jesteśmy dzisiaj. Myśląc o Hawkingu,

846
00:49:58,128 --> 00:50:01,628
musimy tę historię też wziąć pod uwagę,
jakkolwiek ona może

847
00:50:01,628 --> 00:50:04,928
być traktowana jako legenda, bajka, coś

848
00:50:04,928 --> 00:50:08,448
wyssane z palca. Jednak to właśnie
opowiada o tym, jakie muszą

849
00:50:08,448 --> 00:50:12,028
zostać spełnione warunki tego, żeby ktoś,
kto istnieje

850
00:50:12,028 --> 00:50:15,248
gdzieś w przestrzeni kosmicznej i ma
technologiczne możliwości

851
00:50:15,248 --> 00:50:18,708
podróżowania po naszej galaktyce, może

852
00:50:18,708 --> 00:50:22,768
dotrzeć do nas właśnie poszukując czegoś,
co mu jest potrzebne.

853
00:50:22,768 --> 00:50:26,478
Annunaki potrzebowali złota. Na przykład
ktoś odkryje,

854
00:50:26,478 --> 00:50:29,568
że na Ziemi 80, 70%

855
00:50:29,568 --> 00:50:32,828
naszej planety to jest woda i będzie jej
bardzo

856
00:50:32,828 --> 00:50:36,198
potrzebował. Będzie to idealna planeta,
żeby tu do nas

857
00:50:36,198 --> 00:50:39,548
przybyć i tę wodę posiąść, a przy okazji
zrobić porządek z tymi

858
00:50:39,548 --> 00:50:43,008
wszystkimi, którzy będą w tym
przeszkadzać. Teoretycznie

859
00:50:43,008 --> 00:50:46,368
to wszystko w jakiś sposób istnieje, jest
na miejscu. Rzeczywiście

860
00:50:46,368 --> 00:50:49,828
teoretycznie wyłącznie, bo praktycznie
nie, bo przecież nawet nie wiemy, czy

861
00:50:49,828 --> 00:50:52,747
ktoś tam jest. Oficjalnie w ogóle nikogo
tam nie ma.

862
00:50:55,408 --> 00:50:58,728
Patrząc z punktu widzenia nauki, nawet nie
ma takiej możliwości, żeby coś

863
00:50:58,728 --> 00:51:02,168
takiego było. Nawet patrząc z punktu
widzenia religii, życie

864
00:51:02,168 --> 00:51:05,142
jest absolutnie unikalne na Ziemi, więc
tak naprawdę nie ma się czego z drugiej

865
00:51:05,142 --> 00:51:05,368
strony

866
00:51:05,368 --> 00:51:08,688
obawiać. Nie ma co się wściekać na
Hawkinga, że

867
00:51:08,688 --> 00:51:12,648
ma takie pomysły o niewysyłaniu sygnału. Z
drugiej strony,

868
00:51:12,648 --> 00:51:16,908
patrząc z drugiej strony, myślimy sobie:
jeżeli tak jest, jeżeli nauka jest

869
00:51:16,908 --> 00:51:20,168
tak bardzo negatywnie nastawiona do
możliwości istnienia życia

870
00:51:20,168 --> 00:51:23,728
pozaziemskiego, to jak to jest, że wspiera

871
00:51:23,728 --> 00:51:27,248
kogoś takiego jak Shostak, który szuka
takiego sygnału,

872
00:51:27,248 --> 00:51:30,788
ale w takiej właśnie formie, w formie
radiowej. Zwłaszcza

873
00:51:30,788 --> 00:51:34,108
że radio na Ziemi jest czymś kompletnie

874
00:51:34,108 --> 00:51:37,628
nowym. Jest to nowa technologia, która
trwa krótko i nie wiadomo,

875
00:51:37,628 --> 00:51:41,108
jak długo potrwa czy

876
00:51:41,108 --> 00:51:44,188
nie zostanie wyparta przez coś zupełnie
innego. Będzie to tylko

877
00:51:45,388 --> 00:51:48,688
kropla w oceanie czasu, jaki przepłynął na
Ziemi, i technologia

878
00:51:48,688 --> 00:51:52,128
praktycznie interesująca, ale generalnie
nieistotna.

879
00:51:52,128 --> 00:51:55,488
Przykładając tą samą miarkę do innych,

880
00:51:55,488 --> 00:51:58,188
ewentualnie wysoko rozwiniętych
cywilizacji gdzieś tam w

881
00:51:58,188 --> 00:52:00,808
przestrzeni kosmicznej,

882
00:52:02,388 --> 00:52:05,848
musimy założyć również, że u nich też
fascynacja radiem nie trwała

883
00:52:05,848 --> 00:52:08,958
długo. W związku z czym, czego my tak
naprawdę szukamy? Po co to SETI jest? Ja
mam

884
00:52:08,958 --> 00:52:09,148
na to

885
00:52:09,148 --> 00:52:12,428
pewne pomysły, ale pewnie do tego
dojdziemy w następnej części

886
00:52:12,428 --> 00:52:15,668
naszej audycji. Dzięki. Arku?

887
00:52:18,928 --> 00:52:21,328
To było już powiedziane, że

888
00:52:21,328 --> 00:52:24,418
nauka ufologię traktuje z dużym

889
00:52:24,418 --> 00:52:27,908
przymrużeniem oka i nawet jeżeli naukowcy

890
00:52:27,908 --> 00:52:31,348
postawieni są przed mocnymi dowodami,
umówmy się, często

891
00:52:31,348 --> 00:52:34,488
tak bywa, że są jakieś mocne dowody, to
mimo wszystko jest to

892
00:52:34,488 --> 00:52:36,628
traktowane jako paranauka.

893
00:52:38,888 --> 00:52:42,268
Co tu dużo mówić, oficjalna nauka

894
00:52:42,268 --> 00:52:45,368
zawsze będzie spoglądała na

895
00:52:45,368 --> 00:52:48,728
ufologów i na ufologię, szeroko pojętą,

896
00:52:48,728 --> 00:52:51,888
przez jakieś szkiełko.

897
00:52:51,888 --> 00:52:55,728
Będą mówili: „Co wy właściwie wiecie,

898
00:52:55,728 --> 00:52:59,728
czego wy dowiedliście, czego nie dowiodła
nauka?”.

899
00:52:59,728 --> 00:53:03,268
Ktoś z was powiedział, nie wiem już w tym
natłoku informacji który

900
00:53:03,268 --> 00:53:05,088
z was, ale pod tym się mogę podpisać.

901
00:53:06,888 --> 00:53:10,328
Jak ja się

902
00:53:10,328 --> 00:53:13,508
zapatruję na sens wysyłania tego
wszystkiego? Ja już

903
00:53:13,508 --> 00:53:17,008
kiedyś przy jakiejś okazji powiedziałem,
że według mnie to

904
00:53:17,008 --> 00:53:19,428
wysyłanie w pewnym momencie

905
00:53:19,428 --> 00:53:23,348
straciło sens. Umówmy się, że gwiazdy,

906
00:53:23,348 --> 00:53:26,788
do których mielibyśmy wysyłać te
wiadomości czy

907
00:53:26,788 --> 00:53:30,588
informacje, są oddalone o takie
odległości,

908
00:53:30,588 --> 00:53:34,068
że czy wyślemy coś dwa lata później,

909
00:53:34,068 --> 00:53:37,208
czy nawet 10 lat później, z

910
00:53:37,208 --> 00:53:39,808
perspektywy absolutu nie ma to

911
00:53:39,808 --> 00:53:43,268
najmniejszego znaczenia. Nie wiem, Marku,
gdybyś

912
00:53:43,268 --> 00:53:46,788
mógł mnie tutaj poprawić, ale wydaje mi
się, że projekt SETI nie

913
00:53:46,788 --> 00:53:49,488
dysponuje chyba najlepszymi i

914
00:53:49,488 --> 00:53:52,608
najnowocześniejszymi maszynami, które mogą

915
00:53:52,608 --> 00:53:55,908
działać. Nie wiem, czy się mylę. Ty jesteś
tutaj

916
00:53:56,128 --> 00:53:59,608
astronomem, panie astronomie, więc jeżeli
mówię

917
00:53:59,608 --> 00:54:00,848
jakieś bzdury, to mnie popraw.

918
00:54:03,048 --> 00:54:06,308
Uważam, że dokładnie w pewnym

919
00:54:06,308 --> 00:54:09,828
momencie, tak jak powiedziałem w swojej
pierwszej wypowiedzi, to jest

920
00:54:09,828 --> 00:54:13,488
takie romantyczne podejście do tych
naszych fal radiowych.

921
00:54:13,488 --> 00:54:17,011
Fale radiowe przysłużyły się naszejNaszej
historii

922
00:54:17,012 --> 00:54:20,552
tu na Ziemi. Ale czy jest sens wysyłania
tego w

923
00:54:20,552 --> 00:54:23,452
kosmos przez tak długi czas i w

924
00:54:23,452 --> 00:54:26,932
krótkich odstępach czasu, jeżeli patrzymy
z

925
00:54:26,932 --> 00:54:30,172
perspektywy historii? Nie wiem.
Nasłuchujcie,

926
00:54:30,172 --> 00:54:33,632
jeżeli już musicie, ale z tym

927
00:54:33,632 --> 00:54:37,132
wysyłaniem nie wiem. Dobrze, że jest coś

928
00:54:37,132 --> 00:54:40,472
takiego, co daje impuls, prawda?

929
00:54:40,472 --> 00:54:43,812
Ale czy wysyłanie co jakiś czas, może

930
00:54:43,812 --> 00:54:47,612
nawet na różne inne sposoby, daje nam
sens?

931
00:54:47,612 --> 00:54:51,332
Nie wiem. Ktoś na czacie Radia
Paranormalium wcześniej

932
00:54:51,332 --> 00:54:54,432
napisał: „Czy Krzysztof Kolumb, kiedy

933
00:54:54,432 --> 00:54:57,272
zmierzał do nowego lądu i zanim

934
00:54:57,272 --> 00:55:00,472
spotkał rdzennych Amerykanów, wysyłał im
znaki

935
00:55:00,472 --> 00:55:03,832
dymne?”. Możemy sobie zadać

936
00:55:03,832 --> 00:55:05,652
podobne pytanie, idąc tą analogią.

937
00:55:07,272 --> 00:55:10,612
Umówmy się, nasłuchiwać można. Tak ja

938
00:55:10,612 --> 00:55:13,912
myślę. Jeżeli ktoś chce coś po mojej

939
00:55:13,912 --> 00:55:17,431
poprawić, powiedział jakąś nieprawidłowość
czy

940
00:55:17,432 --> 00:55:20,191
skorygować to, co powiedziałem, to bardzo
proszę.

941
00:55:21,672 --> 00:55:23,212
Ja chciałbym dodać, że

942
00:55:25,672 --> 00:55:27,752
jednak nie do końca się zgodzę z

943
00:55:29,332 --> 00:55:31,032
wypowiedzią, która tam padła,

944
00:55:32,792 --> 00:55:36,172
że naukowcy nie chcą do

945
00:55:36,172 --> 00:55:37,432
końca odnaleźć życia

946
00:55:37,432 --> 00:55:40,992
pozaziemskiego. Tak mi się

947
00:55:40,992 --> 00:55:44,552
wydaje, że usłyszałem w wypowiedzi

948
00:55:44,552 --> 00:55:48,012
takie zdanie, bo

949
00:55:49,592 --> 00:55:50,212
już samo

950
00:55:50,212 --> 00:55:56,292
to,

951
00:55:56,292 --> 00:55:59,572
jak się mówi, ile jest szans na

952
00:55:59,572 --> 00:56:02,472
życie, takie najprostsze, tylko w naszym
Układzie Słonecznym.

953
00:56:03,592 --> 00:56:07,952
Coraz częściej się o tym mówi przez coraz
większą naszą wiedzę

954
00:56:07,952 --> 00:56:09,472
o Układzie Słonecznym.

955
00:56:12,772 --> 00:56:15,893
Ilość szans na istnienie życia tylko w
naszym Układzie Słonecznym jest coraz

956
00:56:15,893 --> 00:56:16,222
większa.

957
00:56:16,222 --> 00:56:20,851
Też

958
00:56:20,852 --> 00:56:24,952
projekty, które szukają tych

959
00:56:24,952 --> 00:56:28,612
egzoplanet. Projekt Keplera, projekt

960
00:56:28,612 --> 00:56:32,051
Alma. Teraz będzie teleskop

961
00:56:32,052 --> 00:56:35,532
Webba, który też będzie miał szansę

962
00:56:35,532 --> 00:56:38,792
bezpośrednio zobaczyć, wręcz bezpośrednio
zbadać

963
00:56:38,792 --> 00:56:42,112
planety pozasłoneczne. Wydaje mi się, że
jednak te

964
00:56:42,112 --> 00:56:45,432
wszystkie trudy pokazują, że to nie jest
tak, że

965
00:56:45,432 --> 00:56:48,832
nie poszukujemy. Oczywiście te

966
00:56:48,832 --> 00:56:52,692
tabliczki na Voyagerach z programu SETI

967
00:56:52,692 --> 00:56:55,772
to są takie

968
00:56:55,772 --> 00:56:56,952
strzały w ciemność,

969
00:56:59,252 --> 00:57:01,572
które są tylko

970
00:57:02,752 --> 00:57:06,392
próbą, liczeniem na jakiś

971
00:57:06,452 --> 00:57:09,792
niesamowity łut szczęścia, że ktoś

972
00:57:09,792 --> 00:57:13,332
to odbierze. Ale jednak

973
00:57:13,332 --> 00:57:16,641
te trudy w odkrywaniu tylko samych

974
00:57:16,641 --> 00:57:19,832
planet pozasłonecznych są

975
00:57:19,832 --> 00:57:23,222
bardzo rozwinięte. Być może to jest

976
00:57:23,222 --> 00:57:25,232
troszeczkę swego rodzaju moda

977
00:57:27,032 --> 00:57:30,532
w środowisku naukowym, że jednak to się
cieszy bardzo

978
00:57:30,532 --> 00:57:34,692
dużym powodzeniem. Odszukiwanie nowych
planet, które

979
00:57:34,692 --> 00:57:36,852
są ziemiopodobne i

980
00:57:38,052 --> 00:57:41,331
stwarzają szansę na życie

981
00:57:41,332 --> 00:57:44,412
pozaziemskie. A jeszcze w

982
00:57:44,412 --> 00:57:47,912
dodatku można w

983
00:57:47,912 --> 00:57:51,252
ten sposób spróbować, jak troszeczkę
technologia

984
00:57:51,252 --> 00:57:53,772
się zwiększy, odnaleźć taką planetę,

985
00:57:53,772 --> 00:57:57,192
która ma jakieś cechy być może

986
00:57:57,192 --> 00:57:59,252
cywilizacji.

987
00:57:59,252 --> 00:58:02,672
Nie

988
00:58:02,672 --> 00:58:05,872
zwykłego życia, jakiegoś nierozumnego,
tylko

989
00:58:07,812 --> 00:58:11,152
cywilizacji. Więc ja się do końca nie
zgodzę z

990
00:58:11,152 --> 00:58:14,952
tą kwestią, że nie szukamy,

991
00:58:14,952 --> 00:58:17,682
nie chcemy znaleźć. Trzeba

992
00:58:17,682 --> 00:58:21,192
oddzielić podejście naukowców do sprawy

993
00:58:21,192 --> 00:58:24,452
ufologii, a

994
00:58:24,452 --> 00:58:27,912
do poszukiwania cywilizacji pozaziemskiej.
To, wydaje mi się, trzeba

995
00:58:27,912 --> 00:58:29,992
oddzielić, bo

996
00:58:31,192 --> 00:58:32,671
te starania, które są,

997
00:58:35,171 --> 00:58:38,352
chociażby w poszukiwaniu planet
pozasłonecznych, są

998
00:58:38,352 --> 00:58:41,992
naprawdę na szeroką skalę. To

999
00:58:41,992 --> 00:58:45,252
świadczy o tym, że jednak chcemy odnaleźć

1000
00:58:45,252 --> 00:58:48,592
życie pozaziemskie i przy okazji możemy

1001
00:58:48,592 --> 00:58:51,832
też w ten sposób odnaleźć, bądź będziemy w

1002
00:58:51,832 --> 00:58:54,652
stanie niedługo odnaleźć

1003
00:58:54,652 --> 00:58:58,332
cywilizację pozaziemską. Nie tylko ślady
życia,

1004
00:58:58,332 --> 00:59:01,092
ale też cywilizacji.

1005
00:59:04,592 --> 00:59:06,972
Być może to jest takie bardzo romantyczne,

1006
00:59:08,432 --> 00:59:12,152
takie

1007
00:59:12,152 --> 00:59:15,172
wróżenie, może trochę nadzieja.

1008
00:59:15,172 --> 00:59:18,691
Ale myślę, że ludzkość od zarania

1009
00:59:18,692 --> 00:59:21,852
dziejów kieruje się w wielu aspektach taką

1010
00:59:21,852 --> 00:59:25,152
nadzieją na coś więcej,

1011
00:59:25,152 --> 00:59:28,432
na odkrycie, że to jest taki

1012
00:59:28,432 --> 00:59:31,832
kierunek dosyć naturalny.

1013
00:59:31,832 --> 00:59:35,232
Tak

1014
00:59:35,232 --> 00:59:38,492
jak eksploracja kosmiczna jest dosyć
naturalna, wydaje się,

1015
00:59:39,792 --> 00:59:43,152
tak samo znalezienie życia poza Ziemią, a
w

1016
00:59:43,152 --> 00:59:46,692
dodatku jeszcze życia cywilizacji
pozaziemskiej,

1017
00:59:46,692 --> 00:59:48,912
wydaje się dosyć naturalnym kierunkiem,

1018
00:59:50,432 --> 00:59:52,792
jeżeli chodzi o aspekt naukowy.

1019
00:59:54,812 --> 00:59:57,112
Ale tak jak to idzie, sami widzimy.

1020
00:59:58,972 --> 01:00:01,792
I tą kwestię ufologiczną, wiemy, jaki jest

1021
01:00:01,792 --> 01:00:04,452
stosunek do tego. Ja bym to

1022
01:00:04,452 --> 01:00:07,972
jednak oddzielał. Podejście naukowców

1023
01:00:07,972 --> 01:00:11,532
do ufologii, do zjawiska UFO, a

1024
01:00:11,532 --> 01:00:15,612
do ich prób szukania

1025
01:00:15,612 --> 01:00:19,120
cywilizacji czy życia
pozaziemskiego.Dziękuję. Krys

1026
01:00:19,120 --> 01:00:22,300
jeszcze chyba chciał coś dodać. Krysie?
Tak, oczywiście.

1027
01:00:22,300 --> 01:00:25,780
Ja się teraz radykalnie nie zgadzam

1028
01:00:25,780 --> 01:00:29,300
na to, że poszukując planet

1029
01:00:29,300 --> 01:00:32,500
podobnych do naszej, poszukujemy jakiejś
innej cywilizacji. Mnie się

1030
01:00:32,500 --> 01:00:35,860
wydaje, że jest tu jakieś- Można coś
znaleźć przy okazji.

1031
01:00:35,860 --> 01:00:38,840
Tak, nieporozumienie. My szukamy planety,
która jest podobna

1032
01:00:38,840 --> 01:00:42,030
do naszej. W moim

1033
01:00:42,030 --> 01:00:45,440
mniemaniu, a wsłuchuję się w te informacje
bardzo mocno, bardzo mnie

1034
01:00:45,440 --> 01:00:47,680
one intrygują, dlatego, że

1035
01:00:48,900 --> 01:00:52,380
nie chodzi nam wcale o to, czy ktoś na
niej mieszka, czy nie, tylko chodzi nam o

1036
01:00:52,380 --> 01:00:55,840
to, czy my możemy na niej zamieszkać. Dziś
może to

1037
01:00:55,840 --> 01:00:59,100
brzmi nawet bardziej niż science fiction,
taka

1038
01:00:59,100 --> 01:01:02,200
eksploracja przestrzeni kosmicznej i
podróżowanie po

1039
01:01:02,200 --> 01:01:05,560
przestrzeni kosmicznej, ale kto wie, w
ciągu 20 lat wszystko się

1040
01:01:05,560 --> 01:01:08,680
może zmienić i taki lot może okazać się

1041
01:01:08,680 --> 01:01:12,040
możliwy. Może się też okazać, co
wielokrotnie

1042
01:01:12,040 --> 01:01:15,260
obserwowaliśmy, kiedy zanalizujemy
historię naszej

1043
01:01:15,260 --> 01:01:18,320
planety, że naszą cywilizację znów czeka

1044
01:01:18,320 --> 01:01:21,720
zagłada. To słynne, tym razem szóste już

1045
01:01:21,720 --> 01:01:25,140
wymieranie. Było pięć straszliwych
katastrof na Ziemi,

1046
01:01:25,140 --> 01:01:28,490
które zniszczyły wszystko, co na niej
żyło, co

1047
01:01:28,490 --> 01:01:31,950
oznacza, że ten proces jest cykliczny.
Pojawia się na Ziemi co jakiś

1048
01:01:31,950 --> 01:01:35,380
czas i my jesteśmy następni w kolejce. W
jaki sposób się uratować?

1049
01:01:35,380 --> 01:01:39,440
Być może właśnie w taki sposób, żeby
znaleźć sobie Ziemię 2,

1050
01:01:39,440 --> 01:01:42,980
czyli planetę podobną do naszej, na której
dałoby się

1051
01:01:42,980 --> 01:01:46,380
odbudować naszą cywilizację. Natomiast
poszukiwania tego

1052
01:01:46,380 --> 01:01:49,860
typu planety, z tego, co ja obserwuję i
wczytuję się w te

1053
01:01:49,860 --> 01:01:53,500
wszystkie komunikaty, kiedy odnajdywana
jest taka planeta, to

1054
01:01:53,500 --> 01:01:57,120
wcale nie chodzi o to, czy tam jest jakieś
życie, czy nie,

1055
01:01:57,120 --> 01:02:00,700
tylko czy istnieje podobieństwo tego,

1056
01:02:00,700 --> 01:02:04,020
co my mamy tu na Ziemi do tego, co
znaleźliśmy gdzieś w przestrzeni
kosmicznej.

1057
01:02:04,020 --> 01:02:07,340
Natomiast jeżeli popatrzeć, z jakim uporem
nauka

1058
01:02:07,340 --> 01:02:10,440
odrzuca wszelkie możliwości uznania

1059
01:02:10,440 --> 01:02:13,740
jakichkolwiek form życia pozaziemskiego,
jest to wręcz

1060
01:02:13,740 --> 01:02:16,780
zdumiewające. Mówi o tym,

1061
01:02:16,780 --> 01:02:19,840
że przestrzeń kosmiczna jest jałowa. Mówi
o tym,

1062
01:02:19,840 --> 01:02:23,220
że planeta Mars jest planetą jałową, która

1063
01:02:23,220 --> 01:02:26,240
jest kompletnie sterylna, jest wolna
absolutnie od życia. A

1064
01:02:26,240 --> 01:02:29,420
jednocześnie, jeżeli przyjrzymy się temu
programowi

1065
01:02:29,420 --> 01:02:32,900
badawczemu i tu nie trzeba być wcale
naukowcem, żeby zobaczyć, jakie są cele

1066
01:02:32,900 --> 01:02:36,020
badawcze, na przykład łazika Curiosity i
tych wszystkich

1067
01:02:36,020 --> 01:02:39,980
najrozmaitszych sond, które spadły na
Marsa i które

1068
01:02:39,980 --> 01:02:43,420
badały jego powierzchnię, atmosferę, to
okaże się, że

1069
01:02:43,420 --> 01:02:46,800
brakuje jednej bardzo ważnej. Brakuje

1070
01:02:46,800 --> 01:02:49,740
programu, który by analizował

1071
01:02:49,740 --> 01:02:53,160
ewentualną możliwość istnienia życia na
Marsie

1072
01:02:53,160 --> 01:02:56,520
czy istnienia tego życia w przeszłości.
Dlatego wspomniałem

1073
01:02:56,520 --> 01:02:59,410
tutaj o sondzie Viking z lat 70. To był,
zdaje się,

1074
01:02:59,410 --> 01:03:02,940
1976 rok, kiedy sonda Viking z sukcesem
wylądowała

1075
01:03:02,940 --> 01:03:06,280
na powierzchni Marsa i dokonała bardzo
prostego doświadczenia.

1076
01:03:06,280 --> 01:03:10,020
Pobrała próbkę marsjańskiej gleby,

1077
01:03:10,020 --> 01:03:13,539
zamknęła ją w bardzo szczelnej kapsule i
następnie wprowadziła

1078
01:03:13,540 --> 01:03:17,700
kroplę wody do próbki

1079
01:03:17,700 --> 01:03:21,180
gleby z Marsa i badała ulatniające się
gazy. Na przykład

1080
01:03:21,180 --> 01:03:24,680
obecność azotu wskazywałaby na to, że
istnieje jakieś życie

1081
01:03:24,680 --> 01:03:27,240
mikrobiologiczne. Istnieją jakieś
bakterie,

1082
01:03:27,240 --> 01:03:30,640
które pod wpływem wody, ich metabolizm
zaczął

1083
01:03:30,640 --> 01:03:34,080
działać i zaczęły tworzyć różnego rodzaju
gazy.

1084
01:03:35,540 --> 01:03:38,460
Te gazy wskazywałyby na istnienie życia
pozaziemskiego. To

1085
01:03:40,620 --> 01:03:43,940
doświadczenie pokazało, że rzeczywiście
taki gaz się

1086
01:03:43,940 --> 01:03:47,260
pojawił. Wydaje mi się,

1087
01:03:47,260 --> 01:03:49,880
że z tego, co pamiętam, to wyniki były

1088
01:03:49,880 --> 01:03:53,440
niejednoznaczne, były dosyć podzielone.
Tam były trzy

1089
01:03:53,440 --> 01:03:57,380
testy, z których jeden był negatywny,
drugi

1090
01:03:57,380 --> 01:04:00,860
nie do końca było wiadomo, a trzeci

1091
01:04:00,920 --> 01:04:04,360
wskazywał, że jest coś na rzeczy.

1092
01:04:04,360 --> 01:04:07,880
Tak, zgadzam się. To są szczegóły. Ale do
czego zmierzam? Zmierzam

1093
01:04:07,880 --> 01:04:10,940
do tego. Jeżeli nawet były te trzy testy,
z których

1094
01:04:10,980 --> 01:04:14,880
niejednoznacznie wynikało, czy jest to
życie, czy nie jest to życie,

1095
01:04:14,880 --> 01:04:17,900
to jaka byłaby konsekwencja takiego
działania?

1096
01:04:17,900 --> 01:04:21,120
Konsekwencją byłoby to, żeby uzbroić każdy
następny próbnik,

1097
01:04:21,120 --> 01:04:24,660
który wystartuje, poleci na Marsa
dokładnie w to

1098
01:04:24,660 --> 01:04:28,180
samo urządzenie, które dokonałoby szeregu
kolejnych pomiarów po to,

1099
01:04:28,180 --> 01:04:31,590
żeby się upewnić. I co zrobiono? Nic nie
zrobiono. Żaden z następnych

1100
01:04:31,590 --> 01:04:34,900
próbników, czy to te dwa małe łaziki, czy
Curiosity, nie ma

1101
01:04:34,900 --> 01:04:38,280
takiego instrumentu, który zbadałby
możliwość istnienia życia na

1102
01:04:38,280 --> 01:04:41,800
Marsie. Po prostu nie ma takiej
możliwości. Dopiero teraz mówi się przy

1103
01:04:41,800 --> 01:04:44,900
okazji budowy nowego łazika, który jest
budowany

1104
01:04:44,900 --> 01:04:48,320
wspólnie chyba z ESA w tej chwili, że
takie instrumenty

1105
01:04:48,320 --> 01:04:51,820
zostaną tam wprowadzone, które by
ewentualnie zbadały

1106
01:04:51,820 --> 01:04:55,340
możliwość istnienia życia na Marsie. To
pokazuje

1107
01:04:55,340 --> 01:04:58,600
niechęć nauki do tego, żeby szukać takiego
życia i

1108
01:04:58,600 --> 01:05:01,580
potwierdzić jego istnienie. Drugi taki
bardzo

1109
01:05:01,580 --> 01:05:05,120
podstawowy dowód na to, że nauka bardzo
ignoruje tego typu rzeczy i

1110
01:05:05,120 --> 01:05:08,640
wręcz torpeduje, jest chociażby zbadanie
meteorytów,

1111
01:05:08,640 --> 01:05:11,880
które pochodzą z Marsa, a spadły na
Ziemię. W tych

1112
01:05:11,880 --> 01:05:15,640
meteorytach odnaleziono ślady

1113
01:05:15,640 --> 01:05:19,100
skamielin, które wskazywałyby na jakieś
życie

1114
01:05:19,100 --> 01:05:23,460
bakteryjne na Marsie.

1115
01:05:23,460 --> 01:05:26,820
Zrobiono wszystko, żeby tego typu dowody
po prostu

1116
01:05:26,820 --> 01:05:30,340
wyrzucić do śmieci i nie zajmować się
więcej tą sprawą. Dlatego ja

1117
01:05:30,340 --> 01:05:33,780
widzę tutaj tą różnicę, że owszem, szukamy
egzoplanet,

1118
01:05:33,780 --> 01:05:36,840
ale nie dlatego, że szukamy obcej
cywilizacji. Nas ona w ogóle nie

1119
01:05:36,840 --> 01:05:40,380
interesuje. Nas interesuje tylko nasza
cywilizacja i

1120
01:05:40,440 --> 01:05:43,520
ewentualna możliwość uratowania jej,

1121
01:05:43,520 --> 01:05:47,640
czyli ewentualnej elity, która będzie w
stanie

1122
01:05:47,640 --> 01:05:51,040
być na tyle wpływowa, żeby wsiąść w statek
kosmiczny i polecieć

1123
01:05:51,040 --> 01:05:54,980
sobie na inną planetę i rozpocząć życie. A
jeżeli będzie szansa,

1124
01:05:54,980 --> 01:05:58,200
jeżeli technologia pomoże i jeżeli nasza

1125
01:05:58,200 --> 01:06:01,460
Ziemia będzie do tego czasu ciągle
istnieć, ten kataklizm

1126
01:06:01,460 --> 01:06:04,880
globalny jeszcze nie nastąpi, to być może
rzeczywiście

1127
01:06:04,880 --> 01:06:08,440
stworzymy Ziemię nr 2 i będziemy się
rozprzestrzeniać na innych

1128
01:06:08,440 --> 01:06:12,500
planetach. Dlatego ja widzę w tym szukanie
raczej innego miejsca.

1129
01:06:12,500 --> 01:06:15,680
Tak jak Wikingowie skakali z wyspy na
wyspę,

1130
01:06:15,680 --> 01:06:18,900
szukając dla siebie jakiegoś miejsca, żeby
się rozprzestrzenić,

1131
01:06:18,900 --> 01:06:22,296
dlatego żeByła ograniczona ilość. Najpierw
w

1132
01:06:22,296 --> 01:06:25,655
Norwegii, potem Islandii, potem w
Grenlandii. Rozprzestrzeniali

1133
01:06:25,656 --> 01:06:29,135
się aż do momentu, kiedy natrafili na
Amerykę.

1134
01:06:29,136 --> 01:06:32,956
Podobnie być może będzie się działo, ten
sam schemat będzie

1135
01:06:32,956 --> 01:06:36,366
w eksploracji naszego kosmosu, że będziemy
skakać z planety na planetę,

1136
01:06:36,366 --> 01:06:39,175
aż trafimy na coś właściwego, na czym się
będzie można

1137
01:06:39,176 --> 01:06:42,636
osiedlić. Natomiast nie ma na tą
cywilizację

1138
01:06:42,636 --> 01:06:45,976
pozaziemską. Nie widzę takiego

1139
01:06:45,976 --> 01:06:48,816
dążenia nauki, żeby mogła go znaleźć.

1140
01:06:48,816 --> 01:06:52,016
Jedyna organizacja taka jak SETI, która

1141
01:06:52,016 --> 01:06:53,416
używa tak

1142
01:06:55,296 --> 01:06:58,796
jednostronnie ustawionego sprzętu na jeden

1143
01:06:58,796 --> 01:07:02,776
rodzaj tylko kontaktu nastawionego, nie
przekonuje mnie, że

1144
01:07:02,776 --> 01:07:06,156
nauka chce taki dowód znaleźć na istnienie
tej

1145
01:07:06,156 --> 01:07:10,016
innej cywilizacji, bo myślę, że
rozsypałoby to wiele elementów

1146
01:07:10,016 --> 01:07:12,176
obecnej układanki naukowej

1147
01:07:14,296 --> 01:07:17,356
i nie jest to nauce wcale potrzebne. Może
w ten

1148
01:07:17,356 --> 01:07:20,696
sposób. Ja się może wtrącę à propos tego

1149
01:07:20,696 --> 01:07:23,456
ostatniego zdania, które Chris powiedział.
Wydaje mi się, że

1150
01:07:23,456 --> 01:07:25,956
czasami ten program

1151
01:07:25,956 --> 01:07:29,336
SETI jest ciągnięty tak na siłę,

1152
01:07:29,336 --> 01:07:32,556
bo trudno im się jest wycofać być może z
tego, że faktycznie to nie

1153
01:07:32,556 --> 01:07:35,136
przyniesie oczekiwanych skutków, jakie
były

1154
01:07:35,136 --> 01:07:38,716
oczekiwane przez 50 lat. Umówmy się, że to
jest

1155
01:07:38,716 --> 01:07:42,096
kawał czas. Dla nas to jest kawał czasu.
Za naszego życia

1156
01:07:42,096 --> 01:07:45,216
nie wiem, czy program SETI, jakkolwiek by
dalej nie

1157
01:07:45,216 --> 01:07:49,116
działał, przyniesie nam jakieś

1158
01:07:49,116 --> 01:07:52,216
wymierne efekty czy wymierne wyniki tych

1159
01:07:52,216 --> 01:07:55,716
nasłuchów. Mi się po prostu czasami
wydaje, że im jest głupio się

1160
01:07:55,716 --> 01:07:59,016
przyznać do tego, że to jednak nie działa
tak, jak powinno.

1161
01:07:59,016 --> 01:08:02,496
Nie chcą się z tego wycofywać, tylko grają

1162
01:08:02,496 --> 01:08:06,036
na czas. Jeszcze może 10 lat, może jeszcze
15. Taka

1163
01:08:06,036 --> 01:08:09,396
moja myśl à propos tego, co Chris na
koniec powiedział.

1164
01:08:09,396 --> 01:08:12,576
Panowie tutaj gadu gadu, a w międzyczasie
pękł kolejny

1165
01:08:12,576 --> 01:08:15,516
rekord. W tym momencie słucha nas według

1166
01:08:15,516 --> 01:08:19,196
liczników na YouTube i na stronie radia
łącznie

1167
01:08:19,196 --> 01:08:22,736
428 unikalnych słuchaczy. I jest

1168
01:08:22,736 --> 01:08:26,056
nas coraz więcej. Może dzisiaj

1169
01:08:26,056 --> 01:08:29,216
pęknie 500. Kto wie? Słuchacie państwo
kolejnej,

1170
01:08:29,216 --> 01:08:32,136
51. już debaty ufologicznej online. Dziś

1171
01:08:32,136 --> 01:08:35,576
dyskutujemy o SETI i poszukiwaniach
inteligencji

1172
01:08:35,576 --> 01:08:38,916
pozaziemskiej. Debata jest realizowana w
całości na żywo. Można

1173
01:08:38,916 --> 01:08:42,276
nam przesyłać pytania i do nas dzwonić na
nasz numer telefonu

1174
01:08:42,276 --> 01:08:45,576
32 746 0008.

1175
01:08:49,356 --> 01:08:52,726
Skype radio.paranormalium.pl. Można
również

1176
01:08:52,726 --> 01:08:56,056
pisać na Gadu-Gadu 36 08 80 02.

1177
01:08:58,996 --> 01:09:01,496
Jesteśmy także na czacie Radia
Paranormalium na

1178
01:09:01,496 --> 01:09:04,996
www.paranormalium.pl. Oczywiście również

1179
01:09:04,996 --> 01:09:08,256
towarzyszy drugi czat naszej transmisji na
YouTube.

1180
01:09:08,256 --> 01:09:11,696
Tam także odbieramy pytania. Można nas
również znaleźć

1181
01:09:11,736 --> 01:09:15,336
na Facebooku, na kontach Radia
Paranormalium i portalu

1182
01:09:15,336 --> 01:09:18,476
Infra. Można także

1183
01:09:18,476 --> 01:09:20,796
przesyłać nam pytania drogą mailową na
adres

1184
01:09:20,796 --> 01:09:23,816
radio@paranormalium.pl.

1185
01:09:23,816 --> 01:09:27,116
Oczywiście zachęcamy do dołączenia na
Facebooku do

1186
01:09:27,116 --> 01:09:29,835
grup Radia Paranormalium i

1187
01:09:29,836 --> 01:09:32,876
czytelników „Nieznanego Świata”.
Przechodzimy do

1188
01:09:32,876 --> 01:09:36,496
kolejnego z pytań z naszej ściśle tajnej
listy pytań.

1189
01:09:36,496 --> 01:09:39,856
Podstawą projektu SETI stało się słynne
równanie Drake'a,

1190
01:09:39,856 --> 01:09:43,316
które uznawało, że ilość inteligentnych
cywilizacji w

1191
01:09:43,316 --> 01:09:46,296
samej Drodze Mlecznej może iść w tysiące.

1192
01:09:46,296 --> 01:09:49,736
Kosmos powinien zatem tętnić od różnego
rodzaju sygnałów.

1193
01:09:49,736 --> 01:09:53,096
Tymczasem niebiosa milczą — mówił znany
fizyk

1194
01:09:53,096 --> 01:09:56,596
Enrico Fermi. Jakie są waszym zdaniem
szanse na to,

1195
01:09:56,596 --> 01:09:59,916
że gdzieś w kosmosie może być cywilizacja,
która

1196
01:09:59,916 --> 01:10:03,576
tak jak my szuka kontaktu poprzez sygnały
radiowe?

1197
01:10:03,576 --> 01:10:06,876
Może pierwszy niech się wypowie w tym
temacie Chris

1198
01:10:06,876 --> 01:10:09,636
Mikina. Chrisie? Szanse są

1199
01:10:09,636 --> 01:10:12,835
oczywiście ogromne. Tak samo ogromne, jak
ogromna jest przestrzeń

1200
01:10:12,836 --> 01:10:16,276
kosmiczna, jak ogromna jest nasza
galaktyka, która

1201
01:10:16,276 --> 01:10:19,536
jak wiemy jest tylko ziarenkiem w
olbrzymim wszechświecie, który na

1202
01:10:19,536 --> 01:10:23,025
dodatek, jak się okazuje, wcale nie musi
być jedyny, bo mogą istnieć

1203
01:10:23,025 --> 01:10:26,156
wszechświaty równoległe albo jeszcze ich
kilka

1204
01:10:26,156 --> 01:10:29,556
dookoła. A kto wie, co się jeszcze za nimi
znajduje. Także

1205
01:10:29,556 --> 01:10:32,576
mamy nieskończone możliwości, a więc
nieskończone

1206
01:10:32,576 --> 01:10:35,896
możliwości są także istnienia
najrozmaitszych form

1207
01:10:37,036 --> 01:10:40,356
ewentualnej inteligentnej cywilizacji albo
nawet cywilizacji

1208
01:10:40,356 --> 01:10:42,576
bliźniaczej do naszej. Jest

1209
01:10:42,576 --> 01:10:45,676
absolutnie taka możliwość.

1210
01:10:46,976 --> 01:10:50,956
Co do Drake'a i jego równania, jest to

1211
01:10:51,216 --> 01:10:54,436
interesujące, ale tylko do

1212
01:10:54,436 --> 01:10:57,976
pewnego względu, ponieważ jest to takie
rozważanie bardzo mocno teoretyczne,

1213
01:10:57,976 --> 01:11:01,376
oparte na podobnych podstawach jak
Kardaszow, o którym

1214
01:11:01,376 --> 01:11:04,216
kiedyś dyskutowaliśmy. Stworzył swoją
skalę rozwoju

1215
01:11:04,216 --> 01:11:07,716
cywilizacji, że jest kilka stopni,

1216
01:11:07,716 --> 01:11:11,456
które opanowują energię i umiejętności, i
możliwości

1217
01:11:11,456 --> 01:11:14,736
tego, co dostarcza im ich planeta, ich
system

1218
01:11:14,736 --> 01:11:18,076
planetarny czy na końcu wręcz galaktyka. I
dlatego

1219
01:11:18,076 --> 01:11:21,416
myślę, że w takim rozumowaniu, aczkolwiek

1220
01:11:21,416 --> 01:11:24,816
logicznym, jest gdzieś pewien ukryty błąd,
który

1221
01:11:26,816 --> 01:11:30,876
sprawia, że trzeba

1222
01:11:30,876 --> 01:11:34,396
brać takie coś niestety z przymrużeniem
oka. Na przykład w

1223
01:11:34,396 --> 01:11:37,376
przypadku Kardaszowa, jeżeli mamy do
czynienia z

1224
01:11:37,376 --> 01:11:40,236
cywilizacją trzeciego stopnia, która

1225
01:11:40,236 --> 01:11:44,116
reguluje energię swojej galaktyki,

1226
01:11:44,116 --> 01:11:47,656
to oznacza, że ma taką olbrzymią energię
do własnej

1227
01:11:47,656 --> 01:11:51,076
dyspozycji, że może się tam po prostu
jakiś kabelek

1228
01:11:51,076 --> 01:11:54,276
spalić i tą energią może zniszczyć sama
siebie,

1229
01:11:54,276 --> 01:11:57,536
więc jest to aż wręcz trudno wyobrażalne,
żeby móc coś

1230
01:11:57,536 --> 01:12:00,996
takiego wręcz kontrolować. Z drugiej
strony,

1231
01:12:00,996 --> 01:12:04,496
kiedy popatrzymy na równanie Drake'a,
podobnie ilość

1232
01:12:04,496 --> 01:12:07,676
danych potrzebna do tego, ażeby móc to

1233
01:12:07,676 --> 01:12:10,976
równanie w jakiś sposób rozwiązać i
uzyskać

1234
01:12:10,976 --> 01:12:14,416
odpowiedź, jest tak

1235
01:12:14,416 --> 01:12:17,676
ścisła i określona, że praktycznie możemy
mówić tylko i

1236
01:12:17,676 --> 01:12:21,156
wyłącznie w sensie teoretycznym o tym, że
jeżeli takie a takie warunki by

1237
01:12:21,156 --> 01:12:24,096
zostały spełnione, wówczas możemy mieć do

1238
01:12:24,096 --> 01:12:26,636
czynienia z jakąś inną

1239
01:12:26,636 --> 01:12:30,136
cywilizacją gdzieś tam w przestrzeni
kosmicznej.

1240
01:12:30,136 --> 01:12:33,426
Prawda jest niestety taka, żeTej
cywilizacji

1241
01:12:33,426 --> 01:12:37,176
ciągle szukamy, mamy nadzieję ją odnaleźć.
Mamy

1242
01:12:37,176 --> 01:12:40,316
miliony sygnałów, że coś

1243
01:12:40,316 --> 01:12:43,816
istnieje po tamtej stronie. Mam tu na
myśli oczywiście różne

1244
01:12:43,816 --> 01:12:48,176
najrozmaitsze przypadki UFO, a także
najrozmaitszych kontaktów,

1245
01:12:48,176 --> 01:12:51,276
gdzie dziś okazuje się, że nawet część

1246
01:12:51,276 --> 01:12:54,736
doświadczeń paranormalnych jest w jakiś
sposób również

1247
01:12:54,736 --> 01:12:58,276
związana z fenomenem UFO, co nam sugeruje,
że

1248
01:12:58,276 --> 01:13:01,296
oblicze tego zjawiska nie jest jeszcze do

1249
01:13:01,296 --> 01:13:04,496
końca zdefiniowane. I dlatego

1250
01:13:04,496 --> 01:13:06,976
odpowiadając na to pytanie,

1251
01:13:09,796 --> 01:13:13,536
czy według

1252
01:13:13,536 --> 01:13:16,396
równania Drake'a i projektu SETI

1253
01:13:17,816 --> 01:13:21,056
ilość cywilizacji może być olbrzymia w
przestrzeni kosmicznej? Można

1254
01:13:21,056 --> 01:13:24,616
odpowiedzieć jednym słowem tak,
oczywiście.

1255
01:13:24,976 --> 01:13:28,116
Natomiast co do Enrico Fermiego i jego

1256
01:13:28,116 --> 01:13:31,576
słynnego kolejnego twierdzenia, które
również

1257
01:13:31,576 --> 01:13:34,876
jest takim trikiem, słownym wręcz, bo

1258
01:13:34,876 --> 01:13:38,076
skoro są, skoro gdzieś one są, to dlaczego
my nic o nich nie

1259
01:13:38,076 --> 01:13:41,336
wiemy? Jest to

1260
01:13:41,336 --> 01:13:44,536
suma najrozmaitszych problemów, z których

1261
01:13:44,536 --> 01:13:47,916
niektóre już znamy, a niektórych dopiero
się domyślamy, a niektóre dopiero

1262
01:13:47,916 --> 01:13:51,016
zostaną przez nas odkryte. I na przykład

1263
01:13:52,036 --> 01:13:55,516
w ostatnich dyskusjach uznaliśmy, czy
nawet zgodziliśmy

1264
01:13:55,516 --> 01:13:58,956
się do tego, że zjawisko UFO może być
związane

1265
01:13:58,956 --> 01:14:02,296
także z tym, że ta inteligencja,

1266
01:14:02,296 --> 01:14:05,646
która nam się objawia i pokazuje nam się i
przybywa skądś z bardzo

1267
01:14:05,646 --> 01:14:09,016
odległej planety, może na przykład
wykorzystywać szczeliny w tej

1268
01:14:09,016 --> 01:14:12,216
płaszczyźnie czasoprzestrzennej i poprzez

1269
01:14:13,796 --> 01:14:17,196
wymiary, omijając te wymiary, które są dla
nas klatką,

1270
01:14:17,196 --> 01:14:20,696
może do nas tutaj w jakiś sposób docierać.
Co oznacza, że może być

1271
01:14:20,696 --> 01:14:23,916
zupełnie w innej galaktyce i znaleźć się
obok naszej planety w

1272
01:14:23,916 --> 01:14:27,836
przeciągu ułamka sekundy. Właśnie ze
względu na taką

1273
01:14:27,836 --> 01:14:31,476
technologię, która umożliwia im tego typu
działanie. Więc to pokazuje,

1274
01:14:31,476 --> 01:14:34,436
że nie widzimy

1275
01:14:36,196 --> 01:14:39,616
i Fermi nie widział tej obcej cywilizacji,
bo ciągle jeszcze patrzymy na

1276
01:14:39,616 --> 01:14:42,916
ten nasz wszechświat dookoła jak mrówka na
słonia.

1277
01:14:42,916 --> 01:14:46,616
Widzimy coś, ale jeszcze nie wiemy, z czym
mamy do czynienia

1278
01:14:46,616 --> 01:14:50,036
i o co w tym wszystkim chodzi. Ale
jesteśmy myślę, że na dobrej drodze.

1279
01:14:51,156 --> 01:14:54,576
Nasza technologia przyspiesza, myślenie na
ten temat również przyspiesza i w którymś

1280
01:14:54,576 --> 01:14:58,015
momencie dokonamy skoku i to będzie

1281
01:14:58,016 --> 01:15:01,316
ten moment, kiedy wreszcie uda nam się
wyskoczyć z tej

1282
01:15:02,436 --> 01:15:05,686
technologii wysyłania tych chemicznych
rakiet.

1283
01:15:05,686 --> 01:15:09,176
Technologii chyba tak starej, że można ją
liczyć w tysiącach lat,

1284
01:15:09,176 --> 01:15:12,496
bo już Chińczycy wystrzeliwali swoje małe
rakietki,

1285
01:15:12,496 --> 01:15:15,976
używając podobnych zupełnie substancji,
które się

1286
01:15:15,976 --> 01:15:17,295
spalały, żeby wysłać coś

1287
01:15:17,296 --> 01:15:20,776
daleko gdzieś w powietrze. Może

1288
01:15:20,776 --> 01:15:24,216
niekoniecznie w przestrzeń kosmiczną, ale
idea jest ta sama. My

1289
01:15:25,316 --> 01:15:28,616
wystrzeliwujemy ciężkie rakiety, które
potrzebują masy energii, żeby

1290
01:15:28,616 --> 01:15:32,056
ledwie wydobyć się na orbitę okołoziemską,
wydobyć

1291
01:15:32,056 --> 01:15:35,515
się z pola grawitacyjnego naszej planety.
I w momencie, kiedy to się

1292
01:15:35,516 --> 01:15:39,016
zmieni, a coraz więcej wskazuje, że jest
taka szansa,

1293
01:15:39,016 --> 01:15:41,855
bo pojawiają się już nowe technologie,
nowe

1294
01:15:41,856 --> 01:15:44,756
silniki, które dziś są

1295
01:15:44,756 --> 01:15:48,396
eksperymentalne, ale kto wie, co będzie
jutro, że

1296
01:15:48,396 --> 01:15:51,216
nam taką podróż umożliwią.

1297
01:15:51,216 --> 01:15:54,576
I okaże się, że ten

1298
01:15:54,576 --> 01:15:57,496
kontakt można nawiązać, ale musimy do
niego dorosnąć. Przede

1299
01:15:57,496 --> 01:16:00,716
wszystkim technologicznie. Myślę, że to
nas w tej chwili

1300
01:16:00,716 --> 01:16:03,966
najbardziej ogranicza, a technologia
niestety ogranicza również

1301
01:16:03,966 --> 01:16:08,016
patrzenia na tego typu sprawy. Jeżeli
technologia czegoś nie umożliwia,

1302
01:16:08,016 --> 01:16:11,436
nauka mówi, że nie jest to możliwe. Nagle
nauka magicznie zmienia

1303
01:16:11,436 --> 01:16:14,795
zdanie w momencie, kiedy pojawia się
technologia, która coś takiego właśnie

1304
01:16:14,796 --> 01:16:18,156
umożliwia. I to wszystko. I tu kółko się
zamyka. Dlatego ten paradoks

1305
01:16:18,156 --> 01:16:21,456
Fermiego jest tylko takim kalamburem
słownym dla mnie. On się

1306
01:16:21,456 --> 01:16:25,056
zmieni i zmieni się jego wymowa w
momencie, kiedy pojawi się technologia,

1307
01:16:25,056 --> 01:16:28,336
która umożliwi nam przedarcie się przez tą
barierę

1308
01:16:28,336 --> 01:16:31,136
najrozmaitszych wymiarów, podróżowanie z
prędkością warp

1309
01:16:32,476 --> 01:16:35,496
czy zasiedlanie innych, kolejnych planet,
na co wskazuje właśnie

1310
01:16:35,496 --> 01:16:38,616
poszukiwanie egzoplanet. Dziękuję. To może
teraz Piotr

1311
01:16:38,616 --> 01:16:42,136
Cierabiaś. Piotrze? Równanie Drake'a

1312
01:16:42,136 --> 01:16:42,976
było próbą

1313
01:16:44,536 --> 01:16:47,416
nadania pewnej wagi

1314
01:16:47,416 --> 01:16:51,455
poszukiwaniom SETI. Natomiast ono samo w
sobie

1315
01:16:51,455 --> 01:16:54,816
jest raczej eksperymentem myślowym aniżeli
czymś, co

1316
01:16:54,816 --> 01:16:58,616
można traktować w kategoriach

1317
01:16:58,616 --> 01:17:02,106
poważnych. Dlatego, że równanie Drake'a
zawiera bardzo dużą ilość

1318
01:17:02,106 --> 01:17:04,196
zmiennych, które pozostają niewiadome. Na
przykład

1319
01:17:05,456 --> 01:17:08,256
jedna z wartości odnosi się do

1320
01:17:09,356 --> 01:17:10,716
ilości cywilizacji, które

1321
01:17:12,316 --> 01:17:13,356
unicestwiły się po

1322
01:17:13,356 --> 01:17:16,916
wejściu na pewien

1323
01:17:16,916 --> 01:17:20,196
etap rozwoju. Skąd my mamy to wiedzieć?

1324
01:17:20,196 --> 01:17:22,996
Oczywiście, że tego nie wiemy. Nie wiemy
także wielu innych

1325
01:17:25,656 --> 01:17:27,676
spraw, które to równanie obejmuje.

1326
01:17:29,196 --> 01:17:31,596
I rzeczywiście jest tak, jak mówił Fermi,

1327
01:17:31,596 --> 01:17:35,096
że niebiosa niepokojąco

1328
01:17:35,096 --> 01:17:38,066
milczą. I to silentium

1329
01:17:38,066 --> 01:17:41,136
universalis sprawia nam dość duży

1330
01:17:41,136 --> 01:17:44,915
problem. Pozostaje pytanie, czy

1331
01:17:44,916 --> 01:17:48,296
my do końca rozumiemy, albo inaczej.

1332
01:17:48,296 --> 01:17:51,556
Pozostaje pytanie, czy my mamy w ogóle
mandat do tego, żeby mówić o

1333
01:17:51,556 --> 01:17:52,416
tym

1334
01:17:53,916 --> 01:17:57,836
albo nadawać, albo w ogóle

1335
01:17:57,836 --> 01:18:01,516
wyobrażać sobie, jak inne cywilizacje,

1336
01:18:01,516 --> 01:18:04,436
jaką drogą mogą się z nami kontaktować.
Dlatego, że

1337
01:18:07,416 --> 01:18:09,736
cywilizacje wyższych rzędów,

1338
01:18:09,736 --> 01:18:12,796
cywilizacje dużo mniej rozwinięte,

1339
01:18:12,796 --> 01:18:16,196
cywilizacje, które weszły już na stadium
postbiologiczne, nie muszą

1340
01:18:16,196 --> 01:18:19,616
wcale myśleć w taki sposób jak my. Nie
muszą

1341
01:18:19,616 --> 01:18:22,936
emitować tych sygnałów. Poza tym

1342
01:18:24,156 --> 01:18:27,396
nie muszą to być cywilizacje, które
zasiedlają nasze

1343
01:18:27,396 --> 01:18:30,796
najbliższe okolice. To prawda, że nasza
najbliższa galaktyczna

1344
01:18:30,796 --> 01:18:34,336
okolica może być tego życia w formie
inteligentnej pozbawiona.

1345
01:18:34,336 --> 01:18:37,828
Dlatego mamy tutaj milczenie kosmosu.
NatomiastProblem

1346
01:18:37,828 --> 01:18:40,968
jest taki – i to jest kolejny mit,

1347
01:18:40,968 --> 01:18:44,448
który żyje w środowisku SETI, który żyje w
umysłach wielu

1348
01:18:44,448 --> 01:18:47,818
ludzi – że ten kosmos jest cały do
ogarnięcia.

1349
01:18:47,818 --> 01:18:50,368
Ale tak naprawdę kosmos ma prawie 15
miliardów lat

1350
01:18:51,508 --> 01:18:54,788
i te najstarsze galaktyki pozostają dla
nas

1351
01:18:54,788 --> 01:18:58,047
tajemnicą. Nie wiemy, czy ktoś tam może
mieszkać, czy nie i pewnie się długo tego

1352
01:18:58,047 --> 01:18:58,168
nie

1353
01:18:58,168 --> 01:19:01,648
dowiemy. Na razie szukamy najbliższych
sąsiadów, a

1354
01:19:01,648 --> 01:19:04,688
nie jest powiedziane wcale, że oni nie

1355
01:19:04,688 --> 01:19:07,988
mogą być bardzo daleko.

1356
01:19:10,768 --> 01:19:13,028
Tutaj już wchodzimy na pewne

1357
01:19:15,148 --> 01:19:17,488
tematy, które pokazują w zasadzie naszą

1358
01:19:17,488 --> 01:19:21,867
bezradność wobec pewnych problemów.

1359
01:19:21,868 --> 01:19:25,008
Oczywiście nauka idzie z pomocą

1360
01:19:25,488 --> 01:19:29,508
w poszukiwaniu

1361
01:19:29,508 --> 01:19:33,108
inteligentnego życia nawet na dystans, w

1362
01:19:33,108 --> 01:19:36,568
postaci między innymi poszukiwania
megastruktur, ale o tym będziemy za chwilę
mówić.

1363
01:19:39,548 --> 01:19:42,708
Te ścierające się koncepcje – z jednej
strony

1364
01:19:43,888 --> 01:19:46,808
równanie Drake'a, z drugiej strony
paradoks Fermiego – pokazują nam, że

1365
01:19:48,188 --> 01:19:50,748
cały czas staramy się mierzyć tych
kosmitów,

1366
01:19:52,748 --> 01:19:56,288
nadawać im ludzkie

1367
01:19:56,288 --> 01:19:59,628
cechy. Staramy się postrzegać ich przez
nasz

1368
01:19:59,628 --> 01:20:03,208
własny pryzmat. Tylko że to nie do końca
musi być

1369
01:20:03,208 --> 01:20:06,708
usprawiedliwione. Tak

1370
01:20:06,708 --> 01:20:09,848
jak powiedziałem wcześniej, istnieje nie
do

1371
01:20:09,848 --> 01:20:13,248
końca wyjaśnialne z mojego punktu widzenia

1372
01:20:13,248 --> 01:20:15,528
przekonanie, że tylko

1373
01:20:15,528 --> 01:20:18,708
SETI i tylko poszukiwanie komunikatów

1374
01:20:18,708 --> 01:20:22,728
radiowych jest tą dobrą, jedyną słuszną
drogą.

1375
01:20:22,728 --> 01:20:25,828
Nikt nam nie będzie mówił, że jest
inaczej. Jest tylko tak

1376
01:20:25,828 --> 01:20:28,068
albo tak. A tak naprawdę tych koncepcji

1377
01:20:28,068 --> 01:20:31,428
alternatywnych jest dużo więcej.

1378
01:20:31,428 --> 01:20:34,908
Kilka z tych

1379
01:20:34,908 --> 01:20:36,638
koncepcji

1380
01:20:36,638 --> 01:20:40,148
przedstawiliśmy w naszych

1381
01:20:40,148 --> 01:20:43,488
rozważaniach o cywilizacjach wyższego
rzędu. Tak

1382
01:20:44,688 --> 01:20:47,308
naprawdę istnieje bardzo duża grupa
astronomów, którzy

1383
01:20:47,308 --> 01:20:50,728
poszukują odpowiedzi

1384
01:20:50,728 --> 01:20:53,928
na paradoks Fermiego. I to są

1385
01:20:53,928 --> 01:20:55,068
odpowiedzi, które

1386
01:20:57,688 --> 01:21:00,788
nie mieszczą się w polityce SETI

1387
01:21:00,788 --> 01:21:04,327
Institute, ale które trzeba brać pod
uwagę. Jedną z nich

1388
01:21:04,328 --> 01:21:07,748
jest między innymi to, że obcy

1389
01:21:07,748 --> 01:21:11,948
mogą istnieć, mogą nas obserwować,

1390
01:21:11,948 --> 01:21:15,398
ale możemy być albo rezerwatem,

1391
01:21:15,398 --> 01:21:19,048
albo na przykład możemy być pod płaszczem
ochronnym, który

1392
01:21:19,048 --> 01:21:22,518
mówi, że skontaktują się z nami dopiero
wtedy, kiedy sami będziemy mogli
eksplorować

1393
01:21:22,518 --> 01:21:23,868
kosmos i tak dalej. Ta

1394
01:21:23,868 --> 01:21:26,388
kwestia

1395
01:21:27,668 --> 01:21:31,068
rodzi wiele kontrowersji i

1396
01:21:31,068 --> 01:21:33,148
pokazuje, że SETI

1397
01:21:34,228 --> 01:21:35,508
stało się poniekąd

1398
01:21:36,728 --> 01:21:39,648
polem do boju

1399
01:21:39,648 --> 01:21:42,688
ideologicznego raczej, niż do konkretnych

1400
01:21:42,688 --> 01:21:46,667
rozwiązań i rozważań. Dlatego że, jak się
przekonamy za chwilę

1401
01:21:46,668 --> 01:21:47,928
w dalszej części debaty,

1402
01:21:50,148 --> 01:21:52,028
jakikolwiek kontakt przez

1403
01:21:55,348 --> 01:21:58,508
sygnały radiowe, nawet w warunkach

1404
01:21:59,768 --> 01:22:01,888
kosmicznych, tak naprawdę nie jest do
końca

1405
01:22:05,148 --> 01:22:08,828
opłacalny. To tyle z mojej strony. Marku,

1406
01:22:08,828 --> 01:22:12,008
co ty sądzisz o paradoksie Fermiego?

1407
01:22:12,008 --> 01:22:14,448
Czy da się go w jakiś sposób obejść?

1408
01:22:19,628 --> 01:22:21,628
Trudna sprawa generalnie.

1409
01:22:24,068 --> 01:22:25,168
Czy da się obejść?

1410
01:22:29,668 --> 01:22:32,808
Nie wiem, co na ten temat powiedzieć z tym

1411
01:22:32,808 --> 01:22:33,528
paradoksem.

1412
01:22:36,808 --> 01:22:40,288
Samo równanie Drake'a jest tylko

1413
01:22:40,288 --> 01:22:43,948
wskazówką, taką statystyką, ile

1414
01:22:43,948 --> 01:22:47,408
może być cywilizacji w naszej

1415
01:22:47,408 --> 01:22:48,128
galaktyce.

1416
01:22:52,468 --> 01:22:53,908
Tak naprawdę

1417
01:22:56,068 --> 01:22:59,488
wynik tego równania nie może być konkretną
liczbą. To

1418
01:22:59,488 --> 01:23:02,728
jest tylko mechanizm w

1419
01:23:02,728 --> 01:23:06,348
zrozumieniu, jak

1420
01:23:06,348 --> 01:23:08,728
dana cywilizacja może tak naprawdę

1421
01:23:10,968 --> 01:23:14,628
istnieć, przetrwać, żeby mogła

1422
01:23:15,168 --> 01:23:18,248
taki sygnał radiowy wysłać. A jeżeli
chodzi o

1423
01:23:19,628 --> 01:23:22,888
paradoks Fermiego „Dlaczego

1424
01:23:22,888 --> 01:23:24,068
niebiosa milczą?”

1425
01:23:27,018 --> 01:23:29,027
– trudno mi na ten temat się wypowiedzieć.

1426
01:23:29,028 --> 01:23:32,768
Bardzo

1427
01:23:32,768 --> 01:23:35,248
dużo czynników wpływa na to, że nie
słyszymy

1428
01:23:36,328 --> 01:23:39,848
żadnego sygnału. Samo wstrzelenie się

1429
01:23:39,848 --> 01:23:40,858
w odpowiedni

1430
01:23:40,858 --> 01:23:49,028
moment

1431
01:23:49,028 --> 01:23:53,048
czasu. Słuchamy zaledwie 50

1432
01:23:53,048 --> 01:23:56,448
lat tego kosmosu i tak

1433
01:23:56,448 --> 01:23:59,668
naprawdę ten czas może być za krótki,

1434
01:23:59,668 --> 01:24:01,808
żeby cokolwiek usłyszeć, mimo że tam

1435
01:24:01,808 --> 01:24:05,328
może być mnóstwo cywilizacji i jest

1436
01:24:05,328 --> 01:24:06,328
mnóstwo cywilizacji.

1437
01:24:08,808 --> 01:24:12,208
Sama kwestia tego krótkiego wycinka czasu,
w

1438
01:24:12,208 --> 01:24:15,708
którym my słuchamy i poznajemy kosmos,

1439
01:24:15,708 --> 01:24:19,248
jest wystarczającym argumentem za tym, że

1440
01:24:19,248 --> 01:24:22,628
nic nie słyszymy. Może być takim
argumentem.

1441
01:24:24,888 --> 01:24:25,968
Za mało

1442
01:24:25,968 --> 01:24:33,208
danych,

1443
01:24:33,208 --> 01:24:36,748
nawet tych danych nie ma tak naprawdę, po
prostu

1444
01:24:36,748 --> 01:24:40,348
za mały wycinek czasu jest użyty

1445
01:24:40,348 --> 01:24:43,648
do takich obserwacji, żeby

1446
01:24:43,648 --> 01:24:47,038
cokolwiek usłyszeć.To jest z

1447
01:24:49,828 --> 01:24:50,708
mojego punktu widzenia

1448
01:24:53,548 --> 01:24:56,828
podstawowa sprawa, dlaczego kosmos

1449
01:24:56,828 --> 01:24:59,168
milczy. Jak to obejść?

1450
01:25:04,348 --> 01:25:05,808
Być może trzeba

1451
01:25:07,668 --> 01:25:10,568
cały arsenał użyć do

1452
01:25:11,788 --> 01:25:12,308
szukania

1453
01:25:14,968 --> 01:25:18,507
takiego sygnału bądź jakichś

1454
01:25:18,508 --> 01:25:21,888
oznak nie tylko poprzez sygnał, ale w

1455
01:25:21,888 --> 01:25:23,428
innym

1456
01:25:25,648 --> 01:25:29,308
obszarze. Po prostu skoncentrować cały
arsenał nauki, jaki mamy,

1457
01:25:29,348 --> 01:25:29,408
na

1458
01:25:34,068 --> 01:25:36,808
znalezieniu takiego sygnału. Tego nie
robimy.

1459
01:25:38,188 --> 01:25:41,528
Tak jak kolega wspomniał o Wikingu na

1460
01:25:41,528 --> 01:25:44,868
Marsie, wydaje się logicznym, jeżeli

1461
01:25:44,868 --> 01:25:48,168
faktycznie jakiś test był

1462
01:25:48,168 --> 01:25:52,087
niejednoznaczny, to wydaje się to dosyć
logiczne,

1463
01:25:52,087 --> 01:25:52,788
że powinniśmy

1464
01:25:52,788 --> 01:25:56,928
cały

1465
01:25:56,928 --> 01:26:00,408
arsenał wykorzystać do zbadania tej

1466
01:26:01,488 --> 01:26:05,088
niejednoznaczności na Marsie. Ale tego nie
robimy,

1467
01:26:05,088 --> 01:26:08,108
bo nie

1468
01:26:08,108 --> 01:26:11,607
zawsze wszystkim naukowcom może zależeć na

1469
01:26:11,608 --> 01:26:14,928
tym samym. Dla

1470
01:26:14,928 --> 01:26:16,588
niektórych naukowców niekoniecznie

1471
01:26:16,588 --> 01:26:20,248
wartością

1472
01:26:20,248 --> 01:26:23,728
nadrzędną musi być odnalezienie obcej
cywilizacji.

1473
01:26:27,908 --> 01:26:28,608
I dlatego,

1474
01:26:31,828 --> 01:26:34,848
nie wykorzystując całego arsenału

1475
01:26:34,848 --> 01:26:37,728
technologii do nawiązania kontaktu,

1476
01:26:38,798 --> 01:26:42,168
technologii i wiedzy, być może właśnie
dlatego

1477
01:26:42,168 --> 01:26:45,248
ten kosmos dla nas milczy. Nie

1478
01:26:45,248 --> 01:26:48,708
potrafimy tego usłyszeć. Ale tak jak
mówię, podstawowa sprawa wydaje się

1479
01:26:48,708 --> 01:26:52,078
dla mnie taka, że po prostu za krótko
słuchamy.

1480
01:26:52,078 --> 01:26:59,508
Sama

1481
01:26:59,508 --> 01:27:01,598
koncepcja usłyszenia sygnału radiowego

1482
01:27:01,598 --> 01:27:05,748
wydaje się

1483
01:27:05,748 --> 01:27:09,328
dosyć wąska, bo

1484
01:27:09,328 --> 01:27:12,828
cywilizacje mogą się próbować z

1485
01:27:12,828 --> 01:27:15,908
nami skontaktować na całkiem innych

1486
01:27:15,908 --> 01:27:19,408
płaszczyznach, o których my zupełnie nie
mamy pojęcia. I tak

1487
01:27:19,408 --> 01:27:22,548
naprawdę ten kosmos może krzyczeć

1488
01:27:22,608 --> 01:27:25,728
na wszystkie strony, a my

1489
01:27:25,728 --> 01:27:28,408
jesteśmy za głupi,

1490
01:27:29,628 --> 01:27:33,008
żeby ten krzyk usłyszeć. Więc dlatego

1491
01:27:33,068 --> 01:27:36,888
mamy ciszę. Owszem,

1492
01:27:36,888 --> 01:27:40,308
istnieją próby intensyfikowania prac na
polu

1493
01:27:40,308 --> 01:27:43,628
SETI, między innymi w postaci

1494
01:27:43,628 --> 01:27:47,388
budowy nowych radioteleskopów. Mowa tu
między innymi o sieci

1495
01:27:47,388 --> 01:27:50,128
radioteleskopu Valena czy też

1496
01:27:50,128 --> 01:27:52,867
najnowszym chińskim radioteleskopie.

1497
01:27:55,488 --> 01:27:58,908
Rodzi się jednak pytanie, czy rzeczywiście
gdzieś tam w

1498
01:27:58,908 --> 01:28:02,427
kosmosie istnieje cywilizacja, która chce,

1499
01:28:02,428 --> 01:28:05,288
ma na tyle odpowiednie zasoby

1500
01:28:05,288 --> 01:28:08,768
energetyczne i tyle samozaparcia, że chce
wysyłać w

1501
01:28:08,768 --> 01:28:10,988
kosmos sygnały w poszukiwaniu obcej

1502
01:28:12,368 --> 01:28:15,647
dla siebie cywilizacji? Właśnie, to jest
takie założenie,

1503
01:28:15,648 --> 01:28:19,208
że oni mają taką potrzebę jak my.

1504
01:28:19,208 --> 01:28:21,608
Właśnie. Trzeba założyć z drugiej strony,

1505
01:28:22,728 --> 01:28:25,948
że tam musiała się rozwinąć cywilizacja,
która nie jest jeszcze

1506
01:28:25,948 --> 01:28:29,048
bardzo rozwinięta, ewentualnie jest dość
mocno

1507
01:28:29,048 --> 01:28:32,848
rozwinięta i czuje potrzebę jakiegoś
wyrażenia się, prawda?

1508
01:28:32,848 --> 01:28:36,208
Bo tak naprawdę nie można powiedzieć,
jakie mogłyby być wymierne

1509
01:28:36,208 --> 01:28:39,568
skutki SETI, oprócz tego, że są to

1510
01:28:40,768 --> 01:28:43,368
jakieś, próba

1511
01:28:44,848 --> 01:28:48,088
wykonania projektu naukowego. Ta

1512
01:28:48,088 --> 01:28:51,358
kwestia jest tak szeroka,

1513
01:28:51,358 --> 01:28:54,928
tak ma dużo- Mamy słuchacza na Antonie.
Prosimy

1514
01:28:54,928 --> 01:28:58,228
dać dokończyć wypowiedź panu Markowi i za

1515
01:28:58,228 --> 01:29:01,608
chwilę oddamy panu głos. Tak, czekam. Nie
ma sprawy. Ta kwestia

1516
01:29:01,608 --> 01:29:04,908
ma dużo czynników, jest bardzo złożona,

1517
01:29:06,068 --> 01:29:09,468
że tak naprawdę straciłem

1518
01:29:09,468 --> 01:29:12,768
wątek teraz przez to. Właśnie, trzeba by

1519
01:29:12,768 --> 01:29:16,048
założyć, że cywilizacja, która rozwijała
się

1520
01:29:16,048 --> 01:29:19,208
gdzieś w kosmosie, podążała bardzo

1521
01:29:19,208 --> 01:29:23,368
zbliżoną drogą do tego, jak rodziła się
nasza cywilizacja.

1522
01:29:23,368 --> 01:29:26,628
Czekam. Koncepcje są oczywiście różne i
zaraz będziemy o nich

1523
01:29:26,628 --> 01:29:29,848
mówić. Prosimy o wypowiedź

1524
01:29:29,848 --> 01:29:33,148
naszego słuchacza. Mamy kontakt. Halo,
prosimy o wypowiedź.

1525
01:29:33,148 --> 01:29:37,088
Jesteśmy na Antonie. Ja uważam, że SETI ma
bardzo małe szanse

1526
01:29:37,088 --> 01:29:40,548
usłyszenia sygnału, bo łączność radiowa

1527
01:29:40,548 --> 01:29:43,368
jest bardzo dobra na krótkie dystanse,
czyli na

1528
01:29:43,368 --> 01:29:46,888
planecie, orbita, planeta

1529
01:29:46,888 --> 01:29:50,228
macierzysta, na przykład księżyc, bo
sygnał radiowy

1530
01:29:50,228 --> 01:29:53,368
biegnie na przykład do Marsa prawie

1531
01:29:53,368 --> 01:29:57,248
30 minut. A mówimy o łączności dalekiego
zasięgu,

1532
01:29:57,248 --> 01:30:00,548
czyli między układami planetarnymi. Pewnie
przez

1533
01:30:00,548 --> 01:30:03,808
nasz układ planetarny biegnie mnóstwo
sygnałów, tylko

1534
01:30:03,808 --> 01:30:07,238
wiele szybszych niż prędkość światła,
czyli to się wiąże z łącznością poza

1535
01:30:07,238 --> 01:30:10,787
przestrzenne, jak w serialu „Star Trek”.

1536
01:30:10,788 --> 01:30:14,248
Przez nas sygnał przelatuje, tylko my nie
jesteśmy w stanie go

1537
01:30:14,248 --> 01:30:17,908
wykryć. To pierwsza rzecz, że SETI nie
może wykryć

1538
01:30:17,908 --> 01:30:20,648
sygnału, bo nie mamy odpowiednich
urządzeń, żeby namierzyć ten sygnał.

1539
01:30:23,168 --> 01:30:26,728
Dlatego my go nie słyszymy.

1540
01:30:26,728 --> 01:30:30,068
Indianie w dżungli amazońskiej nie wiedzą,
że są satelity

1541
01:30:30,068 --> 01:30:33,388
nadania. Może teraz, ale 10 lat temu
absolutnie nie wiedzieli o tym, że nadaje

1542
01:30:33,388 --> 01:30:36,318
telewizja telewizja i TVN. My może nawet

1543
01:30:38,348 --> 01:30:41,727
wyłapujemy te sygnały, tylko nie wiemy,
czym one są.

1544
01:30:41,728 --> 01:30:44,928
Tutaj się kłania zagadka tak zwanych
szybkich błysków radiowych, które są

1545
01:30:44,928 --> 01:30:48,948
wykrywane dopiero od kilku lat i które są
bardzo- Ale to jest

1546
01:30:48,948 --> 01:30:52,388
nadal prędkość światła, a my mówimy o
prędkości

1547
01:30:52,388 --> 01:30:55,616
nadświetlnejŁączności większej niż
prędkość

1548
01:30:55,616 --> 01:30:59,096
światła. To już jest fizyka z pogranicza.

1549
01:30:59,096 --> 01:31:02,296
Marku, co ty na to? Pod tym kątem, że

1550
01:31:02,296 --> 01:31:04,576
zaawansowana cywilizacja, która ma

1551
01:31:05,716 --> 01:31:09,195
między planetami w układzie naszej
galaktyki musi

1552
01:31:09,196 --> 01:31:12,656
mieć szybszą łączność niż prędkość
światła, bo to byłoby

1553
01:31:12,656 --> 01:31:15,856
bez sensu. Wysyłamy maila i

1554
01:31:15,856 --> 01:31:19,675
czekamy sto lat na odpowiedź. To jest bez
sensu.

1555
01:31:19,676 --> 01:31:21,716
A napęd warp

1556
01:31:23,316 --> 01:31:26,176
podali w jakichś wiadomościach, że

1557
01:31:26,176 --> 01:31:29,496
eksperymentalnie na poziomie
laboratoryjnym napęd

1558
01:31:29,496 --> 01:31:31,256
warp został udowodniony.

1559
01:31:31,256 --> 01:31:34,856
Dziękujemy.

1560
01:31:34,856 --> 01:31:38,416
Udany i jeszcze będą umieszczone teleskopy

1561
01:31:38,416 --> 01:31:41,596
na orbicie. Cały rząd teleskopów w ciągu
20 lat, który będzie

1562
01:31:41,596 --> 01:31:45,356
wyłącznie poszukiwania planet
pozaziemskich.

1563
01:31:45,356 --> 01:31:48,376
Trafiłem też na artykuł, że

1564
01:31:48,376 --> 01:31:51,836
astronomowie podejrzewają, że odkryli
strefę Dysona. Dwa

1565
01:31:51,836 --> 01:31:54,396
takie miejsca są podejrzane o strefę
Dysona.

1566
01:31:55,776 --> 01:31:59,095
O tych rzeczach chciałem powiedzieć.
Dziękujemy za telefon, zaraz się tym

1567
01:31:59,095 --> 01:32:02,656
zajmiemy. Do widzenia. Dobra, nas stopnia.

1568
01:32:02,656 --> 01:32:04,436
Będziemy na te pytania odpowiadać. Marku,
czy

1569
01:32:06,256 --> 01:32:09,816
koncepcja zakrzywienia czasoprzestrzeni do
komunikacji to jest

1570
01:32:09,816 --> 01:32:12,816
coś, co wchodzi w grę, jeżeli chodzi o
nasze możliwości

1571
01:32:13,976 --> 01:32:17,136
wykrycia takiego sygnału? Bo poruszamy się
tu po bardzo grząskim gruncie tak

1572
01:32:17,136 --> 01:32:18,716
naprawdę. Tak, to jest

1573
01:32:20,096 --> 01:32:23,716
pogranicze science fiction. Tak. A

1574
01:32:23,716 --> 01:32:25,196
druga sprawa, bo

1575
01:32:29,636 --> 01:32:32,456
tutaj padły takie słowa o

1576
01:32:32,456 --> 01:32:35,876
komunikatach, których możemy nie wykrywać.

1577
01:32:35,876 --> 01:32:38,956
Pojawiła się jakiś czas temu zagadka
szybkich błysków

1578
01:32:38,956 --> 01:32:42,176
radiowych. To były bardzo energetyczne
emisje.

1579
01:32:43,536 --> 01:32:46,636
Są bardzo różne koncepcje, które mówią, że
mogą one być

1580
01:32:46,636 --> 01:32:48,936
powodowane przez źródła naturalne.

1581
01:32:50,696 --> 01:32:53,916
Istnieje też koncepcja, że szybkie błyski
radiowe są po prostu błędem teleskopu,

1582
01:32:53,916 --> 01:32:57,276
który je wyłapuje. Ale

1583
01:32:57,276 --> 01:32:59,716
jeszcze jedna hipoteza mówi, że

1584
01:33:01,556 --> 01:33:04,576
ponieważ następują one z pewną
matematyczną

1585
01:33:06,356 --> 01:33:09,896
regularnością, odkryto w nich pewną
regularność, taką nie

1586
01:33:09,896 --> 01:33:12,996
do końca wykrywalną, że one mogą być
właśnie

1587
01:33:12,996 --> 01:33:14,016
formą

1588
01:33:14,016 --> 01:33:21,186
komunikacji

1589
01:33:21,186 --> 01:33:24,596
międzygwiezdnej. Bo tak naprawdę to, czego
szuka SETI, to

1590
01:33:24,596 --> 01:33:27,776
nie wiadomości, tylko manifestacje, bo

1591
01:33:27,776 --> 01:33:31,216
żadna cywilizacja pozaziemska szanująca
się, nie będzie

1592
01:33:31,216 --> 01:33:34,556
się kontaktować z drugą cywilizacją drogą
radiową, bo jak powiedział nasz słuchacz,

1593
01:33:35,916 --> 01:33:39,336
to tak, jak wysłanie maila i czekanie sto
lat na odpowiedź. Może

1594
01:33:39,336 --> 01:33:42,735
chodzi przede wszystkim o manifestację,
pokazanie

1595
01:33:42,736 --> 01:33:46,075
się: hej, jesteśmy. Może lepszą drogą jest

1596
01:33:46,076 --> 01:33:49,016
poszukiwanie sygnałów optycznych albo

1597
01:33:49,016 --> 01:33:50,396
megastruktur. Co ty na to?

1598
01:33:53,416 --> 01:33:56,235
Manifestacja .

1599
01:33:56,236 --> 01:33:58,016
Nie

1600
01:33:58,016 --> 01:34:00,716
widzę

1601
01:34:00,716 --> 01:34:03,596
w tym momencie

1602
01:34:03,596 --> 01:34:07,196
logicznego sensu manifestowania się, że
tam się

1603
01:34:07,196 --> 01:34:10,396
jest. Okej, my wysyłamy te sygnały

1604
01:34:12,196 --> 01:34:14,516
od lat. One dotarły do

1605
01:34:14,516 --> 01:34:16,576
jakiejś odległości i

1606
01:34:17,776 --> 01:34:21,256
zanikły. To taka była, powiedzmy,

1607
01:34:21,256 --> 01:34:25,396
nieświadoma manifestacja. Jeżeli chodzi o
te błyski, to

1608
01:34:25,396 --> 01:34:28,216
nie potrafię się wypowiedzieć, bo nie

1609
01:34:28,216 --> 01:34:31,496
czytałem o odkryciu

1610
01:34:31,496 --> 01:34:32,376
takich błysków.

1611
01:34:37,916 --> 01:34:39,596
Jeżeli chodzi o

1612
01:34:41,036 --> 01:34:44,556
taką komunikację, jak

1613
01:34:44,556 --> 01:34:45,656
słuchacz powiedział,

1614
01:34:47,376 --> 01:34:49,456
ponadświetlną,

1615
01:34:49,456 --> 01:34:52,756
też nie

1616
01:34:52,756 --> 01:34:56,036
wypowiem się na ten temat, bo to tak
naprawdę są

1617
01:34:56,036 --> 01:34:58,186
być może pomysły,

1618
01:34:58,186 --> 01:35:01,536
teorie. Tak

1619
01:35:01,536 --> 01:35:03,056
samo jak o podróży

1620
01:35:04,216 --> 01:35:07,856
międzygwiezdnej z użyciem

1621
01:35:07,856 --> 01:35:11,136
zakrzywienia czasoprzestrzennego. Pomysły
są, teorie

1622
01:35:11,136 --> 01:35:14,196
owszem, ale oczywiście jesteśmy

1623
01:35:14,196 --> 01:35:17,756
daleko w tyle, jeżeli chodzi o

1624
01:35:17,756 --> 01:35:19,436
technologiczne rozwiązania do

1625
01:35:19,436 --> 01:35:22,096
takich prób.

1626
01:35:25,436 --> 01:35:28,276
Pytałeś jeszcze o

1627
01:35:31,416 --> 01:35:35,356
optyczne SETI, tak?

1628
01:35:35,356 --> 01:35:38,676
Tak, między innymi o to, bo istnieje taka
koncepcja, która

1629
01:35:38,676 --> 01:35:42,536
mówi, że ma ono większy sens. Bo

1630
01:35:42,536 --> 01:35:45,876
tak jak powiedziałem przed chwilą,
komunikowanie się na

1631
01:35:45,876 --> 01:35:49,356
duże odległości nie ma sensu. Dlatego

1632
01:35:49,356 --> 01:35:52,776
jeżeli jest jakaś cywilizacja, która
chciałaby pokazać, że istnieje,

1633
01:35:52,776 --> 01:35:56,236
to jeżeli zgromadzi odpowiednio

1634
01:35:56,236 --> 01:35:59,736
silny nadajnik, jeżeli zgromadzi
odpowiednie

1635
01:35:59,736 --> 01:36:03,096
środki energetyczne, to może wysłać taką

1636
01:36:03,096 --> 01:36:06,935
wiadomość. Wiem, do czego dążysz. Okej,
rozumiem. Takim

1637
01:36:06,936 --> 01:36:11,096
sygnałem. Czy to nie jest lepsza metoda
poszukiwania?

1638
01:36:11,136 --> 01:36:14,696
Mamy kolejnego słuchacza na antenie.
Prosimy o wyłączenie

1639
01:36:14,696 --> 01:36:17,636
radia. Słuchajmy się przez chwilę tylko w
telefonie. Tak?

1640
01:36:18,976 --> 01:36:22,456
Prosimy o wypowiedź. Tak, jesteśmy już na
antenie. Dobry

1641
01:36:22,456 --> 01:36:26,016
wieczór panowie. Seth Shostak

1642
01:36:26,016 --> 01:36:29,716
to człowiek, o którym można wiele
powiedzieć, natomiast nie sądzę,

1643
01:36:29,716 --> 01:36:33,276
żeby można było o nim powiedzieć, że jest
niemądry.

1644
01:36:33,276 --> 01:36:36,236
Dlatego uważam, iż pan ten

1645
01:36:36,236 --> 01:36:39,396
wszem i wobec ogłasza, że szuka kieszeni,

1646
01:36:39,396 --> 01:36:42,536
jednocześnie trzyma rękę w tej kieszeni.
Takie jest moje

1647
01:36:42,536 --> 01:36:46,136
stanowisko w kwestii pana Shostaka

1648
01:36:46,136 --> 01:36:49,696
i SETI. Dokładniej

1649
01:36:49,696 --> 01:36:52,516
mówiąc, to co pan ma na myśli?

1650
01:36:53,776 --> 01:36:57,016
Że kierując się logiką dedukcyjną i w
oparciu

1651
01:36:57,016 --> 01:37:00,248
o wiedzę, która jest dość powszechnaMożna

1652
01:37:00,248 --> 01:37:03,688
dojść do bardzo jasnych wniosków. Problem
polega na tym, że

1653
01:37:04,768 --> 01:37:08,008
większość ludzi, jeśli jest w muzeum, stoi
metr od

1654
01:37:08,008 --> 01:37:11,547
obrazu i widzi tylko fragment tego obrazu.
Wystarczy przesunąć się kilka

1655
01:37:11,548 --> 01:37:14,908
kroków i już widać, że jest to dzieło
Matejki.

1656
01:37:14,908 --> 01:37:18,288
Tyle. Logika dedukcyjna. Na podstawie
wiedzy,

1657
01:37:18,288 --> 01:37:21,748
informacji. Trzeba przez parę lat zbierać
tą wiedzę, interesować

1658
01:37:21,748 --> 01:37:24,808
się tym i wtedy nie ma żadnych

1659
01:37:24,808 --> 01:37:28,528
wątpliwości. Jednym słowem, mogę tak
powiedzieć, jestem

1660
01:37:28,528 --> 01:37:31,967
nikinistą. Przy okazji ukłony dla pana
Krisa Nikiny, dla panów

1661
01:37:31,968 --> 01:37:34,788
pozostałych również. To tyle co chciałem
powiedzieć w kwestii.

1662
01:37:36,428 --> 01:37:39,268
Pozdrawiam. Do usłyszenia następnym razem.
Kłaniam się.

1663
01:37:41,348 --> 01:37:44,648
Dziękujemy. Marku, dokończ jeszcze tą

1664
01:37:44,648 --> 01:37:47,168
myśl i oddamy głos Arkowi Paterkowi.

1665
01:37:48,268 --> 01:37:50,008
Jeżeli chodzi o SETI optyczne,

1666
01:37:51,388 --> 01:37:54,428
żeby coś takiego

1667
01:37:54,428 --> 01:37:58,008
realizować, to faktycznie

1668
01:37:58,008 --> 01:38:01,508
cywilizacja musiałaby skoncentrować

1669
01:38:01,508 --> 01:38:04,888
bardzo dużo środków na taką

1670
01:38:04,888 --> 01:38:08,188
manifestację. Można tak to chyba

1671
01:38:08,188 --> 01:38:11,448
powiedzieć. Musimy

1672
01:38:11,448 --> 01:38:14,728
sobie uświadomić to, że taki

1673
01:38:14,728 --> 01:38:17,828
rodzaj komunikacji, czyli wysyłanie
impulsu

1674
01:38:19,908 --> 01:38:21,508
optycznego,

1675
01:38:22,988 --> 01:38:26,208
musi być realizowany w ten

1676
01:38:26,208 --> 01:38:28,028
sposób, że wiązka

1677
01:38:29,688 --> 01:38:32,968
jest w

1678
01:38:32,968 --> 01:38:35,868
bardzo wąskim spektrum

1679
01:38:37,728 --> 01:38:41,468
i jest wysyłana tak naprawdę tylko w
jednym

1680
01:38:41,468 --> 01:38:44,528
kierunku. Żeby

1681
01:38:44,528 --> 01:38:49,728
mieć

1682
01:38:49,728 --> 01:38:52,868
większy zasięg takiej manifestacji,
szukania kontaktu w ten

1683
01:38:52,868 --> 01:38:56,268
sposób, te wiązki musiałyby być

1684
01:38:56,268 --> 01:38:59,348
puszczane w bardzo wielu kierunkach

1685
01:38:59,348 --> 01:39:03,048
i trafienie w ziemię taką

1686
01:39:03,048 --> 01:39:06,728
wąską wiązką, takim

1687
01:39:06,728 --> 01:39:08,168
optycznym sygnałem,

1688
01:39:10,247 --> 01:39:13,588
czy to będzie w postaci impulsów

1689
01:39:13,588 --> 01:39:17,328
jakiegoś gigantycznego, supermocnego

1690
01:39:17,328 --> 01:39:20,728
lasera na przykład, to jest wydaje mi się

1691
01:39:20,728 --> 01:39:23,988
jeszcze mniejsza

1692
01:39:23,988 --> 01:39:27,188
szansa odkrycia czegoś takiego

1693
01:39:27,188 --> 01:39:29,948
niż sygnału radiowego. To jest

1694
01:39:31,628 --> 01:39:35,068
trudna sprawa. Chyba akurat aż takiej

1695
01:39:35,068 --> 01:39:38,768
wiedzy na ten temat nie mam, żeby wnikać

1696
01:39:38,768 --> 01:39:41,128
w to, ale wydaje mi się, że to jest

1697
01:39:41,168 --> 01:39:44,768
jeszcze mniejsza szansa,

1698
01:39:44,768 --> 01:39:44,958
żeby

1699
01:39:44,958 --> 01:39:48,848
ta

1700
01:39:48,848 --> 01:39:51,648
gałąź SETI optycznego w ten sposób

1701
01:39:51,648 --> 01:39:53,368
odkryła sygnał.

1702
01:39:53,368 --> 01:39:56,908
Dla mnie wydaje się to

1703
01:39:56,908 --> 01:40:00,448
jeszcze mniej prawdopodobne, ale być może
po prostu za

1704
01:40:00,448 --> 01:40:01,828
małą mam wiedzę na ten temat.

1705
01:40:03,528 --> 01:40:07,088
Może ktoś się wypowie szerzej na ten

1706
01:40:07,088 --> 01:40:10,328
temat. O tych sygnałach

1707
01:40:10,328 --> 01:40:13,648
optycznych będziemy jeszcze mówić za
tydzień, bo parę

1708
01:40:13,648 --> 01:40:16,868
takich znaleziono. Co ciekawe, też w
sferze ufologicznej

1709
01:40:16,868 --> 01:40:20,168
krążą takie hipotezy, że niektóre z
manifestacji mogły

1710
01:40:20,168 --> 01:40:23,428
być czymś podobnym, ale

1711
01:40:23,428 --> 01:40:26,688
przełóżmy to na następny

1712
01:40:26,688 --> 01:40:30,208
tydzień. Arku, padło tutaj bardzo

1713
01:40:30,208 --> 01:40:33,667
dużo hipotez, bardzo dużo zostało
powiedziane o

1714
01:40:33,668 --> 01:40:36,808
paradoksie Fermiego i o Franku Drake'u.

1715
01:40:36,808 --> 01:40:38,828
Ja już się zgubiłem,

1716
01:40:40,148 --> 01:40:43,348
szczerze mówiąc. Właśnie, wszyscy się
chyba pogubili. Czy twoim zdaniem

1717
01:40:44,528 --> 01:40:48,188
jest jakaś odpowiedź

1718
01:40:48,188 --> 01:40:50,708
na to, dlaczego kosmos milczy?

1719
01:40:50,708 --> 01:40:53,608
Dla

1720
01:40:55,088 --> 01:40:58,588
powrotu na tory naszego pytania, bo

1721
01:40:58,588 --> 01:41:01,868
drodzy państwo, wy tego pewnie nie wiecie,
ale na naszej

1722
01:41:01,868 --> 01:41:05,428
ściśle tajnej liście pytań to jest dopiero
pytanie drugie, a jesteśmy na antenie

1723
01:41:05,428 --> 01:41:08,728
niemal dwie godziny. Ja chciałem się

1724
01:41:08,728 --> 01:41:12,508
odnieść bezpośrednio do pytania drugiego i
tego, jak później zaczęliśmy

1725
01:41:12,508 --> 01:41:15,468
o Fermim rozmawiać. Bo pierwsze pytanie

1726
01:41:16,608 --> 01:41:17,647
brzmiało: czy

1727
01:41:21,628 --> 01:41:25,088
mogłoby dojść do kontaktu? Jaka jest
szansa? Pamiętam, że Kris powiedział, że

1728
01:41:25,088 --> 01:41:28,628
ta szansa jest duża. Ja tu się z Krisem

1729
01:41:28,628 --> 01:41:31,948
co prawda nie zgodzę, bo równanie Drake'a,

1730
01:41:31,948 --> 01:41:35,428
oczywiście matematyka królową nauk,

1731
01:41:35,428 --> 01:41:38,968
ale matematyka matematyką, a życie życiem.
Ja jestem zatwardziałym

1732
01:41:38,968 --> 01:41:42,368
humanistą i teraz mogę powiedzieć tylko

1733
01:41:42,368 --> 01:41:45,768
tak, że jeżeli chodzi o równanie Drake'a,
to tam właśnie były takie ruchome

1734
01:41:47,928 --> 01:41:51,568
niektóre z tych elementów. Były bardzo
ruchome i właściwie

1735
01:41:51,568 --> 01:41:55,027
niemożliwe do zbadania, czy rzeczywiście
jakąś

1736
01:41:55,028 --> 01:41:57,488
wartość ma taki element dany.

1737
01:41:59,668 --> 01:42:03,168
Patrząc na równanie Drake'a, to się

1738
01:42:03,168 --> 01:42:05,868
zastanawiam, ile to

1739
01:42:07,288 --> 01:42:10,688
właściwie może mieć na rzeczy

1740
01:42:10,688 --> 01:42:13,147
i do powiedzenia, jeżeli chodzi o

1741
01:42:16,208 --> 01:42:19,428
możliwości całego programu SETI. Ja

1742
01:42:19,428 --> 01:42:22,948
osobiście uważam, że nie do końca to
będzie

1743
01:42:22,948 --> 01:42:24,668
działało. Też dlatego, że

1744
01:42:24,668 --> 01:42:28,268
dane, które Drake badał,

1745
01:42:28,268 --> 01:42:31,568
są niebadalne. Umówmy się, że są

1746
01:42:31,568 --> 01:42:34,968
niebadalne. A co dalej? A co dalej,

1747
01:42:34,968 --> 01:42:38,668
jeżeli chodzi o Fermiego? Dlaczego te
niebiosa milczą?

1748
01:42:38,668 --> 01:42:41,768
Ja tak kłopotologicznie spróbuję to
przedstawić. Jeżeli

1749
01:42:43,088 --> 01:42:46,428
Drake wziął pod uwagę, że tych
potencjalnych

1750
01:42:46,428 --> 01:42:50,108
cywilizacji, które mogą się z nami
skontaktować, jest tyle a tyle,

1751
01:42:50,108 --> 01:42:53,388
to zadajmy sobie pytanie i wyjdźmy

1752
01:42:53,388 --> 01:42:56,828
poza element

1753
01:42:56,828 --> 01:43:00,008
szukania ludzkich elementów w obcych
cywilizacjach. Już

1754
01:43:00,008 --> 01:43:02,728
załóżmy, że one tam rzeczywiście istnieją,

1755
01:43:04,248 --> 01:43:06,568
ale odejmijmy im trochę

1756
01:43:07,708 --> 01:43:11,180
tego ludzkiego wymiaru.Co mam na myśli?
Mam

1757
01:43:11,180 --> 01:43:14,740
na myśli to, że po pierwsze właśnie to, co
powtarzacie ty

1758
01:43:14,740 --> 01:43:18,640
i koledzy przez całą naszą debatę do tej
pory.

1759
01:43:18,640 --> 01:43:21,959
Oni niekoniecznie muszą chcieć się z nami
skontaktować, nawet jeżeli tam są.

1760
01:43:23,020 --> 01:43:26,560
I głównie o to chodzi, że może

1761
01:43:26,560 --> 01:43:30,360
nawet nie chcą. Dalej kwestia technologii.

1762
01:43:30,360 --> 01:43:33,200
Też o tym mówimy, że ta nasza technologia
jest relatywnie młoda,

1763
01:43:34,920 --> 01:43:38,120
a jeżeli taka cywilizacja istnieje nie

1764
01:43:38,120 --> 01:43:41,520
wiadomo ile lat, to być może taką
technologię miało albo w

1765
01:43:41,520 --> 01:43:44,960
ogóle obeszli ten rodzaj technologii.

1766
01:43:44,960 --> 01:43:47,860
Może to jest zupełnie inny wymiar. Ja już
teraz

1767
01:43:47,860 --> 01:43:50,120
kompletnie idę w takie

1768
01:43:52,440 --> 01:43:55,640
elementy, które powinniśmy brać pod uwagę,
a

1769
01:43:55,640 --> 01:43:59,860
czasami nie są pod uwagę brane.

1770
01:43:59,860 --> 01:44:03,260
Jeżeli chodzi tutaj o pana Thermiego,

1771
01:44:03,260 --> 01:44:06,700
że niebiosa milczą. Może właśnie dlatego
milczą. Może dlatego milczą,

1772
01:44:06,700 --> 01:44:10,040
że my nie mamy wspólnego mianownika. Może
chodzi o to.

1773
01:44:11,960 --> 01:44:14,660
Nie pokuszę się, żeby powiedzieć, że
niczego tam nie ma,

1774
01:44:16,200 --> 01:44:19,640
ale te sygnały radiowe, czy jak tutaj
zaczęliście już mówić o takich

1775
01:44:19,640 --> 01:44:21,600
wizualnych, czy innych.

1776
01:44:23,320 --> 01:44:26,920
Nie wiem, czy po prostu nadajemy na tych
samych falach.

1777
01:44:26,920 --> 01:44:30,140
Nomen omen falach, niekoniecznie
radiowych.

1778
01:44:30,140 --> 01:44:32,520
Wspomniani przeze mnie na początku

1779
01:44:32,520 --> 01:44:35,780
prekursorzy projektu SETI sugerowali, że

1780
01:44:35,780 --> 01:44:38,960
istnieje pewna linia emisyjna tych

1781
01:44:38,960 --> 01:44:41,160
sygnałów, zwana linia wodoru.

1782
01:44:42,520 --> 01:44:46,060
A obce istoty znając budowę kosmosu i
wiedząc,

1783
01:44:46,060 --> 01:44:49,540
że inne inteligentne istoty też mogą dojść
do

1784
01:44:49,540 --> 01:44:52,900
podobnego wniosku w ramach tej linii

1785
01:44:52,900 --> 01:44:56,380
wodoru, poszukiwali bardzo określonych

1786
01:44:56,380 --> 01:44:57,620
sygnałów. I to

1787
01:44:59,140 --> 01:45:02,640
ma być oficjalnie

1788
01:45:02,640 --> 01:45:05,882
ten wspólny mianownik. Ale panowie,
jeszcze zastanówmy się nad jedną rzeczą,
która

1789
01:45:05,882 --> 01:45:06,040
jest

1790
01:45:06,040 --> 01:45:09,660
ważna przy SETI, bo cały czas tutaj mówimy

1791
01:45:09,660 --> 01:45:13,140
o tym, czy w ogóle

1792
01:45:13,140 --> 01:45:16,000
poszukiwanie sygnałów od obcych ma sens,

1793
01:45:17,620 --> 01:45:20,200
bo komunikacja radiowa w kosmosie

1794
01:45:20,200 --> 01:45:23,720
na odległości międzygwiezdne jest,

1795
01:45:23,720 --> 01:45:25,899
nie oszukujmy się, mało praktyczna.

1796
01:45:27,960 --> 01:45:29,520
Jakie są plusy i minusy

1797
01:45:31,000 --> 01:45:34,160
takiej formy kontaktu? Czy w ogóle jakieś
plusy

1798
01:45:34,160 --> 01:45:36,280
są? Chris, jakie jest twoje zdanie?

1799
01:45:37,860 --> 01:45:41,860
To zależy, z której strony na to wszystko
popatrzymy. Bo jeżeli

1800
01:45:41,860 --> 01:45:45,320
chcielibyśmy na przykład SETI uważa, że

1801
01:45:45,320 --> 01:45:48,660
jest w stanie odebrać sygnał z planety na
końcu

1802
01:45:48,660 --> 01:45:52,180
galaktyki, że istnieje jakieś życie.
Załóżmy, że jest

1803
01:45:52,180 --> 01:45:55,660
niesamowicie wyrafinowana cywilizacja i ta
cywilizacja,

1804
01:45:55,660 --> 01:45:59,040
żeby wysłać do nas sygnał, musi

1805
01:45:59,040 --> 01:46:02,180
dokonać niesamowitego zużycia energii,
wręcz

1806
01:46:02,180 --> 01:46:05,720
niemalże eksplodować jakąś gwiazdę. I ten
sygnał wysłany

1807
01:46:05,720 --> 01:46:09,100
do nas z czasem będzie coraz słabszy,
będzie

1808
01:46:09,100 --> 01:46:12,220
zanikał, aż wreszcie dotrze do nas w
formie

1809
01:46:12,220 --> 01:46:15,480
niemalże jak bzyknięcie komara. Będzie
ledwo wyczuwalny.

1810
01:46:15,480 --> 01:46:18,740
Czyli tu widzimy, jak wiele energii
potrzebne

1811
01:46:18,740 --> 01:46:21,840
jest do tego, aby wysłać taki sygnał,
który byłby

1812
01:46:21,840 --> 01:46:25,360
rozpoznawalny przez SETI, co pokazuje, że
nie tylko

1813
01:46:25,360 --> 01:46:28,679
jest to niepraktyczne, ale też chyba za
bardzo nielogiczne. Gdzieś tutaj

1814
01:46:28,680 --> 01:46:31,680
SETI się pogubiło w tych swoich celach i
założeniach,

1815
01:46:31,680 --> 01:46:35,560
bo to, co poszukuje tak naprawdę SETI, to
czego

1816
01:46:35,560 --> 01:46:39,160
chce znaleźć, to są określone sygnały,

1817
01:46:39,160 --> 01:46:42,440
które mają co najmniej szerokość jednego
herca, które

1818
01:46:42,440 --> 01:46:43,520
wskazują

1819
01:46:43,520 --> 01:46:47,220
na swoje

1820
01:46:47,220 --> 01:46:50,349
sztuczne pochodzenie. To znaczy, że nie
powstały naturalnie, to znaczy, że zostały

1821
01:46:50,349 --> 01:46:50,540
przez

1822
01:46:50,540 --> 01:46:54,060
kogoś wysłane. I teraz myślę, że cała ta

1823
01:46:54,060 --> 01:46:57,540
pułapka związana z SETI, bo ja uważam, że
SETI to jest pułapka i

1824
01:46:57,540 --> 01:47:00,679
myślenie o SETI jako szukanie innej
cywilizacji jest pewną swego rodzaju

1825
01:47:00,680 --> 01:47:03,640
pułapką. Cała ta pułapka została
zostawiona na nas

1826
01:47:03,640 --> 01:47:07,080
w ten sposób, że szukamy i czekamy na
sygnał

1827
01:47:07,080 --> 01:47:10,740
od innej cywilizacji, gdy tymczasem SETI
szuka

1828
01:47:10,740 --> 01:47:14,280
sygnałów od cywilizacji jak najzupełniej
naszej. I

1829
01:47:14,280 --> 01:47:17,660
teraz, kiedy popatrzymy, zaraz to
uzasadnię.

1830
01:47:17,660 --> 01:47:21,120
Kiedy popatrzymy na to, co się wydarzyło

1831
01:47:21,160 --> 01:47:25,040
od czasu założenia SETI, czyli od roku

1832
01:47:25,040 --> 01:47:28,640
1958. Coś takiego.

1833
01:47:28,640 --> 01:47:32,010
SETI powstało w którym roku? W 1959

1834
01:47:32,010 --> 01:47:34,200
roku, gdzieś około między 1959 a

1835
01:47:34,200 --> 01:47:38,460
1960 rokiem. Czyli mamy już sporo

1836
01:47:38,460 --> 01:47:41,840
lat tego działania, tej organizacji, tej
instytucji i

1837
01:47:41,840 --> 01:47:44,300
tej placówki naukowej.

1838
01:47:45,360 --> 01:47:48,620
Czyli w ciągu tylu lat możemy w zasadzie
pokusić się o jakieś

1839
01:47:48,620 --> 01:47:52,060
podsumowanie. I podsumowanie jest takie,
że SETI nie

1840
01:47:52,060 --> 01:47:55,500
znalazło żadnego obcego sygnału, nie

1841
01:47:55,500 --> 01:47:58,420
zidentyfikowało żadnego obcego sygnału w
100%.

1842
01:47:58,420 --> 01:48:01,880
Oczywiście w przyszłym tygodniu będziemy o
tym mówić, że dostali

1843
01:48:01,920 --> 01:48:05,420
to czy tamto, że coś wskazuje, że

1844
01:48:05,420 --> 01:48:08,860
być może taki sygnał rzeczywiście został
odebrany, ale oficjalnie ciągle

1845
01:48:08,860 --> 01:48:11,980
tego sygnału nie mamy, więc nie mamy
takiego potwierdzenia. Więc po tylu latach

1846
01:48:13,960 --> 01:48:17,440
w zasadzie należałoby dojść do wniosku, że
chyba

1847
01:48:17,440 --> 01:48:20,660
to doświadczenie się nie udało, bo przez
tyle lat co

1848
01:48:20,660 --> 01:48:23,780
najmniej raz byśmy coś odebrali albo
przynajmniej

1849
01:48:23,780 --> 01:48:27,260
pokazali, że istnieją jakieś szanse na
odebranie takiego sygnału.

1850
01:48:27,260 --> 01:48:30,440
Tymczasem nic się nie dzieje, anteny
działają, jest wokół nich dużo

1851
01:48:30,440 --> 01:48:33,700
szumu. Reprezentują one właśnie

1852
01:48:33,700 --> 01:48:36,700
całą masę tej ludzkości, która patrzy z
utęsknieniem,

1853
01:48:36,700 --> 01:48:40,140
wyczekuje na potwierdzenie istnienia życia
w przestrzeni

1854
01:48:42,800 --> 01:48:46,299
kosmicznej. Tymczasem właśnie nic z tego
nie ma, a

1855
01:48:46,300 --> 01:48:48,940
organizacja nadal działa. Teraz słyszymy,
że ona ma kłopoty

1856
01:48:48,940 --> 01:48:52,120
finansowe, że co jakiś czas ktoś ratuje ją
z tych

1857
01:48:52,120 --> 01:48:55,580
kłopotów i zaskakujące jest to, że

1858
01:48:55,580 --> 01:48:58,919
najbardziej zainteresowane ratowaniem SETI
jest właśnie

1859
01:48:58,920 --> 01:49:02,940
wojsko i to właśnie naprowadza na ślad, po
co to wszystko jest.

1860
01:49:02,940 --> 01:49:06,419
I zaraz też do tego dojdę. To jest
następny wątek. Na razie dwa

1861
01:49:06,420 --> 01:49:09,500
wątki zostawiam. Przechodzę do trzeciego
wątku. Trzeci wątek jest taki,

1862
01:49:09,500 --> 01:49:12,832
żeKontynuując moją myśl, że skoro przez
tyle

1863
01:49:12,832 --> 01:49:16,252
dziesiąt lat tego typu urządzenie nie dało
żadnego

1864
01:49:16,252 --> 01:49:19,592
efektu, w związku z czym chyba nie ma
sensu budować urządzeń

1865
01:49:19,592 --> 01:49:23,352
podobnych, gdy tymczasem takie podobne
powstają.

1866
01:49:23,352 --> 01:49:27,411
Chińczycy właśnie zbudowali FAST,
największy

1867
01:49:27,412 --> 01:49:30,732
teleskop radiowy na świecie, pół kilometra

1868
01:49:30,732 --> 01:49:34,252
średnicy. Coś niesamowitego. Budują
następny o

1869
01:49:34,252 --> 01:49:37,312
powierzchni kilometra kwadratowego. Z
kolei w

1870
01:49:37,312 --> 01:49:40,852
Europie budowana jest taka struktura,

1871
01:49:40,852 --> 01:49:44,472
która się nazywa LOFAR, Low Frequency
Antenna Array,

1872
01:49:44,472 --> 01:49:47,772
i ona jest budowana w kilku krajach naraz,
między innymi głównie w Niemczech i

1873
01:49:47,772 --> 01:49:51,192
Holandii, która ma podobny sposób
działania

1874
01:49:51,192 --> 01:49:54,192
jak SETI. Zastanawiające jest to,

1875
01:49:54,192 --> 01:49:57,512
dlaczego tego typu urządzenia są

1876
01:49:57,512 --> 01:50:00,892
budowane, skoro ewentualny ich efekt
działania będzie

1877
01:50:00,892 --> 01:50:04,292
być może taki sam jak SETI, więc są to
wyrzucone pieniądze w błoto.

1878
01:50:04,292 --> 01:50:07,732
A jak wiemy, w naszych ziemskich sprawach,
zupełnie

1879
01:50:07,732 --> 01:50:11,212
ziemskich i zupełnie przyziemnych, że jak
nie wiadomo o co chodzi, to zawsze chodzi

1880
01:50:11,212 --> 01:50:14,572
o pieniądze i nikt by sobie tak tych
pieniędzy nie wyrzucał,

1881
01:50:14,572 --> 01:50:18,012
gdyby nie widział z tego jakiegoś efektu.
I tutaj powracam do tych

1882
01:50:18,012 --> 01:50:21,652
dwóch moich wątków, które zostawiłem na
chwilę na boku.

1883
01:50:21,652 --> 01:50:25,372
Co się za tym kryje? Według mnie to, co
się za tym kryje, to

1884
01:50:25,372 --> 01:50:28,892
wszystkie tego typu urządzenia są
stworzone rzeczywiście

1885
01:50:28,892 --> 01:50:32,372
do wyłapywania sztucznych sygnałów, ale są
to sygnały pochodzące od

1886
01:50:32,372 --> 01:50:35,412
naszych własnych pojazdów, których coraz
więcej jest w przestrzeni kosmicznej

1887
01:50:36,632 --> 01:50:39,012
i coraz więcej z nich są to pojazdy

1888
01:50:39,012 --> 01:50:42,692
tajne. Są to pojazdy nie tylko

1889
01:50:42,692 --> 01:50:46,052
tajnych projektów wojskowych, ale i
czarnych projektów, o których w

1890
01:50:46,052 --> 01:50:48,812
ogóle się nie pisze i w ogóle się nie
mówi. Jednakowoż takowe

1891
01:50:48,812 --> 01:50:51,832
istnieją. Taki przedsmak tego typu
projektu mamy w

1892
01:50:51,832 --> 01:50:55,412
przypadku amerykańskiego samolotu
kosmicznego

1893
01:50:55,412 --> 01:50:58,552
X-37B, który lata sobie po

1894
01:50:58,552 --> 01:51:01,922
przestrzeni kosmicznej, spędza w takiej
przestrzeni ponad rok, ląduje

1895
01:51:01,922 --> 01:51:04,932
jak gdyby nigdy nic i oficjalnie nie

1896
01:51:04,932 --> 01:51:07,702
komunikuje się z Ziemią.

1897
01:51:07,702 --> 01:51:11,052
Ma zaprogramowany lot,

1898
01:51:11,052 --> 01:51:13,912
robi jakieś tajemnicze doświadczenia i
wraca z powrotem. O

1899
01:51:13,912 --> 01:51:17,432
tym samolocie wiemy, widzieliśmy

1900
01:51:17,432 --> 01:51:21,092
jego zdjęcia, natomiast możemy założyć, że
czegoś jeszcze nie widzieliśmy.

1901
01:51:21,092 --> 01:51:24,372
Możemy również założyć, że ten samolot
kosmiczny

1902
01:51:24,372 --> 01:51:27,791
posiada komunikację, która

1903
01:51:27,792 --> 01:51:31,232
działa poza sferą nadajników i
odbiorników,

1904
01:51:31,232 --> 01:51:34,732
które są najczęściej i najpowszechniej
używane w przypadku na przykład

1905
01:51:34,732 --> 01:51:38,132
sterowania projektami najrozmaitszymi
kosmicznymi. Ma to

1906
01:51:38,132 --> 01:51:41,392
olbrzymie i zasadnicze znaczenie, dlatego
że

1907
01:51:41,392 --> 01:51:44,812
umożliwia, a ponieważ mamy wielki wyścig w
kosmosie, umożliwia

1908
01:51:44,812 --> 01:51:48,182
konkurentom bądź uniemożliwia śledzenie
takiego

1909
01:51:48,182 --> 01:51:51,291
obiektu i sprawdzanie, co on tak naprawdę
na tej orbicie

1910
01:51:51,292 --> 01:51:54,852
okołoziemskiej robi, czy gdzieś może
wylatuje dalej. Także myślę,

1911
01:51:54,852 --> 01:51:58,152
że to dotyczy właśnie tego. Zwłaszcza że
Chińczycy mają olbrzymie

1912
01:51:58,152 --> 01:52:01,512
ambicje kosmiczne. Wysłali właśnie drugą
swoją

1913
01:52:01,512 --> 01:52:05,652
stację kosmiczną w przestrzeń
okołoziemską.

1914
01:52:05,652 --> 01:52:08,912
Jedna co prawda w przyszłym roku spadnie
na Ziemię, ale wymienili ją na

1915
01:52:08,912 --> 01:52:12,112
nową. Chcą wylądować na Księżycu, także
mają ambicje, chcą wylądować na

1916
01:52:12,112 --> 01:52:15,612
Marsie. Rosjanie też się odgrażają. Także
każdy szuka

1917
01:52:15,612 --> 01:52:18,732
możliwości, ażeby móc w jakiś sposób

1918
01:52:18,732 --> 01:52:22,032
utajnić swój program kosmiczny, utajnić go
do tego stopnia, żeby

1919
01:52:22,032 --> 01:52:25,732
konkurencja nie była w stanie nie tylko

1920
01:52:25,732 --> 01:52:29,152
dowiedzieć się, co jest grane, co jest

1921
01:52:29,152 --> 01:52:32,392
robione, jakie doświadczenia czy jakie
działania są prowadzone w

1922
01:52:32,392 --> 01:52:35,872
kosmosie, ale także przede wszystkim w
przypadku jakiegoś konfliktu. A

1923
01:52:35,872 --> 01:52:39,202
widzimy, kiedy popatrzymy wiadomości
telewizyjne, że taki

1924
01:52:39,202 --> 01:52:42,672
konflikt niemalże wisi na włosku, aż
strach oglądać wiadomości w

1925
01:52:42,672 --> 01:52:46,252
dzisiejszych czasach. Ta wojna przeniesie
się,

1926
01:52:46,252 --> 01:52:49,372
będzie nie tylko na Ziemi, ale przeniesie
się także w przestrzeń kosmiczną, gdzie

1927
01:52:49,372 --> 01:52:52,332
potrzebna jest możliwość przesyłania

1928
01:52:52,332 --> 01:52:55,652
informacji i sygnałów, które będą
bezpieczne przed

1929
01:52:56,812 --> 01:53:00,332
systemami przeciwnika. Znaczy, że ktoś ich
nie odczyta. Będą miały na

1930
01:53:00,332 --> 01:53:03,592
tyle skomplikowany sposób ich nadawania i

1931
01:53:03,592 --> 01:53:07,092
odbioru, ażeby uniknąć takiego wykrycia, a
jednocześnie

1932
01:53:07,092 --> 01:53:10,312
móc ukryć swoje instalacje i swoje
urządzenia w

1933
01:53:10,312 --> 01:53:13,152
przestrzeni kosmicznej do najrozmaitszych

1934
01:53:13,152 --> 01:53:16,012
działań, począwszy, tak jak powiedziałem,
od eksperymentów,

1935
01:53:17,052 --> 01:53:20,452
skończywszy na atakowaniu innych satelit,
co

1936
01:53:20,452 --> 01:53:22,682
jest również możliwe. W tej chwili w

1937
01:53:25,272 --> 01:53:27,451
rozwoju technologii kosmicznej mamy także

1938
01:53:28,532 --> 01:53:31,992
nową nie tyle modę, co pewien

1939
01:53:34,312 --> 01:53:37,711
rodzaj trendu, gdzie w

1940
01:53:37,712 --> 01:53:40,942
przestrzeń kosmiczną wstawia się
mikrosatelity.

1941
01:53:40,942 --> 01:53:42,812
Minimalne urządzenia, które

1942
01:53:42,812 --> 01:53:46,012
robią absolutnie jedną i

1943
01:53:46,012 --> 01:53:49,112
wyłącznie jedną rzecz, natomiast jest ich
wiele i połączone są ze

1944
01:53:49,112 --> 01:53:52,032
sobą i wszystko to razem daje ten pewien

1945
01:53:52,032 --> 01:53:55,452
określony efekt, który jest oczekiwany
przez

1946
01:53:55,452 --> 01:53:58,912
tych, którzy wysłali taką satelitę w
kosmos czy taką serię

1947
01:53:58,912 --> 01:54:01,971
satelit w kosmos. Teraz również te
mikrosatelity trzeba jakoś

1948
01:54:01,972 --> 01:54:05,152
kontrolować. I tego typu urządzenia,
właśnie

1949
01:54:05,152 --> 01:54:08,332
jak anteny SETI

1950
01:54:08,332 --> 01:54:11,802
czy te wszystkie inne zbudowane
prawdopodobnie według

1951
01:54:11,802 --> 01:54:14,852
mnie mogą służyć do czegoś takiego. I

1952
01:54:14,852 --> 01:54:18,252
dlatego, krótko mówiąc, troszkę torpeduję
dzisiejszy nasz temat,

1953
01:54:18,252 --> 01:54:21,612
ale wydaje mi się, że porozumienie się
radiowe,

1954
01:54:21,612 --> 01:54:24,652
zresztą to stały słuchacz „Teorii chaosu”,

1955
01:54:24,652 --> 01:54:28,212
pozdrawiam, zauważył w absolutnie
fantastyczny sposób,

1956
01:54:28,212 --> 01:54:31,592
że porozumiewanie się radiowe z kimś z

1957
01:54:31,592 --> 01:54:34,552
odległej planety jest absolutnym
anachronizmem. Jest

1958
01:54:34,552 --> 01:54:38,091
nielogiczne, ponieważ sygnał radiowy nie
tylko zanika,

1959
01:54:38,092 --> 01:54:41,452
ale jednocześnie trwa w

1960
01:54:41,452 --> 01:54:44,832
czasie, zanim doleci do miejsca
przeznaczenia. Do

1961
01:54:44,832 --> 01:54:48,852
tego dochodzi jeszcze inny fakt,
mianowicie taki, że

1962
01:54:48,852 --> 01:54:52,052
nasz Układ Słoneczny przypomina coś w
rodzaju takiej

1963
01:54:52,052 --> 01:54:55,252
klatki, dlatego, że tuż

1964
01:54:56,372 --> 01:54:58,792
za naszą Ziemią i za

1965
01:55:00,012 --> 01:55:03,192
Marsem istnieje ten pas asteroidów, a na
końcu naszego

1966
01:55:03,192 --> 01:55:06,812
Układu Słonecznego mamy potężny Pas
Kuipera,

1967
01:55:06,812 --> 01:55:09,732
czyli są to mini planety,

1968
01:55:09,732 --> 01:55:12,432
asteroidy, planetoidy, odłamki

1969
01:55:12,432 --> 01:55:16,236
lodu.Jest tego dużo, jest to bardzo gęste,

1970
01:55:16,236 --> 01:55:20,056
co jednocześnie tworzy coś w rodzaju
niemalże klatki Faradaya

1971
01:55:20,056 --> 01:55:23,256
i ma możliwość odbijania

1972
01:55:23,636 --> 01:55:27,096
najrozmaitszych sygnałów radiowych, które
mogłyby lecieć w naszą

1973
01:55:27,096 --> 01:55:30,456
stronę, bądź deformowania ich do tego
stopnia, że nie będą one

1974
01:55:30,456 --> 01:55:33,976
odczytywane na Ziemi. To może być także
jedna z odpowiedzi na pytanie,

1975
01:55:33,976 --> 01:55:37,216
dlaczego jeszcze nic nie wysłuchaliśmy
konkretnego z

1976
01:55:37,216 --> 01:55:40,756
kosmosu. Właśnie dlatego, że zwłaszcza Pas
Kuipera był w

1977
01:55:40,756 --> 01:55:44,256
stanie zatrzymać coś takiego. Dziękuję.
Mamy kolejnego słuchacza

1978
01:55:44,256 --> 01:55:46,856
na Antonie. Jesteśmy już na Antonie.
Bardzo prosimy.

1979
01:55:46,856 --> 01:55:50,316
Dobry wieczór. Mam takie

1980
01:55:50,316 --> 01:55:54,036
pytanie, panowie. Tak się zastanawiam, bo
słucham cały czas was

1981
01:55:54,036 --> 01:55:56,936
i się zastanawiam, czy program SETI nie
jest przypadkiem tak

1982
01:55:56,936 --> 01:56:00,236
dziwnie skonstruowanym programem, żeby
cały

1983
01:56:00,236 --> 01:56:04,076
czas chciał szukać, pomagać, dociekać,

1984
01:56:04,076 --> 01:56:07,236
a w swoim jak gdyby... Halo? Tak,
słuchamy.

1985
01:56:07,236 --> 01:56:10,776
Prosimy dokończyć pytanie. Mamy chyba
jakiś problem.

1986
01:56:10,776 --> 01:56:13,936
Halo? Halo? Tak. Prosimy

1987
01:56:13,936 --> 01:56:17,396
dokończyć pytanie. Prosimy słuchać tylko w
telefonie

1988
01:56:17,396 --> 01:56:20,856
przez chwilę. Dobrze. Właśnie tak
zastanawiam się, czy

1989
01:56:20,856 --> 01:56:23,656
program SETI nie jest tak specjalnie
skonstruowany, żeby

1990
01:56:29,396 --> 01:56:32,816
był dla ludzi, a jednak w rzeczywistości

1991
01:56:32,816 --> 01:56:36,096
jest przykrywką dla rządu, dla innych
spraw, że

1992
01:56:36,096 --> 01:56:39,376
jednak obcy są wśród nas, a jednak jest to
takie

1993
01:56:39,436 --> 01:56:41,356
trochę ściemnianie, mówiąc ogólnie.

1994
01:56:42,976 --> 01:56:46,236
Dziękujemy. Zaraz się do tego odniesiemy.
Dziękuję. Dziękujemy.

1995
01:56:46,236 --> 01:56:49,736
Pozdrawiamy. Panowie, wróćmy na

1996
01:56:49,736 --> 01:56:53,256
chwilę jeszcze do tych poszukiwań
radiowych, bo

1997
01:56:53,256 --> 01:56:56,856
formalnie to rzeczywiście może się wydawać
anachronizmem,

1998
01:56:56,856 --> 01:56:57,956
ale z drugiej strony

1999
01:57:00,696 --> 01:57:03,776
jest to najprostsza

2000
01:57:03,776 --> 01:57:06,956
metoda, poszukiwanie emisji radiowych od
obcych

2001
01:57:06,956 --> 01:57:10,456
cywilizacji. Problemem jest oczywiście
skala poszukiwań i to

2002
01:57:10,456 --> 01:57:13,916
zawsze był i będzie problem. Teraz się
próbuje ten problem rozwiązać między

2003
01:57:13,916 --> 01:57:17,196
innymi przez wspomniane sieci,

2004
01:57:18,396 --> 01:57:21,556
między innymi radioteleskopowe i inne
sieci nasłuchowe.

2005
01:57:21,556 --> 01:57:25,656
Ale pozostaje taka kwestia, czy

2006
01:57:25,656 --> 01:57:28,996
rzeczywiście warto zmierzać dalej w tą
stronę? Czy

2007
01:57:28,996 --> 01:57:32,316
czasami nie wkładamy zbyt

2008
01:57:32,316 --> 01:57:35,816
dużych wysiłków w poszukiwania emisji
radiowych od

2009
01:57:35,816 --> 01:57:39,256
obcych, nie zwracając

2010
01:57:39,256 --> 01:57:41,216
uwagi na inne potencjalne

2011
01:57:42,896 --> 01:57:45,596
dowody? Marku, jak

2012
01:57:45,596 --> 01:57:50,696
uważasz,

2013
01:57:50,696 --> 01:57:52,536
czy istnieje sens poszukiwania

2014
01:57:54,496 --> 01:57:57,996
i nadawania sygnałów radiowych w kosmosie?
Bo my wiemy,

2015
01:57:57,996 --> 01:58:01,516
że SETI poszukuje czegoś bardzo wąskiego i
zdajemy sobie

2016
01:58:01,516 --> 01:58:05,016
też sprawę, że przecież były takie
sytuacje na przestrzeni lat, kiedy na

2017
01:58:05,016 --> 01:58:08,316
przykład kwazary w latach

2018
01:58:08,316 --> 01:58:11,156
60. wprowadzały astronomów w błąd

2019
01:58:12,276 --> 01:58:15,276
wielokrotnie i wielokrotnie pojawiały się
sugestie, że to mogą być

2020
01:58:15,276 --> 01:58:18,716
właśnie emisje od obcych cywilizacji, a
tak

2021
01:58:18,716 --> 01:58:21,896
naprawdę były to źródła naturalne. SETI
szuka bardzo

2022
01:58:21,896 --> 01:58:25,816
określonego sygnału. Pytanie, czy

2023
01:58:25,816 --> 01:58:28,816
wysyłanie takich sygnałów i poszukiwanie
ich jest

2024
01:58:28,816 --> 01:58:29,736
technicznie

2025
01:58:31,336 --> 01:58:34,476
zasadne i czy to jest optymalna metoda

2026
01:58:34,476 --> 01:58:37,176
kontaktu

2027
01:58:37,176 --> 01:58:38,016
międzygwiezdnego?

2028
01:58:41,356 --> 01:58:44,416
Kontaktu? To nie jest

2029
01:58:44,416 --> 01:58:47,976
optymalna metoda, bo to prosty fakt
ograniczenia

2030
01:58:47,976 --> 01:58:50,936
prędkości światła. Więc tak jak już żeśmy
wcześniej

2031
01:58:50,936 --> 01:58:54,076
wspominali, najprostsza

2032
01:58:54,076 --> 01:58:55,736
rozmowa bardzo długo by trwała.

2033
01:58:58,116 --> 01:58:59,276
Czy ma sens

2034
01:59:01,576 --> 01:59:04,916
znalezienie takiego

2035
01:59:04,916 --> 01:59:08,676
sygnału, śladu po obcej cywilizacji

2036
01:59:08,676 --> 01:59:10,936
w ten sposób, za pomocą fal radiowych?

2037
01:59:13,976 --> 01:59:17,296
Trudno powiedzieć, czy to ma sens. To jest

2038
01:59:17,296 --> 01:59:20,236
próba. W różny sposób

2039
01:59:20,236 --> 01:59:23,276
próbujemy. Od wysyłania

2040
01:59:24,316 --> 01:59:27,756
statków gdzieś daleko, Voyagerów,

2041
01:59:27,756 --> 01:59:30,436
które już są w przestrzeni
międzygwiezdnej,

2042
01:59:31,536 --> 01:59:35,256
po słuchanie,

2043
01:59:35,256 --> 01:59:38,756
znalezienie jakiegoś sygnału. A może
inaczej sformułuję

2044
01:59:38,756 --> 01:59:42,116
to pytanie: czy twoim zdaniem cywilizacja,
która trochę

2045
01:59:42,116 --> 01:59:45,476
przewyższa nas w rozwoju, może nie bardzo,
ale trochę, czy

2046
01:59:45,476 --> 01:59:48,476
ona nadal będzie celować w projekt SETI

2047
01:59:49,816 --> 01:59:53,296
w takiej formie, jak my go znamy? Czy
nadal będzie wysyłać

2048
01:59:53,296 --> 01:59:56,055
sygnały radiowe? Nie, myślę, że nie. To

2049
01:59:56,056 --> 01:59:59,396
też jeszcze zawęża samo w sobie

2050
02:00:01,516 --> 02:00:04,156
możliwość odkrycia,

2051
02:00:04,156 --> 02:00:07,476
bo i cywilizacje mogą być mniej

2052
02:00:07,476 --> 02:00:10,846
zaawansowane, to na pewno ich nie
usłyszymy w tych

2053
02:00:10,846 --> 02:00:14,266
założeniach, jakie są, że muszą mieć

2054
02:00:14,266 --> 02:00:17,696
przynajmniej radio, żebyśmy usłyszeli ich.

2055
02:00:17,696 --> 02:00:21,196
Okej, ale też mogą być cywilizacje, bardzo

2056
02:00:21,196 --> 02:00:24,676
dużo takich cywilizacji, które są starsze
i

2057
02:00:24,676 --> 02:00:28,036
które są bardziej zaawansowane, a

2058
02:00:28,036 --> 02:00:30,846
więc ich komunikacja jest na całkiem innym

2059
02:00:30,846 --> 02:00:33,996
poziomie i trudno powiedzieć.

2060
02:00:35,216 --> 02:00:38,555
Jest to, wydaje się, bardzo nielogiczne,
żeby nadal taką formę

2061
02:00:38,556 --> 02:00:42,436
próbowały zastosować

2062
02:00:42,436 --> 02:00:45,216
do kontaktu, bądź po prostu

2063
02:00:45,216 --> 02:00:48,696
używały fal radiowych nadal. Może

2064
02:00:48,696 --> 02:00:52,106
to nie musiałby być cel kontaktu z inną
cywilizacją.

2065
02:00:52,106 --> 02:00:55,156
To tak samo, jakbyśmy nadal

2066
02:00:55,156 --> 02:00:57,875
używali powszechnie

2067
02:00:57,876 --> 02:00:58,736
bardzo

2068
02:01:01,096 --> 02:01:04,596
telegrafów. Coś takiego jest. Jesteśmy na

2069
02:01:04,596 --> 02:01:08,195
znacznie wyższym poziomie i używamy już

2070
02:01:08,196 --> 02:01:11,956
innej technologii, a tamta już poszła w
zapomnienie. Tak że

2071
02:01:11,956 --> 02:01:15,336
starsza technologia, starsza cywilizacja,

2072
02:01:15,336 --> 02:01:18,636
bardziej rozwinięta- Witam serdecznie. Nie

2073
02:01:18,636 --> 02:01:20,676
będzie chyba chciała raczej

2074
02:01:22,344 --> 02:01:25,744
Próbować się kontaktować z kimś w taki

2075
02:01:25,744 --> 02:01:28,564
sposób. To dla nas

2076
02:01:28,564 --> 02:01:32,064
dodatkowo zwęża szansę

2077
02:01:32,064 --> 02:01:35,064
na odkrycie takiej cywilizacji,

2078
02:01:35,064 --> 02:01:38,504
których może być naprawdę niewiele,

2079
02:01:38,504 --> 02:01:41,984
które jeszcze używają radia. Arku,

2080
02:01:41,984 --> 02:01:45,384
nazbierało nam się mnóstwo wątków. Z

2081
02:01:45,384 --> 02:01:48,224
jednej strony sens używania

2082
02:01:49,584 --> 02:01:53,084
sygnałów radiowych do komunikacji
międzygwiezdnej na ogromne odległości

2083
02:01:53,084 --> 02:01:56,564
i z drugiej strony różne tematy poboczne.
Jak odniesiesz się

2084
02:01:56,564 --> 02:02:00,084
do tego, czy poszukiwanie

2085
02:02:00,084 --> 02:02:03,484
sygnałów radiowych w takiej ogromnej skali

2086
02:02:03,484 --> 02:02:04,884
ma sens? Bo przecież

2087
02:02:04,884 --> 02:02:08,084
mogliśmy być

2088
02:02:08,084 --> 02:02:11,564
bombardowani takimi sygnałami w epoce,
kiedy radia jeszcze nie

2089
02:02:11,564 --> 02:02:14,684
było. To też jest możliwość. To jest jedna
z odpowiedzi na

2090
02:02:14,684 --> 02:02:18,184
paradoks Fermiego. Oczywiście. À propos
tych sygnałów

2091
02:02:18,184 --> 02:02:21,503
radiowych, to ja od swojej pierwszej
wypowiedzi staram się

2092
02:02:21,504 --> 02:02:25,044
delikatnie przemycić moje zdanie, że to
jest troszeczkę archaiczny

2093
02:02:25,044 --> 02:02:28,604
sposób szukania. Kilka razy już

2094
02:02:28,604 --> 02:02:31,924
użyłem sformułowania „romantyczny sposób”,

2095
02:02:31,924 --> 02:02:34,824
jednak archaiczny i wydaje mi się, że
niestety, ale

2096
02:02:34,824 --> 02:02:38,024
skazany na zderzenie się z taką ścianą.

2097
02:02:39,904 --> 02:02:42,004
Tak w skrócie, bo tutaj

2098
02:02:42,044 --> 02:02:45,524
często powtarzamy po sobie te

2099
02:02:45,524 --> 02:02:49,064
rzeczy, uważam, że używanie sygnałów

2100
02:02:49,064 --> 02:02:52,604
radiowych jest niestety spisane na straty

2101
02:02:52,604 --> 02:02:56,584
i niektóre cywilizacje, zakładając, że

2102
02:02:56,584 --> 02:03:00,384
faktycznie istniały bądź istnieć będą,

2103
02:03:00,384 --> 02:03:03,784
to być może niektóre miały tysiące

2104
02:03:03,784 --> 02:03:07,344
lat temu, setki tysięcy lat temu, miliony
lat temu

2105
02:03:07,344 --> 02:03:10,624
taką technologię. Może nie miały tej
technologii w ogóle, bo

2106
02:03:10,624 --> 02:03:13,804
poradziły sobie inaczej. Też mówiłeś

2107
02:03:13,804 --> 02:03:17,224
o tym wspólnym mianowniku, a niektóre może

2108
02:03:17,224 --> 02:03:20,364
jeszcze na to nie wpadły. Jakie tutaj
mielibyśmy teraz wątki

2109
02:03:20,364 --> 02:03:23,904
poboczne poruszyć? Mam nadzieję,

2110
02:03:23,904 --> 02:03:27,484
że nie będzie wątku pobocznego telefonu
ostatniego słuchacza, bo

2111
02:03:27,484 --> 02:03:29,284
dostaliśmy

2112
02:03:30,824 --> 02:03:34,844
sygnał dźwiękowy, wydaje mi się, od tej

2113
02:03:34,844 --> 02:03:38,004
cywilizacji. Sprawy rodzinne rozsądzane
poza anteną.

2114
02:03:40,464 --> 02:03:43,784
Sygnały poboczne były na przykład takie:
od poprzedniego słuchacza było

2115
02:03:43,784 --> 02:03:47,623
pytanie, czy za SETI może się kryć tak
zwane drugie dno.

2116
02:03:47,624 --> 02:03:51,024
I telefon od jeszcze wcześniejszego
słuchacza, który mówił, że

2117
02:03:51,024 --> 02:03:53,924
Szostak jest w zasadzie ręką, za którą

2118
02:03:55,644 --> 02:03:58,463
chwyta się deski.

2119
02:03:59,764 --> 02:04:03,284
Ręką tonącego. Umówmy

2120
02:04:03,284 --> 02:04:06,844
się tak, że nie możemy chyba jednoznacznie
powiedzieć,

2121
02:04:06,844 --> 02:04:10,144
że nie ma tu żadnej

2122
02:04:10,144 --> 02:04:13,644
teorii spisku. Tu by się nasz

2123
02:04:13,644 --> 02:04:17,024
kolega Claude Monet pewnie mógł
wypowiedzieć na ten temat, bo

2124
02:04:17,024 --> 02:04:20,564
zakładam, że on pewnie niejedną teorię na
temat SETI

2125
02:04:20,564 --> 02:04:23,664
słyszał. Nie możemy

2126
02:04:23,664 --> 02:04:27,584
jednoznacznie powiedzieć, że SETI to jest
program,

2127
02:04:27,584 --> 02:04:29,984
który na pewno jest w 100%

2128
02:04:31,084 --> 02:04:34,884
jasny i czysty. To jest właśnie ten
ciekawy

2129
02:04:34,884 --> 02:04:37,344
motyw, że SETI powstało w

2130
02:04:37,344 --> 02:04:40,104
1959, tak? Z tego, co pamiętam. Czy

2131
02:04:40,104 --> 02:04:43,444
1969? Nie

2132
02:04:43,444 --> 02:04:46,344
pamiętam teraz. Chyba to był 1959

2133
02:04:48,084 --> 02:04:50,264
rok, kiedy zaczęto eksperymentować w

2134
02:04:51,864 --> 02:04:55,364
programie SETI. I przez tyle lat jest

2135
02:04:55,364 --> 02:04:58,804
cisza w eterze. Są te sygnały, o

2136
02:04:58,804 --> 02:05:00,884
których mówicie, że za tydzień

2137
02:05:02,304 --> 02:05:05,564
słuchacze się dowiedzą, ale to też nie
jest

2138
02:05:05,564 --> 02:05:08,544
wykluczone, że faktycznie jest to jakaś-
Halo?

2139
02:05:09,864 --> 02:05:12,814
O, znowuż słuchacz. I kolejny słuchacz.

2140
02:05:13,084 --> 02:05:16,784
Może rozpierdać. Chyba że- Dajmy

2141
02:05:16,784 --> 02:05:20,124
powiedzieć słuchaczowi. Na złączce,
Tomasz. Bardzo fajna

2142
02:05:20,124 --> 02:05:22,504
audycja. Dzięki, że prowadzicie coś
takiego.

2143
02:05:23,644 --> 02:05:24,144
Słuchajcie,

2144
02:05:25,544 --> 02:05:28,664
jedno pytanie: czy jeżeli

2145
02:05:28,664 --> 02:05:32,084
SETI znajdzie jakiś

2146
02:05:32,084 --> 02:05:35,584
kontakt z cywilizacją pozaziemską, czy
uważacie, że my się o tym

2147
02:05:35,584 --> 02:05:38,904
dowiemy? Czy zostanie to wykorzystane dla

2148
02:05:38,904 --> 02:05:42,364
interesów politycznych

2149
02:05:42,364 --> 02:05:45,244
czy wojskowych służb? To może

2150
02:05:45,244 --> 02:05:48,544
na szybko Arek

2151
02:05:48,544 --> 02:05:51,364
odpowie, a potem ja dwa zdania rzucę, bo
nam się przeciąga ta audycja.

2152
02:05:52,764 --> 02:05:55,604
Zależy oczywiście, jaki to będzie sygnał,
bo jeżeli to będzie

2153
02:05:55,604 --> 02:05:58,204
sygnał jasny,

2154
02:05:59,484 --> 02:06:02,984
przejrzysty i będzie zawierał informacje,
które nie do końca będą wygodne i

2155
02:06:02,984 --> 02:06:06,424
bezpieczne dla gatunku ludzkiego i dla
naszego

2156
02:06:07,864 --> 02:06:11,624
bytowania na planecie Ziemi, nie wydaje mi
się,

2157
02:06:11,624 --> 02:06:15,784
to jest oczywiście znowu moje gdybanie,

2158
02:06:15,784 --> 02:06:19,204
że oni taką wiadomość,

2159
02:06:19,204 --> 02:06:22,244
taki przekaz by puścili dalej. Tutaj na
pewno by się Chris

2160
02:06:22,244 --> 02:06:25,564
wypowiedział, że wtedy wojsko

2161
02:06:25,564 --> 02:06:28,323
nalega, żeby SETI dalej nadawało, bo być
może czeka na coś

2162
02:06:28,324 --> 02:06:31,024
takiego. Natomiast

2163
02:06:31,024 --> 02:06:34,344
jeżeli otrzymano by

2164
02:06:34,344 --> 02:06:37,704
przekaz, który niewiele by mówił,
właściwie

2165
02:06:37,704 --> 02:06:40,914
byłby- To byśmy się o tym dowiedzieli
pewnie.

2166
02:06:41,124 --> 02:06:44,524
Oczywiście, byśmy się o tym dowiedzieli,
bo po prostu by było: „Hej,

2167
02:06:44,524 --> 02:06:47,584
zobaczcie, po tylu latach zaczynamy
funkcjonować.

2168
02:06:47,584 --> 02:06:50,784
Dostaliśmy jakiś przekaz. Nie wiemy, co to
jest, ale dostaliśmy

2169
02:06:50,784 --> 02:06:53,884
przekaz, czyli nasze istnienie ma jakąś

2170
02:06:53,884 --> 02:06:57,024
podpórkę.

2171
02:06:57,024 --> 02:07:00,304
Coś się udało osiągnąć”. Ale słuchaj, może
z drugiej

2172
02:07:00,304 --> 02:07:03,704
strony taka komunikacja istnieje, my po
prostu o

2173
02:07:03,704 --> 02:07:06,944
niej nic nie wiemy. A czy taka
komunikacja- Może to nie jest wykluczone
... takiej

2174
02:07:06,944 --> 02:07:10,124
informacji spowodowałaby nieprzewidziane
skutki, w postaci na

2175
02:07:10,124 --> 02:07:13,584
przykład paniki wśród społeczeństwa?
Zgadza

2176
02:07:13,584 --> 02:07:16,864
się. Dobrym przykładem jest Biblia. Tam

2177
02:07:16,864 --> 02:07:20,044
mamy duży opis cywilizacji

2178
02:07:20,044 --> 02:07:23,402
pozaziemskiej. Jest to po prostu Bóg.Bóg i

2179
02:07:23,402 --> 02:07:26,792
jego aniołowie i archaniołowie. Aha,
dziękujemy za telefon.

2180
02:07:28,432 --> 02:07:31,512
Mieliśmy takie pytanie dzisiaj na liście.

2181
02:07:31,512 --> 02:07:34,052
Okroiliśmy naszą listę o to pytanie.

2182
02:07:34,822 --> 02:07:38,252
Ale dziękujemy. To ja również

2183
02:07:38,252 --> 02:07:39,692
dzięki. Do widzenia. Pozdrawiamy.

2184
02:07:41,812 --> 02:07:44,012
Rzeczywiście to jest problem, dlatego że

2185
02:07:45,232 --> 02:07:47,172
wiele osób myśli, że

2186
02:07:48,452 --> 02:07:51,952
odsumujemy sygnał, a jutro poinformuje o
tym

2187
02:07:51,952 --> 02:07:53,882
rano TVN, że otrzymaliśmy sygnał.

2188
02:07:55,592 --> 02:07:59,112
Sprawa jest poważna, dlatego że Jill
Tarter, która jest matką

2189
02:07:59,112 --> 02:08:02,252
projektu SETI, tak jak Drake był ojcem,

2190
02:08:02,252 --> 02:08:03,892
ona już jest

2191
02:08:03,892 --> 02:08:07,012
emerytowanym naukowcem, ale

2192
02:08:07,012 --> 02:08:10,472
odcisnęła znaczne piętno na tych
badaniach. Była osobą,

2193
02:08:10,472 --> 02:08:13,832
która przez lata próbowała wprowadzić coś
takiego jak

2194
02:08:13,832 --> 02:08:17,092
pewien protokół odpowiedzi na ewentualne

2195
02:08:17,092 --> 02:08:19,972
otrzymanie sygnału od obcych istot. I w

2196
02:08:19,972 --> 02:08:23,372
zasadzie istnieje nieformalna

2197
02:08:23,372 --> 02:08:26,872
zgoda na to, że

2198
02:08:26,872 --> 02:08:30,371
po otrzymaniu sygnału przez któryś z
ziemskich

2199
02:08:30,372 --> 02:08:33,312
radioteleskopów nie wolno na niego

2200
02:08:33,312 --> 02:08:36,552
odpowiadać. To po pierwsze. Po drugie
trzeba poinformować o tym

2201
02:08:38,252 --> 02:08:41,732
inne ośrodki naukowe. Po trzecie

2202
02:08:41,732 --> 02:08:45,812
trzeba sprawdzić, czy sygnał się powtarza.
Zwykle się nie powtarza,

2203
02:08:45,812 --> 02:08:48,852
ale będziemy o tym mówić za tydzień. Po

2204
02:08:48,852 --> 02:08:52,172
czwarte, nie należy na początku

2205
02:08:52,172 --> 02:08:55,432
mówić o tym ludziom i po piąte,

2206
02:08:58,392 --> 02:09:01,912
sprawa wymaga wielkiej delikatności.
Natomiast

2207
02:09:01,912 --> 02:09:04,212
wydaje mi się, że komunikacja

2208
02:09:04,212 --> 02:09:07,632
radiowa z obcą inteligencją

2209
02:09:09,412 --> 02:09:12,952
to jest problematyczna kwestia, dlatego

2210
02:09:12,952 --> 02:09:14,952
że tak jak powtarzaliśmy kilka razy,

2211
02:09:16,032 --> 02:09:19,552
odpowiedź na pytanie, kiedy ja bym na
przykład stał

2212
02:09:19,552 --> 02:09:23,552
na Ziemi i krzyknąłbym: „Kosmici, dzień
dobry”, to by leciało

2213
02:09:23,552 --> 02:09:26,932
i dotarłoby do niego, na przykład

2214
02:09:26,932 --> 02:09:30,332
kilka pokoleń by minęło, a oni by
otrzymali

2215
02:09:30,332 --> 02:09:33,792
dopiero moje „dzień dobry”. Kiedy on by
odpowiedział,

2216
02:09:33,792 --> 02:09:35,472
to minęłoby kolejne kilka pokoleń.

2217
02:09:37,432 --> 02:09:40,892
To jest zupełnie nieefektywna

2218
02:09:40,892 --> 02:09:43,032
forma wymiany informacji.

2219
02:09:44,712 --> 02:09:48,912
Pewnie są lepsze. Ale powróćmy może do

2220
02:09:48,912 --> 02:09:52,232
kolejnej kwestii, takiej już bardzo
ufologicznej.

2221
02:09:52,232 --> 02:09:55,312
Marku, kolejne pytanie proszę, bo nam się
debata dzisiaj trochę

2222
02:09:55,312 --> 02:09:58,652
przeciąga. Dobry wieczór, jesteśmy już na
antenie. Dobry wieczór,

2223
02:09:58,652 --> 02:10:01,852
witam wszystkich słuchaczy i panów

2224
02:10:04,672 --> 02:10:07,812
współprowadzących, współredagujących.
Darek Ossowski z

2225
02:10:07,812 --> 02:10:09,092
Włocławka się kłania.

2226
02:10:11,412 --> 02:10:14,832
Czy mnie słychać jeszcze? Słychać pana,

2227
02:10:14,832 --> 02:10:18,272
słychać. Tak, witamy serdecznie. To bardzo
fajnie.

2228
02:10:19,652 --> 02:10:22,862
Proszę panów, mi przyszła do głowy taka

2229
02:10:22,862 --> 02:10:26,412
hipoteza ostatnio modnej

2230
02:10:26,412 --> 02:10:29,972
symulacji rzeczywistości. Na pewno panowie
słyszeliście

2231
02:10:29,972 --> 02:10:33,212
o tym. I tak się zastanawiałem, czy

2232
02:10:35,272 --> 02:10:38,632
obniżona aktywność SETI, ten

2233
02:10:38,632 --> 02:10:42,672
lekceważący stosunek do relacji o
zjawiskach,

2234
02:10:42,672 --> 02:10:45,471
to nie jest wynik jakiegoś

2235
02:10:45,472 --> 02:10:48,911
odnalezienia potwierdzenia na

2236
02:10:48,912 --> 02:10:50,832
to, gdzie

2237
02:10:52,972 --> 02:10:56,472
te autorytety SETI i naukowcy dochodzą do
wniosku, że

2238
02:10:58,492 --> 02:11:01,772
skoro jest to symulacja, to w

2239
02:11:01,772 --> 02:11:05,272
zasadzie nie ma sensu badać tego dalej, bo
to

2240
02:11:05,272 --> 02:11:08,751
jest rzeczywistość, nazwijmy to wirtualna.
To

2241
02:11:08,752 --> 02:11:12,192
po pierwsze. A po drugie nie wiemy, kim

2242
02:11:12,192 --> 02:11:14,672
jest, użyję takiego słowa, admin,

2243
02:11:15,992 --> 02:11:17,732
który może poczuć się

2244
02:11:19,312 --> 02:11:22,692
sprowokowany do podjęcia jakiejś
interwencji,

2245
02:11:22,692 --> 02:11:25,441
naprawy błędu w

2246
02:11:25,441 --> 02:11:29,612
oprogramowaniu, co by skutkowało

2247
02:11:29,612 --> 02:11:32,812
wstrząsem co

2248
02:11:32,812 --> 02:11:35,132
najmniej dla naszej

2249
02:11:35,132 --> 02:11:38,672
cywilizacji, jeśli nie całego
wszechświata.

2250
02:11:38,672 --> 02:11:42,012
Może to takie obawy? Co panowie o tym
myślicie? To

2251
02:11:42,012 --> 02:11:45,412
jest bardzo fajne, mi się wydaje. Chyba w
tamtym programie

2252
02:11:45,412 --> 02:11:49,032
poruszyliśmy taki wątek, który mówił,

2253
02:11:49,032 --> 02:11:52,832
że relacje, które napływają do nas
odnośnie

2254
02:11:52,832 --> 02:11:56,832
takiej kwestii jak UFO czy obca
inteligencja, są tak niespójne,

2255
02:11:56,832 --> 02:11:58,992
że trudno z nich wyciągnąć jakiś wniosek.
I takim

2256
02:12:00,752 --> 02:12:04,172
jednym z krańcowych wniosków na

2257
02:12:04,172 --> 02:12:07,612
temat tego, dlaczego to wszystko jest
takie dziwne i dlaczego to wygląda tak,
jakby

2258
02:12:07,612 --> 02:12:10,472
ktoś nas bombardował jakimiś

2259
02:12:10,472 --> 02:12:14,172
informacjami, żeby nas na przykład
sprawdzić, jak my zareagujemy,

2260
02:12:14,172 --> 02:12:17,232
jest to, że rzeczywiście jesteśmy osadzeni
w pewnym

2261
02:12:21,112 --> 02:12:23,552
czymś w rodzaju wielkiego eksperymentu,

2262
02:12:24,652 --> 02:12:27,112
którego nadzorca, którego

2263
02:12:27,112 --> 02:12:30,172
programista chce w ten sposób

2264
02:12:31,332 --> 02:12:34,752
sprawdzić nas czy

2265
02:12:34,752 --> 02:12:38,172
coś w tym stylu. Natomiast wydaje mi się,
że rozważania są

2266
02:12:38,172 --> 02:12:41,592
dobre, ciekawe, ale problem w tym,

2267
02:12:41,592 --> 02:12:45,312
że są holender nieweryfikowalny, dlatego
że nawet ci, którzy

2268
02:12:45,312 --> 02:12:48,772
stworzyli koncepcję wirtualnego
wszechświata,

2269
02:12:48,772 --> 02:12:51,972
twierdzili, że tak naprawdę dla nas jako

2270
02:12:51,972 --> 02:12:56,112
istot osadzonych w środku nie ma żadnego
znaczenia,

2271
02:12:56,112 --> 02:12:59,412
czy to jest symulacja, bo my w tym żyjemy.
Nie

2272
02:12:59,412 --> 02:13:02,752
możemy się z tego wyrwać w żaden sposób.
Teraz pytanie,

2273
02:13:02,752 --> 02:13:07,312
może

2274
02:13:07,312 --> 02:13:10,682
inaczej bym to zaprezentował. Może my nie
tyle jesteśmy

2275
02:13:10,682 --> 02:13:13,512
osadzeni w symulacji, co jesteśmy osadzeni
w

2276
02:13:13,512 --> 02:13:17,051
strukturze, której nie do końca rozumiemy.

2277
02:13:17,052 --> 02:13:20,192
I to może nie jest symulacja, ale może to
jest coś znacznie

2278
02:13:22,052 --> 02:13:25,332
większego, że kosmos nie tylko ma tą
stronę

2279
02:13:25,332 --> 02:13:28,772
materialną jako skupisko gruzu i

2280
02:13:28,772 --> 02:13:32,180
kamieni.Ale też może mieć jakąś

2281
02:13:32,180 --> 02:13:35,739
strukturę związaną ze sferą działania
świadomości, o czym pisze

2282
02:13:35,740 --> 02:13:39,260
bardzo szeroko doktor Danuta
Adamska-Rutkowska, między

2283
02:13:39,260 --> 02:13:42,790
innymi w swojej nowej książce. Jak ona się
nazywa ta książka?

2284
02:13:42,790 --> 02:13:45,120
„Naukowe dowody na

2285
02:13:46,400 --> 02:13:49,640
wielowymiarową świadomość” coś takiego.
Kochanie moja nowa książka.

2286
02:13:49,640 --> 02:13:53,100
Polecam. Ja tutaj przepraszam, wejdę w

2287
02:13:53,100 --> 02:13:56,300
słowo panu. Przepraszam. Miałem

2288
02:13:56,300 --> 02:13:59,740
przyjemność słuchania debaty z udziałem
pani doktor

2289
02:13:59,740 --> 02:14:03,160
na temat świadomości. Także jakieś

2290
02:14:03,160 --> 02:14:06,680
pojęcie mam, powiedzmy na ten temat i

2291
02:14:06,680 --> 02:14:09,680
w pełni się zgadzam z pańską teorią

2292
02:14:11,300 --> 02:14:14,860
i nie upieram się. Ta symulacja to jest po
prostu

2293
02:14:14,860 --> 02:14:18,539
hasło. To nie jest jakiś taki

2294
02:14:18,540 --> 02:14:22,860
konkretny mój wniosek czy hipoteza, tylko
takie hasło.

2295
02:14:22,860 --> 02:14:25,579
Bo ja sobie sam dla siebie

2296
02:14:25,580 --> 02:14:28,890
szukałem czegoś w

2297
02:14:28,890 --> 02:14:32,540
rodzaju wytłumaczenia i

2298
02:14:32,540 --> 02:14:35,939
bardzo wygodne by to było, bo to by było

2299
02:14:35,939 --> 02:14:39,240
rozwiązaniem dla wszelkich zjawisk, które
tak zbiorowo

2300
02:14:39,240 --> 02:14:42,680
nazywamy paranormalnymi. Dałoby

2301
02:14:42,680 --> 02:14:45,920
się łatwiej przynajmniej wytłumaczyć jako
taki

2302
02:14:45,920 --> 02:14:48,600
matrixowy błąd systemu albo ingerencji

2303
02:14:48,600 --> 02:14:52,160
właśnie jakiegoś administratora,

2304
02:14:52,160 --> 02:14:55,580
powiedzmy coś takiego. No to ja

2305
02:14:55,580 --> 02:14:59,599
już skończyłem swoją wypowiedź. Proszę o
kontynuowanie.

2306
02:14:59,600 --> 02:15:03,300
Dziękujemy. Pozdrawiamy serdecznie. Mam
nadzieję, że odniesiemy.

2307
02:15:03,300 --> 02:15:06,600
Wie pan, odniesiemy się do tego problemu,
o którym pan mówi w

2308
02:15:06,600 --> 02:15:10,000
audycji, która będzie miała miejsce
prawdopodobnie.

2309
02:15:10,000 --> 02:15:13,300
Szerzej oczywiście się odniesiemy, która
będzie miała miejsce prawdopodobnie

2310
02:15:13,300 --> 02:15:16,440
20 listopada. Tam jest

2311
02:15:16,440 --> 02:15:19,890
zaplanowana wtedy audycja „Czy jesteśmy

2312
02:15:19,890 --> 02:15:23,500
czyjąś własnością?” Także zapraszam w SETI
w niedysposanie.

2313
02:15:23,500 --> 02:15:27,000
Jeśli się nie mylę, to na INF-rze był
poruszany ten

2314
02:15:27,000 --> 02:15:30,480
temat. Też był, tak. To jest cytat

2315
02:15:30,480 --> 02:15:33,900
z Charlesa Forta, bardzo kontrowersyjny i
ta audycja

2316
02:15:33,900 --> 02:15:36,920
też będzie bardzo kontrowersyjna. Także
już zapraszam dzisiaj

2317
02:15:36,920 --> 02:15:40,049
wszystkich. Życzę dobrej nocy.

2318
02:15:40,049 --> 02:15:43,380
Serdecznie dziękuję wszystkim. Również
dobrej nocy, pozdrawiam

2319
02:15:43,380 --> 02:15:46,720
wszystkich słuchaczy przede wszystkim.
Dobranoc.

2320
02:15:46,720 --> 02:15:49,820
Pozdrawiamy. Dobranoc. My

2321
02:15:49,820 --> 02:15:51,840
tymczasem przeskakujemy do

2322
02:15:53,200 --> 02:15:56,240
kolejnego pytania, takiego już bardziej
ufologicznego panowie,

2323
02:15:57,280 --> 02:16:01,320
dlatego że my cały czas mówimy o tym, że
kosmici gdzieś są,

2324
02:16:01,320 --> 02:16:03,320
może są na jakiejś odległej planecie,

2325
02:16:05,600 --> 02:16:09,090
żyją sobie tam, może się między sobą tłuką
nawet

2326
02:16:09,090 --> 02:16:12,180
tak jak my. I tak dalej.

2327
02:16:13,920 --> 02:16:17,420
Ale SETI nie podejmuje tematu o

2328
02:16:17,420 --> 02:16:20,840
tym, że obce istoty, obca inteligencja,

2329
02:16:20,840 --> 02:16:24,140
może nawet na bardzo zaawansowanym
poziomie, o czym

2330
02:16:24,140 --> 02:16:26,560
wspominał przed chwilą pan Darek, może

2331
02:16:29,180 --> 02:16:31,720
nie tylko nas obserwować, ale może nawet

2332
02:16:33,560 --> 02:16:36,960
w jakiś sposób na nas oddziaływać, czego
my do końca nie rozumiemy i

2333
02:16:36,960 --> 02:16:40,260
nie czujemy. Dowodem mogą być wszelkiego
rodzaju zjawiska

2334
02:16:40,260 --> 02:16:44,180
paranormalne. Panowie, pytanie do Chrisa,

2335
02:16:44,180 --> 02:16:45,020
jeżeli już wrócił.

2336
02:16:49,080 --> 02:16:52,480
Aha, przepraszam. Tutaj widzę komunikat od

2337
02:16:52,480 --> 02:16:56,000
Darka. Także to pytanie zadam Arkowi,
który ma

2338
02:16:56,000 --> 02:16:59,420
ograniczone możliwości czasowe dzisiaj.
Arku,

2339
02:16:59,420 --> 02:17:02,720
czy twoim zdaniem paradoks Fermi'ego da

2340
02:17:02,720 --> 02:17:06,340
się obejść hipotezami, które mówią,

2341
02:17:06,340 --> 02:17:09,580
że obcy tak naprawdę nie muszą się z nami
kontaktować i

2342
02:17:09,580 --> 02:17:13,000
komunikować, bo nie mają w tym żadnego
celu? My się nie komunikujemy na

2343
02:17:13,000 --> 02:17:15,580
przykład z mrówkami. Nie wysyłamy

2344
02:17:16,660 --> 02:17:19,630
poselstwa do stad goryli

2345
02:17:19,630 --> 02:17:22,340
górskich, tylko je po prostu bezczelnie

2346
02:17:22,340 --> 02:17:25,740
łapiemy i chipujemy albo badamy. Czy

2347
02:17:25,740 --> 02:17:29,260
kosmici również mogą nie czuć takiego
przymusu? Czy mogą nas

2348
02:17:29,260 --> 02:17:32,280
traktować jako zwierzynę lub rezerwat? Jak
jest twoim zdaniem?

2349
02:17:35,540 --> 02:17:39,000
Oczywiście może być tak, jak mówisz.
Pamiętam jedną z pierwszych debat,

2350
02:17:39,000 --> 02:17:42,280
kiedy w ogóle głównym naszym tematem były
cele

2351
02:17:42,280 --> 02:17:45,820
obcych i myśmy wtedy poruszyli całe
mnóstwo

2352
02:17:45,820 --> 02:17:47,859
różnych, absolutnie

2353
02:17:49,540 --> 02:17:52,780
różnych czasami od siebie nawet teorii. Ta

2354
02:17:52,780 --> 02:17:56,340
teoria, powiedzmy, rezerwatu też była.
Oczywiście ta teoria,

2355
02:17:56,340 --> 02:17:59,720
że oni już kiedyś tu przecież byli i oni
zasiedlili, to na

2356
02:17:59,720 --> 02:18:03,420
pewno Chris się na ten temat wypowie i

2357
02:18:03,420 --> 02:18:06,540
zaleci znowu jakimiś

2358
02:18:06,540 --> 02:18:10,280
starożytnymi cywilizacjami, które mają

2359
02:18:10,280 --> 02:18:13,660
jakoby informację, że tak to się stało.
Faktycznie może tak

2360
02:18:13,660 --> 02:18:16,999
być, jeżeli mamy tutaj teraz szukać tego

2361
02:18:17,000 --> 02:18:20,520
wspólnego mianownika, nazwijmy to,
ludzkiego. Tak jak powiedziałeś,

2362
02:18:20,520 --> 02:18:24,499
my nie czujemy się w obowiązku z każdym
gatunkiem zamieszkującym

2363
02:18:24,500 --> 02:18:27,780
nasz świat wchodzić w relacje i szukać

2364
02:18:28,040 --> 02:18:31,439
sposobu na komunikowanie się z nim. Tak
jak tu wspomniałeś chociażby o

2365
02:18:31,440 --> 02:18:34,920
mrówkach. W jaki sposób mielibyśmy się
komunikować z mrówkami? Czy

2366
02:18:34,920 --> 02:18:39,080
mielibyśmy im postawić

2367
02:18:39,080 --> 02:18:42,200
jakieś znaki, czy właśnie mielibyśmy
zbadać sposób

2368
02:18:42,200 --> 02:18:45,380
komunikacji mrówek, tak jak badamy na
przykład sposób komunikacji

2369
02:18:45,380 --> 02:18:48,780
delfinów? Oczywiście w celach

2370
02:18:48,780 --> 02:18:52,160
naukowych. Nauka oficjalna zajmuje się

2371
02:18:52,160 --> 02:18:55,400
takimi rzeczami, ale my jako

2372
02:18:55,400 --> 02:18:58,560
tacy zwykli zjadacze chleba nie czujemy

2373
02:18:58,560 --> 02:19:02,860
absolutnie tej potrzeby i tego w ogóle nie
robimy.

2374
02:19:02,860 --> 02:19:06,220
Zerknę jeszcze na to pytanie, jak ono
wyglądało na naszej liście pytań. To

2375
02:19:06,220 --> 02:19:09,100
było pytanie szóste,

2376
02:19:09,100 --> 02:19:09,860
widzę.

2377
02:19:12,480 --> 02:19:16,240
Gdzie mamy szukać tych oznak istnienia

2378
02:19:16,240 --> 02:19:18,320
najbardziej rozwiniętych kosmitów?

2379
02:19:18,320 --> 02:19:21,600
To jest dobre pytanie. To jest

2380
02:19:21,600 --> 02:19:24,940
pytanie gwóźdź w tym momencie. Gdzie
możemy szukać tych

2381
02:19:24,940 --> 02:19:26,760
oznak? Oczywiście, tak jak

2382
02:19:26,760 --> 02:19:30,164
mówiłeś.Istnieje możliwość ewentualnej

2383
02:19:30,164 --> 02:19:31,464
obserwacji

2384
02:19:31,464 --> 02:19:36,284
rezerwatu

2385
02:19:37,824 --> 02:19:41,724
i że mielibyśmy być rzekomo obserwowani.
Tu moglibyśmy się

2386
02:19:41,724 --> 02:19:43,804
odnieść do ewentualnych

2387
02:19:44,984 --> 02:19:48,484
nagrań czy zdjęć, które nie zostały

2388
02:19:48,484 --> 02:19:51,564
jednoznacznie określone jako fake'i. Wiele

2389
02:19:51,564 --> 02:19:54,124
relacji osób, które też były

2390
02:19:54,124 --> 02:19:56,804
często w debatach

2391
02:19:56,804 --> 02:20:00,063
poruszane o bliskich spotkaniach, o

2392
02:20:00,063 --> 02:20:03,144
chipowaniu i tak dalej. Myślę o takich

2393
02:20:03,144 --> 02:20:06,404
elementach, że to one

2394
02:20:06,404 --> 02:20:09,603
mogą być kluczowe, jeżeli chodzi o

2395
02:20:09,944 --> 02:20:13,064
szukanie tych oznak. Też to, co już

2396
02:20:13,064 --> 02:20:16,444
wspomniałem, o czym pewnie nasz kolega

2397
02:20:16,444 --> 02:20:19,464
zza oceanu się rozwinie, czyli o tych
sygnałach,

2398
02:20:21,204 --> 02:20:25,004
które miały zostawić starożytne
cywilizacje

2399
02:20:25,004 --> 02:20:28,364
na świecie dla potomnych. Być

2400
02:20:28,364 --> 02:20:32,503
może tutaj powinniśmy tego szukać. Być
może powinniśmy

2401
02:20:32,503 --> 02:20:35,744
na te elementy patrzeć w taki oto sposób.

2402
02:20:37,264 --> 02:20:40,844
Trudno mi w tej chwili odpowiedzieć, ale

2403
02:20:40,904 --> 02:20:43,524
są to oczywiście teorie, o których

2404
02:20:43,524 --> 02:20:46,344
mówimy właściwie od momentu

2405
02:20:46,344 --> 02:20:49,764
rozpoczęcia debat ufologicznych. Tak

2406
02:20:51,364 --> 02:20:54,273
jak powiedziałeś, ja mam ograniczone
możliwości czasowe. Czy jest jeszcze
jakieś

2407
02:20:54,273 --> 02:20:54,564
pytanie,

2408
02:20:54,564 --> 02:20:57,904
na które chcielibyście, żebym
odpowiedział? Spróbuję to

2409
02:20:57,904 --> 02:21:01,743
zrobić teraz, zanim się zdematerializuję
na Skypie.

2410
02:21:01,744 --> 02:21:04,844
Może to pytanie, które się już pojawiło.

2411
02:21:04,844 --> 02:21:08,244
Jak oceniasz to SETI

2412
02:21:08,244 --> 02:21:11,284
aktywne, czyli wysyłanie

2413
02:21:11,284 --> 02:21:14,804
wiadomości w kosmos przez ludzi. Czy
rzeczywiście kryje się

2414
02:21:14,804 --> 02:21:18,084
w tym jakieś potencjalne
niebezpieczeństwo, czy raczej

2415
02:21:18,084 --> 02:21:21,564
Hawking przesadza? Ja do

2416
02:21:21,564 --> 02:21:25,044
tego też się próbowałem odnosić i
oczywiście na początku tego

2417
02:21:25,044 --> 02:21:29,004
SETI aktywnego przyświecał temu jakiś cel.

2418
02:21:29,004 --> 02:21:32,484
Może troszeczkę naiwne myślenie,

2419
02:21:32,484 --> 02:21:34,984
że sposób, w jaki my wysyłamy te
informacje,

2420
02:21:36,243 --> 02:21:39,563
da nam większą

2421
02:21:39,564 --> 02:21:43,004
szansę na odpowiedź. Nie uważam, żeby

2422
02:21:43,004 --> 02:21:46,244
to było jakieś zagrożenie. Co prawda
osoby, które

2423
02:21:46,244 --> 02:21:49,644
twierdzą, że nasze wysyłanie informacji o
naszym świecie, o nas

2424
02:21:49,644 --> 02:21:53,204
jako o gatunku, to jest podawanie siebie
na

2425
02:21:53,204 --> 02:21:56,224
tacy potencjalnie niebezpiecznej
cywilizacji, która

2426
02:21:56,224 --> 02:21:59,604
mogłaby ewentualnie nam tutaj zrobić dzień

2427
02:21:59,604 --> 02:22:03,464
niepodległości. Ale nie uważam, żeby

2428
02:22:03,464 --> 02:22:06,944
było to jakieś zagrożenie, bo moim

2429
02:22:06,944 --> 02:22:10,064
zdaniem, jeżeli cywilizacja, która miałaby
wobec nas złe

2430
02:22:10,064 --> 02:22:14,324
zamiary, a byłaby wysoce zaawansowana
cywilizacyjnie,

2431
02:22:14,324 --> 02:22:17,864
na pewno bardziej zaawansowana niż my, to
takie informacje o

2432
02:22:17,864 --> 02:22:21,244
nas mają pewnie od tysięcy lat i być może
robią

2433
02:22:21,244 --> 02:22:24,404
sobie właśnie obserwowanie nas

2434
02:22:24,404 --> 02:22:27,344
przez szybkę, przez szkło w formie

2435
02:22:27,344 --> 02:22:30,004
rezerwatu. Także wydaje mi się, że

2436
02:22:31,544 --> 02:22:34,964
takie mówienie, że nie wysyłajmy
informacji, nie wysyłajmy wiadomości o
nas,

2437
02:22:34,964 --> 02:22:38,604
nie pokazujmy się wszystkim, to jest
trochę przesadzone.

2438
02:22:38,604 --> 02:22:40,764
Oczywiście to jest moje zdanie.

2439
02:22:42,364 --> 02:22:45,724
Możecie się zgodzić, możecie się nie
zgadzać. Ja dziś jestem z

2440
02:22:45,724 --> 02:22:48,424
doskoku w tej audycji i też dlatego mam
troszeczkę mniej

2441
02:22:48,424 --> 02:22:51,714
czasu. Jeżeli pytań więcej nie ma,

2442
02:22:52,813 --> 02:22:56,224
to ja się będę pomalutku żegnał. Zostawię
was

2443
02:22:56,224 --> 02:22:59,684
może jeszcze na odsłuchu. Także dziękuję
za zaproszenie. Bardzo miło

2444
02:22:59,684 --> 02:23:02,908
było was znowu usłyszeć i bardzo miło było
usłyszeć stałego słuchacza. Cofnąłem się

2445
02:23:02,908 --> 02:23:03,063
parę

2446
02:23:03,064 --> 02:23:06,504
lat w przeszłość. Mam nadzieję,

2447
02:23:06,504 --> 02:23:10,084
że usłyszymy się niedługo. Także ze

2448
02:23:10,084 --> 02:23:14,104
słuchaczami również się żegnam. Dziękuję.

2449
02:23:14,104 --> 02:23:17,704
Gratuluję wam pobicia rekordu i do
usłyszenia. Arku,

2450
02:23:17,704 --> 02:23:21,283
wypowiedz jeszcze adres swojego programu
na YouTubie.

2451
02:23:21,284 --> 02:23:24,904
Tak, zapraszam do mojego

2452
02:23:24,904 --> 02:23:27,824
vloga, programu „Poznajemy nieznane”.
Troszeczkę

2453
02:23:27,824 --> 02:23:30,644
ostatnio zaniedbany, ale parę

2454
02:23:30,644 --> 02:23:34,064
materiałów może was zainteresować.

2455
02:23:34,064 --> 02:23:38,444
Jeżeli znajdę chwilkę czasu wolnego od
pracy zawodowej,

2456
02:23:38,444 --> 02:23:40,964
mam nadzieję, że coś może się jeszcze do

2457
02:23:40,964 --> 02:23:44,504
końca tego miesiąca pojawi.

2458
02:23:44,504 --> 02:23:47,984
Nie obiecuję, ale mam nadzieję, że coś
damy radę

2459
02:23:47,984 --> 02:23:51,204
zrobić. Troszeczkę się ostatnio zmieniła
tendencja na

2460
02:23:51,204 --> 02:23:54,664
kanale, ale to raczej eksperymentalnie.
Myślę, że wrócę

2461
02:23:54,664 --> 02:23:58,124
do tego, co proponowałem wam wcześniej, co
się

2462
02:23:58,124 --> 02:24:01,404
spotkało z waszym zainteresowaniem. Także

2463
02:24:01,404 --> 02:24:04,784
dziękuję i zapraszam. Dziękuję panowie
jeszcze raz za rozmowę. Bardzo

2464
02:24:04,784 --> 02:24:08,024
było miło. Dziękujemy i pozdrawiamy i
dobrej nocy. Dziękujemy

2465
02:24:08,024 --> 02:24:11,464
również. Dzięki panowie. Do usłyszenia. Do
usłyszenia.

2466
02:24:11,464 --> 02:24:13,224
Cześć. Panowie,

2467
02:24:15,284 --> 02:24:18,864
taka sprawa. Obejście paradoksu Fermiego.
Z jednej

2468
02:24:18,864 --> 02:24:21,924
strony powiedzieliśmy, że obcy mogą nas

2469
02:24:21,924 --> 02:24:25,364
obserwować, z drugiej strony są jeszcze

2470
02:24:25,364 --> 02:24:27,784
inne możliwości. Jedna z nich mówi, że ich
po prostu nie ma,

2471
02:24:29,464 --> 02:24:32,624
bo jesteśmy tutaj z jakichś przyczyn sami.
I może

2472
02:24:32,624 --> 02:24:36,084
zasada antropiczna działa, że ktoś tam w
kosmosie

2473
02:24:36,084 --> 02:24:39,803
zdecydował się nastawić te wszystkie tryby
tak,

2474
02:24:39,804 --> 02:24:43,204
żebyśmy powstali my, ale nie wiadomo, czy
powstał ktoś

2475
02:24:43,204 --> 02:24:46,544
jeszcze. Kolejna

2476
02:24:46,544 --> 02:24:49,584
sprawa. Może być również tak, o czym
ostatnio się

2477
02:24:49,584 --> 02:24:53,024
dość rozpisano przed paroma miesiącami,

2478
02:24:53,024 --> 02:24:55,984
że ludzkość jest jedną z

2479
02:24:55,984 --> 02:24:59,444
najstarszych inteligencji w kosmosie i to

2480
02:24:59,444 --> 02:25:02,024
być może my musimy rozpocząć

2481
02:25:03,424 --> 02:25:06,244
jakąkolwiek komunikację międzygwiezdną.
Innymi słowy,

2482
02:25:07,404 --> 02:25:10,664
obcy, którzy mogą odebrać sygnał, dopiero

2483
02:25:10,664 --> 02:25:13,684
rosną, dopiero się rozwijają i to my może
powinniśmy ich

2484
02:25:13,684 --> 02:25:17,483
szukać. Jest jeszcze kilka innych

2485
02:25:17,484 --> 02:25:21,303
potencjalnych odpowiedzi na to, dlaczego
kosmici się nie komunikują.

2486
02:25:21,304 --> 02:25:24,604
A ja chciałbym poznać wasze

2487
02:25:24,604 --> 02:25:27,604
zdanie. Chris, jak to jest

2488
02:25:27,604 --> 02:25:30,864
według ciebie, czy rzeczywiście

2489
02:25:30,864 --> 02:25:34,344
obcy mogą mieć na nas oko i

2490
02:25:34,344 --> 02:25:37,324
mogą milczeć?Tylko dlatego, że nas

2491
02:25:37,324 --> 02:25:40,704
obserwują. Czy

2492
02:25:40,704 --> 02:25:43,924
może jest tak, że gdzieś oni

2493
02:25:43,924 --> 02:25:47,284
dopiero rozwijają się na swoich planetach
i

2494
02:25:47,284 --> 02:25:50,524
to my będziemy pierwszymi zdobywcami
kosmosu?

2495
02:25:51,704 --> 02:25:55,224
Jest bardzo sympatyczna ta teoria, że

2496
02:25:55,224 --> 02:25:58,224
Ziemia jest rezerwatem. Jesteśmy
obserwowani przez kosmitów

2497
02:25:58,224 --> 02:26:01,784
i w sumie tak naprawdę oni nie za bardzo

2498
02:26:01,784 --> 02:26:05,264
się nami zajmują, bo w żaden sposób nie
stanowimy dla nich ani

2499
02:26:05,264 --> 02:26:08,323
konkurencji, ani zagrożenia. Aż do
momentu, kiedy

2500
02:26:08,323 --> 02:26:11,564
zaczynamy dorównywać im technologicznie,
bądź

2501
02:26:11,564 --> 02:26:14,944
przynajmniej mamy taką perspektywę, że
gdzieś w określonej

2502
02:26:14,944 --> 02:26:18,484
przyszłości rzeczywiście to zrobimy. I to
się kojarzy

2503
02:26:18,484 --> 02:26:21,874
z wysypem UFO od

2504
02:26:23,524 --> 02:26:26,884
końca lat 40., kiedy to okazało się,

2505
02:26:26,884 --> 02:26:30,164
że człowiek osiągnął coś takiego jak broń

2506
02:26:30,164 --> 02:26:33,584
atomowa, czyli zaczął rzeczywiście
zmieniać

2507
02:26:33,584 --> 02:26:36,844
coś na olbrzymią skalę. Może doprowadzić
nawet do tego,

2508
02:26:36,844 --> 02:26:40,323
że zniszczy nie tylko naszą planetę, ale
może zniszczyć inną

2509
02:26:40,324 --> 02:26:43,864
planetę bądź może uzyskać jakiś inny
kolejny efekt

2510
02:26:43,864 --> 02:26:47,394
dzięki temu, że jest w stanie rozszczepić
jądro atomu.

2511
02:26:47,394 --> 02:26:50,904
I to już powoduje, że to zainteresowanie
wzrasta

2512
02:26:50,904 --> 02:26:54,444
naszą cywilizacją. Jeśli

2513
02:26:54,444 --> 02:26:57,444
chcieć myśleć o nas jako o kimś bardzo

2514
02:26:57,444 --> 02:27:00,554
unikalnym w kosmosie, jako o najstarszej

2515
02:27:00,554 --> 02:27:04,064
cywilizacji, wydaje się to być trochę
dziwne myślenie,

2516
02:27:04,064 --> 02:27:07,144
dlatego że ono kompletnie odrzuca wszystko
to, co wydarzyło się w

2517
02:27:07,144 --> 02:27:10,244
przeszłości. Spójrzmy na najstarsze
starożytne

2518
02:27:10,244 --> 02:27:13,404
przekazy. Wszystkie one mówią o tym,

2519
02:27:13,404 --> 02:27:16,484
że istnieje jakaś bardzo

2520
02:27:16,484 --> 02:27:19,924
zaawansowana inteligencja, która pochodzi
nie z tej Ziemi. Jest z

2521
02:27:19,924 --> 02:27:23,244
kosmosu. Ktoś tu wspomniał w dzisiejszej
naszej dyskusji,

2522
02:27:23,244 --> 02:27:26,524
chyba słuchacz, który do nas dzwonił, o
tym, że chociaż Bóg jest

2523
02:27:26,524 --> 02:27:30,024
właśnie reprezentantem cywilizacji
pozaziemskiej.

2524
02:27:30,024 --> 02:27:33,404
W każdej mitologii większość tych
wszystkich bogów, z którymi

2525
02:27:33,404 --> 02:27:36,884
mamy do czynienia, jest kimś

2526
02:27:36,884 --> 02:27:40,144
właśnie z innej planety. Podróżuje
pomiędzy planetami, podróżuje w

2527
02:27:40,144 --> 02:27:43,424
przestrzeni kosmicznej, posiada niezwykłe
technologie,

2528
02:27:43,424 --> 02:27:46,773
umiejętności, które przewyższają nas pod

2529
02:27:46,773 --> 02:27:50,204
każdym względem. I jednocześnie wszyscy

2530
02:27:50,204 --> 02:27:53,784
ci bogowie kontrolują w jakiś sposób
Ziemię,

2531
02:27:53,784 --> 02:27:57,564
nie wtrącają się w nasze życie do momentu,
kiedy

2532
02:27:57,564 --> 02:27:59,844
nie zaczynamy im w jakiś sposób zagrażać.

2533
02:28:02,104 --> 02:28:05,404
Takim przykładem będzie

2534
02:28:05,404 --> 02:28:08,664
chociażby wieża Babel, gdzie człowiek mógł
osiągnąć

2535
02:28:08,664 --> 02:28:12,083
siłę i potęgę Boga. Bóg się zorientował i

2536
02:28:12,084 --> 02:28:15,364
pomieszał ludziom zmysły. Co by to
oznaczało, przekładając na język

2537
02:28:15,364 --> 02:28:17,423
naszej dzisiejszej dyskusji? Że

2538
02:28:19,124 --> 02:28:22,264
ta siła kosmiczna, inteligencja kosmiczna
nie

2539
02:28:22,264 --> 02:28:25,164
zwracała uwagi na nas do tego momentu,
dopóki nie

2540
02:28:25,164 --> 02:28:28,384
zorientowała się, że możemy im właśnie
dorównać i

2541
02:28:28,384 --> 02:28:31,764
możemy im zagrozić. I nagle wtrąciła te
swoje

2542
02:28:31,764 --> 02:28:34,414
trzy centy i zamieszała nam wszystkim w
głowach. Ze

2543
02:28:36,824 --> 02:28:39,464
względu na

2544
02:28:41,144 --> 02:28:44,044
całą naszą kulturę, która stworzyła te
wszystkie historie,

2545
02:28:45,104 --> 02:28:48,564
wydaje się być raczej pewne, że nie
jesteśmy

2546
02:28:48,564 --> 02:28:52,064
czymś unikalnym w kosmosie. Nie jesteśmy

2547
02:28:52,064 --> 02:28:55,264
jedyną cywilizacją i nie jesteśmy

2548
02:28:55,264 --> 02:28:58,604
samotni w kosmosie. Jest tylko kwestia, w
jaki sposób

2549
02:28:58,604 --> 02:29:02,404
nawiążemy ten kontakt. Do tej pory ten
kontakt

2550
02:29:02,404 --> 02:29:05,844
był nawiązywany. Wszystkie religie,

2551
02:29:05,844 --> 02:29:08,504
które my traktujemy jako temat

2552
02:29:08,504 --> 02:29:11,544
poboczny i jakby niemający nic

2553
02:29:11,544 --> 02:29:14,584
wspólnego z kontaktem, z

2554
02:29:14,584 --> 02:29:18,064
inteligencją pozaziemską, wszystkie
religie próbowały

2555
02:29:18,064 --> 02:29:21,484
nawiązać ten kontakt, tworzyły szereg
najrozmaitszych

2556
02:29:21,484 --> 02:29:24,824
rzeczy, które my uważamy za rytuały, ale
były to narzędzia tej

2557
02:29:24,824 --> 02:29:28,284
komunikacji. Zauważmy, że

2558
02:29:28,284 --> 02:29:31,444
świątynie, które budowano, to nie były
tylko

2559
02:29:31,444 --> 02:29:34,424
miejsca kultu, które wyglądały fajnie ze
względów

2560
02:29:34,424 --> 02:29:36,564
architektonicznych, ale były jednocześnie

2561
02:29:36,564 --> 02:29:39,754
maszynami, poprzez które

2562
02:29:39,754 --> 02:29:43,164
łączono się z kimś właśnie spoza naszego
świata, spoza

2563
02:29:43,164 --> 02:29:44,924
naszego życia, spoza naszego wymiaru.

2564
02:29:46,064 --> 02:29:49,544
Ten kontakt czy

2565
02:29:49,544 --> 02:29:53,004
świadomość tego, że istnieje coś jeszcze
oprócz nas, była

2566
02:29:53,004 --> 02:29:56,583
bardzo silna i myślę, że

2567
02:29:56,583 --> 02:29:59,884
dlatego jest taka położona nadzieja i
wręcz

2568
02:29:59,884 --> 02:30:03,524
wiara w naukę, że będzie ona w stanie

2569
02:30:03,524 --> 02:30:06,124
nawiązać go na innej płaszczyźnie. Być
może właśnie

2570
02:30:06,124 --> 02:30:09,704
nauka jest tym elementem, który

2571
02:30:09,704 --> 02:30:12,663
ma największe szanse na kontakt

2572
02:30:12,664 --> 02:30:15,964
równorzędny, bo o ile można pomieszać

2573
02:30:15,964 --> 02:30:19,564
zmysły człowiekowi, o tyle dobrze
zaprogramowanej

2574
02:30:19,564 --> 02:30:23,064
maszynie tych zmysłów pomieszać już za
bardzo nie można. Czyli jest w

2575
02:30:23,064 --> 02:30:26,584
jakiś sposób odporna. Czyli być może nauka
jest odpowiedzią

2576
02:30:26,584 --> 02:30:29,564
ludzkości na to, co wydarzyło się parę
tysięcy lat

2577
02:30:29,564 --> 02:30:32,984
wcześniej i znalazła inną

2578
02:30:32,984 --> 02:30:36,524
drogę, aby móc obejść to, co do tej pory

2579
02:30:36,524 --> 02:30:40,204
sprawiało, że ten ktoś w przestrzeni
kosmicznej górował nad nami,

2580
02:30:40,204 --> 02:30:43,204
ta inna cywilizacja czy ta inna
inteligencja, bo miał

2581
02:30:43,204 --> 02:30:46,844
bezpośredni wpływ na nasz sposób myślenia.

2582
02:30:46,844 --> 02:30:49,604
Miał wpływ biologiczny. Tymczasem maszyna

2583
02:30:49,604 --> 02:30:53,284
albo maszyna w połączeniu z człowiekiem,

2584
02:30:53,284 --> 02:30:56,784
bo tak naprawdę, jeśli popatrzymy z
filozoficznego punktu widzenia na to, w
jaki

2585
02:30:56,784 --> 02:31:00,144
sposób my się rozwijamy technologicznie i
z tej technologii, z której my

2586
02:31:00,144 --> 02:31:03,444
jesteśmy tak bardzo dumni, to stajemy się
powoli cyborgami.

2587
02:31:03,444 --> 02:31:06,564
Coraz więcej maszyn używamy, są nam
absolutnie

2588
02:31:06,564 --> 02:31:09,944
niezbędne i z jednej strony uzależniamy
się od nich, ale z

2589
02:31:09,944 --> 02:31:13,603
drugiej strony one właśnie sprawiają, że
mamy

2590
02:31:13,604 --> 02:31:15,404
niezakłócony kontakt z

2591
02:31:15,404 --> 02:31:18,724
rzeczywistością dookoła nas. I nawet

2592
02:31:18,724 --> 02:31:22,223
jeśli ktoś zapomni drogi do domu, to

2593
02:31:22,224 --> 02:31:25,704
włączy sobie GPS i bezpiecznie wróci,
nawet jeśli

2594
02:31:25,704 --> 02:31:29,464
utraci kompletnie pamięć. Jeżeli tylko
zachowa mu się umiejętność

2595
02:31:29,524 --> 02:31:33,044
prowadzenia auta czy wędrowania wzdłuż
drogi. Może to tak brzmi

2596
02:31:33,044 --> 02:31:37,124
prymitywnie, ale na tym

2597
02:31:39,624 --> 02:31:42,052
takieWłaśnie

2598
02:31:43,252 --> 02:31:46,552
mam takie przeświadczenie, że nie tylko
nie jesteśmy

2599
02:31:46,552 --> 02:31:49,732
sami, ale od lat jest prowadzony

2600
02:31:49,732 --> 02:31:53,152
ten kosmiczny dialog z kimś innym, z kimś

2601
02:31:53,152 --> 02:31:56,232
spoza naszej ziemskiej sfery. Jest
prowadzony na

2602
02:31:56,232 --> 02:32:00,022
różnych sposobach i różnymi metodami.

2603
02:32:00,022 --> 02:32:03,452
I dlatego z jednej strony taką drogą

2604
02:32:03,452 --> 02:32:06,932
jest dla mnie właśnie religia, tą
starożytną drogą, a dziś to, co robimy,
jest

2605
02:32:06,932 --> 02:32:10,212
właśnie nauka, maszyny, urządzenia i
między innymi

2606
02:32:10,212 --> 02:32:13,052
SETI jest tego przykładem, że ewentualnie

2607
02:32:13,052 --> 02:32:16,572
próbuje nawiązać jakiś kontakt bądź wysłać
informację

2608
02:32:16,572 --> 02:32:19,992
tą właśnie drogą, poprzez radio. Choć

2609
02:32:19,992 --> 02:32:23,992
tak jak powiedziałem wcześniej, uważam, że
cel SETI jest zupełnie inny

2610
02:32:23,992 --> 02:32:27,372
i ze względu na to, że wszystkie tajne
amerykańskie

2611
02:32:27,372 --> 02:32:30,652
projekty zachowały swoją tajność, dlatego
że

2612
02:32:30,652 --> 02:32:34,032
zostały zaszufladkowane. Już

2613
02:32:34,032 --> 02:32:35,992
mówiłem o tym we wcześniejszej audycji,

2614
02:32:35,992 --> 02:32:39,572
mnóstwo ludzi, pracując nad projektem,

2615
02:32:39,572 --> 02:32:43,052
robi to w zasadzie niezależnie i tylko
kilka osób ma

2616
02:32:43,052 --> 02:32:46,392
pełen obraz pełnego projektu i jest w
stanie połączyć te

2617
02:32:46,392 --> 02:32:50,092
wszystkie elementy do siebie razem i
uzyskać efekt,

2618
02:32:50,092 --> 02:32:53,472
jaki oczekuje. Natomiast wszyscy ci,
którzy nad nim pracują, mając tylko

2619
02:32:53,472 --> 02:32:56,412
cząstkę tego projektu przed swoimi oczami,
nie są w

2620
02:32:56,412 --> 02:32:59,752
stanie zobaczyć całego obrazka i tak
naprawdę nie

2621
02:32:59,752 --> 02:33:03,292
wiedzą, nad czym pracują. Nie wiedzą, do
czego to może służyć.

2622
02:33:03,292 --> 02:33:05,822
Dlatego zaciera się tutaj bariera

2623
02:33:05,822 --> 02:33:09,292
pomiędzy projektami wojskowymi i
cywilnymi. To

2624
02:33:09,292 --> 02:33:12,632
już właściwie nie ma znaczenia. To już
jest kwestia przeszłości.

2625
02:33:12,632 --> 02:33:16,112
Wszystko może działać na wszelkich
możliwych płaszczyznach, że

2626
02:33:16,112 --> 02:33:19,192
organizacja, która ze swojej natury jest
cywilna i ma bardzo

2627
02:33:19,192 --> 02:33:22,252
szlachetny cel, może wykonywać zupełnie
inne cele,

2628
02:33:22,252 --> 02:33:25,692
chociażby wiedząc, że jest finansowana
przez

2629
02:33:25,692 --> 02:33:29,132
amerykańskie lotnictwo. Więc możemy
przypuszczać,

2630
02:33:29,132 --> 02:33:32,622
że jest częścią jakiegoś większego
projektu i robi coś, co być

2631
02:33:32,622 --> 02:33:35,132
może wcale nie jest tym, do czego została
ta organizacja

2632
02:33:35,132 --> 02:33:38,612
stworzona. Także w zasadzie próbuję

2633
02:33:38,612 --> 02:33:41,912
odpowiedzieć na to twoje pytanie i chyba
ono dotyczy tego,

2634
02:33:41,912 --> 02:33:43,852
czy

2635
02:33:45,652 --> 02:33:49,292
istnieje możliwość kontaktu z jakąś

2636
02:33:49,292 --> 02:33:53,572
cywilizacją poprzez drogę, którą wybrało
sobie SETI.

2637
02:33:53,572 --> 02:33:56,551
Z pewnością tak, ale jest to wyłącznie
droga

2638
02:33:56,552 --> 02:33:59,712
teoretyczna, tak samo jak teoretyczne jest
równanie Drake'a, o którym

2639
02:33:59,712 --> 02:34:03,052
rozmawialiśmy. Arek Paterek wspomniał
tutaj,

2640
02:34:03,052 --> 02:34:06,492
że jest to matematyka królowa nauk. Tyle
że w tej

2641
02:34:06,492 --> 02:34:09,092
matematyce mamy równanie ze wszystkimi

2642
02:34:09,092 --> 02:34:12,372
niewiadomymi. Jak rozwiązać takie
równanie? Może

2643
02:34:12,372 --> 02:34:15,712
tym zakończę. Dzięki. Panie Marku. Trochę
już na ten

2644
02:34:15,712 --> 02:34:17,871
temat wspomniałem wcześniej.

2645
02:34:20,192 --> 02:34:24,172
Być

2646
02:34:24,172 --> 02:34:26,092
może właśnie próby

2647
02:34:28,312 --> 02:34:31,752
wykorzystania całego naszego arsenału

2648
02:34:31,752 --> 02:34:33,252
do nasłuchiwania

2649
02:34:35,532 --> 02:34:38,711
kosmosu mogłyby coś dać. Ale

2650
02:34:38,712 --> 02:34:41,792
jeżeli proste

2651
02:34:41,792 --> 02:34:45,122
założenie zrobimy takie, że obca

2652
02:34:45,122 --> 02:34:47,852
cywilizacja nie używa

2653
02:34:47,852 --> 02:34:50,852
fal radiowych, tylko jakąś

2654
02:34:50,852 --> 02:34:53,612
inną formę kontaktu, to

2655
02:34:53,612 --> 02:34:57,072
nie mamy szans na obecnym

2656
02:34:57,072 --> 02:35:00,632
poziomie i nawet

2657
02:35:00,632 --> 02:35:02,782
jak wykorzystamy wszelką

2658
02:35:04,092 --> 02:35:07,652
naszą technikę do nasłuchiwania tego
kosmosu,

2659
02:35:07,652 --> 02:35:11,172
to być może

2660
02:35:11,172 --> 02:35:14,492
kiedyś nam się uda jakiś sygnał

2661
02:35:14,492 --> 02:35:17,952
odnaleźć jeden. Ale tak jak wspomniałem,

2662
02:35:19,192 --> 02:35:22,092
kosmos tak naprawdę może krzyczeć cały
czas i

2663
02:35:23,532 --> 02:35:24,912
nie będziemy go

2664
02:35:26,812 --> 02:35:28,612
słyszeć, bo jesteśmy poza

2665
02:35:30,392 --> 02:35:34,152
zakresem. Jesteśmy poza nawiasem z naszą

2666
02:35:34,152 --> 02:35:37,512
technologią, z naszym pojmowaniem i

2667
02:35:37,512 --> 02:35:40,771
jest po prostu dla nas nadal cisza.

2668
02:35:40,772 --> 02:35:44,032
Dlatego rozwiązanie paradoksu

2669
02:35:44,032 --> 02:35:45,972
jest dla mnie...

2670
02:35:49,572 --> 02:35:53,592
Nie wiem, jak by to można było rozwiązać
inaczej.

2671
02:35:53,592 --> 02:35:57,072
Może po prostu czekać i wymyślać coś
innego, żeby

2672
02:35:57,072 --> 02:36:00,991
jednak usłyszeć te

2673
02:36:00,991 --> 02:36:01,871
cywilizacje.

2674
02:36:04,092 --> 02:36:07,852
Dziękuję. Co z innymi taktykami SETI, na
przykład

2675
02:36:07,852 --> 02:36:10,712
SETI optycznym albo poszukiwaniem tak
zwanych

2676
02:36:10,712 --> 02:36:13,532
technosygnatur? Czy dają one wielkie
szanse na

2677
02:36:13,532 --> 02:36:16,832
zlokalizowanie kosmicznych braci? Może
pierwszy niech się w tym

2678
02:36:16,832 --> 02:36:20,332
temacie wypowie pan Marek Marcinkowski.
Prosimy. Jeżeli

2679
02:36:20,332 --> 02:36:23,392
chodzi o technosygnatury, miało

2680
02:36:23,392 --> 02:36:26,512
miejsce niedawno odkrycie pewnej

2681
02:36:26,512 --> 02:36:30,792
gwiazdy, wokół której coś się ciekawego
dzieje,

2682
02:36:30,792 --> 02:36:34,272
co może wskazywać na to,

2683
02:36:34,272 --> 02:36:37,552
że jest tam obca

2684
02:36:37,552 --> 02:36:41,152
cywilizacja. Mianowicie chodzi o

2685
02:36:41,152 --> 02:36:43,672
kwestię taką, że

2686
02:36:45,052 --> 02:36:47,752
gdy odkrywamy planety

2687
02:36:47,752 --> 02:36:48,572
pozasłoneczne,

2688
02:36:51,672 --> 02:36:54,832
jeden ze sposobów jest taki, że

2689
02:36:54,892 --> 02:36:57,562
mierząc siłę światła danej gwiazdy,

2690
02:37:00,172 --> 02:37:03,792
obserwujemy ją przez jakiś długi czas

2691
02:37:03,792 --> 02:37:06,312
i jeżeli nastąpi

2692
02:37:07,352 --> 02:37:11,212
przelot na tle tej gwiazdy

2693
02:37:11,212 --> 02:37:12,432
jakiejś planety,

2694
02:37:12,432 --> 02:37:15,631
blask trochę

2695
02:37:15,632 --> 02:37:19,292
spada. Intensywność światła

2696
02:37:19,292 --> 02:37:22,632
tej gwiazdy spada i później

2697
02:37:22,632 --> 02:37:26,062
znowu, gdy planeta już zniknie z pola

2698
02:37:26,062 --> 02:37:29,332
widzenia, to światło wraca do swojej
pierwotnej

2699
02:37:30,872 --> 02:37:34,072
charakterystyki. Tutaj

2700
02:37:34,072 --> 02:37:36,742
ostatnio odkryto gwiazdę,

2701
02:37:36,742 --> 02:37:41,932
spadek

2702
02:37:41,932 --> 02:37:45,452
jasności tej gwiazdy nie jest taki
oczywisty. Nie

2703
02:37:45,452 --> 02:37:48,540
wygląda to takProsto i

2704
02:37:48,540 --> 02:37:51,740
fajnie, jak w modelach, jak w przypadku
wielu

2705
02:37:51,740 --> 02:37:54,700
innych systemów planetarnych.

2706
02:37:56,040 --> 02:37:59,760
Te spadki jasności są bardzo

2707
02:37:59,760 --> 02:38:03,119
chaotyczne. I

2708
02:38:03,120 --> 02:38:04,500
jedna z

2709
02:38:04,500 --> 02:38:08,280
teorii powstała taka, że

2710
02:38:08,280 --> 02:38:10,720
być może na orbicie

2711
02:38:10,720 --> 02:38:14,080
tej gwiazdy znajdują się

2712
02:38:15,280 --> 02:38:16,080
jakieś struktury

2713
02:38:18,140 --> 02:38:21,220
cywilizacji pozaziemskiej.

2714
02:38:23,360 --> 02:38:27,240
To jest jedna z teorii. Oczywiście teorie
są różne, od

2715
02:38:27,240 --> 02:38:30,470
dużych szczątków komet, poprzez różnego
rodzaju

2716
02:38:30,470 --> 02:38:33,860
chmury pyłowe,

2717
02:38:33,860 --> 02:38:37,280
ale naukowcy też biorą

2718
02:38:37,280 --> 02:38:39,240
pod uwagę, że może to być jakaś

2719
02:38:41,540 --> 02:38:44,780
oznaka obcej cywilizacji, taki dziwny,

2720
02:38:44,780 --> 02:38:45,600
nienaturalny

2721
02:38:47,420 --> 02:38:50,860
rozkład pociemnień tej

2722
02:38:50,860 --> 02:38:51,380
gwiazdy.

2723
02:38:54,660 --> 02:38:57,500
Jeżeli chodzi o taki

2724
02:38:59,440 --> 02:39:02,980
model i

2725
02:39:02,980 --> 02:39:05,620
poszukiwanie obcej cywilizacji w ten
sposób,

2726
02:39:06,820 --> 02:39:09,840
to oczywiście jest to jeden z kolejnych
sposobów

2727
02:39:09,840 --> 02:39:11,560
szukania takich charakterystyk

2728
02:39:13,520 --> 02:39:17,000
gwiazd, które swoją jasność tracą w

2729
02:39:17,000 --> 02:39:20,440
bardzo nieregularny, chaotyczny sposób,
ale

2730
02:39:20,440 --> 02:39:23,600
to nadal jest kropla w morzu.

2731
02:39:23,600 --> 02:39:27,040
Można szukać takich charakterystyk gwiazd,
ale

2732
02:39:27,040 --> 02:39:28,920
skala nadal jest ogromna.

2733
02:39:30,600 --> 02:39:33,500
To jest ciekawa taktyka, ciekawy pomysł.

2734
02:39:34,560 --> 02:39:37,800
Jednak nadal nie da to

2735
02:39:37,800 --> 02:39:41,160
jednoznacznej odpowiedzi, czy to

2736
02:39:41,160 --> 02:39:44,320
jest faktycznie naturalny

2737
02:39:47,400 --> 02:39:50,340
aspekt, czy to jakieś komety, jakieś

2738
02:39:50,340 --> 02:39:52,980
skupisko planetoid, czy to faktycznie jest
jakaś

2739
02:39:52,980 --> 02:39:54,590
konstrukcja obcej

2740
02:39:54,590 --> 02:39:56,699
cywilizacji.

2741
02:39:58,960 --> 02:40:01,680
Na etapie, jaki teraz mamy,

2742
02:40:03,180 --> 02:40:06,740
nie dostaniemy jednoznacznej odpowiedzi,
tak jakbyśmy mogli

2743
02:40:06,800 --> 02:40:09,280
się spodziewać na przykład od sygnału
radiowego.

2744
02:40:11,200 --> 02:40:13,080
Jeżeli chodzi o SETI optyczne,

2745
02:40:14,800 --> 02:40:18,260
to też wcześniej wspomniałem, musielibyśmy

2746
02:40:18,260 --> 02:40:21,280
wyszukać określone

2747
02:40:21,280 --> 02:40:24,360
wąskie sygnały

2748
02:40:25,520 --> 02:40:29,360
w postaci impulsów

2749
02:40:29,360 --> 02:40:33,440
laserowych o dużej mocy,

2750
02:40:33,440 --> 02:40:34,600
ale to nadal

2751
02:40:34,600 --> 02:40:37,700
wydaje się dosyć

2752
02:40:37,700 --> 02:40:42,480
mało

2753
02:40:42,480 --> 02:40:43,160
efektywne.

2754
02:40:43,160 --> 02:40:46,720
I

2755
02:40:46,720 --> 02:40:50,120
tak jak już wspomniałem wcześniej, wydaje
się mi, że to daje

2756
02:40:50,120 --> 02:40:53,260
jeszcze mniejsze szanse tak naprawdę

2757
02:40:53,260 --> 02:40:56,420
niż odkrycie sygnału radiowego.

2758
02:40:57,910 --> 02:41:00,960
Wrócę jeszcze do tych technosygnałów,

2759
02:41:00,960 --> 02:41:03,160
sygnatur, czyli

2760
02:41:05,440 --> 02:41:08,320
oznak jakichś wielkich

2761
02:41:08,320 --> 02:41:11,600
konstrukcji cywilizacji pozaziemskiej,
które

2762
02:41:11,600 --> 02:41:14,860
możemy wykrywać poprzez

2763
02:41:14,860 --> 02:41:18,140
zmianę blasku gwiazdy. To wydaje się

2764
02:41:18,140 --> 02:41:21,580
dosyć

2765
02:41:21,580 --> 02:41:25,040
sensowne z mojego punktu widzenia, bo

2766
02:41:25,040 --> 02:41:27,880
tak jak widzimy, metoda znajdywania planet

2767
02:41:27,880 --> 02:41:31,500
pozasłonecznych w ten sposób jest bardzo
efektywna

2768
02:41:31,500 --> 02:41:34,720
i znajdujemy tych planet w ten sposób
bardzo dużo. Czyli w ten

2769
02:41:34,720 --> 02:41:37,860
sposób zaćmieniowy. Tak

2770
02:41:37,860 --> 02:41:40,780
jakbyśmy tę metodę spróbowali

2771
02:41:40,780 --> 02:41:43,180
zastosować do wyszukiwania

2772
02:41:44,680 --> 02:41:46,880
nienaturalnych zaćmień

2773
02:41:46,880 --> 02:41:50,160
gwiazd, to wydaje

2774
02:41:51,680 --> 02:41:52,020
mi się, że ma to

2775
02:41:53,600 --> 02:41:56,870
większe szanse

2776
02:41:56,870 --> 02:41:59,940
niż szukanie sygnału radiowego. Ale tak
jak

2777
02:41:59,940 --> 02:42:03,040
wspomniałem, odpowiedź na

2778
02:42:05,020 --> 02:42:07,820
tym etapie, na jakim teraz jesteśmy, nie
będzie

2779
02:42:07,820 --> 02:42:10,520
jednoznaczna. To nadal będą domysły,

2780
02:42:12,220 --> 02:42:15,020
bo po prostu bardzo mało wiemy z natury

2781
02:42:16,640 --> 02:42:18,960
systemów pozasłonecznych.

2782
02:42:20,520 --> 02:42:23,920
Dopiero niedawno tak naprawdę
dowiedzieliśmy się, że

2783
02:42:25,100 --> 02:42:28,340
możliwe jest występowanie planet w

2784
02:42:28,340 --> 02:42:30,480
układach wielogwiazdowych. A więc

2785
02:42:31,900 --> 02:42:35,660
samo to, na jakim etapie wiedzy jesteśmy o
systemach

2786
02:42:35,720 --> 02:42:38,340
pozasłonecznych,

2787
02:42:38,340 --> 02:42:41,740
jesteśmy po prostu na początku tej

2788
02:42:41,740 --> 02:42:45,020
drogi, na samym starcie. Samo

2789
02:42:45,060 --> 02:42:47,960
odkrycie planet w układach wielokrotnych
gwiazd

2790
02:42:49,580 --> 02:42:53,379
spowodowało, że musieliśmy zmienić

2791
02:42:53,380 --> 02:42:57,240
całe podejście do ewolucji systemów

2792
02:42:57,240 --> 02:42:59,380
planetarnych. Więc

2793
02:43:00,660 --> 02:43:03,800
to jest ciężka sprawa. Jesteśmy naprawdę

2794
02:43:05,340 --> 02:43:08,520
tuż po narodzinach, jakby tak porównać do
życia

2795
02:43:08,520 --> 02:43:11,860
człowieka. Jesteśmy dopiero w chwilach
narodzin, można

2796
02:43:11,860 --> 02:43:14,160
powiedzieć, jeżeli chodzi o poszukiwania

2797
02:43:15,640 --> 02:43:18,380
obcych cywilizacji. Różne są pomysły.

2798
02:43:19,980 --> 02:43:20,690
Wydaje mi się, że

2799
02:43:22,860 --> 02:43:25,580
większy sens jest właśnie w

2800
02:43:25,580 --> 02:43:29,100
poszukiwaniach tych technosygnatur,

2801
02:43:29,100 --> 02:43:32,180
z pomocą zaćmień

2802
02:43:32,180 --> 02:43:35,360
nieregularnych gwiazd. To się wydaje

2803
02:43:35,360 --> 02:43:38,840
całkiem ciekawa koncepcja, ale tak jak
mówię, jesteśmy na

2804
02:43:38,840 --> 02:43:40,900
samym początku tej drogi

2805
02:43:42,340 --> 02:43:45,780
i mamy za małe

2806
02:43:45,780 --> 02:43:49,100
głowy do tego. Nie jesteśmy w stanie w
ogóle

2807
02:43:49,100 --> 02:43:51,800
chociażby cząstki objąć swoimi małymi

2808
02:43:51,800 --> 02:43:55,356
rozumami.Cząstki natury wszechświata,

2809
02:43:55,356 --> 02:43:59,596
układów planetarnych. Tak mi się wydaje.
Oczywiście nie ujmuję

2810
02:43:59,596 --> 02:44:02,946
tym wszystkim badaniom naukowym, jakie
zostały

2811
02:44:02,946 --> 02:44:06,636
wykonane i tym wszystkim naukowcom, którzy
łamią

2812
02:44:06,636 --> 02:44:08,996
swoje mózgi na temat

2813
02:44:08,996 --> 02:44:12,435
teorii i modelów różnych

2814
02:44:12,436 --> 02:44:15,836
układów planetarnych, ale jednak jesteśmy
nadal

2815
02:44:15,836 --> 02:44:19,316
zaskakiwani w bardzo krótkich

2816
02:44:19,316 --> 02:44:22,476
odstępach czasu za pomocą technologii.

2817
02:44:22,476 --> 02:44:24,916
Zaskakiwani, jak różnorodny jest
wszechświat

2818
02:44:25,996 --> 02:44:28,556
i jego struktura.

2819
02:44:29,896 --> 02:44:31,776
Szanse jakieś może większe są w

2820
02:44:33,756 --> 02:44:37,256
szukaniu technosygnatur, ale nadal to jest
szukanie igły w

2821
02:44:37,256 --> 02:44:40,776
ogromnym stogu siana. To

2822
02:44:40,776 --> 02:44:43,876
teraz może oddajmy głos Chrisowi. Mówimy o
tych

2823
02:44:43,876 --> 02:44:45,796
technosygnaturach i

2824
02:44:47,736 --> 02:44:50,736
rejestrowaniu sygnałów, które w jakiś

2825
02:44:50,736 --> 02:44:54,736
sposób sugerują

2826
02:44:54,736 --> 02:44:58,236
istnienie czegoś innego niż tylko ta
olbrzymia przedwieczna

2827
02:44:58,236 --> 02:45:01,636
masa kosmosu, wskazując, że

2828
02:45:01,636 --> 02:45:04,576
coś tam może być, coś tam może istnieć.
Mnie z kolei

2829
02:45:04,576 --> 02:45:06,916
zaintrygował fenomen pulsarów.

2830
02:45:08,576 --> 02:45:11,416
Pulsarów, czyli takich obiektów

2831
02:45:11,416 --> 02:45:13,736
astronomicznych, które

2832
02:45:15,076 --> 02:45:18,076
wysyłają regularne impulsy

2833
02:45:18,076 --> 02:45:21,536
promieniowania elektromagnetycznego. Są to

2834
02:45:21,536 --> 02:45:24,796
generalnie obiekty, które są

2835
02:45:24,796 --> 02:45:28,396
takimi gwiazdami neutronowymi i bardzo
często

2836
02:45:28,396 --> 02:45:31,916
są nazywane latarniami morskimi kosmo-- co
od

2837
02:45:31,916 --> 02:45:35,276
razu sugeruje, że

2838
02:45:35,276 --> 02:45:36,996
mając mapę takich pulsarów,

2839
02:45:38,676 --> 02:45:41,496
one tworzą coś w rodzaju kosmicznego GPS.

2840
02:45:42,536 --> 02:45:45,776
Pokazują nam

2841
02:45:45,776 --> 02:45:47,696
miejsca w przestrzeni kosmicznej

2842
02:45:49,156 --> 02:45:52,556
ważne pod tym względem, że być może wokół
nich

2843
02:45:52,556 --> 02:45:55,936
coś się dzieje, a być może w przyszłości
będą one pomagały w

2844
02:45:55,936 --> 02:45:58,896
podróżowaniu w tej olbrzymiej przestrzeni
kosmicznej i

2845
02:45:58,896 --> 02:46:02,415
orientowaniu się w niej. Tego typu

2846
02:46:02,416 --> 02:46:05,756
sygnały są rejestrowane przez SETI. Są
szczególnie

2847
02:46:05,756 --> 02:46:09,296
rejestrowane i są w polu szczególnego
zainteresowania europejskiego

2848
02:46:09,296 --> 02:46:11,786
systemu LOFAR, co z kolei

2849
02:46:11,786 --> 02:46:14,776
jeszcze bardziej wskazuje na to,

2850
02:46:14,776 --> 02:46:18,676
że coś może się za tym kryć.

2851
02:46:18,676 --> 02:46:22,076
Także, tak jak Marek wspomniał, w

2852
02:46:22,076 --> 02:46:25,576
tym temacie jesteśmy troszeczkę bezradni,
dlatego że poruszamy się

2853
02:46:25,576 --> 02:46:28,656
po omacku. Wiele odkryć

2854
02:46:30,116 --> 02:46:33,756
zostało właściwie dokonanych

2855
02:46:33,756 --> 02:46:37,456
tak niedawno, że jeszcze właściwie sama
nauka nie ma zdania na ten temat,

2856
02:46:37,456 --> 02:46:40,996
co z tym zrobić i jak takie dane zjawisko
pojąć czy

2857
02:46:40,996 --> 02:46:44,516
zrozumieć i jakie konsekwencje ono ze sobą
niesie.

2858
02:46:44,516 --> 02:46:47,796
Dlatego w zasadzie możemy się tylko i
wyłącznie skupić na science

2859
02:46:47,796 --> 02:46:51,376
fiction. Ja widzę właśnie w tych pulsarach
i w tej regularności

2860
02:46:51,376 --> 02:46:53,216
sygnałów, jakimi one wysyłają te

2861
02:46:53,216 --> 02:46:56,296
swoje wiązki pola

2862
02:46:56,296 --> 02:47:00,056
elektromagnetycznego, które są odbierane
na Ziemi. Są to strasznie silne wiązki

2863
02:47:00,056 --> 02:47:04,156
z odległych zakątków kosmosu, że być może
właśnie one

2864
02:47:04,156 --> 02:47:07,456
są takim punktem zwrotnym, który pokazuje,

2865
02:47:07,676 --> 02:47:11,096
że gdzieś w tym rejonie można coś
rzeczywiście

2866
02:47:11,096 --> 02:47:14,996
odnaleźć. Można zlokalizować, jak to brzmi
w pytaniu,

2867
02:47:14,996 --> 02:47:18,376
naszych kosmicznych braci, a kto wie, może
nawet i siostry.

2868
02:47:19,396 --> 02:47:22,276
Dziękuję. W cyklu debat z ubiegłego sezonu

2869
02:47:22,276 --> 02:47:25,896
podjęliśmy temat cywilizacji wyższego
rzędu. Czy

2870
02:47:25,896 --> 02:47:29,056
waszym zdaniem obcy stojący na tak wysokim
poziomie

2871
02:47:29,056 --> 02:47:32,516
rozwoju będą w ogóle mieli chęć do
kontaktu z nami?

2872
02:47:32,516 --> 02:47:35,866
Gdzie szukać oznak istnienia tych
najbardziej

2873
02:47:35,866 --> 02:47:39,116
rozwiniętych kosmitów? Tym razem może
oddajmy

2874
02:47:39,116 --> 02:47:42,376
głos pierwszemu Chrisowi Miekinie.
Chrisie?

2875
02:47:42,376 --> 02:47:45,536
To kolejne pytanie z rzędu: co by było,
gdyby

2876
02:47:45,536 --> 02:47:48,736
było? Gdyby Kardaszew miał rację i gdyby
taka

2877
02:47:48,736 --> 02:47:52,296
cywilizacja mogła powstać, to może co ona
by mogła mieć,

2878
02:47:52,296 --> 02:47:55,556
gdyby mogła to zbudować i zrobić? Opieramy

2879
02:47:55,556 --> 02:47:58,816
się na czymś, co jest tworem teoretycznym

2880
02:47:58,816 --> 02:48:02,476
z połowy XX wieku, który niekoniecznie

2881
02:48:02,476 --> 02:48:05,596
jest w stanie być zrealizowany. Jest on
dość

2882
02:48:05,596 --> 02:48:09,036
sympatyczny i miły, i do dziś rozwija

2883
02:48:09,036 --> 02:48:13,375
go w zasadzie tylko jedna osoba, Michio
Kaku. Bo

2884
02:48:13,376 --> 02:48:16,786
tak jak dziś już wspomniałem o tym, jeżeli
założymy, że cywilizacja

2885
02:48:16,786 --> 02:48:20,216
tego najwyższego rzędu ma do swojej
dyspozycji energię

2886
02:48:20,216 --> 02:48:23,536
całej swojej galaktyki, to w sumie

2887
02:48:23,536 --> 02:48:26,555
prosi się o to, żeby dokonać
samozniszczenia, ponieważ

2888
02:48:26,856 --> 02:48:30,156
rzeczy się tak mają w naturze i w życiu

2889
02:48:30,156 --> 02:48:33,196
czegokolwiek na tym świecie, że
przydarzają się

2890
02:48:33,196 --> 02:48:36,876
najrozmaitsze przypadki i następuje taki
punkt, z którego nie ma

2891
02:48:36,876 --> 02:48:40,356
już powrotu. I mając do dyspozycji tak
niepomierne

2892
02:48:40,356 --> 02:48:43,836
ilości energii, tego typu cywilizacja jest
w

2893
02:48:43,836 --> 02:48:47,096
stanie zniszczyć się z łatwością sama.
Więc to

2894
02:48:47,096 --> 02:48:50,636
tworzy kolejny paradoks istnienia takiej
cywilizacji. Czy

2895
02:48:50,636 --> 02:48:53,296
w ogóle jest możliwe istnienie takiej
cywilizacji?

2896
02:48:54,456 --> 02:48:57,956
Z tego punktu widzenia ona jest niemożliwa

2897
02:48:57,956 --> 02:49:01,356
do zrealizowania według skali Kardaszewa.
Ale

2898
02:49:01,356 --> 02:49:04,816
załóżmy, że rzeczywiście istnieje taka
cywilizacja,

2899
02:49:04,816 --> 02:49:07,796
która w sposób bezpieczny jest w stanie

2900
02:49:07,796 --> 02:49:11,156
operować tą swoją olbrzymią energią, którą
ma do

2901
02:49:11,156 --> 02:49:14,636
swojej dyspozycji. To wydaje się, że mając

2902
02:49:14,636 --> 02:49:18,716
świadomość tego, jak

2903
02:49:18,716 --> 02:49:22,276
łatwo jest jej przemieszczać się w
przestrzeni kosmicznej, ma

2904
02:49:22,276 --> 02:49:25,416
ona wiedzę i kontakty z wieloma

2905
02:49:25,416 --> 02:49:29,356
galaktykami, z wieloma miejscami, gdzie
rozwija się życie.

2906
02:49:29,356 --> 02:49:32,716
I właśnie taka cywilizacja, gdyby tak na
nią w ten sposób patrzeć, jak

2907
02:49:32,716 --> 02:49:35,976
chce Kardaszew, ona by patrzyła na nas jak
na

2908
02:49:35,976 --> 02:49:39,476
jakiś rezerwat. Nie będziemy w polu jej
zainteresowania

2909
02:49:39,476 --> 02:49:42,096
do momentu, dopóki

2910
02:49:43,136 --> 02:49:46,656
nie będziemy mieli czegoś, co nas
zainteresuje,

2911
02:49:46,656 --> 02:49:49,816
czyli na przykład technologii bądź czegoś,
czego oni

2912
02:49:49,816 --> 02:49:53,336
poszukują. Ale mając do dyspozycji energię
swojej własnej

2913
02:49:53,336 --> 02:49:55,276
galaktyki, mogą znaleźć to wszędzie

2914
02:49:55,276 --> 02:49:58,528
indziej.Niż u nas, być może w znacznie

2915
02:49:58,528 --> 02:50:01,988
atrakcyjniejszych miejscach, więc będą
raczej nas

2916
02:50:01,988 --> 02:50:05,888
ignorować i nie będą szukać kontaktu, bo w
zasadzie

2917
02:50:05,948 --> 02:50:07,608
do niczego im ten kontakt nie służy.

2918
02:50:09,828 --> 02:50:12,967
W ten sposób to widzę. Bardzo mocno
teoretyczna

2919
02:50:12,968 --> 02:50:15,788
konstrukcja tego pytania

2920
02:50:15,788 --> 02:50:19,188
z mnóstwem znaków

2921
02:50:19,188 --> 02:50:22,467
zapytania. W zasadzie jest to pytanie dla
pisarzy science

2922
02:50:22,468 --> 02:50:26,308
fiction. Oni mogliby się tutaj wyżyć do
bólu, bo

2923
02:50:26,308 --> 02:50:29,288
w sensie naszych odkryć naukowych, w
sensie

2924
02:50:29,288 --> 02:50:31,908
astronomii i w sensie naszej wiedzy na
temat przestrzeni

2925
02:50:31,908 --> 02:50:35,028
kosmicznej i tego, co w niej się dzieje,
właściwie

2926
02:50:35,028 --> 02:50:38,448
nic nie możemy pomyśleć. Myślę, że

2927
02:50:38,448 --> 02:50:41,748
najcenniejsza rzecz w tym pytaniu jest
taka, że używa

2928
02:50:41,748 --> 02:50:45,188
ono w sobie formuły, która według mnie

2929
02:50:45,188 --> 02:50:48,668
została już zużyta, że skala Kardaszowa

2930
02:50:48,668 --> 02:50:52,188
oprócz wartości historycznej, muzealnej
nie przedstawia

2931
02:50:52,188 --> 02:50:56,148
żadnej innej wartości, ponieważ prowadzi
nas wprost na manowce.

2932
02:50:56,148 --> 02:50:59,188
W latach powiedzmy 60. i 70., kiedy

2933
02:50:59,188 --> 02:51:02,387
rozwój technologiczny był gwałtowny, kiedy
budowaliśmy coraz

2934
02:51:02,388 --> 02:51:05,528
potężniejsze rakiety, kiedy można było
matematycznie

2935
02:51:05,528 --> 02:51:07,448
obliczyć tempo naszego rozwoju,

2936
02:51:09,808 --> 02:51:12,988
być może miało to jakiś sens. Była to taka
formuła na

2937
02:51:12,988 --> 02:51:16,808
wyrost, że rozwijamy się, będziemy budować
coraz większą rakietę

2938
02:51:16,808 --> 02:51:19,848
i zrobimy wreszcie taką rakietę, która
sięgnie prawie że

2939
02:51:19,848 --> 02:51:23,428
księżyca i jak ją odpalimy, to dolecimy
nią na koniec galaktyki,

2940
02:51:23,428 --> 02:51:26,848
bo tyle będziemy mieli energii, tyle się w
niej paliwa zmieści.

2941
02:51:26,848 --> 02:51:29,788
Ale okazuje się, że w międzyczasie zmienia
się nie

2942
02:51:29,788 --> 02:51:33,008
tylko pojęcie rozwoju technologicznego, a

2943
02:51:33,008 --> 02:51:36,428
jednocześnie fizyka wokół nas i fizyka, na
podstawie której

2944
02:51:36,428 --> 02:51:39,488
budowane było twierdzenie Kardaszowa,
równanie

2945
02:51:39,488 --> 02:51:42,748
Kardaszowa. Dziś tak nie

2946
02:51:42,748 --> 02:51:46,128
wygląda i myślę,

2947
02:51:46,128 --> 02:51:49,528
że z tego punktu widzenia jest to twór

2948
02:51:49,528 --> 02:51:53,208
teoretyczny, bo logiczne wydaje się być,

2949
02:51:53,208 --> 02:51:56,668
że nie jest w stanie właśnie powstać
cywilizacja o

2950
02:51:56,668 --> 02:51:59,828
tak olbrzymich możliwościach
energetycznych, dlatego

2951
02:51:59,828 --> 02:52:03,208
że tym samym stworzyłaby zagrożenia dla
samej

2952
02:52:03,208 --> 02:52:06,628
siebie. Ona byłaby naszym największym
zagrożeniem. To

2953
02:52:06,628 --> 02:52:09,788
tak jak porównując to do naszej skali,

2954
02:52:09,788 --> 02:52:13,028
kiedy odkryliśmy, w jaki sposób
rozszczepić atom,

2955
02:52:13,028 --> 02:52:16,268
wyprodukowano taką ilość

2956
02:52:16,268 --> 02:52:19,488
broni nuklearnej, która jest w stanie
rozwalić tą

2957
02:52:19,488 --> 02:52:22,928
naszą małą planetkę na strzępy. I tak to
jest,

2958
02:52:22,928 --> 02:52:26,248
jak się ma do dyspozycji taką ilość
energii. Póki co jeszcze to

2959
02:52:26,248 --> 02:52:29,788
nie nastąpiło, ale taka możliwość zawsze
istnieje ze

2960
02:52:29,788 --> 02:52:33,248
względu na to, że taka ilość tej groźnej

2961
02:52:33,248 --> 02:52:36,488
energii została zmagazynowana i

2962
02:52:36,488 --> 02:52:39,918
czeka na kogoś szalonego na tyle, aby
przycisnąć ten

2963
02:52:39,918 --> 02:52:43,468
nieszczęsny guzik i odpalić to wszystko,
co

2964
02:52:43,468 --> 02:52:47,028
zakończy całą naszą historię. Dlatego
właśnie myśląc o

2965
02:52:47,028 --> 02:52:50,468
cywilizacji tego najwyższego rzędu, nie
sądzę, aby była

2966
02:52:50,468 --> 02:52:54,208
ona w stanie powstać. Właśnie z tego
powodu. Dziękuję.

2967
02:52:54,208 --> 02:52:57,628
I teraz dajmy się powyżywać astronomowi,

2968
02:52:57,628 --> 02:53:00,708
panu Markowi Marcinkowskiemu. Prosimy. Oj

2969
02:53:01,448 --> 02:53:04,988
powyżywać. Trudne pytanie

2970
02:53:04,988 --> 02:53:08,028
dosyć. Nie wiem, czy taki

2971
02:53:08,028 --> 02:53:10,868
pogląd, tutaj kolega

2972
02:53:10,868 --> 02:53:13,108
wypowiedział się,

2973
02:53:14,548 --> 02:53:17,208
że z logicznego punktu widzenia

2974
02:53:19,488 --> 02:53:21,368
cywilizacja tego najwyższego rzędu

2975
02:53:23,228 --> 02:53:26,608
nie jest w stanie istnieć, bo prędzej czy

2976
02:53:26,608 --> 02:53:29,548
później do samozniszczenia by się

2977
02:53:29,548 --> 02:53:32,948
doprowadziła. To bardzo

2978
02:53:32,948 --> 02:53:34,668
ludzki pogląd, wydaje mi się.

2979
02:53:36,928 --> 02:53:40,628
Tak jak na samym początku żeśmy
rozmawiali,

2980
02:53:40,628 --> 02:53:41,328
założenie,

2981
02:53:43,928 --> 02:53:47,468
że taka cywilizacja będzie się

2982
02:53:47,468 --> 02:53:50,667
zachowywać podobnie jak my, czyli

2983
02:53:50,668 --> 02:53:51,938
im więcej technologii i

2984
02:53:53,988 --> 02:53:57,508
rozwoju, to będzie dążyć do

2985
02:53:57,508 --> 02:53:58,748
samozniszczenia.

2986
02:54:02,668 --> 02:54:06,648
Nie wiem, czy to jest takie

2987
02:54:06,648 --> 02:54:09,828
oczywiste. Wydaje mi się, że

2988
02:54:09,828 --> 02:54:10,628
niekoniecznie.

2989
02:54:13,198 --> 02:54:16,708
A kontakt z nami, czy by chcieli się

2990
02:54:16,708 --> 02:54:18,128
skontaktować,

2991
02:54:18,128 --> 02:54:23,248
nie

2992
02:54:23,248 --> 02:54:26,728
widzę powodu, żeby mieli taką

2993
02:54:26,728 --> 02:54:29,208
chęć. Bo

2994
02:54:33,248 --> 02:54:36,408
po co? W jednej chwili taka zaawansowana

2995
02:54:36,408 --> 02:54:39,788
cywilizacja, która przyleci

2996
02:54:39,788 --> 02:54:42,428
tutaj, jest w stanie ogarnąć

2997
02:54:43,468 --> 02:54:44,968
naszą planetę,

2998
02:54:46,978 --> 02:54:49,788
nasz ekosystem,

2999
02:54:51,228 --> 02:54:54,688
to, jakie są zwierzęta, jakie są rośliny,
jacy są ludzie.

3000
02:54:55,808 --> 02:54:58,948
W jednej chwili sygnały nasze wszystkie

3001
02:54:58,948 --> 02:55:01,328
przechwycić. Kontakt

3002
02:55:03,408 --> 02:55:06,908
nawiązać, jeżeli byśmy im mogli

3003
02:55:06,908 --> 02:55:09,598
zagrażać, to wtedy mogliby

3004
02:55:09,598 --> 02:55:13,168
jakąś interwencję zrobić, jakiś

3005
02:55:13,168 --> 02:55:16,688
kontakt. To jest

3006
02:55:16,688 --> 02:55:19,708
dla mnie problematyczne, bo

3007
02:55:21,348 --> 02:55:24,828
nie sądzę, żeby broń jądrowa

3008
02:55:24,828 --> 02:55:26,748
mogła im w jakiś sposób

3009
02:55:28,088 --> 02:55:31,108
przeszkadzać w takim sensie, że czuliby
się zagrożeni.

3010
02:55:35,628 --> 02:55:38,548
Może jeżeli by im zależało na tym, żebyśmy
nie

3011
02:55:39,968 --> 02:55:41,648
zgładzili się sami

3012
02:55:43,248 --> 02:55:46,708
nawzajem, to taki kontakt okej,

3013
02:55:46,708 --> 02:55:49,828
żeby nas powstrzymać w jakiś

3014
02:55:49,828 --> 02:55:53,028
sposób. Ale tak, żeby czuli się

3015
02:55:53,028 --> 02:55:56,048
zagrożeni z tego powodu, to nie. Chyba

3016
02:55:56,048 --> 02:55:57,968
że jesteśmy faktycznie

3017
02:55:57,968 --> 02:56:00,724
projektemProjektem,

3018
02:56:00,724 --> 02:56:03,864
eksperymentem takiej cywilizacji. Ludzie

3019
02:56:03,864 --> 02:56:07,104
wymyślili bombę atomową. Faktycznie

3020
02:56:08,144 --> 02:56:11,604
wielkimi krokami zbliża się samozagłada,

3021
02:56:11,604 --> 02:56:14,604
bo w końcu ktoś przyciśnie ten czerwony
przycisk

3022
02:56:14,604 --> 02:56:16,944
i nasz projekt pójdzie

3023
02:56:18,984 --> 02:56:22,474
do kosza. Albo też niekoniecznie do kosza.
Być może to będzie całkiem niezły

3024
02:56:22,474 --> 02:56:24,204
wynik dla nich, tego projektu.

3025
02:56:26,184 --> 02:56:28,344
To pytanie jest dosyć

3026
02:56:28,344 --> 02:56:30,274
skomplikowane i

3027
02:56:32,284 --> 02:56:35,304
można sobie, tak jak kolega wspomniał,
gdybać i

3028
02:56:35,304 --> 02:56:38,164
gdybać. A gdzie

3029
02:56:38,164 --> 02:56:41,704
szukać oznak istnienia tych

3030
02:56:41,704 --> 02:56:43,424
najbardziej rozwiniętych kosmitów?

3031
02:56:47,884 --> 02:56:49,804
To, co wspominał chyba Arek wcześniej.

3032
02:56:51,244 --> 02:56:54,624
Popieram

3033
02:56:54,624 --> 02:56:57,784
ten pogląd. Jakie są

3034
02:56:57,784 --> 02:57:01,244
pamiątki po nich na Ziemi. Te

3035
02:57:01,244 --> 02:57:04,604
archeologiczne ślady. To

3036
02:57:06,044 --> 02:57:09,024
wydaje się dosyć namacalne i

3037
02:57:09,024 --> 02:57:11,964
najbliższe, żeby to

3038
02:57:11,964 --> 02:57:14,584
badać i wydaje się to

3039
02:57:14,584 --> 02:57:18,584
najbliższą

3040
02:57:18,584 --> 02:57:21,664
kwestią, którą możemy badać i jest

3041
02:57:21,704 --> 02:57:24,964
oznaką rozwiniętej

3042
02:57:24,964 --> 02:57:27,023
cywilizacji, która nas odwiedziła.

3043
02:57:29,504 --> 02:57:32,764
Także najprędzej takie oznaki

3044
02:57:32,764 --> 02:57:35,644
możemy odnaleźć na naszym

3045
02:57:35,644 --> 02:57:37,104
podwórku, najbliżej.

3046
02:57:39,584 --> 02:57:43,684
A na dalsze wywody, gdzie indziej możemy

3047
02:57:43,684 --> 02:57:47,124
znaleźć takich oznak, jesteśmy jeszcze za
malutcy.

3048
02:57:47,124 --> 02:57:50,664
Nie mamy nawet takich technologii,

3049
02:57:50,664 --> 02:57:52,024
możemy sobie tylko wyobrażać.

3050
02:57:53,304 --> 02:57:55,424
Może są oznaki na Marsie.

3051
02:57:56,724 --> 02:57:59,464
Za mało wiemy.

3052
02:58:00,484 --> 02:58:03,744
Być może na księżycu Marsa jest jakiś
dziwny

3053
02:58:03,744 --> 02:58:06,384
obiekt, który może być

3054
02:58:08,304 --> 02:58:10,944
pamiątką, oznaką po

3055
02:58:12,024 --> 02:58:15,024
cywilizacji. Za mało wiemy

3056
02:58:15,024 --> 02:58:16,904
w

3057
02:58:18,584 --> 02:58:19,424
tych kwestiach.

3058
02:58:20,544 --> 02:58:24,464
Dopóki nie stanie tam człowiek,

3059
02:58:24,464 --> 02:58:27,664
czy na księżycu Marsa, czy na Marsie i nie
dotknie

3060
02:58:27,664 --> 02:58:30,124
bezpośrednio tych domniemanych

3061
02:58:32,044 --> 02:58:35,464
struktur czy oznak innej cywilizacji,

3062
02:58:35,464 --> 02:58:38,264
to są tylko nasze dywagacje

3063
02:58:38,264 --> 02:58:39,184
i

3064
02:58:41,504 --> 02:58:44,744
jesteśmy dalecy od odnalezienia oznak

3065
02:58:44,744 --> 02:58:47,444
gdzieś daleko poza Ziemią.

3066
02:58:47,444 --> 02:58:49,864
Najszybciej wydaje mi się, że te pamiątki

3067
02:58:51,904 --> 02:58:55,344
ze starożytności, pamiątki po

3068
02:58:55,344 --> 02:58:57,544
obcych cywilizacjach, najbliżej

3069
02:58:57,544 --> 02:59:00,424
możemy odkrywać i badać.

3070
02:59:01,664 --> 02:59:04,844
Dziękuję. Ja tutaj wspominając o

3071
02:59:04,884 --> 02:59:08,684
tej bombie atomowej i energii nuklearnej,

3072
02:59:08,684 --> 02:59:09,943
jaką mamy.

3073
02:59:12,564 --> 02:59:15,444
Ktoś strasznie słucha radia, ja mam taki
feedback okropny.

3074
02:59:17,244 --> 02:59:20,414
Nie wspominałem o tym w sensie, że
zagrażamy tą bombą

3075
02:59:20,414 --> 02:59:23,904
atomową jakimś kosmitom, bo oczywiście
nie. Dla nich jest to kupa śmiechu,

3076
02:59:23,944 --> 02:59:27,484
że my mamy bombę atomową, ale przy okazji

3077
02:59:27,484 --> 02:59:30,644
eksperymentów nad bombą atomową okazało
się, że fala

3078
02:59:30,644 --> 02:59:34,044
podłużna, którą produkuje taka eksplozja,

3079
02:59:34,044 --> 02:59:37,544
załamuje na chwilę płaszczyznę
czasoprzestrzenną.

3080
02:59:38,604 --> 02:59:41,444
I to jest ten element, który może wzbudzać

3081
02:59:41,444 --> 02:59:44,464
zainteresowanie jakiejkolwiek
pozaziemskiej

3082
02:59:44,464 --> 02:59:47,744
cywilizacji. Dlatego, że po raz

3083
02:59:47,744 --> 02:59:51,124
pierwszy jesteśmy na tropie czegoś, o czym
oni wiedzą już od

3084
02:59:51,124 --> 02:59:54,624
dawna. Bo dla nas problemem jest
przemieszczać się

3085
02:59:54,624 --> 02:59:58,004
z jednego końca Układu Słonecznego na
drugi. Właściwie jest to niemożliwe

3086
02:59:58,004 --> 03:00:01,343
dzisiaj, przy obecnej technologii, ale w
momencie, kiedy

3087
03:00:01,424 --> 03:00:03,664
okaże się, że da się opanować naturę tej

3088
03:00:03,664 --> 03:00:07,904
płaszczyzny czasoprzestrzennej

3089
03:00:07,904 --> 03:00:11,544
i to rozszczepienie atomu to wskazuje,
wówczas

3090
03:00:11,544 --> 03:00:15,864
drzwi się dla nas otwierają do takich
międzygwiezdnych podróży

3091
03:00:15,864 --> 03:00:18,304
na olbrzymie dystanse, niekoniecznie

3092
03:00:19,383 --> 03:00:22,944
używając technologii, którą dziś mamy do
swojej dyspozycji. I to nas

3093
03:00:22,944 --> 03:00:26,244
w jakiś sposób zrównuje z kosmitami, to

3094
03:00:26,244 --> 03:00:28,544
zwraca ich uwagę na nas.

3095
03:00:29,684 --> 03:00:33,444
Okej, mogę się zgodzić z tym, że oni
powinni

3096
03:00:33,444 --> 03:00:36,204
wydaje mi się z Marsu wiedzieć, że

3097
03:00:37,504 --> 03:00:40,434
łapiemy jakiś wątek, jakiś pomysł

3098
03:00:40,434 --> 03:00:43,504
teoretyczny się pojawi do takiej

3099
03:00:43,504 --> 03:00:44,004
podróży.

3100
03:00:47,164 --> 03:00:50,574
A to radio pan wyłączy. Widząc, jak wolno
się poruszamy.

3101
03:00:50,574 --> 03:00:53,804
Halo? Przepraszam, mamy słuchacza na

3102
03:00:53,804 --> 03:00:57,083
antenie. Jesteśmy już na antenie. Bardzo
prosimy. Dzień

3103
03:00:57,084 --> 03:01:01,324
dobry. Jestem słuchaczem. Bardzo się
cieszę, że trafiłem na radio

3104
03:01:01,324 --> 03:01:04,844
Paranormalium. Bardzo przyjemnie się
słucha tej audycji i chciałem

3105
03:01:04,844 --> 03:01:08,224
tylko wspomnieć do wcześniejszego pana, z
panem Markiem się

3106
03:01:08,224 --> 03:01:11,284
zgadzam, że obcy są posługiwać

3107
03:01:11,284 --> 03:01:12,844
się zupełnie

3108
03:01:14,704 --> 03:01:18,524
innymi skalami umysłu.

3109
03:01:18,524 --> 03:01:19,444
I chciałbym polecić

3110
03:01:21,684 --> 03:01:25,124
książkę Stanisława Lema

3111
03:01:25,124 --> 03:01:28,684
„Solaris”. Pewnie powszechnie znaną, ale
myślę, że jest to

3112
03:01:28,684 --> 03:01:31,904
bardzo związane z tematem. Dziękujemy. Ja
sobie pozwoliłem

3113
03:01:31,904 --> 03:01:33,953
wrócić w tym momencie. Zgadzam się, że

3114
03:01:33,953 --> 03:01:37,364
„Solaris”

3115
03:01:37,364 --> 03:01:40,664
się mocno wiąże z tematem SETI, dlatego,
że pokazuje

3116
03:01:40,664 --> 03:01:44,184
nam to, jak inteligencje mogą wyglądać.

3117
03:01:44,184 --> 03:01:47,643
O tym będziemy mówić za tydzień. Proszę
jeszcze Marka,

3118
03:01:47,644 --> 03:01:50,064
żeby dokończył swoje zdanie.

3119
03:01:52,004 --> 03:01:55,584
Chodziło mi o to, że gdy już

3120
03:01:55,584 --> 03:01:58,804
obcy widzą, że złapaliśmy wątek, tak

3121
03:02:01,184 --> 03:02:04,204
jak tutaj kolega wspomniał, że dzieją się
jakieś

3122
03:02:04,204 --> 03:02:07,664
dziwne rzeczy podczas wybuchu jądrowego i
my

3123
03:02:07,664 --> 03:02:11,352
widzimyW tym szansę na

3124
03:02:11,352 --> 03:02:13,332
przykład na podróże międzygwiezdne.

3125
03:02:14,872 --> 03:02:17,992
Zanim dojdziemy do technologii, która nam
to

3126
03:02:17,992 --> 03:02:20,452
umożliwi, to wydaje mi się, że

3127
03:02:21,992 --> 03:02:25,612
obcy doskonale to wiedzą.

3128
03:02:25,612 --> 03:02:27,032
To, jak wolno się rozwijamy.

3129
03:02:28,992 --> 03:02:32,311
Oczywiście z naszego punktu widzenia
wydaje nam się, że skok w

3130
03:02:32,312 --> 03:02:35,851
ciągu 100 lat był ogromny, nie wiadomo
jaki, ale według

3131
03:02:35,852 --> 03:02:39,192
nich może to być nadal

3132
03:02:39,192 --> 03:02:42,592
raczkowanie i myślę, że doskonale oni
wiedzą,

3133
03:02:42,592 --> 03:02:44,052
że od takiego pomysłu

3134
03:02:45,592 --> 03:02:48,592
czy jakiegoś wątku, który złapiemy i
wydaje nam się

3135
03:02:48,592 --> 03:02:51,992
interesujący na temat podróży
międzygwiezdnych do

3136
03:02:51,992 --> 03:02:55,612
realizacji minie jeszcze

3137
03:02:55,612 --> 03:02:57,752
mnóstwo czasu.

3138
03:02:59,792 --> 03:03:03,032
Marku, czy mogę zwrócić uwagę na jedną
rzecz w twoim

3139
03:03:03,032 --> 03:03:06,572
rozumowaniu? Bo tutaj tworzy się pewien
paradoks. Zauważ,

3140
03:03:06,572 --> 03:03:09,092
że z jednej strony zgadzasz się, że

3141
03:03:10,332 --> 03:03:12,931
naruszenie tej płaszczyzny

3142
03:03:12,931 --> 03:03:16,252
czasoprzestrzennej to jest coś, co

3143
03:03:16,252 --> 03:03:19,632
może zmienić wszystko, a z drugiej strony
mówisz: „Ach,

3144
03:03:19,632 --> 03:03:23,112
dużo czasu upłynie”. Jeżeli potrafimy to

3145
03:03:23,112 --> 03:03:25,472
naruszyć, to wówczas czas przestaje mieć
znaczenie.

3146
03:03:28,012 --> 03:03:31,312
Na tym polega ten paradoks. Rzeczy
zaczynają nabierać

3147
03:03:31,312 --> 03:03:34,552
zupełnie innego tempa i to już nie ma

3148
03:03:34,552 --> 03:03:37,092
czekania w tym samym czasie, naszych

3149
03:03:38,512 --> 03:03:41,862
ziemskich trzech wymiarach na to, żeby coś
się wytworzyło.

3150
03:03:41,862 --> 03:03:44,972
Tylko okazuje się, że podróżując w ten
sposób możemy

3151
03:03:44,972 --> 03:03:47,972
nagle zrobić coś, co

3152
03:03:47,972 --> 03:03:51,172
wykracza poza klatkę tych trzech

3153
03:03:51,172 --> 03:03:53,412
wymiarów plus czas, w jakim jesteśmy.

3154
03:03:55,732 --> 03:03:59,172
W tym momencie dla nich sam fakt tego, że
my sobie

3155
03:03:59,172 --> 03:04:02,672
zdajemy z tego sprawę, to jest czerwona
lampka alarmowa,

3156
03:04:02,672 --> 03:04:06,192
że lada chwila już będziemy poza kontrolą.

3157
03:04:06,192 --> 03:04:09,292
Jeżeli ktoś wpadnie na pomysł, jak tego
użyć, bo wystarczy,

3158
03:04:09,292 --> 03:04:12,172
że w tym czasie, oczywiście zabawiamy się
teraz tylko

3159
03:04:12,172 --> 03:04:14,752
teoretycznie na chłopski rozum. Niech

3160
03:04:16,712 --> 03:04:20,292
zrobi jakieś doświadczenie i przeskoczy w
tym czasie ho ho,

3161
03:04:20,292 --> 03:04:22,532
albo jeszcze więcej do przodu. I wówczas

3162
03:04:24,112 --> 03:04:27,316
to wszystko już jest. To wszystko już
istnieje. To wszystko już działa. Albo
jest

3163
03:04:27,316 --> 03:04:27,632
zupełnie

3164
03:04:27,632 --> 03:04:30,912
gdzie indziej, w innym miejscu, albo
dociera do miejsca, gdzie

3165
03:04:30,912 --> 03:04:34,372
można uzyskać odpowiedź i rozwiązania na
wiele

3166
03:04:34,372 --> 03:04:37,612
problemów, które dziś wydają się być
nierozwiązywalne.

3167
03:04:37,612 --> 03:04:41,152
Dlatego sam ten fakt produkuje

3168
03:04:41,152 --> 03:04:44,652
wniosek, że opanowanie takiej technologii,

3169
03:04:44,652 --> 03:04:47,992
nieważne, w którym momencie, błyskawicznie
doprowadza do efektów,

3170
03:04:47,992 --> 03:04:50,812
które już nie są mierzalne w tradycyjny
sposób.

3171
03:04:52,842 --> 03:04:56,172
Zakładając, że jesteśmy pod kontrolą.
Zakładając

3172
03:04:56,172 --> 03:04:58,872
oczywiście. W tej chwili bawimy się
wyłącznie teoretycznie.

3173
03:05:00,472 --> 03:05:03,772
Ja tylko zwracam uwagę na to twoje
rozważanie, że z jednej strony mówimy o

3174
03:05:03,772 --> 03:05:07,052
naruszeniu bariery czasoprzestrzennej, a z
drugiej strony

3175
03:05:07,052 --> 03:05:10,272
mówimy, że to naruszenie będzie następować
w tym

3176
03:05:10,272 --> 03:05:13,652
starodawnym, starożytnym pojęciu czasu.
Więc albo naruszamy,

3177
03:05:13,652 --> 03:05:16,092
albo nie naruszamy. Naruszając,

3178
03:05:17,352 --> 03:05:20,852
wypuszczamy wilka do lasu i już go trudno
potem z powrotem

3179
03:05:20,852 --> 03:05:24,272
będzie znaleźć. Gdyby rzeczywiście taka
cywilizacja tym

3180
03:05:24,272 --> 03:05:27,572
się zainteresowała i obserwowała nas z
tego powodu, to ona

3181
03:05:27,572 --> 03:05:30,892
już czuje się zagrożona, nawet widząc, że
my ciągle

3182
03:05:30,892 --> 03:05:34,432
jeszcze nie bardzo czaimy bazę i nie
bardzo wiemy, co jeszcze z

3183
03:05:34,432 --> 03:05:37,752
tym zrobić, ale wiedzą, że lada chwila
możemy na to wpaść i

3184
03:05:37,752 --> 03:05:41,032
będzie już za późno i nie będziemy im
mogli

3185
03:05:41,032 --> 03:05:44,392
wtedy w jakiś sposób dorównać czy nawiązać
z nimi równorzędny kontakt

3186
03:05:44,392 --> 03:05:47,712
przynajmniej. Może i

3187
03:05:47,712 --> 03:05:49,392
tak. Może faktycznie

3188
03:05:52,172 --> 03:05:55,572
tak być. Kto to wie tak naprawdę?

3189
03:05:55,572 --> 03:05:59,392
Dobry wieczór. Jesteśmy na antenie, mamy
kolejnego słuchacza.

3190
03:05:59,392 --> 03:06:02,412
Dobry wieczór. Ja bym chciał powiedzieć
tylko, że

3191
03:06:02,412 --> 03:06:05,492
ta cała nasza technologia, którą teraz

3192
03:06:05,492 --> 03:06:08,952
dysponujemy w rzeczywistym

3193
03:06:08,952 --> 03:06:12,192
czasie, jest bardzo śmieszna.

3194
03:06:12,192 --> 03:06:15,692
Jeśli obcy przylatują i patrzą na nas z
góry, to jest w

3195
03:06:15,692 --> 03:06:18,972
porównaniu tak, jakby małpa chwaliła się,
jakie ma

3196
03:06:18,972 --> 03:06:21,892
ostre kamienie. Można tak to porównać.

3197
03:06:23,612 --> 03:06:27,151
My dla nich jesteśmy istotami myślącymi.

3198
03:06:27,152 --> 03:06:30,392
One mają nad nami kontrolę już od bardzo
dawna.

3199
03:06:32,612 --> 03:06:36,132
My tę całą technologię, o której tutaj
jest mowa, byśmy

3200
03:06:36,132 --> 03:06:39,591
od nich dostali w bardzo krótkim czasie.

3201
03:06:39,592 --> 03:06:43,092
Tu chodzi tylko o to, żeby zacząć szanować

3202
03:06:43,092 --> 03:06:46,412
życie. Nigdy byśmy nie

3203
03:06:46,412 --> 03:06:49,872
dostali technologii od innej cywilizacji.

3204
03:06:49,872 --> 03:06:53,992
Jeżeli ta cywilizacja cokolwiek myśli, to
by nam nigdy jej nie dała.

3205
03:06:53,992 --> 03:06:57,292
Nie wierzmy w dobrych kosmitów, bracie.
Chodzi o

3206
03:06:57,292 --> 03:07:00,772
zrozumienie podstaw natury, zrozumienie

3207
03:07:00,772 --> 03:07:05,271
życia wszechświata i dopiero wtedy by oni
nam pomogli.

3208
03:07:05,272 --> 03:07:08,692
Nie pomogliby nam. To jest alogiczne.

3209
03:07:08,692 --> 03:07:11,982
Jeżeli nas znają, to nam nie pomogą.

3210
03:07:11,982 --> 03:07:15,512
Uszanują to, że jesteśmy tym, kim
jesteśmy, bo wszelka

3211
03:07:15,512 --> 03:07:19,652
forma ingerencji obcej cywilizacji w nasze

3212
03:07:19,652 --> 03:07:22,792
dzieje kończyłaby się katastrofą. Co oni
mogą nam

3213
03:07:22,792 --> 03:07:26,312
przekazać? Dobra, przekazują nam
lekarstwo. Okej, przekazują nam lekarstwo

3214
03:07:26,312 --> 03:07:29,652
na raka, ale znając życie, to po pierwsze
lądują i

3215
03:07:29,652 --> 03:07:33,012
komu je mają przekazać? ONZ-owi? ONZ nie
ma

3216
03:07:33,012 --> 03:07:36,852
żadnej siły w zasadzie. No to co? Przekażą

3217
03:07:36,852 --> 03:07:39,932
Amerykanom. Powiem panu, że mamy

3218
03:07:39,932 --> 03:07:42,952
przykład. Piramidy, Majowie,

3219
03:07:44,452 --> 03:07:47,792
Sumerowie. Wszystko upadło, cywilizacja

3220
03:07:47,792 --> 03:07:51,652
upadła, bo przekazali po prostu
technologię

3221
03:07:51,652 --> 03:07:54,112
cywilizacji, a kto na tym zyskał?

3222
03:07:54,112 --> 03:07:58,212
Nie wiem, czy ona upadła z tego powodu,

3223
03:07:58,212 --> 03:08:01,732
że ona upadła w ogóle, bo nie możemy
powiedzieć na przykład,

3224
03:08:01,732 --> 03:08:04,772
że Sumer upadł, dlatego że on zachował

3225
03:08:04,772 --> 03:08:08,072
ciągłość cywilizacyjną w

3226
03:08:08,072 --> 03:08:11,552
zmienionym składzie, gdy został po prostu
najechany przez kolejne ludy

3227
03:08:11,552 --> 03:08:14,208
i Sumer w zasadzieW zasadzie

3228
03:08:15,408 --> 03:08:16,588
istniał bardzo długo

3229
03:08:19,248 --> 03:08:22,647
Sumer, sfera jego działania kulturowego.
Natomiast

3230
03:08:22,648 --> 03:08:26,088
powracając do kwestii, czy oni by coś nam

3231
03:08:26,088 --> 03:08:29,507
dali? Podejrzewam, że nie. Bardzo

3232
03:08:29,508 --> 03:08:33,048
dużo nam zostawili, tylko że w czasach

3233
03:08:33,048 --> 03:08:35,338
średniowiecza nasze chrześcijaństwo,

3234
03:08:38,568 --> 03:08:41,928
religia zadbała o to, żeby to było
zniszczone i

3235
03:08:41,928 --> 03:08:43,348
zapomniane. Na

3236
03:08:43,348 --> 03:08:45,608
przykład

3237
03:08:47,168 --> 03:08:49,428
Daniken mówił, że pozostały jakieś

3238
03:08:49,428 --> 03:08:52,808
ślady wiedzy przekazanej przez

3239
03:08:52,808 --> 03:08:56,128
obcych. Ale na chłopski rozum to weźmy.

3240
03:08:56,128 --> 03:08:59,688
Wiemy, kto teraz ją posiada.

3241
03:08:59,688 --> 03:09:03,148
Władza do kontrolowania tłumów.

3242
03:09:03,148 --> 03:09:07,148
Przyleciałaby chłopca cywilizacja.
Zmierzamy do jednego

3243
03:09:07,148 --> 03:09:10,708
wniosku: jeżeli obcy nas znają, to się nie
będą w ogóle

3244
03:09:10,708 --> 03:09:13,008
tutaj w nic mieszać. Mogą się wmieszać,
jeżeli

3245
03:09:13,008 --> 03:09:16,388
coś by

3246
03:09:16,388 --> 03:09:17,688
nam zagrażało na przykład.

3247
03:09:18,868 --> 03:09:22,708
Były takie przypadki.

3248
03:09:22,708 --> 03:09:25,308
Ale jeżeli chodzi o jakąś ingerencję,

3249
03:09:27,188 --> 03:09:30,467
myślę, że to jest ostatnia rzecz, o której
możemy mówić. To

3250
03:09:30,468 --> 03:09:33,928
jest domena wszelkiego rodzaju

3251
03:09:33,928 --> 03:09:37,448
sekciarzy. Zresztą to jest ogólnie bardzo
popularny trend, który

3252
03:09:37,448 --> 03:09:40,408
mówi, że obcy przyniosą nam jakieś
zbawienie. A figa z makiem.

3253
03:09:41,668 --> 03:09:44,928
Jeżeli coś, to będą się na nas patrzeć,
będą nas obserwować,

3254
03:09:44,928 --> 03:09:48,128
ale będą dobrze wiedzieć, że jeżeli

3255
03:09:48,128 --> 03:09:51,048
przekażą nam jakąś wiedzę, to zrobią nam
krzywdę tą

3256
03:09:51,048 --> 03:09:54,428
wiedzą. A gdyby oni tu przylecieli i

3257
03:09:54,428 --> 03:09:57,848
jeżeli byliby tacy

3258
03:09:57,848 --> 03:10:00,628
obnieźli, to by przylecieli i powiedzieli

3259
03:10:01,788 --> 03:10:04,968
nam to o wszechświecie i o nas samych,
czego my nie wiemy. I to by było

3260
03:10:04,968 --> 03:10:08,048
najgorsze dla nas wszystkich, bo
przekazaliby nam wiedzę.

3261
03:10:09,068 --> 03:10:12,528
Według mnie dali nam Jezusa.

3262
03:10:12,528 --> 03:10:14,308
Jezusa nam właśnie oni dali.

3263
03:10:15,528 --> 03:10:18,328
Przekazał naszej cywilizacji parę dobrych
prawd, ale

3264
03:10:20,168 --> 03:10:23,627
każdy robi, jak chce. Każdy może

3265
03:10:23,627 --> 03:10:26,988
sobie myśleć, mieć we sferze religijnej

3266
03:10:26,988 --> 03:10:29,668
własne zdanie i nie mam zamiaru tam
wkraczać,

3267
03:10:31,168 --> 03:10:34,447
ale wydaje mi się, że kontakt z inną
inteligencją- Ja nie wierzę w

3268
03:10:34,448 --> 03:10:37,908
żadną religię, która została wymyślona
przez człowieka. To

3269
03:10:37,908 --> 03:10:41,208
jest po prostu wielkie kłamstwo. Wydaje mi
się, że

3270
03:10:41,208 --> 03:10:44,588
każda religia została wymyślona przez
człowieka i to jest jej główny

3271
03:10:44,588 --> 03:10:47,588
problem. Ale powróćmy do

3272
03:10:48,708 --> 03:10:50,248
pytania zasadniczego,

3273
03:10:53,828 --> 03:10:57,308
które ma pan do nas. Może.

3274
03:10:57,308 --> 03:11:00,727
Pytanie, czyli wątek, jeśli chodzi o tą

3275
03:11:00,728 --> 03:11:03,697
energię. We wszechświecie

3276
03:11:03,697 --> 03:11:07,028
jest wiele alternatyw

3277
03:11:08,628 --> 03:11:12,388
co do energii jądrowej i to jest

3278
03:11:12,388 --> 03:11:15,868
pierwszy taki nasz: „O, coś

3279
03:11:15,868 --> 03:11:19,007
odkryliśmy”. Nie ma się w tą stronę
kierować, bo

3280
03:11:19,008 --> 03:11:22,778
naprawdę jest wiele innych źródeł energii
we wszechświecie,

3281
03:11:22,778 --> 03:11:25,128
z których można spokojnie i bezpiecznie
korzystać.

3282
03:11:26,948 --> 03:11:30,508
Także dziękuję za telefon i pozdrawiam
wszystkich

3283
03:11:30,508 --> 03:11:33,588
słuchaczy. Również pozdrawiamy. Również
zapraszamy na kolejne

3284
03:11:33,588 --> 03:11:36,988
debaty. Również życzymy wszystkiego
najlepszego.

3285
03:11:36,988 --> 03:11:39,448
Dobrej nocy. Panowie,

3286
03:11:40,848 --> 03:11:44,268
przeciąga nam się to wszystko. Zostało nam
jeszcze

3287
03:11:44,268 --> 03:11:47,808
jedno pytanie. Ja bym się chciał tylko
odnieść do rzeczy, o których nie

3288
03:11:47,808 --> 03:11:51,048
mówiłem w czasie mojej chwilowej

3289
03:11:51,048 --> 03:11:53,208
nieobecności.

3290
03:11:54,588 --> 03:11:57,988
Chodziło o tak zwane technosygnatury.
Mówiliśmy o

3291
03:11:57,988 --> 03:12:01,448
SETI optycznym, o tym, że hipotetycznie ma

3292
03:12:01,448 --> 03:12:04,808
ono jakieś szanse. O tym, co znaleziono w
ramach SETI optycznego,

3293
03:12:04,808 --> 03:12:08,008
będziemy mówić za tydzień. Natomiast tak
zwane

3294
03:12:08,008 --> 03:12:11,048
technosygnatury, czyli ślady działania

3295
03:12:11,048 --> 03:12:14,568
obcych w postaci na przykład megastruktur,
czyli

3296
03:12:14,568 --> 03:12:18,048
wielkich wytworów technicznych, wielkich
projektów inżynieryjnych.

3297
03:12:19,508 --> 03:12:22,447
Tak jak na przykład znalezione ostatnio
dwie

3298
03:12:23,448 --> 03:12:25,348
kandydatki do sfer Dysona

3299
03:12:26,648 --> 03:12:29,728
sugerują, że w tym jest chyba największa

3300
03:12:30,848 --> 03:12:34,488
szansa na znalezienie obcych. To znaczy w
obserwacji tego,

3301
03:12:34,488 --> 03:12:38,008
jak oni mogli przekształcić kosmos w swoim
sąsiedztwie. Chodzi

3302
03:12:38,008 --> 03:12:41,208
między innymi o to, czy nie zbudowali

3303
03:12:41,208 --> 03:12:45,328
wielkich okołosłonecznych elektrowni, tak
jak

3304
03:12:45,328 --> 03:12:48,628
słynna gwiazda Keats zwana

3305
03:12:48,628 --> 03:12:52,068
Gwiazdą Tabby, o której będziemy mówić za
tydzień.

3306
03:12:53,148 --> 03:12:56,528
Według mnie poszukiwanie technosygnatur
jest nie

3307
03:12:56,528 --> 03:12:59,668
tylko łatwiejsze. Jeżeli już chcemy na
siłę znaleźć

3308
03:12:59,668 --> 03:13:03,088
kosmitów, to rzeczywiście

3309
03:13:03,088 --> 03:13:06,108
nie powinniśmy budować ogromnych sieci

3310
03:13:06,108 --> 03:13:09,647
teleskopów, ale po prostu szukać tych
gwiazd, które

3311
03:13:09,648 --> 03:13:12,068
wydają się, mówiąc brzydko, podejrzane.

3312
03:13:12,068 --> 03:13:15,568
Tutaj uchylę rąbka tajemnicy odnośnie tej

3313
03:13:15,568 --> 03:13:16,508
Gwiazdy Tabby.

3314
03:13:18,688 --> 03:13:21,328
Odnosi się to do imienia jej

3315
03:13:22,468 --> 03:13:25,908
odkrywczyni w zasadzie. Ta gwiazda, mimo

3316
03:13:25,908 --> 03:13:29,268
że prawdopodobnie krąży wokół niej

3317
03:13:29,268 --> 03:13:32,608
jakieś ogromne skupisko materii i choć
stwierdzono, że to mogą

3318
03:13:32,608 --> 03:13:34,388
być komety lub

3319
03:13:35,808 --> 03:13:38,988
skupisko pyłu, tak naprawdę stanowi dla
astronomów

3320
03:13:38,988 --> 03:13:42,308
ogromny problem, bo okazuje się, że ona po
prostu mruga.

3321
03:13:42,308 --> 03:13:45,608
Mruga i traci na jasności, w określonym
czasie

3322
03:13:45,608 --> 03:13:46,808
traci ogromne

3323
03:13:48,708 --> 03:13:52,888
ilości emitowanego promieniowania. Nie
wiadomo dlaczego.

3324
03:13:52,888 --> 03:13:56,407
Stanowi to wielką zagadkę, bo możliwe, że

3325
03:13:56,408 --> 03:13:59,828
wokół niej krąży rzeczywiście coś w
rodzaju wielkiej elektrowni. Ale

3326
03:13:59,828 --> 03:14:03,328
tak naprawdę technosygnatury mogą mieć też
inną

3327
03:14:03,328 --> 03:14:06,828
formę. Nieraz wspominał o nich Marek
Żelkowski, kiedy mówiliśmy na

3328
03:14:06,828 --> 03:14:10,188
przykład o tych wszelkich konstrukcjach,
które mogą krążyć wokół obcych

3329
03:14:10,188 --> 03:14:12,488
gwiazd. Ale ja może odniosę się do dwóch
innych

3330
03:14:12,488 --> 03:14:15,408
koncepcji.Które są mniej znane.

3331
03:14:15,408 --> 03:14:18,617
Technosygnatura może przybrać formę, to
jest taka czysto

3332
03:14:18,617 --> 03:14:22,008
hipotetyczna forma, bo wymagałaby
ogromnego nakładu,

3333
03:14:22,008 --> 03:14:24,588
ale gdyby obcy chcieli dać o sobie znać w
kosmosie,

3334
03:14:26,528 --> 03:14:30,107
to zdaniem niektórych mogliby

3335
03:14:30,107 --> 03:14:31,908
zmienić

3336
03:14:31,908 --> 03:14:34,868
formę

3337
03:14:36,928 --> 03:14:40,448
albo zmienić spektrum emisji światła

3338
03:14:40,448 --> 03:14:41,828
swojej gwiazdy poprzez

3339
03:14:43,908 --> 03:14:47,368
wysłanie na nią ogromnych ilości bardzo

3340
03:14:47,368 --> 03:14:50,728
rzadkich metali lub bardzo

3341
03:14:50,728 --> 03:14:54,208
rzadkich pierwiastków, które jak wiadomo,
nie występują

3342
03:14:54,208 --> 03:14:57,568
naturalnie we wszechświecie. I chodzi
tutaj o

3343
03:14:57,568 --> 03:14:57,828
bardzo

3344
03:15:01,088 --> 03:15:04,528
egzotyczne pierwiastki, te sztuczne z
samego końca tablicy

3345
03:15:04,528 --> 03:15:08,068
Mendelejewa. Ale oczywiście to jest tylko
hipoteza. Jeżeli natomiast

3346
03:15:08,068 --> 03:15:09,408
odkryto by taką gwiazdę, gdzie

3347
03:15:09,408 --> 03:15:12,828
znajduje się w dużej ilości

3348
03:15:12,828 --> 03:15:16,128
technet albo te wszystkie pierwiastki z

3349
03:15:16,128 --> 03:15:19,588
przedrostkiem un, to okazałoby się, że

3350
03:15:19,588 --> 03:15:22,968
całkiem możliwe, że działa tam obca
cywilizacja, która w ten sposób chce
obwieścić

3351
03:15:22,968 --> 03:15:26,188
swoją obecność. Ale czy ona by specjalnie

3352
03:15:26,188 --> 03:15:30,048
produkowała takie ogromne ilości drogich
materiałów, żeby tylko pokazać

3353
03:15:30,048 --> 03:15:32,088
to, że jest? To jest dyskusyjne. Druga

3354
03:15:32,088 --> 03:15:35,848
sprawa to kwestia,

3355
03:15:35,848 --> 03:15:37,408
która jest w zasięgu

3356
03:15:38,908 --> 03:15:42,128
w ciągu najbliższych kilku dekad. Chodzi o
te

3357
03:15:42,128 --> 03:15:45,368
wszelkie projekty, które będą miały na
celu poszukiwanie na

3358
03:15:45,368 --> 03:15:45,748
przykład

3359
03:15:49,508 --> 03:15:52,528
planet pozasłonecznych i badanie,
sondowanie składu ich

3360
03:15:52,528 --> 03:15:55,788
atmosfery. Istnieją koncepcje pozwalające
na przykład

3361
03:15:57,328 --> 03:16:00,608
poszukiwać śladów życia nie tylko w formie

3362
03:16:00,608 --> 03:16:03,768
metanu, ale na przykład w formie emisji

3363
03:16:06,208 --> 03:16:09,608
gazów cieplarnianych, w formie na przykład
zanieczyszczeń.

3364
03:16:09,608 --> 03:16:12,988
Wtedy analizując skład danej atmosfery

3365
03:16:12,988 --> 03:16:14,628
pod pewnymi

3366
03:16:16,008 --> 03:16:18,968
względami będziemy wiedzieli na przykład,
czy znajduje się tam

3367
03:16:18,968 --> 03:16:22,108
cywilizacja, która stworzyła swoją

3368
03:16:22,108 --> 03:16:25,588
własną technikę i zanieczyszcza swoją

3369
03:16:25,588 --> 03:16:28,148
planetę podobnie jak my. Ale panowie,

3370
03:16:30,308 --> 03:16:33,168
zbliżamy się do ostatniego pytania i tak

3371
03:16:33,168 --> 03:16:36,467
naprawdę to już jest

3372
03:16:36,468 --> 03:16:39,518
kwestia, o której mówiliśmy, a chodzi o te
wszelkie próby

3373
03:16:39,518 --> 03:16:42,988
wysyłania w kosmos informacji

3374
03:16:42,988 --> 03:16:46,488
od Ziemian. My wiemy, że wiele prób tego
typu miały

3375
03:16:46,488 --> 03:16:50,408
już miejsce. Mówiłem o tym, że Sowieci
wysłali w kosmos

3376
03:16:50,408 --> 03:16:53,508
wiadomość chyba: „Pokój. Lenin. ZSRR”.
Potem

3377
03:16:53,508 --> 03:16:55,828
wysłano słynną wiadomość z Arecibo,

3378
03:16:57,188 --> 03:17:00,687
którą zapewne wielu z was skojarzy. Jeżeli
nie, to warto

3379
03:17:00,688 --> 03:17:03,648
sobie wygooglować. Wiadomość z Arecibo
była

3380
03:17:03,648 --> 03:17:06,128
okrzyknięta wielkim wydarzeniem. Tak

3381
03:17:06,128 --> 03:17:09,448
naprawdę nie miała naukowo żadnego
znaczenia, jakbyś

3382
03:17:09,448 --> 03:17:12,768
poleciała w czystą próżnię, nie wiadomo
kiedy

3383
03:17:12,768 --> 03:17:15,848
i gdzie w ogóle. Także

3384
03:17:15,848 --> 03:17:19,328
mało kto o tym wie. Ale cały

3385
03:17:19,328 --> 03:17:22,188
czas planowane są inne przedsięwzięcia,
które mają

3386
03:17:22,188 --> 03:17:25,488
obwieścić potencjalnym obcym nasze
istnienie w

3387
03:17:25,488 --> 03:17:28,328
kosmosie. Nie mówię tutaj o tych płytkach
i

3388
03:17:28,328 --> 03:17:31,928
płytach umieszczanych na sondach
kosmicznych, bo one

3389
03:17:31,928 --> 03:17:35,648
będą bardzo długo wędrowały w kosmosie,
nie wiadomo, czy ktoś je w ogóle złapie.

3390
03:17:35,648 --> 03:17:39,088
Ale mówię o przedsięwzięciach, które mogą
potencjalnie natrafić

3391
03:17:39,088 --> 03:17:42,328
gdzieś w dalekim kosmosie na odbiorcę. Czy
zgadzacie się z

3392
03:17:42,328 --> 03:17:45,628
Hawkingiem oraz Billinghamem,

3393
03:17:45,628 --> 03:17:48,528
którzy twierdzili, że jest

3394
03:17:48,528 --> 03:17:51,488
to rzeczywiście niebezpieczne?

3395
03:17:51,488 --> 03:17:55,108
Czy powinniśmy coś takiego ograniczyć? Nim
odpowiemy,

3396
03:17:55,108 --> 03:17:57,648
posłuchajmy naszego kolejnego gościa. Mamy
słuchacza na antenie.

3397
03:17:58,748 --> 03:18:02,088
Bardzo prosimy. Jesteśmy już na antenie.
Prosimy bardzo.

3398
03:18:02,088 --> 03:18:05,608
Witam, ja słucham w internecie, także dla
mnie jest pewne opóźnienie.

3399
03:18:05,608 --> 03:18:07,368
Słyszę, że właśnie mówicie o tym Arecibo.

3400
03:18:08,788 --> 03:18:12,258
Uogólniając, bo dyskusja jest prowadzona

3401
03:18:12,258 --> 03:18:15,088
na temat tego, co by było, gdybyśmy
znaleźli, w jaki sposób

3402
03:18:15,088 --> 03:18:18,378
znaleźć tą obcą cywilizację. Ale ja bym
postawił

3403
03:18:18,378 --> 03:18:21,808
inaczej. Ja bym postawił tezę, że ta obca
cywilizacja już dawno

3404
03:18:21,808 --> 03:18:24,168
się z nami skontaktowała w ten czy w inny
sposób, poprzez

3405
03:18:24,168 --> 03:18:27,588
duże ilości,

3406
03:18:27,588 --> 03:18:31,028
natomiast minimalne śladowe dowody,
poprzez

3407
03:18:31,028 --> 03:18:34,228
wielu świadków. Ale również myślę, że
rządy gdzieś tam

3408
03:18:34,228 --> 03:18:37,728
skontaktowały się. Nasza ekspansja choćby
na Księżyc.

3409
03:18:37,728 --> 03:18:40,928
Jest dużo teorii spiskowych, które mówią o
tym, że jakieś

3410
03:18:40,928 --> 03:18:44,487
statki uczestniczyły w tym naszym
progresie

3411
03:18:44,488 --> 03:18:48,008
dodatkowo. Natomiast ten postęp
technologiczny też prawdopodobnie jest
związany z

3412
03:18:48,008 --> 03:18:51,448
tym, że kilka takich statków się rozbiło.
Więc ja bym założył inaczej,

3413
03:18:51,448 --> 03:18:54,688
że ta technologia już u nas częściowo jest
na tyle, na ile

3414
03:18:54,688 --> 03:18:58,068
potrafiliśmy sami ją zdobyć. Tak trochę
jakby Kolumbowi łódź

3415
03:18:58,068 --> 03:19:02,028
podwodną pokazać i trochę rozebrał i
zobaczył, o co chodzi.

3416
03:19:02,028 --> 03:19:05,428
Natomiast wiadomo, że jeśli nawet

3417
03:19:05,428 --> 03:19:09,208
doszło do takiego kontaktu i ta obca
cywilizacja

3418
03:19:09,208 --> 03:19:12,628
w jakiś sposób dała nam znać o sobie,

3419
03:19:12,628 --> 03:19:16,008
że idzie, bo nastąpiła odpowiedź na to
Arecibo, powstał

3420
03:19:16,008 --> 03:19:19,668
taki diagram w zbożu.

3421
03:19:19,668 --> 03:19:22,768
Tylko tak naprawdę, tak jak mówiłem,
według

3422
03:19:22,768 --> 03:19:25,348
astronomów, którzy wysyłali wiadomość z
Arecibo,

3423
03:19:26,448 --> 03:19:29,848
to ona miała dojść do odbiorcy za

3424
03:19:29,848 --> 03:19:33,238
25 tysięcy lat. Zgadza się, bo

3425
03:19:33,238 --> 03:19:35,868
oni kierowali do prawdopodobnej
lokalizacji.

3426
03:19:37,568 --> 03:19:40,968
A potem się okazało, że ona prawdopodobnie
nie trafi w ogóle do

3427
03:19:40,968 --> 03:19:44,367
tego miejsca. I teraz pytanie, czy to, co
się

3428
03:19:44,368 --> 03:19:47,128
pojawiło jako wiadomość zwrotna, nie było

3429
03:19:47,128 --> 03:19:50,588
czasami prowokacją crop makerów tak
naprawdę? Bo my

3430
03:19:50,588 --> 03:19:52,688
wiemy, do czego są zdolni.

3431
03:19:53,948 --> 03:19:57,348
Oczywiście. Tylko że stworzenie czegoś
takiego w zbożu

3432
03:19:57,348 --> 03:20:01,268
jest mało realne. Tym bardziej że ten
teren był monitorowany i w miarę
ogrodzony.

3433
03:20:01,268 --> 03:20:04,768
Także pomijam to, że studenci wpadli w

3434
03:20:04,768 --> 03:20:08,788
nocy i sobie to zrobili, bo to jest jakieś
absurdalne twierdzenie, więc

3435
03:20:08,788 --> 03:20:11,808
ciężko by było. Tym bardziej że jakieś
badania

3436
03:20:11,808 --> 03:20:15,568
radiologiczne robili, żeby coś takiego
stworzyć poprzez

3437
03:20:15,568 --> 03:20:19,088
grupę ludzi, która by tam wtargnęła w
jedną noc i to by musiał być tabun ludzi

3438
03:20:19,088 --> 03:20:22,368
nie wiem jak zorganizowanych, żeby to
stworzyli. Natomiast

3439
03:20:22,368 --> 03:20:25,868
dobra, jeśli nawet była- W grę wchodzi
jeszcze jedna

3440
03:20:25,868 --> 03:20:29,212
hipoteza, o której mówił Jacques ValléeŻe
kręgi

3441
03:20:29,212 --> 03:20:31,352
zbożowe tak naprawdę

3442
03:20:32,472 --> 03:20:36,412
powstają w oparciu o technologię
mikrofalową i

3443
03:20:36,412 --> 03:20:39,792
nie trzeba wcale deptać. Można odpowiednią

3444
03:20:39,792 --> 03:20:43,051
wiązką spowodować powstanie takiego

3445
03:20:43,052 --> 03:20:46,632
kręgu. Czyli taka prowokacja też wchodzi w
grę,

3446
03:20:46,632 --> 03:20:50,012
prawda? No tak, jeślibyśmy mieli taką
technologię.

3447
03:20:50,012 --> 03:20:54,312
Oczywiście pomijam kwestie techniczne, bo
on rzucił taką koncepcję.

3448
03:20:54,312 --> 03:20:57,772
No właśnie. Dobra, przyjmijmy nawet, że to

3449
03:20:57,772 --> 03:21:01,212
była mistyfikacja. Natomiast jest wiele
innych rzeczy, które gdzieś

3450
03:21:01,212 --> 03:21:04,452
po internecie krążą, mniej czy bardziej
prawdziwe. Jest trochę

3451
03:21:04,452 --> 03:21:07,372
dowodów, urządzeń, które są wyjmowane z
ciał ludzkich,

3452
03:21:09,232 --> 03:21:12,652
pseudonadajników. Ale dobra, pomijam to.
Załóżmy, że

3453
03:21:12,652 --> 03:21:15,692
wśród tej ilości dowodów jakieś są

3454
03:21:15,692 --> 03:21:18,952
autentyczne. Zeznania świadków, ingerencja

3455
03:21:18,952 --> 03:21:22,492
wojska w różne sytuacje, gdzie doszło do
jakichś

3456
03:21:22,492 --> 03:21:25,932
zderzeń. Pomyślcie panowie,

3457
03:21:25,932 --> 03:21:29,372
gdyby faktycznie tak było, że odnajdują
taką

3458
03:21:29,372 --> 03:21:32,912
technologię, że jakieś inne rasy
kontaktują się

3459
03:21:32,912 --> 03:21:36,632
z nami, to co dalej?

3460
03:21:36,632 --> 03:21:40,252
I dalej dzieje się to, co teraz jest.
Czyli tak naprawdę

3461
03:21:40,252 --> 03:21:43,692
zakładam, że nie może się zdarzyć nic
więcej. Tak jak rozmawialiście, oni nie
mogą

3462
03:21:43,692 --> 03:21:47,452
nam nic przekazać, dlatego, że nasz świat
by się wywrócił. Nawet te małe

3463
03:21:47,452 --> 03:21:50,712
osiągnięcia, które udaje nam się zdobyć,

3464
03:21:50,712 --> 03:21:53,952
nie spoza świata. Te, które sami

3465
03:21:53,952 --> 03:21:56,652
tworzymy, jakieś inne odnawialne źródła
energii.

3466
03:21:56,652 --> 03:22:00,131
Są różne koncepcje. Same wynalazki Tesli.
Do tej

3467
03:22:00,132 --> 03:22:03,632
pory to wszystko jest utajnione, ponieważ
wynalezienie jakiegokolwiek

3468
03:22:03,632 --> 03:22:07,152
źródła energii przewróciłoby całą naszą
gospodarkę,

3469
03:22:07,152 --> 03:22:10,532
świat. Po prostu zawaliłoby się to
wszystko, co stoi

3470
03:22:10,532 --> 03:22:13,892
na ropie i węglu. W związku z tym ten cały
świat, te całe giełdy,

3471
03:22:13,892 --> 03:22:17,392
szlag by to wszystko trafił. Więc nawet

3472
03:22:17,392 --> 03:22:20,552
takie małe ziarenko, a już niektóre

3473
03:22:20,552 --> 03:22:24,072
technologie przemykają, te wynalazki.
Teraz ostatnio

3474
03:22:24,072 --> 03:22:24,512
przecież

3475
03:22:26,472 --> 03:22:29,771
samochód Tesli, ale

3476
03:22:29,772 --> 03:22:33,271
Tesla zaczęła produkować akumulatory,
które są

3477
03:22:33,272 --> 03:22:36,152
bardzo wydajne. One są jakoś

3478
03:22:36,152 --> 03:22:39,532
nanocząsteczkowo modyfikowane. Także to
już jest

3479
03:22:39,532 --> 03:22:42,812
technologia, która graniczy z tym, co
mogło

3480
03:22:42,812 --> 03:22:46,612
wyciec, ale nie przewróciło świata do góry
nogami.

3481
03:22:46,612 --> 03:22:49,472
Czyli już potrafią tworzyć takie nawet

3482
03:22:49,472 --> 03:22:50,432
przemysłowe

3483
03:22:52,952 --> 03:22:56,172
akumulatory, które potrafią zgromadzić
kilka kilowatów

3484
03:22:56,172 --> 03:22:59,492
energii i utrzymywać całe mieszkanie na
przykład, czy

3485
03:22:59,492 --> 03:23:02,832
jeszcze droższe. I one są już w sprzedaży.
Co naprawdę

3486
03:23:02,832 --> 03:23:06,171
wykracza poza znane akumulatory

3487
03:23:06,172 --> 03:23:09,672
ołowiowe. Więc coś tam już zmieniono i tak
powoli

3488
03:23:09,672 --> 03:23:13,192
to gdzieś musi przemknąć, żeby ta
gospodarka bardzo

3489
03:23:13,192 --> 03:23:16,672
powoli się zmieniła. Bo te technologie nie
mogą skoczyć do

3490
03:23:16,672 --> 03:23:20,132
nas. Już nie mówiąc o tych wojskowych,
gdzie pewnie, że są spekulacje, że

3491
03:23:20,132 --> 03:23:23,812
te niektóre statki, które się pojawiają i
niektóre akcje,

3492
03:23:23,812 --> 03:23:26,912
to są rzeczy, które wymykają się temu, co
jest

3493
03:23:26,912 --> 03:23:30,192
oficjalnie mówione. Wcale się nie dziwię.
Zawsze tak było, że te

3494
03:23:30,192 --> 03:23:33,611
technologie, które zostały wynalezione, te
wszystkie

3495
03:23:33,612 --> 03:23:36,652
wynalazki, to, co jest w CERN, czy to, co
jest

3496
03:23:37,832 --> 03:23:41,352
w związku ze Stacją Mir i tak dalej, te
wszystkie osiągnięcia,

3497
03:23:41,352 --> 03:23:44,592
które udało się zdobyć, przecież nie są
publikowane od

3498
03:23:44,592 --> 03:23:48,012
razu do wiadomości publicznej. Najpierw
idzie na

3499
03:23:48,012 --> 03:23:51,212
doświadczenia dla wojska i dopiero później

3500
03:23:51,212 --> 03:23:54,602
to wynika. Więc to naturalne, że
prawdopodobnie my mamy już od dawna

3501
03:23:54,602 --> 03:23:58,152
kontakt z obcą cywilizacją. Pewnie nie my.
Być może Watykan,

3502
03:23:58,152 --> 03:24:01,312
może Stany Zjednoczone, może Rosja. Może
gdzieś doszło do takich

3503
03:24:01,312 --> 03:24:04,572
spotkań, w których oni dali nam do
zrozumienia, że słuchajcie,

3504
03:24:04,572 --> 03:24:07,912
jest jak jest. Jesteście taką cywilizacją.
My nie możemy

3505
03:24:07,912 --> 03:24:10,332
wam przekazać zbyt dużo. Ja

3506
03:24:10,332 --> 03:24:13,752
ogólnie nie uważam, że całe

3507
03:24:13,752 --> 03:24:17,212
UFO pochodzi z kosmosu, ale

3508
03:24:17,212 --> 03:24:20,292
uważam, że niektóre z tych manifestacji,
niektóre z tych przypadków

3509
03:24:20,292 --> 03:24:23,332
pokazują, że mamy do czynienia z

3510
03:24:23,332 --> 03:24:26,752
potencjalnymi przybyszami spoza Ziemi. I
myślę, że oni się nie musieli

3511
03:24:26,752 --> 03:24:29,872
kontaktować. Jeżeli wojsko miało

3512
03:24:29,872 --> 03:24:32,752
potwierdzone informacje o intruzji jakichś
obiektów,

3513
03:24:34,292 --> 03:24:38,232
z samego ich zachowania mogli wysnuć to,

3514
03:24:38,232 --> 03:24:40,532
że oni tu po prostu są,

3515
03:24:40,532 --> 03:24:42,252
patrzą i

3516
03:24:44,551 --> 03:24:47,472
dają nam tym coś do zrozumienia. Takie mam
wrażenie.

3517
03:24:47,472 --> 03:24:51,092
Natomiast jeżeli chodzi o ten szok

3518
03:24:51,092 --> 03:24:54,168
po kontakcie, o którym nie raz mówiliśmy,
to wydaje mi się, że na przykład w

3519
03:24:54,168 --> 03:24:54,532
przypadku

3520
03:24:54,532 --> 03:24:58,042
SETI, gdybyśmy

3521
03:24:58,042 --> 03:25:01,272
odebrali jakieś kosmiczne „dzień dobry” na
przykład i gdyby spełnił się ten

3522
03:25:01,272 --> 03:25:04,492
mokry sen Setha Shostaka, to

3523
03:25:05,692 --> 03:25:07,112
nie byłoby żadnego wpływu.

3524
03:25:08,592 --> 03:25:12,092
Byłaby chwilowa ekscytacja, a potem by się
okazało

3525
03:25:12,092 --> 03:25:15,571
na przykład, że wiadomość przyszła z
planety, która jest oddalona o

3526
03:25:15,572 --> 03:25:19,352
1500 lat świetlnych. I co wtedy? I byśmy
musieli

3527
03:25:19,352 --> 03:25:22,052
czekać kolejnych

3528
03:25:23,072 --> 03:25:26,552
15 wieków na to, żeby do

3529
03:25:26,552 --> 03:25:29,872
nich doszła nasza odpowiedź. Także SETI
rzeczywiście w

3530
03:25:29,872 --> 03:25:33,212
pewnych aspektach jest po prostu

3531
03:25:33,212 --> 03:25:35,892
niepraktyczne. Natomiast jeżeli chodzi o
samo

3532
03:25:35,892 --> 03:25:38,812
znalezienie tego przełomowego dowodu,

3533
03:25:40,212 --> 03:25:43,672
musimy się chwytać wszelkich metod. I to
jest oczywiście jedna z

3534
03:25:43,672 --> 03:25:44,132
lepszych.

3535
03:25:44,132 --> 03:25:49,452
Co

3536
03:25:49,452 --> 03:25:52,832
mnie najbardziej dziwi na tym polu
naukowo-technicznym, które

3537
03:25:52,832 --> 03:25:56,272
niby ciągnie naszą

3538
03:25:56,272 --> 03:25:58,552
cywilizację do przodu, to jest fakt, że
każdy sobie.

3539
03:25:59,732 --> 03:26:02,952
Jedni w tą stronę, drudzy w tą. Nikt ze
sobą nie rozmawia w sprawach

3540
03:26:02,952 --> 03:26:06,112
przełomowych dla naszej planety. To mi się
strasznie nie

3541
03:26:06,112 --> 03:26:09,432
podoba i szczerze mówiąc, jakbym był
kosmitą, to też bym w

3542
03:26:09,432 --> 03:26:12,592
ogóle się nie kontaktował z kimś takim jak
homo sapiens.

3543
03:26:13,812 --> 03:26:17,592
To prawda, że Ziemianie są tacy, jacy są.

3544
03:26:17,592 --> 03:26:19,712
Ja lubię te takie opowieści, jak to

3545
03:26:19,712 --> 03:26:23,492
przylatują i machają nam i chcą

3546
03:26:23,492 --> 03:26:27,012
czynić dobro i w ogóle, i tak starają się
nas nauczać. Ale prawda jest

3547
03:26:27,012 --> 03:26:30,552
taka, że podejrzewam, że gdyby
potrzebowali, to zrobiliby to, co

3548
03:26:30,552 --> 03:26:34,292
my z kurczakami. Czyli byśmy gdzieś w
rożnach się obracali

3549
03:26:34,292 --> 03:26:37,872
i wszyscy może by byli oburzeni, że to

3550
03:26:37,872 --> 03:26:41,132
niehumanitarne. Ale co my robimy ze
zwierzętami czy

3551
03:26:41,132 --> 03:26:44,712
jakimiś gatunkami niższymi?Fajnie

3552
03:26:44,712 --> 03:26:48,072
sobie pospekulować, jak to by było fajnie,
dobrze iść.

3553
03:26:48,072 --> 03:26:50,712
Ale podejrzewam, że gdyby to była

3554
03:26:50,712 --> 03:26:53,812
drapieżna rasa, to już by nas tu

3555
03:26:53,812 --> 03:26:55,622
wykorzystali. To, co może teraz powiem,

3556
03:26:57,572 --> 03:27:00,772
zabrzmi trochę może kontrowersyjnie, a
nawet

3557
03:27:00,772 --> 03:27:03,492
chamsko. Chamsko,

3558
03:27:03,492 --> 03:27:06,772
tak kolokwialnie powiedziałem, ale

3559
03:27:06,772 --> 03:27:10,192
wydaje mi się, że ludzkość nie powinna być

3560
03:27:10,192 --> 03:27:13,132
mierzona jedną miarą. To znaczy, są

3561
03:27:13,132 --> 03:27:16,612
ludzie i są ludzie. I

3562
03:27:16,612 --> 03:27:20,251
tak naprawdę człowiek jest tak delikatną
konstrukcją psychiczną,

3563
03:27:20,252 --> 03:27:23,192
że w miarę normalnych warunkach

3564
03:27:23,192 --> 03:27:25,892
funkcjonuje jako istota

3565
03:27:25,892 --> 03:27:29,372
racjonalna, moralna i tak dalej. Ale kiedy
pojawiają się

3566
03:27:29,372 --> 03:27:32,412
warunki skrajne, wtedy zapominamy o

3567
03:27:32,412 --> 03:27:35,572
wszystkim. Myślę, że musi

3568
03:27:35,572 --> 03:27:37,192
minąć dużo czasu, zanim

3569
03:27:39,032 --> 03:27:42,292
oni zdecydują się na kontakt z nami. Bo
niech pan nawet

3570
03:27:42,292 --> 03:27:46,071
zauważy, że co by było, gdyby na

3571
03:27:46,072 --> 03:27:49,552
innej planecie rozwinęła się cywilizacja,
która była

3572
03:27:49,552 --> 03:27:53,012
homogeniczna od początku. Nie było
podziału na rasy, nie było

3573
03:27:53,012 --> 03:27:55,392
podziału na państwa. Cały czas była jedna
rasa

3574
03:27:56,552 --> 03:28:00,052
i ta rasa, dajmy na to, żeby miała taką
mentalność jak mają Chińczycy, czyli

3575
03:28:00,052 --> 03:28:03,412
taką mentalność roju. Pracujemy dla
wspólnego

3576
03:28:03,412 --> 03:28:06,832
celu. Ona do wspólnych osiągnięć doszłaby

3577
03:28:06,832 --> 03:28:10,272
dużo szybciej niż my. I taka cywilizacja
mająca

3578
03:28:10,272 --> 03:28:13,672
mentalność mrówek, pszczół, ona by nas
nigdy nie zrozumiała, a my

3579
03:28:13,672 --> 03:28:16,232
jej. Dla nas ona by była straszna, a my
dla niej

3580
03:28:16,232 --> 03:28:19,812
bylibyśmy marnotrawcami

3581
03:28:19,812 --> 03:28:23,352
i istotami bezproduktywnymi. I teraz
musimy sobie

3582
03:28:23,352 --> 03:28:26,912
odpowiedzieć na pytanie: jacy ci obcy,
którzy potencjalnie już tu

3583
03:28:26,912 --> 03:28:29,632
są, nomen omen są.

3584
03:28:31,092 --> 03:28:34,512
Ja myślę, że ich jest dużo. To też nie
można tak mówić, że to jest jedna rasa

3585
03:28:34,512 --> 03:28:37,852
czy z jednej planety. Myślę, że jest wiele
różnych istot i

3586
03:28:37,852 --> 03:28:41,272
różnych metod rozwoju. Tylko nie

3587
03:28:41,272 --> 03:28:44,532
mam pojęcia i nie jestem w stanie sobie
wyobrazić, w jaki sposób oni nawiązali

3588
03:28:44,532 --> 03:28:47,312
kontakt między sobą i jakie są zasady
ogólne

3589
03:28:47,312 --> 03:28:50,632
galaktycznego porządku. Druga sprawa, na
którą

3590
03:28:50,632 --> 03:28:54,172
trzeba zwrócić uwagę, to fakt wielkiej
rozbieżności w relacjach

3591
03:28:54,172 --> 03:28:57,552
o UFO i tego, że nie ma w zasadzie dwóch
takich

3592
03:28:57,552 --> 03:28:59,332
samych humanoidów. To też jest wielki
problem.

3593
03:29:01,172 --> 03:29:04,419
Także coś tu jeszcze wchodzi w grę. Coś
jeszcze jednego. Jest jeszcze jeden
czynnik,

3594
03:29:04,419 --> 03:29:04,612
który

3595
03:29:04,612 --> 03:29:07,632
wchodzi w grę, którego my nie rozumiemy.
Ja uważam,

3596
03:29:07,632 --> 03:29:10,792
że pan, który tutaj dzisiaj do nas
dzwonił,

3597
03:29:12,052 --> 03:29:14,952
pan Dariusz, przeżył bardzo ciekawe
spotkanie.

3598
03:29:17,152 --> 03:29:20,832
My będziemy o nim mówić. Musimy jeszcze
parę rzeczy ustalić,

3599
03:29:20,832 --> 03:29:22,412
ale przeżył bardzo ciekawe spotkanie z

3600
03:29:24,372 --> 03:29:27,692
takim urządzeniem, które przypominało
jakiś taki

3601
03:29:27,692 --> 03:29:30,952
miernik, coś takiego. To jest jedno z
niewielu

3602
03:29:30,952 --> 03:29:34,272
spotkań, które ja mógłbym zakwalifikować
do spotkania

3603
03:29:34,332 --> 03:29:37,572
z obcym probnikiem na przykład. Natomiast
jeżeli

3604
03:29:37,572 --> 03:29:40,832
weźmiemy pod uwagę spotkanie z jakimiś
istotami w

3605
03:29:40,832 --> 03:29:44,192
długich szatach, które mają długie włosy,

3606
03:29:44,192 --> 03:29:47,712
wyglądają jak David Hasselhoff

3607
03:29:47,712 --> 03:29:51,312
i chcą nas nauczać o tym,

3608
03:29:51,312 --> 03:29:54,432
co powinniśmy robić, to mnie się wtedy
włącza

3609
03:29:56,012 --> 03:29:59,421
czerwona lampka i przypomina mi się teoria
Jacques'a

3610
03:29:59,421 --> 03:30:02,912
Vallée, która mówi, że UFO jest bardzo
zwodnicze.

3611
03:30:02,912 --> 03:30:05,662
Ono lubi nas wprowadzać w błąd i ono nas

3612
03:30:05,662 --> 03:30:09,132
zna bardzo dobrze. Natomiast jest jeszcze
druga siła tu działa,

3613
03:30:10,352 --> 03:30:13,012
która jest prawdopodobnie obcą
inteligencją, która jest zupełnie

3614
03:30:13,012 --> 03:30:16,292
inna od naszej i która nas

3615
03:30:16,292 --> 03:30:19,772
nie zna do końca. Nie rozumie pewnych
zawiłości

3616
03:30:19,772 --> 03:30:23,252
naszej psychiki. I ona się manifestuje na
przykład w

3617
03:30:23,252 --> 03:30:26,292
objawieniach maryjnych, bo tam jest
wyraźnie powiedziane.

3618
03:30:26,292 --> 03:30:30,212
Objawienia są konkretne. One nam mówią:

3619
03:30:30,212 --> 03:30:32,252
„Róbcie to, nie róbcie tego i tego”.

3620
03:30:33,732 --> 03:30:37,072
Ta inteligencja nas zna do tego stopnia,
że wie, iż

3621
03:30:37,072 --> 03:30:40,132
będzie to miało wielki oddźwięk, ale nie
zna nas do tego stopnia.

3622
03:30:42,472 --> 03:30:45,612
Nie zna nas tak, że na przykład nie
rozumie pewnych

3623
03:30:45,612 --> 03:30:48,892
psychicznych niuansów. Myśli, że my też
jesteśmy

3624
03:30:48,892 --> 03:30:52,212
rojem i my sobie to powtórzymy. Także to

3625
03:30:52,212 --> 03:30:55,412
są skomplikowane kwestie właśnie, że myśmy

3626
03:30:55,412 --> 03:30:58,612
przyjęli do wiadomości, że działają tutaj
siły nie z tego

3627
03:30:58,612 --> 03:31:01,051
świata, ale tak naprawdę działa coś
jeszcze

3628
03:31:02,072 --> 03:31:05,372
i wytłumaczyć to wszystko jest bardzo
trudno. Tutaj

3629
03:31:05,372 --> 03:31:08,792
dostaję od Ivelliosa informację, że cały
czas mamy na linii

3630
03:31:08,792 --> 03:31:12,212
mnóstwo osób. No dobrze, to ja też nie
będę

3631
03:31:12,212 --> 03:31:15,392
zajmował tej linii w takim razie.
Dziękuję. Miła audycja.

3632
03:31:15,392 --> 03:31:19,412
Dziękuję. Zapraszamy za tydzień. Będziemy
mówić o tych

3633
03:31:19,412 --> 03:31:22,592
bardziej konkretnych stronach SETI, czyli
o

3634
03:31:22,592 --> 03:31:26,372
tych potencjalnych odkryciach. Także
zapraszam

3635
03:31:26,372 --> 03:31:29,452
do słuchania. Dziękuję. Dziękuję.

3636
03:31:29,452 --> 03:31:32,612
Dobranoc. A my przechodzimy do

3637
03:31:32,612 --> 03:31:36,072
ostatniego pytania. Jak mówiłem, John
Billingham, jeden z twórców SETI. Facet,

3638
03:31:36,072 --> 03:31:39,152
który wprowadził SETI do

3639
03:31:39,152 --> 03:31:42,852
NASA i dzięki któremu przez kilka lat

3640
03:31:42,852 --> 03:31:45,712
SETI było finansowane z budżetu NASA, a
potem

3641
03:31:45,712 --> 03:31:49,132
ten strumień pieniędzy został odcięty
między innymi

3642
03:31:49,132 --> 03:31:52,352
przez takiego senatora Proxmire'a, który
twierdził, że to jest w ogóle

3643
03:31:52,352 --> 03:31:55,332
niepotrzebne. I ten John

3644
03:31:55,332 --> 03:31:58,592
Billingham twierdził pod koniec życia

3645
03:31:58,592 --> 03:32:01,852
razem z kilkoma innymi

3646
03:32:01,852 --> 03:32:05,832
astronomami, że wysyłanie informacji w
kosmos jest głupie,

3647
03:32:05,832 --> 03:32:09,812
dlatego, że można ściągnąć na ziemię
krwiożerczych kosmitów, którzy

3648
03:32:09,812 --> 03:32:13,037
będą chcieli zabrać nam ziemię. Ja już
wcześniej się do tego odnosiłem na
początku

3649
03:32:13,037 --> 03:32:13,312
naszego

3650
03:32:13,312 --> 03:32:15,912
programu, mówiąc, że

3651
03:32:17,532 --> 03:32:20,792
to trochę dziwne, dlatego, że Billingham,
Stephen

3652
03:32:20,792 --> 03:32:23,932
Hawking, który przynajmniej dwa razy w
roku przed tym

3653
03:32:23,992 --> 03:32:26,972
ostrzega, żeby się nie kontaktować z
kosmitami.

3654
03:32:28,132 --> 03:32:31,552
Jest to trochę dziwne dlatego, że my
myślimy, że oni nas znajdą i się

3655
03:32:31,552 --> 03:32:34,952
na nas rzucą. A tak naprawdę

3656
03:32:34,952 --> 03:32:37,872
teraz wiemy już dzięki ustaleniom
najnowszym,

3657
03:32:37,872 --> 03:32:41,212
że w kosmosie jest mnóstwo

3658
03:32:41,212 --> 03:32:43,782
planet pozasłonecznych i jeżeli obcy
chcieliby rzeczywiście

3659
03:32:43,782 --> 03:32:47,264
tutajZajmie sobie jakąś nową planetę, to
się nie będą tak

3660
03:32:47,264 --> 03:32:49,684
naprawdę pierniczyli z żadną Ziemią, tylko

3661
03:32:51,144 --> 03:32:54,574
znajdą sobie inną. Przecież jakby chcieli
nas

3662
03:32:54,574 --> 03:32:57,984
przenieść siłą, to musieliby się trochę
natrudzić, żeby się

3663
03:32:57,984 --> 03:33:01,424
nas stąd pozbyć. Panowie, ostatnie pytanie
na dzisiaj.

3664
03:33:01,424 --> 03:33:04,784
Marku, czy twoim zdaniem wysyłanie
informacji w kosmos

3665
03:33:04,784 --> 03:33:08,204
przez nas, aktywne SETI drogą radiową ma

3666
03:33:08,204 --> 03:33:11,084
sens i czy jest niebezpieczne? Nie

3667
03:33:12,544 --> 03:33:15,984
wydaje mi się, żeby to było niebezpieczne.
Tak jak wspomniałeś,

3668
03:33:19,024 --> 03:33:21,684
jeżeli by chcieli sobie zająć jakąś
planetę, to

3669
03:33:21,684 --> 03:33:25,044
mają ich mnóstwo i

3670
03:33:25,044 --> 03:33:26,244
zapewne też mnóstwo,

3671
03:33:28,084 --> 03:33:31,144
które są dla nich jak najbardziej
naturalnie

3672
03:33:31,144 --> 03:33:34,564
odpowiednie. Nie tylko

3673
03:33:34,564 --> 03:33:37,844
mogłoby tu chodzić o zasoby, ale na
przykład właśnie o

3674
03:33:37,844 --> 03:33:40,984
zasiedlenie. Takich planet na pewno znajdą

3675
03:33:40,984 --> 03:33:42,954
mnóstwo, gdzie nie ma życia,

3676
03:33:44,924 --> 03:33:48,224
a bez problemu mogliby taką planetę

3677
03:33:48,224 --> 03:33:50,404
zająć. Jeżeli chodzi o

3678
03:33:51,484 --> 03:33:54,644
zasoby, to jest też

3679
03:33:54,644 --> 03:33:57,324
ekstremalnie dużo planet, które

3680
03:33:58,444 --> 03:34:00,544
są w ogóle niezdatne do

3681
03:34:02,424 --> 03:34:05,444
życia, a różnego rodzaju

3682
03:34:05,444 --> 03:34:08,924
pierwiastki ciekawe na tych planetach są.
Także

3683
03:34:08,924 --> 03:34:11,784
nie wydaje mi się,

3684
03:34:11,784 --> 03:34:15,304
żeby było niebezpieczeństwo z

3685
03:34:15,304 --> 03:34:18,744
takiego powodu i myślę,

3686
03:34:18,744 --> 03:34:21,924
że po prostu oni ignorują takie

3687
03:34:21,924 --> 03:34:22,514
sygnały,

3688
03:34:25,564 --> 03:34:27,564
które wysyłamy.

3689
03:34:27,564 --> 03:34:31,184
Oni mogą się

3690
03:34:31,184 --> 03:34:34,704
z tego wszystkiego, jak odbiorą takie
sygnały, po prostu śmiać. Może to

3691
03:34:34,704 --> 03:34:37,924
być dla nich komedia albo wręcz

3692
03:34:39,664 --> 03:34:42,804
mogą sobie pomyśleć: „Co ty,

3693
03:34:42,804 --> 03:34:45,424
poważnie?”. Wystarczy

3694
03:34:47,344 --> 03:34:49,824
zdrowo pomyśleć. Jakąś głupią audycję

3695
03:34:50,944 --> 03:34:53,784
odkryją, którą wysłaliśmy 50 lat temu,

3696
03:34:55,804 --> 03:34:57,704
telewizyjną czy radiową.

3697
03:34:59,844 --> 03:35:03,144
Biorąc pod uwagę, że uda im się w tym
całym szumie

3698
03:35:03,144 --> 03:35:07,004
to odkryć. Ale powiedzmy, że mają taką
technologię i bez

3699
03:35:07,004 --> 03:35:09,764
problemu taki sygnał odbiorą. I co?

3700
03:35:11,044 --> 03:35:14,744
To ma być dla nas niebezpieczne? Nie,
raczej

3701
03:35:14,744 --> 03:35:18,104
po prostu pośmieją się trochę i będą

3702
03:35:18,104 --> 03:35:21,064
robić swoje. Gdyby chcieli

3703
03:35:22,164 --> 03:35:22,783
podbić

3704
03:35:25,424 --> 03:35:28,844
nas, to byłoby to dosyć

3705
03:35:28,844 --> 03:35:32,304
dziwne. Nie wydaje mi się. Jaki miałby

3706
03:35:32,304 --> 03:35:35,544
być cel, żeby nas zniszczyć czy

3707
03:35:35,544 --> 03:35:38,664
jakoś zniewolić? A przy

3708
03:35:38,664 --> 03:35:41,704
technologii, jaką oni mają, że podróżują
sobie między

3709
03:35:41,704 --> 03:35:45,144
gwiazdami, to mogłoby się nawet zdarzyć

3710
03:35:45,144 --> 03:35:47,464
tak, że byśmy nie zauważyli

3711
03:35:47,464 --> 03:35:51,064
takiego

3712
03:35:51,064 --> 03:35:54,624
podboju. Po prostu stałoby się to
momentalnie. Mogłoby się to stać

3713
03:35:54,624 --> 03:35:56,384
momentalnie i

3714
03:35:56,384 --> 03:35:59,284
już byśmy

3715
03:36:01,364 --> 03:36:05,024
mogli działać pod ich dyktando, że tak
powiem.

3716
03:36:05,024 --> 03:36:07,984
Także nawet byśmy mogli się nie
zorientować, że zostaliśmy podbici,

3717
03:36:09,424 --> 03:36:11,714
bo oni mogą mieć takie cele, które nawet

3718
03:36:11,714 --> 03:36:14,944
trudno nam sobie wyobrazić. Więc

3719
03:36:16,864 --> 03:36:18,164
myślenie w takich kategoriach,

3720
03:36:18,164 --> 03:36:21,264
jakie

3721
03:36:21,264 --> 03:36:24,824
daje nam Hollywood, że przylecą i

3722
03:36:24,824 --> 03:36:28,704
nas tutaj zniszczą i wybudują swoje bazy,

3723
03:36:28,704 --> 03:36:31,644
jest dla mnie

3724
03:36:31,644 --> 03:36:35,184
bardzo dziwne. Zwłaszcza że

3725
03:36:35,184 --> 03:36:38,644
tacy naukowcy jak Hawking w ten

3726
03:36:38,644 --> 03:36:42,104
sposób się wypowiadają. Dla

3727
03:36:42,104 --> 03:36:45,624
mnie to jest zaskakujące, żeby tak myśleć,
że to może być dla

3728
03:36:45,624 --> 03:36:47,714
nas niebezpieczne. Może

3729
03:36:47,714 --> 03:36:51,044
stricte teoretycznie

3730
03:36:51,044 --> 03:36:54,584
jakaś szansa być, że faktycznie to może

3731
03:36:54,584 --> 03:36:58,204
sprowadzić na nas jakieś
niebezpieczeństwo, ale wydaje mi się, że
to jest równie

3732
03:36:58,204 --> 03:37:01,703
mała szansa jak odkrycie sygnału

3733
03:37:01,704 --> 03:37:03,244
radiowego takiej cywilizacji.

3734
03:37:07,064 --> 03:37:10,424
Tak sądzę na temat niebezpieczeństwa

3735
03:37:10,424 --> 03:37:13,964
wysyłania takich sygnałów. Myślę, że
absolutnie nie jest to

3736
03:37:13,964 --> 03:37:17,134
niebezpieczne dla nas. Chris, Marek mówił,

3737
03:37:17,134 --> 03:37:20,583
że moglibyśmy nie zauważyć tego, że nas
podbili.

3738
03:37:20,584 --> 03:37:24,324
A może właśnie tego nie zauważyliśmy i

3739
03:37:24,324 --> 03:37:27,824
to miał na myśli Ford, pisząc, że jesteśmy
czyjąś

3740
03:37:27,824 --> 03:37:30,824
własnością. Być może

3741
03:37:30,824 --> 03:37:33,584
jesteśmy, ale

3742
03:37:33,584 --> 03:37:37,104
to wszystko zależy też od punktu widzenia.

3743
03:37:37,104 --> 03:37:40,584
Bo jeżeli jesteśmy ich własnością, to
właściwie już się

3744
03:37:40,584 --> 03:37:44,083
nic nie da zrobić i chyba z tego potrzasku
nie

3745
03:37:44,084 --> 03:37:47,224
wyjdziemy. Ale myśląc o tym, czy

3746
03:37:47,224 --> 03:37:50,544
bylibyśmy zagrożeni ze strony takiej
cywilizacji

3747
03:37:50,544 --> 03:37:54,343
kosmicznej, czy reklamując się w
przestrzeni kosmicznej,

3748
03:37:54,344 --> 03:37:57,824
możemy sprowadzić na siebie nieszczęście,
to każe się

3749
03:37:57,824 --> 03:38:00,764
zastanowić, dlaczego ludzie pokroju
Hawkinga

3750
03:38:01,884 --> 03:38:05,304
o takich rzeczach mówią. Hawking ma na
myśli na przykład

3751
03:38:05,304 --> 03:38:08,664
jakąś nomadyczną cywilizację, która
wędruje sobie

3752
03:38:08,664 --> 03:38:11,963
po przestrzeni kosmicznej i żyje tylko z
tego, co

3753
03:38:11,964 --> 03:38:15,024
sobie po drodze zdobędzie. Jeśli na
przykład przez

3754
03:38:15,024 --> 03:38:18,364
przypadek natrafi na nasz sygnał, może
zmienić trajektorię

3755
03:38:18,364 --> 03:38:21,664
swojego lotu i nas podbić. Oczywiście

3756
03:38:21,664 --> 03:38:24,684
teoretycznie nie wygląda to zbyt

3757
03:38:26,084 --> 03:38:29,404
dobrze i trudno znaleźć takie
potwierdzenie, ale z

3758
03:38:29,404 --> 03:38:32,824
drugiej strony spójrzmy na ten problem,
który

3759
03:38:32,824 --> 03:38:35,524
parokrotnie omawialiśmy, a ja zajmowałem
się nim szczególnie

3760
03:38:35,524 --> 03:38:38,884
dokładnie. Problem tak zwanych wojen
kosmicznych.

3761
03:38:38,884 --> 03:38:42,224
Kiedy przyjrzymy się temu, co działo się w
Układzie Słonecznym

3762
03:38:42,224 --> 03:38:45,684
wieleset tysięcy lat temu, okaże się,

3763
03:38:45,684 --> 03:38:49,184
że wiele śladów wskazuje na to, że

3764
03:38:49,184 --> 03:38:51,684
miała tam miejsce jakaś kosmiczna wojna,
że coś tam się

3765
03:38:51,684 --> 03:38:55,032
działo.że ktoś się pojawił. Zostały

3766
03:38:55,032 --> 03:38:58,412
zniszczone jedne planety, inne zostały
bardzo ciężko

3767
03:38:58,412 --> 03:39:00,372
poturbowane, jak na przykład Mars.

3768
03:39:01,832 --> 03:39:05,152
Sygnatura atmosfery Marsa

3769
03:39:05,152 --> 03:39:08,692
wskazuje na to, że eksplodowały w jego
atmosferze

3770
03:39:08,692 --> 03:39:11,652
pociski nuklearne. Jest to

3771
03:39:11,652 --> 03:39:15,112
charakterystyczne właśnie ze względu na
ten ksenon 7 i

3772
03:39:15,112 --> 03:39:15,632
krypton

3773
03:39:18,032 --> 03:39:21,352
7. Jeżeli coś było takiego w

3774
03:39:21,352 --> 03:39:24,472
przeszłości, dlaczego nie miałoby być
teraz, gdy ktoś

3775
03:39:24,472 --> 03:39:26,372
dowiedziałby się o naszej obecności?

3776
03:39:27,552 --> 03:39:31,012
Obecności już powiedziałbym wyrafinowanej,

3777
03:39:31,012 --> 03:39:34,452
bo skoro jesteśmy w stanie wysłać taki
sygnał, to znaczy, że nasza

3778
03:39:34,452 --> 03:39:37,792
cywilizacja coś reprezentuje. I

3779
03:39:37,792 --> 03:39:41,212
rzeczywiście być może warto jest udać się
w naszym kierunku, nie tylko

3780
03:39:41,212 --> 03:39:44,452
zobaczyć, co jest na tej Ziemi, ale
jednocześnie może spróbować

3781
03:39:44,452 --> 03:39:47,352
ją przejąć. To jest jedna taka poszlaka.

3782
03:39:47,352 --> 03:39:50,912
Druga to taka, że jeśli popatrzymy znów

3783
03:39:50,912 --> 03:39:53,512
w historię i w te najstarsze,
najrozmaitsze pisma,

3784
03:39:55,352 --> 03:39:58,211
tacy ludzie jak

3785
03:39:58,212 --> 03:40:01,132
gnostycy czy kabaliści

3786
03:40:01,132 --> 03:40:04,312
przestrzegali przed takimi kontaktami.
Mówili o archontach,

3787
03:40:04,312 --> 03:40:07,672
którzy są nie z tego świata i próbują
wedrzeć się

3788
03:40:07,672 --> 03:40:11,072
na Ziemię, próbują ją opanować. I
przestrzegali

3789
03:40:11,072 --> 03:40:14,412
przed takimi kontaktami. Myślę, że tego
również nie możemy

3790
03:40:14,412 --> 03:40:17,532
bagatelizować. Są to tysiące lat myśli

3791
03:40:17,532 --> 03:40:20,912
ludzkiej. Kiedy mówię o Kabałę, to

3792
03:40:20,912 --> 03:40:23,902
zwykle wszystkim kojarzy się ona z
żydowskim

3793
03:40:23,902 --> 03:40:27,242
mistycyzmem, gdy tymczasem być może jest

3794
03:40:27,242 --> 03:40:30,332
to najstarsza forma mistycznej wiedzy.

3795
03:40:30,332 --> 03:40:33,612
Początek Kabały to jest

3796
03:40:33,612 --> 03:40:36,832
ten język, którym mówił Bóg do

3797
03:40:36,832 --> 03:40:38,652
Adama w raju.

3798
03:40:41,192 --> 03:40:44,672
Ambicją Kabały jest nawiązać do tego
języka i

3799
03:40:44,672 --> 03:40:48,112
móc takie informacje dostawać

3800
03:40:48,112 --> 03:40:52,612
wprost właśnie od tego, który ten raj
stworzył.

3801
03:40:52,612 --> 03:40:56,012
Kabała powstała wcześniej, zanim jeszcze w
ogóle

3802
03:40:56,012 --> 03:40:57,332
powstało pojęcie Żydzi

3803
03:40:58,692 --> 03:41:00,592
czy Hebrajczycy.

3804
03:41:02,192 --> 03:41:05,592
Także jest to nauka znacznie starsza.
Została przez nich w

3805
03:41:05,592 --> 03:41:09,072
sumie dopiero później, w średniowieczu

3806
03:41:09,072 --> 03:41:12,412
bardzo mocno rozwinięta i dlatego
przypisuje się

3807
03:41:12,412 --> 03:41:15,652
to wszystko im. Natomiast i pisma,

3808
03:41:15,652 --> 03:41:19,192
i sposób, i metodologia, jaka jest tam

3809
03:41:19,192 --> 03:41:23,172
stosowana, jest znacznie starsza i sięga
jeszcze czasów Sumeru,

3810
03:41:23,172 --> 03:41:26,892
czyli początków naszej obecnej
cywilizacji. A

3811
03:41:26,892 --> 03:41:30,352
co się z tym wiąże, jeszcze raz powtórzę,
tego, co tam zapisano,

3812
03:41:30,352 --> 03:41:34,732
czyli o tej wizytacji kosmicznej ze strony
Annunaków.

3813
03:41:34,732 --> 03:41:38,012
Także możemy to rozpatrywać z tego punktu
widzenia i

3814
03:41:38,012 --> 03:41:41,372
możemy rzeczywiście widzieć, że jest

3815
03:41:41,372 --> 03:41:44,832
możliwość takiego kosmicznego zagrożenia i
może rzeczywiście

3816
03:41:44,832 --> 03:41:48,692
lepiej nie reklamować swojej obecności we
wszechświecie

3817
03:41:48,692 --> 03:41:52,072
i nie nadawać nic do nikogo. Dziękuję. I

3818
03:41:52,072 --> 03:41:55,352
tak oto chyba dotarliśmy do końca

3819
03:41:55,352 --> 03:41:58,572
dzisiejszej audycji. Na koniec jeszcze
oddajmy głos

3820
03:41:58,572 --> 03:42:01,692
Piotrowi Cielebiasiowi. Piotrze, co tam
ciekawego w „Nieznanym

3821
03:42:01,692 --> 03:42:04,692
Świecie”? Właśnie ukazał się

3822
03:42:04,692 --> 03:42:08,052
październikowy numer „Nieznanego Świata”.
W nim jak zwykle

3823
03:42:08,052 --> 03:42:11,222
sporo ciekawych rzeczy, w tym bardzo fajna
relacja polskiego pilota w

3824
03:42:11,222 --> 03:42:15,132
„Dotknięciu Nieznanego”. Także jeżeli ktoś
nie zna jeszcze

3825
03:42:15,132 --> 03:42:18,032
pisma „Nieznany Świat”, to zapraszam do
kiosku.

3826
03:42:19,852 --> 03:42:23,292
Od 25 lat to pismo się ukazuje, także to i
owo

3827
03:42:23,292 --> 03:42:26,611
już redakcja widziała i

3828
03:42:26,612 --> 03:42:30,332
naprawdę zachęcam. Chciałbym też zachęcić,

3829
03:42:30,332 --> 03:42:33,452
zainteresować was najnowszymi dwoma
książkami,

3830
03:42:35,672 --> 03:42:39,552
które wydał Philip Mantle. To jest

3831
03:42:39,552 --> 03:42:42,772
nasz zaprzyjaźniony ufolog, bardzo znany
ufolog

3832
03:42:42,772 --> 03:42:46,592
angielski. Wydał ostatnio dwie książki
dostępne

3833
03:42:46,592 --> 03:42:50,072
na Amazonie. Jest to „UFO

3834
03:42:50,072 --> 03:42:53,192
nad Rumunią”, „UFO over Romania”.

3835
03:42:53,252 --> 03:42:56,912
Jeżeli to wpiszecie, to znajdziecie.

3836
03:42:56,912 --> 03:43:00,092
Wydał też książkę o USO, którą

3837
03:43:00,092 --> 03:43:03,032
można odnaleźć na stronie jego

3838
03:43:03,072 --> 03:43:06,152
wydawnictwa i mam nadzieję, że Marek
podzieli się

3839
03:43:06,152 --> 03:43:09,492
tymi linkami potem na stronie Radia
Paranormalium, będzie

3840
03:43:09,492 --> 03:43:12,912
można je sobie odnaleźć. Książki są po
angielsku, natomiast jeżeli ktoś

3841
03:43:14,512 --> 03:43:18,312
zna ten język, to nie będzie miał
problemów

3842
03:43:18,312 --> 03:43:21,192
w zrozumieniu bardzo ciekawych treści.
Szczególnie interesuje mnie

3843
03:43:21,192 --> 03:43:24,472
to „UFO nad Rumunią”, bo rzeczywiście
książka

3844
03:43:24,472 --> 03:43:27,512
unikatowa, pokazująca jak wiele się dzieje
w

3845
03:43:27,512 --> 03:43:30,872
krajach, od których dzieli nas

3846
03:43:30,872 --> 03:43:34,382
pewna bariera językowa. Przypominam zatem
o

3847
03:43:34,382 --> 03:43:37,592
„Nieznanym Świecie”, numerze
październikowym oraz „UFO

3848
03:43:37,592 --> 03:43:41,632
over Romania”. Także

3849
03:43:41,632 --> 03:43:45,192
możecie sobie to znaleźć. I co jeszcze?

3850
03:43:45,192 --> 03:43:47,952
Za tydzień mamy w planach audycję

3851
03:43:47,952 --> 03:43:49,072
poświęconą

3852
03:43:51,172 --> 03:43:54,672
odkryciom SETI, które nie do końca zostały
wyjaśnione

3853
03:43:54,672 --> 03:43:58,212
i które mogą być potencjalnym dowodem na
to, że obcy jednak

3854
03:43:58,212 --> 03:44:00,122
próbowali się z nami skontaktować.

3855
03:44:02,472 --> 03:44:05,692
Obcy, którzy wysłali nam może jakieś
sygnały,

3856
03:44:05,692 --> 03:44:09,092
którzy chcieli obwieścić swoją obecność.
Dzisiaj

3857
03:44:09,092 --> 03:44:12,472
może już ta cywilizacja nawet nie
istnieje. Będziemy mówić

3858
03:44:12,472 --> 03:44:16,012
o tych słynnych megastrukturach, o

3859
03:44:16,012 --> 03:44:19,492
potencjalnych sferach Dysona, o sygnale

3860
03:44:19,492 --> 03:44:23,012
„Wow”, o innych sygnałach, w tym o tym
wykrytym niedawno

3861
03:44:23,012 --> 03:44:25,032
przez Rosjan. Także będzie na pewno
ciekawie.

3862
03:44:27,012 --> 03:44:28,512
Postaramy się też podsumować

3863
03:44:28,512 --> 03:44:31,232
pytanie, czy

3864
03:44:32,432 --> 03:44:35,632
SETI jest w ogóle jeszcze potrzebne.

3865
03:44:37,052 --> 03:44:40,592
Natomiast za dwa tygodnie kolejny
interesujący temat. Tym

3866
03:44:40,592 --> 03:44:44,152
razem na tapetę bierzemy nocnych gości i
tak zwane

3867
03:44:44,152 --> 03:44:47,192
sypialniane odwiedziny. Postaramy się
odpowiedzieć na pytanie,

3868
03:44:47,192 --> 03:44:50,872
czy grają w tym dziwnym zjawisku rolę

3869
03:44:50,872 --> 03:44:52,272
takie siły jak

3870
03:44:54,012 --> 03:44:57,552
Pozaziemianie czy może coś bardziej

3871
03:44:57,552 --> 03:45:00,952
egzotycznego i pochodzącego z bliższej
domeny niż

3872
03:45:00,952 --> 03:45:03,932
kosmos? Także zachęcam do

3873
03:45:03,972 --> 03:45:07,212
uczestnictwa. Cóż jeszcze, Marku,

3874
03:45:07,212 --> 03:45:10,271
możemy powiedzieć o najbliższych planach
Radia

3875
03:45:10,272 --> 03:45:13,872
Paranormalium? Będę musiał zerknąć do

3876
03:45:13,912 --> 03:45:17,212
naszej rozpiski. Za tydzień SETI:
najnowsze

3877
03:45:17,212 --> 03:45:20,332
odkrycia. Potem 16 października planujemy

3878
03:45:20,332 --> 03:45:23,772
debatę o nocnych gościach. 23 października

3879
03:45:23,772 --> 03:45:26,291
to Atomowe wojny bogów.

3880
03:45:26,291 --> 03:45:29,692
Zrobię najlepiej tak, że po

3881
03:45:29,692 --> 03:45:33,052
debacie wrzucę newsa, gdzie będzie i
zajawka najbliższej

3882
03:45:33,052 --> 03:45:36,132
debaty i krótka rozpiska tematyczna

3883
03:45:36,132 --> 03:45:39,652
najbliższych kolejnych debat. Co tam
jeszcze? Brzmi

3884
03:45:39,652 --> 03:45:43,032
to jak ogłoszenie parafialne. Prawie.

3885
03:45:44,772 --> 03:45:48,172
Amen. Co tam jeszcze? 30

3886
03:45:48,172 --> 03:45:51,712
października dawne UFO. 6 listopada to
będzie mocny

3887
03:45:51,712 --> 03:45:54,592
temat okaleczenia zwierząt i ludzi.

3888
03:45:55,752 --> 03:45:58,792
13 listopada Polacy i słynne przypadki

3889
03:45:58,792 --> 03:46:01,732
zagraniczne. To też będzie dobre.

3890
03:46:01,732 --> 03:46:04,512
Ostatnia do tej pory zaplanowana debata,

3891
03:46:06,292 --> 03:46:09,672
do której mamy opracowane pytanie, to jest
20 listopada:

3892
03:46:09,672 --> 03:46:11,692
Jesteśmy czyjąś własnością? Tak

3893
03:46:11,692 --> 03:46:14,332
wyglądają

3894
03:46:14,332 --> 03:46:16,932
nasze plany debatowe na

3895
03:46:16,932 --> 03:46:20,832
najbliższe jeszcze sześć odcinków.

3896
03:46:20,832 --> 03:46:24,212
Mamy rozmach. Właśnie. Wszystkie

3897
03:46:24,212 --> 03:46:28,331
osoby, które przeżyły coś niezwykłego,
prosimy o kontakt.

3898
03:46:28,332 --> 03:46:32,392
Staramy się odpowiadać w miarę możliwości
na wasze maile.

3899
03:46:32,392 --> 03:46:35,852
Niektóre przypadki są naprawdę ciekawe.
Mamy nawet taki plan w zanadrzu,

3900
03:46:35,852 --> 03:46:38,852
żeby zebrać te wszystkie relacje i

3901
03:46:38,852 --> 03:46:41,712
zmontować z nich osobny

3902
03:46:41,712 --> 03:46:46,052
odcinek, w którym będziemy komentować to i
owo.

3903
03:46:46,052 --> 03:46:49,512
Ale to oczywiście melodia przyszłości. W
dzisiejszym

3904
03:46:49,512 --> 03:46:53,652
jakże ciekawym odcinku udział wzięli:
Chris Nikina,

3905
03:46:53,652 --> 03:46:55,672
nasz niestrudzony poszukiwacz

3906
03:46:56,892 --> 03:47:00,352
zagadek z New Jersey. Dziękujemy Chrisie.

3907
03:47:02,051 --> 03:47:05,752
Dziękuję i dobranoc. Zapraszamy za
tydzień.

3908
03:47:05,752 --> 03:47:08,972
I Marek Marcinkowski, astronom,

3909
03:47:08,972 --> 03:47:12,212
pasjonat ufologii. Również zapraszamy za
tydzień.

3910
03:47:12,212 --> 03:47:15,472
Dziękujemy za dzisiejszy debiut przede

3911
03:47:15,472 --> 03:47:18,732
wszystkim. Bardzo nam było miło. Dziękuję
bardzo. Mi również

3912
03:47:18,732 --> 03:47:22,392
było bardzo miło. Dziękuję za zaproszenie.

3913
03:47:22,392 --> 03:47:25,892
Dosyć spięty byłem przy

3914
03:47:25,892 --> 03:47:29,752
tych wszystkich odpowiedziach i dyskusji.

3915
03:47:29,752 --> 03:47:32,952
Nie jestem przyzwyczajony do takich

3916
03:47:32,952 --> 03:47:36,452
wystąpień. Debiut radiowy

3917
03:47:36,452 --> 03:47:39,452
i od razu rekord. Mam nadzieję, że moje

3918
03:47:39,452 --> 03:47:42,931
wypowiedzi nie były zbyt chaotyczne i dało

3919
03:47:42,932 --> 03:47:46,472
się coś z nich wyciągnąć. Nie, dobrze.

3920
03:47:46,472 --> 03:47:49,172
Było elegancko. Ja pamiętam, jak

3921
03:47:49,172 --> 03:47:52,212
zaczynaliśmy debaty ufologiczne, to było
dwa lata temu,

3922
03:47:53,592 --> 03:47:56,972
to mieliśmy, nie wiem ile było w pierwszym

3923
03:47:56,972 --> 03:48:00,872
odcinku słuchaczy, ale chyba około 30.

3924
03:48:00,872 --> 03:48:04,352
Także teraz to 460 robi wrażenie. Dodajmy

3925
03:48:04,352 --> 03:48:06,672
jeszcze do tego tych, którzy będą pobierać
audycję.

3926
03:48:08,012 --> 03:48:11,431
Poprzednią audycję odsłuchało już co
najmniej 5000

3927
03:48:11,432 --> 03:48:14,832
osób, tak więc to nie jest mało. Chciałbym
jeszcze podziękować na

3928
03:48:14,832 --> 03:48:18,192
koniec tym wszystkim, którzy nas słuchali.
Podziękujmy

3929
03:48:18,192 --> 03:48:21,452
jeszcze Arkowi Patarkowi, który również
dzisiaj brał

3930
03:48:21,452 --> 03:48:24,792
udział. Nie był u skoku, ale jednak
całkiem dobrze to

3931
03:48:24,792 --> 03:48:28,312
wyszło. Dziękujemy Arku jeszcze raz. I
tym, którzy do nas dzwonili,

3932
03:48:28,312 --> 03:48:31,812
tym, którzy nas wspierali, tym, którzy nas
słuchają przede wszystkim,

3933
03:48:31,812 --> 03:48:33,832
bo to jest naprawdę bardzo miłe.

3934
03:48:35,812 --> 03:48:39,072
I za te wszystkie dobre słowa też
dziękujemy i pozdrawiamy i życzymy

3935
03:48:39,072 --> 03:48:41,352
dobrej nocy. Cześć panowie.

3936
03:48:42,432 --> 03:48:45,592
Dobranoc, dziękuję. Cześć, hej. A od
strony

3937
03:48:45,592 --> 03:48:48,652
technicznej debatę oczywiście obsługiwał
Marek Sęk

3938
03:48:48,652 --> 03:48:52,172
„Ivellios”. Radio Paranormalium,
paranormalny głos

3939
03:48:52,172 --> 03:48:55,652
w twoim domu. Dobranoc. Dziękujemy raz
jeszcze, że

3940
03:48:55,652 --> 03:48:59,052
tak tłumnie dzisiaj przybyliście,
włączyliście komputery,

3941
03:48:59,052 --> 03:49:02,572
smartfony, tablety, a niektórzy normalne
radia,

3942
03:49:02,572 --> 03:49:05,812
bowiem na Pomorzu w miejscowości Łobez z
tego, co mi

3943
03:49:05,812 --> 03:49:08,912
wiadomo, Radio Paranormalium jest
transmitowane na żywo na

3944
03:49:08,912 --> 03:49:12,431
UKF-ie. Oczywiście wszystko zgodnie z
planem i wszystko

3945
03:49:12,431 --> 03:49:15,732
zgodnie z naszą wiedzą i za naszą

3946
03:49:15,732 --> 03:49:19,152
zgodą. Także bardzo serdecznie dziękujemy
za to, że

3947
03:49:19,152 --> 03:49:22,652
tak dzisiaj tłumnie nas słuchaliście. Mamy
nadzieję, że

3948
03:49:22,652 --> 03:49:26,672
za tydzień będzie was jeszcze więcej. A za
tydzień, tak jak

3949
03:49:26,672 --> 03:49:30,072
było wspominane, będziemy kontynuować
temat SETI, tyle że

3950
03:49:30,072 --> 03:49:33,452
pod kątem najnowszych odkryć. Radio

3951
03:49:33,452 --> 03:49:37,071
Paranormalium, paranormalny głos w twoim
domu. Dobranoc

3952
03:49:37,072 --> 03:49:40,012
i do usłyszenia ponownie już za tydzień.

3953
03:49:44,812 --> 03:49:48,332
Byłeś świadkiem zagadkowego zjawiska?
Jeśli tak,

3954
03:49:48,332 --> 03:49:51,732
poinformuj nas o tym już dziś. Czekamy na
relacje

3955
03:49:51,732 --> 03:49:55,212
współczesne oraz z lat ubiegłych. Nasze
kontakty

3956
03:49:55,212 --> 03:49:58,792
to: numer Gadu-Gadu 36 08

3957
03:49:58,792 --> 03:50:02,292
80 02, 36 08

3958
03:50:02,292 --> 03:50:05,292
80 02. Numer telefonu

3959
03:50:05,292 --> 03:50:08,642
32 746 00

3960
03:50:08,642 --> 03:50:12,372
08, 32 746

3961
03:50:12,372 --> 03:50:14,992
00 08. E-mail

3962
03:50:14,992 --> 03:50:18,252
radio@paranormalium.pl,

3963
03:50:18,252 --> 03:50:21,532
radio@paranormalium.pl

3964
03:50:21,532 --> 03:50:22,652
oraz Skype

3965
03:50:22,652 --> 03:50:26,192
radio.paranormalium.pl.

3966
03:50:26,192 --> 03:50:29,571
Czekamy na twoją relację. Na życzenie
świadka

3967
03:50:29,572 --> 03:50:31,642
zapewniamy pełną anonimowość.