1
00:00:01,600 --> 00:00:06,722
Witamy bardzo serdecznie wszystkich
radiosłuchaczy. Już za chwilę na antenie
Radia

2
00:00:06,722 --> 00:00:09,470
Paranormalium wyemitujemy obszerną relację
z

3
00:00:09,540 --> 00:00:14,086
konferencji naukowej "Zjawiska z
pogranicza nauki w dyskursie naukowym i

4
00:00:14,086 --> 00:00:17,180
filozoficznym", która odbyła się w
Białymstoku 10

5
00:00:17,240 --> 00:00:23,893
czerwca 2016 roku. Konferencję
zorganizowało Koło Naukowe Badań Zjawisk z
Pogranicza

6
00:00:23,893 --> 00:00:25,240
Nauki oraz Zakład

7
00:00:25,300 --> 00:00:30,046
Religioznawstwa i Filozofii Religii na
Uniwersytecie w Białymstoku. Przedmiotem

8
00:00:30,046 --> 00:00:32,809
refleksji w konferencji było szerokie
spektrum

9
00:00:32,900 --> 00:00:37,927
zjawisk, które wykraczają poza codzienne
postrzeganie zmysłowe, ale o których

10
00:00:37,927 --> 00:00:40,800
realności zapewniają nas tysiące, a
niekiedy

11
00:00:40,840 --> 00:00:46,156
nawet miliony ludzi na całym świecie.
Patronat medialny nad konferencją objęło

12
00:00:46,156 --> 00:00:48,200
Polskie Radio. Promocję całego

13
00:00:48,260 --> 00:00:53,532
wydarzenia dodatkowo wsparło Radio
Paranormalium. Chcielibyśmy z tego miejsca
bardzo

14
00:00:53,532 --> 00:00:55,980
serdecznie podziękować organizatorom za

15
00:00:56,040 --> 00:01:01,263
udostępnienie nagrań z prelekcji. Są one
bowiem dla nas niezwykle cenne z tego

16
00:01:01,263 --> 00:01:03,740
względu, iż ukazują, w jaki sposób do

17
00:01:03,820 --> 00:01:08,952
omawianych podczas konferencji tematów
podchodzi nauka akademicka. Wbrew temu, co

18
00:01:08,952 --> 00:01:11,740
mogliby niektórzy sądzić, nie było
negowania

19
00:01:11,820 --> 00:01:17,354
takich czy innych fenomenów w imię zasad.
Prelegenci omówili wybrane przez siebie

20
00:01:17,354 --> 00:01:19,540
tematy w sposób bardzo rzetelny.

21
00:01:19,580 --> 00:01:25,052
Konferencja podzielona była na cztery
bloki tematyczne. Pierwszy: mistyka i

22
00:01:25,052 --> 00:01:27,460
reinkarnacja. Drugi: egzorcyzmy i

23
00:01:27,620 --> 00:01:33,187
NDE, czyli doświadczenia z pogranicza
śmierci. Trzeci: parapsychologia i
medycyna

24
00:01:33,187 --> 00:01:35,180
niekonwencjonalna. I wreszcie

25
00:01:35,240 --> 00:01:40,550
czwarty: blok antropologiczno-kulturowy.
Naszą relację zaczniemy naturalnie od

26
00:01:40,550 --> 00:01:42,320
pierwszego bloku Mistyka i

27
00:01:42,400 --> 00:01:48,207
reinkarnacja, a dokładnie od prelekcji
pani Anny Connolly zatytułowanej "Kwestia

28
00:01:48,207 --> 00:01:50,240
zależności objawień Faustyny

29
00:01:50,300 --> 00:01:56,112
Kowalskiej od objawień Mateczki
Kozłowskiej". I tutaj drobna uwaga. Przed
Anną

30
00:01:56,112 --> 00:01:57,900
Connolly swoją prelekcję

31
00:01:57,940 --> 00:02:03,171
wygłosił profesor Zbigniew Kaźmierczak, a
była ona poświęcona mistyczce Faustynie

32
00:02:03,171 --> 00:02:05,560
Kowalskiej. Niestety pan profesor nie

33
00:02:05,580 --> 00:02:10,831
zezwolił na rejestrację i publikację swego
wystąpienia w formie dźwiękowej. Wielka

34
00:02:10,831 --> 00:02:13,520
szkoda. Nam pozostaje jedynie uszanować tę

35
00:02:13,560 --> 00:02:17,900
decyzję. Zatem posłuchajmy prelekcji Anny
Connolly.

36
00:02:19,000 --> 00:02:23,773
Dzień dobry państwu. Ja tylko chciałam
powiedzieć parę słów komentarza na temat

37
00:02:23,773 --> 00:02:24,860
mojego przedmówcy.

38
00:02:26,700 --> 00:02:31,500
Profesor Kaźmierczak powiedział, że to
jest nieskończone miłosierdzie.
Nieskończone

39
00:02:31,500 --> 00:02:34,680
w pewnym sensie tylko. Ograniczone jest
jednak do życia

40
00:02:34,700 --> 00:02:40,157
ludzkiego. Po śmierci to miłosierdzie u
świętej Faustyny już nie obowiązuje. Także

41
00:02:40,157 --> 00:02:42,420
jeśli ktoś do śmierci się nawróci,

42
00:02:43,000 --> 00:02:48,970
do śmierci odmówi koronkę, będzie czcił
obraz, to wszystko będzie okej. Natomiast

43
00:02:48,970 --> 00:02:50,960
jeżeli to się stanie już po

44
00:02:51,000 --> 00:02:56,297
śmierci, jeżeli nie zdąży ten biedaczyna
wyrobić się z tymi wszystkimi rytuałami

45
00:02:56,297 --> 00:02:58,880
przed śmiercią, to miłosierdzie już nie

46
00:02:58,920 --> 00:03:04,704
będzie działało. Po drugie, te niedostatki
cierpienia. Faustyna mówiła cały czas o

47
00:03:04,704 --> 00:03:06,820
tym, że ona chce uzupełniać te

48
00:03:06,860 --> 00:03:11,994
niedostatki cierpień. I skąd pochodzi w
ogóle ta idea o uzupełnianiu niedostatków

49
00:03:11,994 --> 00:03:14,720
cierpień? Ona pochodzi od świętego Pawła.
W

50
00:03:14,760 --> 00:03:19,642
jakimś liście świętego Pawła, już nie
pamiętam, właśnie on pisał, że on przez
swoje

51
00:03:19,642 --> 00:03:22,700
cierpienia uzupełnia niedostatki cierpień
Chrystusa.

52
00:03:22,780 --> 00:03:28,179
I na tym jednym cytacie cała rzesza
mistyków opierała potem swoje pretensje do
tego,

53
00:03:28,179 --> 00:03:30,750
że oni chcą cierpieć, oni będą cierpieć,

54
00:03:31,200 --> 00:03:36,457
bo Chrystus niewystarczająco cierpiał,
żeby zbawić całą ludzkość. Aha, i jeszcze

55
00:03:36,457 --> 00:03:39,020
tak: idea zbawczego cierpienia. Te idee

56
00:03:39,080 --> 00:03:43,405
związane są z ezoteryką. Jeżeli się
państwo udacie do jakiegoś sklepu z

57
00:03:43,405 --> 00:03:47,060
newage'owskimi książkami, to tam na pewno
będzie w którejś z

58
00:03:47,080 --> 00:03:51,956
nich napisane, że to cierpienie musi
wyrównać jakieś rachunki. Jest to związane
też

59
00:03:51,956 --> 00:03:54,600
z szamanizmem. Kiedyś oglądałam właśnie
jakiś

60
00:03:54,940 --> 00:03:59,161
film. To był film fabularny oczywiście,
ale myślę, że rzeczywiście tak było w

61
00:03:59,161 --> 00:04:02,450
szamanizmie, że szamani brali na siebie
cierpienia, załóżmy,

62
00:04:02,540 --> 00:04:09,467
wodza jakiegoś plemienia i oni cierpieli
za niego, a ten wódz zwyciężał w bitwie

63
00:04:09,467 --> 00:04:10,420
dlatego, że

64
00:04:10,480 --> 00:04:15,424
oni odczuwali te wszystkie cierpienia,
przebijali ich dzidami i tak dalej. Ten

65
00:04:15,424 --> 00:04:17,959
szaman umierał nawet, ale dla dobra tego

66
00:04:18,280 --> 00:04:23,356
plemienia i wodza to było to cierpienie
zastępcze. No tak, dobrze, ale to już
wracam

67
00:04:23,356 --> 00:04:23,960
do tematu.

68
00:04:26,980 --> 00:04:32,451
Czy doświadczenie mistyczne to jest
złudzenie? Czy to jest tylko jakaś
działalność

69
00:04:32,451 --> 00:04:34,720
naszego mózgu, naszego umysłu? Czy

70
00:04:34,740 --> 00:04:40,788
rzeczywiście mistycy mają kontakt z jakąś
nadprzyrodzoną rzeczywistością? Co zrobić,

71
00:04:40,788 --> 00:04:42,660
jeżeli dwa objawienia, dwa

72
00:04:42,720 --> 00:04:48,564
doświadczenia mistyczne są bardzo do
siebie podobne? Jakie mamy wtedy opcje?
Albo

73
00:04:48,564 --> 00:04:50,440
rzeczywistość metafizyczna

74
00:04:50,480 --> 00:04:55,618
objawia się dwóm osobom niezależnie, dwóm
albo kilku osobom niezależnie, albo te

75
00:04:55,618 --> 00:04:58,380
osoby od siebie kopiują pewne rzeczy,
czyli

76
00:04:58,400 --> 00:05:05,108
czytają, słuchają, nasiąkają kulturą,
pobożnością, która jest akurat w danym
czasie

77
00:05:05,108 --> 00:05:06,320
obowiązująca. I

78
00:05:06,520 --> 00:05:11,420
w historii mistyki chrześcijańskiej bardzo
często się zdarzało takiego typu

79
00:05:11,420 --> 00:05:14,360
kopiowanie, że jeden coś usłyszał,
przeczytał

80
00:05:15,060 --> 00:05:18,692
mistyczne opowieści świętej Teresy i
powtarzał to dalej. Czy jest to robione

81
00:05:18,692 --> 00:05:22,277
świadomie, czy nieświadomie? Nie wiadomo.
Czasami się przyznają do tego, że

82
00:05:22,277 --> 00:05:22,850
świadomie to

83
00:05:22,880 --> 00:05:27,339
robią, ale czasami wydaje się, że zupełnie
to nieświadomie. Porównam dzisiaj

84
00:05:27,339 --> 00:05:30,800
objawienia dwóch mistyczek. Jedna to
będzie święta Faustyna

85
00:05:30,820 --> 00:05:35,212
Kowalska, o której już mówił profesor
Kaźmierczak i wszyscy pewnie znają,
ponieważ

86
00:05:35,212 --> 00:05:38,480
jest tutaj w Białymstoku rondo świętej
Faustyny. Także myślę,

87
00:05:38,540 --> 00:05:46,450
że to jest jakby bohaterka Białegostoku,
tak samo jak ksiądz Sopoćko jest

88
00:05:46,480 --> 00:05:50,341
bohaterem też Białegostoku i nazywany jest
Białystok miastem Miłosierdzia.

89
00:05:50,341 --> 00:05:53,419
Wyczytałam w internecie. W każdym razie
drugą tą bohaterkę.

90
00:05:55,760 --> 00:06:01,792
Drugą bohaterką będzie mniej znana Polakom
Feliksa Kozłowska, znana Mateczką

91
00:06:01,792 --> 00:06:03,300
Kozłowską. Ona była

92
00:06:03,340 --> 00:06:09,237
założycielką Mariawitów, czyli takąOna
była wyklęta przez papieża, wyklęta przez

93
00:06:09,237 --> 00:06:10,564
Kościół katolicki.

94
00:06:11,664 --> 00:06:15,410
Jeżeli się uważnie wczyta w objawienia obu
tych mistyczek, to okazuje się, że

95
00:06:15,410 --> 00:06:17,404
wykazują one bardzo wielkie podobieństwa.

96
00:06:20,244 --> 00:06:24,879
Być może Faustyna miała możliwość
zapoznania się z objawieniami mateczki

97
00:06:24,879 --> 00:06:27,904
Kozłowskiej. Obydwie te mistyczki żyły w
bardzo

98
00:06:27,924 --> 00:06:33,402
podobnym czasie. Faustyna zmarła w '38
roku, a mateczka Kozłowska w '21. Mateczka

99
00:06:33,402 --> 00:06:35,904
Kozłowska dostała pierwsze objawienie

100
00:06:35,944 --> 00:06:43,564
od Jezusa w Płocku w 1893 roku. Gdzie
dostała pierwsze objawienie

101
00:06:43,624 --> 00:06:50,929
Faustyna? Także w Płocku, kilkadziesiąt
lat później, w 1932 roku. Faustyna była

102
00:06:50,929 --> 00:06:51,484
ciągle

103
00:06:51,504 --> 00:06:56,834
przewożona z jednego ośrodka swojego
zakonu do drugiego, ale w czasie, w '32
roku,

104
00:06:56,834 --> 00:06:59,044
kiedy dostała pierwsze objawienie,

105
00:06:59,524 --> 00:07:04,251
była w Płocku. Przebywała w domu zakonnym,
który znajdował się na Starym Rynku w

106
00:07:04,251 --> 00:07:07,324
Płocku. Ten dom zakonny był w odległości
500 metrów,

107
00:07:07,364 --> 00:07:12,930
sprawdziłam na mapie, od głównej świątyni,
głównej katedry mariawitów, Świątyni

108
00:07:12,930 --> 00:07:15,184
Miłosierdzia i Miłości. Faustyna

109
00:07:15,224 --> 00:07:19,625
pracowała wtedy między innymi w piekarni,
czyli miała kontakt ze światem

110
00:07:19,625 --> 00:07:22,804
zewnętrznym. Czy ktokolwiek zauważa te
podobieństwa?

111
00:07:23,124 --> 00:07:27,296
Jest to temat bardzo problematyczny,
dlatego że rzymscy katolicy nie chcą się

112
00:07:27,296 --> 00:07:30,384
przyznać do tego, że te objawienia są
podobne, dlatego że

113
00:07:31,464 --> 00:07:35,906
mateczka Kozłowska została
ekskomunikowana, natomiast Faustyna
została kanonizowana.

114
00:07:35,906 --> 00:07:39,184
Mają z tym wielki problem. Także bardzo
rzadko można znaleźć w

115
00:07:39,204 --> 00:07:44,033
literaturze rzymskokatolickiej, że te
objawienia są podobne. Mariawici nie mają

116
00:07:44,033 --> 00:07:45,684
takiego wielkiego problemu.

117
00:07:47,204 --> 00:07:51,748
Oficjalnie nie przyznają się do tego, że
uważają, że Faustyna znała objawienia

118
00:07:51,748 --> 00:07:53,904
mateczki. Ale ksiądz Rudnicki, ksiądz

119
00:07:54,764 --> 00:08:01,590
mariawicki, wiedział i zdawał sobie sprawę
z tych podobieństw, natomiast przypisywał

120
00:08:01,590 --> 00:08:02,484
je jedności

121
00:08:02,544 --> 00:08:08,710
dzieła Bożego. Uważał, że obydwie dostały
od Boga bardzo podobny, dokładnie ten sam

122
00:08:08,710 --> 00:08:09,824
przekaz. Ksiądz

123
00:08:10,144 --> 00:08:15,888
Rudnicki, ten mariawita, zadał pytanie. On
się osobiście spotkał z księdzem Sopoćką,

124
00:08:15,888 --> 00:08:18,144
naszym promotorem miłosierdzia, i

125
00:08:19,424 --> 00:08:25,216
dowiedział się od niego, że ksiądz Sopoćko
znał sprawy mariawickie i ubolewał nad

126
00:08:25,216 --> 00:08:27,004
podobieństwami tych dwóch

127
00:08:28,244 --> 00:08:33,415
przekazów. Sama Faustyna nie przyznaje się
nigdzie do tego, że czytała czy w ogóle

128
00:08:33,415 --> 00:08:36,064
słyszała na temat mateczki Kozłowskiej czy

129
00:08:36,104 --> 00:08:42,504
objawień mariawickich. Podobieństwo
sytuacji życiowej. Obydwie te mistyczki
były

130
00:08:42,504 --> 00:08:44,104
zakonnicami. Obydwie

131
00:08:45,264 --> 00:08:49,634
przeznaczono do bardzo ciężkich prac
fizycznych, przynajmniej mateczkę
Kozłowską na

132
00:08:49,634 --> 00:08:53,004
początku. Opiekowała się ciężko chorymi,
szorowała podłogi i tak

133
00:08:53,064 --> 00:08:57,618
dalej. Faustyna była bardzo chorowita.
Przeznaczana była do ciężkich prac

134
00:08:57,618 --> 00:09:00,924
fizycznych, które jej w ogóle nie
odpowiadały z racji

135
00:09:00,984 --> 00:09:07,436
wątłego zdrowia. Narzekała często na brak
odpoczynku, zmęczenie, wycieńczenie

136
00:09:07,436 --> 00:09:08,944
fizyczne, ale jako

137
00:09:08,964 --> 00:09:13,153
zakonnica drugiego chóru nie miała okazji
tak bardzo rozwinąć swojego życia

138
00:09:13,153 --> 00:09:16,504
duchowego, jakby na to miała ochotę. Obie
miały duże ambicje

139
00:09:16,824 --> 00:09:21,917
duchowe. One były rozbudzone duchowo. One
nie chciały tylko szorować podłóg,

140
00:09:21,917 --> 00:09:24,464
zajmować się podstawowymi pracami. One

141
00:09:24,484 --> 00:09:29,575
chciały jakiś sens nadać swojemu życiu.
Oczywiście podstawowym podobieństwem jest

142
00:09:29,575 --> 00:09:32,404
dzieło miłosierdzia, któremu oddane były
obie

143
00:09:32,444 --> 00:09:39,284
te mistyczki. Jezus objawił mateczce
Kozłowskiej polecenie

144
00:09:39,324 --> 00:09:44,585
rozpropagowania po świecie dzieła
wielkiego miłosierdzia. Uczynił ją matką i

145
00:09:44,585 --> 00:09:47,284
mistrzynią miłosierdzia. Jezus tak samo

146
00:09:47,524 --> 00:09:52,215
nakazał Faustynie rozpowszechnianie dzieła
miłosierdzia po całym świecie. Uczynił ją

147
00:09:52,215 --> 00:09:54,784
sekretarką, szafarką i apostołką
miłosierdzia.

148
00:09:55,584 --> 00:10:00,241
Mimo że w rzymskim katolicyzmie nie
przyjęło się dzieło wielkiego miłosierdzia
tak

149
00:10:00,241 --> 00:10:03,364
jak w mariawityzmie, to jednak Faustyna w
„Dzienniczku”

150
00:10:03,444 --> 00:10:08,166
używa bardzo często sformułowania „dzieło
miłosierdzia”. Nie mam czasu, żeby tu

151
00:10:08,166 --> 00:10:11,154
cytaty, ale na pewno można znaleźć w
„Dzienniczku”

152
00:10:11,164 --> 00:10:17,964
wiele napomnień o dziele miłosierdzia.
Jakie jest jeszcze podobieństwo?

153
00:10:19,284 --> 00:10:24,428
Podobieństwo jest w przekazie o ostatnim
ratunku dla świata, o ostatniej desce

154
00:10:24,428 --> 00:10:27,264
ratunku dla ginącego świata. Straszny
dzień

155
00:10:27,324 --> 00:10:32,560
sądu jest bliski i dzieło wielkiego
miłosierdzia jest dane światu po to, żeby

156
00:10:32,560 --> 00:10:34,464
poradzić sobie z tą straszną

157
00:10:34,924 --> 00:10:40,179
apokalipsą, która nadchodzi. Mateczka
mówi, że dzieło miłosierdzia jest ostatnim

158
00:10:40,179 --> 00:10:42,544
ratunkiem danym grzesznej ludzkości.

159
00:10:42,624 --> 00:10:47,841
Faustyna mówi, że jest ostatnią deską
ratunku dla dusz. Co charakterystyczne dla

160
00:10:47,841 --> 00:10:50,384
obydwu mistyczek, jest przeciwstawienie

161
00:10:50,724 --> 00:10:56,737
sprawiedliwości i miłosierdzia. Żyjemy w
czasach ostatecznych. Sprawiedliwość Boża

162
00:10:56,737 --> 00:10:58,424
jest już wymierzona dla

163
00:10:58,464 --> 00:11:03,327
ukarania całego świata i jedynie może być
ona powstrzymana przez miłosierdzie.

164
00:11:03,327 --> 00:11:06,444
Faustyna mówi: „Jeśli nie przejdziecie
przez drzwi

165
00:11:06,464 --> 00:11:11,240
miłosierdzia, musicie przejść przez drzwi
sprawiedliwości. Jeśli grzesznicy uciekną

166
00:11:11,240 --> 00:11:13,944
przed miłosierdziem, wpadną w sprawiedliwe
ręce

167
00:11:13,984 --> 00:11:21,924
Jezusa”. Bóg wydaje się tutaj strażnikiem
sprawiedliwości karzącej

168
00:11:22,404 --> 00:11:27,127
i skazującej na wieczne potępienie, a rola
Faustyny jest taka, żeby odwracać ten

169
00:11:27,127 --> 00:11:29,784
gniew Boży, żeby wypraszać Boże
miłosierdzie,

170
00:11:31,044 --> 00:11:38,114
rozbrajać zagniewanie Ojca. Widać tutaj,
że obraz Ojca, czyli Boga, jest po prostu

171
00:11:38,114 --> 00:11:38,804
straszny

172
00:11:39,784 --> 00:11:47,684
w objawieniach obydwóch mistyczek. Co może
uśmierzyć ten gniew Ojca? Tak jak

173
00:11:47,704 --> 00:11:52,925
mówił tutaj wcześniej profesor
Kaźmierczak, może uśmierzyć to cierpienie,
dobrowolne

174
00:11:52,925 --> 00:11:54,354
przyjmowanie cierpienia

175
00:11:55,924 --> 00:12:01,980
za grzeszników. Mateczka cierpi, aby
ocalić kapłanów, a Faustyna cierpi, aby
ocalić

176
00:12:01,980 --> 00:12:03,804
dusze grzeszników i dusze

177
00:12:03,844 --> 00:12:09,050
grzeszników odnoszą korzyści z jej
cierpień.Tutaj mamy też powiązanie z ideą

178
00:12:09,050 --> 00:12:11,516
odkupienia, z ideą chrześcijańskiego

179
00:12:11,556 --> 00:12:17,313
odkupienia. Wiadomo, że chrześcijanie
uważają, że aby odkupić grzechy ludzkości,

180
00:12:17,313 --> 00:12:18,896
potrzebna była śmierć,

181
00:12:19,296 --> 00:12:26,012
męka i cierpienie Jezusa. Faustyna
bezpośrednio nie mówi o tym, że ona jest

182
00:12:26,012 --> 00:12:27,176
odkupicielką,

183
00:12:27,296 --> 00:12:32,761
aczkolwiek można po analizie jej słów
odnieść takie wrażenie, że uważa się w
pewnym

184
00:12:32,761 --> 00:12:34,276
sensie za odkupicielkę.

185
00:12:36,176 --> 00:12:42,677
Faustynie Jezus daje cząstkę w odkupieniu
rodzaju ludzkiego, a dzieło wielkiego

186
00:12:42,677 --> 00:12:44,076
miłosierdzia jest

187
00:12:44,116 --> 00:12:51,033
podobne do dzieła odkupienia. Sens
cierpienia to już powiedziałam. Ważnym
wątkiem

188
00:12:51,033 --> 00:12:51,716
jest też

189
00:12:51,776 --> 00:12:59,596
ofiara. Mateczka ma być ofiarą błagalną
dla uproszenia miłosierdzia. Faustyna

190
00:12:59,676 --> 00:13:07,304
uważa się za hostię miłą Bogu i także
ksiądz Kowalski, który był następcą
Mateczki

191
00:13:07,304 --> 00:13:07,676
jako

192
00:13:08,216 --> 00:13:13,781
naczelnik mariawitów, napisał w pewnej
modlitwie, że mateczka staje się hostią.

193
00:13:13,781 --> 00:13:16,176
Także to jest wyjątkowe. Natomiast

194
00:13:16,196 --> 00:13:21,875
idea ofiary jako takiej to nie jest znów
nieznana wszystkim cierpiącym kobietom,

195
00:13:21,875 --> 00:13:24,076
mistyczkom, bo prawie wszystkie

196
00:13:24,216 --> 00:13:30,297
uważały się za ofiarę, która płonie na
ołtarzu miłości. Oczywiście one obydwie
były

197
00:13:30,297 --> 00:13:31,836
oblubienicami Jezusa,

198
00:13:31,936 --> 00:13:37,633
poślubiły go mistycznie. Uważały się także
za nędzę i nicość w porównaniu z

199
00:13:37,633 --> 00:13:39,456
wielkością Boga. Kolejne

200
00:13:39,496 --> 00:13:44,565
podobieństwo polega na poleceniu założenia
nowego zgromadzenia przez Jezusa.

201
00:13:44,565 --> 00:13:47,166
Mateczka założyła Zgromadzenie Kapłanów

202
00:13:47,216 --> 00:13:51,282
Mariawitów. Jezus polecił Faustynie wyjść
z tego zakonu, w którym jest, i założyć

203
00:13:51,282 --> 00:13:54,996
nowy. Natomiast ona tego nigdy nie
zrealizowała, bo zwierzchnictwo jej nie

204
00:13:55,016 --> 00:14:00,063
pozwoliło. Potem powstało takie
zgromadzenie, aczkolwiek nie były
wszystkie

205
00:14:00,063 --> 00:14:02,956
dyrektywy Faustyny zrealizowane. Miała
mieć

206
00:14:02,996 --> 00:14:08,156
fajne habity biało-czerwone, a w końcu nie
ma żadnych zakonnic w biało-czerwonych

207
00:14:08,156 --> 00:14:10,896
habitach, czego bardzo żałuję.
Podobieństwo

208
00:14:11,756 --> 00:14:16,220
możemy też zobaczyć w ułożeniu przez
obydwie mistyczki Koronki do Miłosierdzia

209
00:14:16,220 --> 00:14:19,596
Bożego. Chodzi o uproszenie miłosierdzia,
ale są niewielkie

210
00:14:19,616 --> 00:14:25,565
różnice. Mało czasu, nie mogę mówić.
Święte obrazki. Wiadomo, tutaj jest:
„Jezu,

211
00:14:25,565 --> 00:14:27,126
ufam Tobie” - obrazek

212
00:14:27,196 --> 00:14:31,982
Faustyny. Oficjalnie mariawici nie mieli
żadnego świętego obrazka. Jako ciekawostkę

213
00:14:31,982 --> 00:14:35,096
powiem, że mieli zwyczaj, według Konrada
Koźmińskiego,

214
00:14:35,156 --> 00:14:40,350
połykania jakichś sprasowanych
obrazeczków. Nazywało się to komunią
mariawicką.

215
00:14:40,350 --> 00:14:42,256
Sprasowywali obrazeczki Matki

216
00:14:42,936 --> 00:14:47,936
Boskiej Nieustającej Pomocy i to połykali.
Ale w każdym razie znalazłam tutaj

217
00:14:52,076 --> 00:14:59,258
Na wszystko. Tutaj jest obrazek, który
prawdopodobnie Mateczka Kozłowska
otrzymała

218
00:14:59,258 --> 00:14:59,696
też z

219
00:14:59,716 --> 00:15:07,296
objawienia Jezusa według tradycji. Jakiś
ksiądz katolicki napisał, że mariawici

220
00:15:07,356 --> 00:15:15,336
czczą jakieś kabalistyczne obrazki
magiczne, które mają zapewnić pójście do

221
00:15:15,376 --> 00:15:20,588
nieba, odwrócenie wszelkich chorób i tak
dalej. I zainteresowałam się w związku z

222
00:15:20,588 --> 00:15:21,296
tym kabałą.

223
00:15:23,356 --> 00:15:27,807
Głównym symbolem kabały jest Drzewo
Dziesięciu Sefirot. Sefiroty to są
przymioty

224
00:15:27,807 --> 00:15:31,146
Boga uporządkowane w trzech kolumnach. Po
lewej jest kolumna

225
00:15:31,216 --> 00:15:36,852
sprawiedliwości, po prawej miłości, a
środkowa kolumna jest harmonią, czyli
jakby

226
00:15:36,852 --> 00:15:37,896
zrównoważeniem.

227
00:15:40,696 --> 00:15:46,002
Środkowym Sefirotem, czyli centralnym
Sefirotem w całej kabale jest Sefirot,
który

228
00:15:46,002 --> 00:15:48,396
się nazywa Tiferet albo Rachamim i to

229
00:15:49,376 --> 00:15:55,270
Rachamim oznacza po hebrajsku
miłosierdzie. Wpadłam na to, że jeżeli
kiedykolwiek

230
00:15:55,270 --> 00:15:57,016
Mateczka Kozłowska miała

231
00:15:57,096 --> 00:16:01,791
kontakt z jakimiś ezoterycznymi
publikacjami, mogła wpaść na to, żeby
centrum

232
00:16:01,791 --> 00:16:04,656
swojego przesłania uczynić właśnie ten
Tiferet,

233
00:16:05,416 --> 00:16:11,516
miłosierdzie, które jest zrównoważeniem
sprawiedliwości i miłości Boga.

234
00:16:13,656 --> 00:16:15,815
Już? Dobrze. Dziękuję bardzo.

235
00:16:18,776 --> 00:16:23,768
To była Anna Connolly i prelekcja
zatytułowana: „Kwestia zależności objawień

236
00:16:23,768 --> 00:16:26,396
Faustyny Kowalskiej od objawień Mateczki

237
00:16:26,456 --> 00:16:31,491
Kozłowskiej”. A teraz zapraszamy do
wysłuchania prelekcji Jacka Sieradzana pod

238
00:16:31,491 --> 00:16:34,396
tytułem: „Dialog biologa buddysty z
filozofem

239
00:16:34,476 --> 00:16:37,896
ateistą o świadomości i reinkarnacji”.

240
00:16:38,056 --> 00:16:42,592
Przyjrzyjmy się rozmowie dwóch
interesujących postaci: ojca i syna.
Ojciec,

241
00:16:42,592 --> 00:16:45,676
Jean-François Revel, filozof, były członek
Akademii

242
00:16:45,776 --> 00:16:50,514
Francuskiej i ateista, a syn, Matthieu
Ricard, biolog i mnich buddyjski zwany

243
00:16:50,514 --> 00:16:52,976
najszczęśliwszym człowiekiem na świecie.

244
00:16:53,996 --> 00:16:58,040
To miano Ricard zyskał po przeskanowaniu
jego mózgu przy pomocy rezonansu

245
00:16:58,040 --> 00:17:00,976
magnetycznego, który pokazał nadzwyczaj
wysoki poziom

246
00:17:01,516 --> 00:17:07,999
pozytywnych emocji: minus 0,45 na skali,
na której minus 0,3 uznaje się za stan

247
00:17:07,999 --> 00:17:09,476
błogości, i niemal

248
00:17:09,516 --> 00:17:15,595
całkowity brak negatywnych emocji. Na
początku warto zauważyć, że poglądy
buddyjskie

249
00:17:15,595 --> 00:17:16,536
różnią się od

250
00:17:16,556 --> 00:17:20,964
zdroworozsądkowych poglądów ogółu
zwykłych, tak zwanych normalnych ludzi,
jak

251
00:17:20,964 --> 00:17:24,056
również od poglądów głoszonych przez nauki
empiryczne.

252
00:17:24,876 --> 00:17:29,484
Wydaje się, że Ricard uznaje buddyzm za
empiryczną teorię świadomości, której

253
00:17:29,484 --> 00:17:32,716
źródłem jest kontemplacyjny wgląd Buddy
Siakjamuniego,

254
00:17:33,516 --> 00:17:39,753
potwierdzony następnie przez praktykę
kontemplacyjną jego uczniów i naśladowców.

255
00:17:39,753 --> 00:17:41,156
Buddyści odrzucają

256
00:17:41,176 --> 00:17:46,644
hinduską koncepcję niezmiennego boskiego
ducha, czyli atmana, przenoszącego się z

257
00:17:46,644 --> 00:17:48,736
życia na życie. Odrzucają także

258
00:17:48,746 --> 00:17:53,828
chrześcijańską teorię duszy każdorazowo
stwarzanej przez Boga dla potrzeb nowego

259
00:17:53,828 --> 00:17:56,496
ciała i odrzucają kognitywne teorie, wedle

260
00:17:56,536 --> 00:18:02,143
których świadomość jest wytworem mózgu.
Dwie pierwsze uznają za eternalistyczne, a

261
00:18:02,143 --> 00:18:04,536
trzecią za nihilistyczną. Buddyjska

262
00:18:04,616 --> 00:18:08,396
teoria świadomości jest dla nich środkową
drogą między obiema skrajnościami.

263
00:18:10,900 --> 00:18:15,433
Rickard omawia buddyjską teorię
świadomości. Podkreśla, że świadomość jest

264
00:18:15,433 --> 00:18:18,740
niecielesna i niematerialna, a po śmierci
odradza się.

265
00:18:19,740 --> 00:18:25,581
Jest ona serią błysków powodowanych przez
poprzednie błyski. Każdy z nich trwa około

266
00:18:25,581 --> 00:18:27,180
10 do minus 12 sekundy.

267
00:18:27,980 --> 00:18:33,020
Z perspektywy buddyjskiej rzeczywista jest
tylko obecna chwila, pojedynczy błysk

268
00:18:33,020 --> 00:18:35,540
świadomości, który można nazwać momentem

269
00:18:35,600 --> 00:18:40,904
percepcji, momentem myśli albo chwilą
życia. Wiedzę na ten temat zyskuje się
dzięki

270
00:18:40,904 --> 00:18:43,140
buddyjskiej medytacji wglądu, czyli

271
00:18:43,160 --> 00:18:49,098
vipassany, będącej treningiem uważności.
Do tego odwołuje się też teoria

272
00:18:49,098 --> 00:18:51,160
enaktywizmu, czyli umysłu

273
00:18:51,170 --> 00:18:56,266
ucieleśnionego Francisco Vareli, wedle
której świat nie jest dany, lecz jest

274
00:18:56,266 --> 00:18:58,680
nieoddzielny od struktury poznawczej

275
00:18:58,700 --> 00:19:04,371
człowieka. Rickard mówi, że oprócz
strumienia świadomości istnieje czysta,

276
00:19:04,371 --> 00:19:06,440
bezprzedmiotowa świadomość.

277
00:19:07,520 --> 00:19:11,893
Rebel kwestionuje jego słowa, uznając je
za świadectwa z wiary, czyli nieoparte na

278
00:19:11,893 --> 00:19:14,080
badaniach empirycznych, lecz na zaufaniu.

279
00:19:17,500 --> 00:19:21,677
W co najmniej dwóch miejscach Kanonu
palijskiego Budda mówi o świadomości
wchodzącej

280
00:19:21,677 --> 00:19:24,660
do łona, co oznacza, że akceptował on
teorię odradzania się.

281
00:19:25,360 --> 00:19:29,837
Jeśli buddyst nie uznaje trwałego
istnienia świadomości, a także duszy,
ducha, ego,

282
00:19:29,837 --> 00:19:31,940
jaźni i tym podobne, to co się odradza?

283
00:19:33,320 --> 00:19:38,537
Czy jakaś istota, czy też strumień
świadomości? Czy mamy do czynienia tylko z

284
00:19:38,537 --> 00:19:40,840
uwarunkowanym przez karmę procesem

285
00:19:40,900 --> 00:19:46,721
stawania się odrodzenia? I zarówno
buddyści, jak i buddolodzy mają problemy z

286
00:19:46,721 --> 00:19:48,460
udzieleniem precyzyjnej

287
00:19:48,500 --> 00:19:53,438
odpowiedzi na to pytanie. Niestety nie ma
tu czasu, żeby się w to szczegółowo

288
00:19:53,438 --> 00:19:56,260
zagłębić, ale tych poglądów jest bardzo
dużo

289
00:19:57,140 --> 00:20:03,284
i właściwie niemal każdy badacz postuluje,
że coś innego się odradza. Ja tutaj

290
00:20:03,284 --> 00:20:04,860
wspominam o dwóch. O

291
00:20:04,920 --> 00:20:09,561
Chogyamie Trungpie, który popularyzował
buddyzm tybetański w Stanach Zjednoczonych
i

292
00:20:09,561 --> 00:20:12,600
on w swojej autobiografii napisał, że
odradza się duch.

293
00:20:12,880 --> 00:20:18,328
Użył słowa spirit. Natomiast Damien Keown,
specjalista od etyki buddyjskiej, uważa,

294
00:20:18,328 --> 00:20:20,100
że odradza się duchowe DNA.

295
00:20:21,020 --> 00:20:26,823
I tutaj podał palijski termin viññāna,
który oznacza świadomość lub umysł, choć
sam

296
00:20:26,823 --> 00:20:28,920
Keown tłumaczy go również jako

297
00:20:28,980 --> 00:20:34,768
duch. I tutaj mamy problem, ponieważ Budda
kategorycznie odrzucił pogląd o

298
00:20:34,768 --> 00:20:36,880
odradzaniu się ducha, czyli

299
00:20:38,000 --> 00:20:45,520
w sanskrycie atmana. Jeśli chodzi o
tradycję palijską, czyli

300
00:20:45,580 --> 00:20:52,710
najstarszą tradycję zapisaną, buddyjską,
to teksty powiadają, że odradza się

301
00:20:52,710 --> 00:20:53,460
strumień

302
00:20:53,480 --> 00:21:00,067
świadomości płynący z życia na życie i
niemający w sobie nic trwałego. I trwa on

303
00:21:00,067 --> 00:21:01,220
póty, póki nie

304
00:21:01,260 --> 00:21:07,356
rozpuści się w ostatecznym stanie braku
percepcji, który to stan nirodha poprzedza

305
00:21:07,356 --> 00:21:08,620
realizację, czyli

306
00:21:08,640 --> 00:21:16,500
nirwanę. Sam Rickard mówi, że odradzają
się uwarunkowania strumienia świadomości,

307
00:21:16,560 --> 00:21:22,295
czyli kontinuum świadomości i mówiąc o
tym, odwołuje się do koncepcji Vareli.

308
00:21:22,295 --> 00:21:24,380
Strumień świadomości trwa po

309
00:21:24,420 --> 00:21:30,020
śmierci i doświadcza różnych stanów
istnienia między każdymi narodzinami i
każdą

310
00:21:30,020 --> 00:21:31,980
śmiercią. Umysł ucieleśniony

311
00:21:32,060 --> 00:21:37,114
określa relacje między strumieniem
świadomości a systemem nerwowym. Można go
również

312
00:21:37,114 --> 00:21:39,220
nazwać grubym aspektem świadomości,

313
00:21:40,400 --> 00:21:46,055
gdyż jest związany z ciałem fizycznym.
Aspekt subtelny stanowi kontinuum
świadomości

314
00:21:46,055 --> 00:21:47,940
przechodzące z jednego życia

315
00:21:48,740 --> 00:21:54,060
na drugie i to kontinuum nie ma początku
ani końca. To jest niezbyt ścisłe. Koniec

316
00:21:54,060 --> 00:21:56,720
ma, bo tym końcem jest nirwana. Wtedy ten

317
00:21:56,740 --> 00:22:03,410
strumień zanika. Przypisywana mistrzom
tybetańskim umiejętność rozpoznawania

318
00:22:03,410 --> 00:22:04,200
strumieni

319
00:22:04,260 --> 00:22:09,518
świadomości zmarłych przypomina tę, którą
tradycja antyczna przypisywała magom

320
00:22:09,518 --> 00:22:11,540
greckim i żydowskim. Mieli oni

321
00:22:11,560 --> 00:22:17,155
przechwytywać i ucieleśniać w sobie owe
strumienie świadomości, aby zwiększyć
własną

322
00:22:17,155 --> 00:22:19,420
moc, co następnie wykorzystywali w

323
00:22:19,460 --> 00:22:25,559
praktyce magicznej. Buddyści tybetańscy
akcentują znaczenie motywacji. Inkarnacje

324
00:22:25,559 --> 00:22:27,140
rozpoznają po to, aby

325
00:22:27,160 --> 00:22:33,767
przynosić innym pożytek, czyli pomóc im w
osiągnięciu oświecenia. Rickard wprowadza

326
00:22:33,767 --> 00:22:35,120
argument z wiary.

327
00:22:35,220 --> 00:22:39,974
Przekonuje ojca, mówiąc, że wierzy swoim
nauczycielom, gdyż ci nigdy go nie

328
00:22:39,974 --> 00:22:43,080
okłamali. Taki argument Rebel naturalnie
odrzuca.

329
00:22:43,600 --> 00:22:48,007
Zwraca synowi uwagę, że tego typu
umiejętności nie sposób zweryfikować, a
wiara w

330
00:22:48,007 --> 00:22:51,380
nią nie różni się od wiary katolików w
cudowne uzdrowienia czy

331
00:22:51,400 --> 00:22:57,460
objawienia. Ojciec nie daje się przekonać
argumentom syna. Buddyzm uznaje za rodzaj

332
00:22:57,460 --> 00:22:58,920
irracjonalnej wiary.

333
00:23:00,280 --> 00:23:04,680
Natomiast Rickard zamiast o buddyjskim
irracjonalizmie woli mówić o zaufaniu.

334
00:23:08,240 --> 00:23:12,902
Tutaj jest następny problem, który też
pomijam milczeniem. Różnica między wiarą a

335
00:23:12,902 --> 00:23:16,240
zaufaniem. Palijskie saddhā czy
sanskryckie śradha oznacza

336
00:23:16,280 --> 00:23:21,229
raczej zaufanie do tego, że nauki Buddy
doprowadzą do celu, jakim jest nirwana. To

337
00:23:21,229 --> 00:23:23,100
nie jest ślepa wiara w dogmaty.

338
00:23:24,560 --> 00:23:32,220
Właściwie jakiekolwiek wierzenia już
odpadają, na którymś stopniu wglądu, bo
ścieżka

339
00:23:32,260 --> 00:23:37,594
buddyjska jest podzielona na różne stadia
i na którymś stadium po prostu wszystkie

340
00:23:37,594 --> 00:23:38,700
poglądy odpadają.

341
00:23:40,800 --> 00:23:45,588
Więc według Rickarda opiera się ona na
jego własnym doświadczeniu niezwykłych

342
00:23:45,588 --> 00:23:48,759
zdarzeń, jakich był świadkiem, a których
nie sposób

343
00:23:48,780 --> 00:23:54,604
racjonalnie wyjaśnić, a także na zaufaniu
do jego nauczycieli żyjących zgodnie z

344
00:23:54,604 --> 00:23:56,060
tym, czego nauczają,

345
00:23:57,000 --> 00:24:01,409
którzy nie czerpią z tego żadnych korzyści
i którzy nie chcą nikogo oszukać.

346
00:24:01,409 --> 00:24:04,600
Pierwszy argument Rebel pomija milczeniem,
gdyż nie był

347
00:24:04,620 --> 00:24:09,178
świadkiem tych zdarzeń. Drugi odrzucił
odwołaniem się do systemów totalitarnych.

348
00:24:09,178 --> 00:24:12,540
Popierali je ludzie, w których szczerość
nie sposób wątpić.

349
00:24:12,680 --> 00:24:17,439
Jako przykład podał sympatię Einsteina do
komunizmu.Rebel jest zdania, że religia

350
00:24:17,439 --> 00:24:20,612
praktykowana na ślepo prowadzi do
fanatyzmu, a to może

351
00:24:20,632 --> 00:24:25,266
doprowadzić do totalitaryzmu. Richard zaś
uważa, że bez całkowitego oddania dla

352
00:24:25,266 --> 00:24:28,492
guru, które w buddyzmie tybetańskim jest
obligatoryjne,

353
00:24:28,952 --> 00:24:35,191
nie można osiągnąć oświecenia. Próbując
przekonać ojca, że niektórzy Tybetańczycy

354
00:24:35,191 --> 00:24:36,732
dysponują zdolnością

355
00:24:36,772 --> 00:24:41,971
rozpoznawania inkarnacji poprzedników,
Richard odwołuje się też do nauki
empirycznej

356
00:24:41,971 --> 00:24:44,632
bazującej na eksperymentach. Ich
rezultatom

357
00:24:44,672 --> 00:24:49,330
przeciętny człowiek musi wierzyć na słowo,
gdyż nie jest w stanie ich zweryfikować.

358
00:24:49,330 --> 00:24:52,192
Niebiolog nie jest w stanie sprawdzić
wyników badań

359
00:24:52,312 --> 00:24:57,337
biologów, a niefizyk rezultatów badań
fizyków i tak dalej. Może to uczynić
dopiero

360
00:24:57,337 --> 00:24:59,972
wtedy, gdy stanie się specjalistą w
jakiejś

361
00:24:59,992 --> 00:25:04,403
dziedzinie. W analogiczny sposób
umiejętność rozpoznawania tulku, czyli

362
00:25:04,403 --> 00:25:07,572
reinkarnacji, można nabyć poprzez zyskanie
wysokich

363
00:25:07,592 --> 00:25:13,417
kwalifikacji w medytacji po zrealizowaniu
stanu czystej, bezprzedmiotowej

364
00:25:13,417 --> 00:25:15,572
świadomości. Teraz wnioski.

365
00:25:16,092 --> 00:25:20,510
Rozmowa Richarda z Rebelem stanowi
przykład dialogu na najwyższym poziomie

366
00:25:20,510 --> 00:25:23,972
poruszającego zagadnienia świadomości w
kontekście nauki i

367
00:25:24,012 --> 00:25:28,380
religii. Konflikt racjonalisty z
człowiekiem wierzącym jest nie do
rozstrzygnięcia,

368
00:25:28,380 --> 00:25:32,012
gdyż to, co dla pierwszego jest
zagrożeniem, dla drugiego jest sensem

369
00:25:32,052 --> 00:25:37,618
życia. Richard, z wykształcenia biolog,
odrzuca dogmat biologii, że życie przenosi

370
00:25:37,618 --> 00:25:38,772
się poprzez geny.

371
00:25:39,552 --> 00:25:43,743
Akceptuje natomiast buddyjską wiarę w
odradzanie się, gdyż spełnia ona wiele

372
00:25:43,743 --> 00:25:47,492
funkcji. Tożsamościową, poznawczą. Daje mu
też poczucie spełnienia i

373
00:25:47,592 --> 00:25:54,168
szczęścia. Richard odnalazł w buddyzmie
sens życia. Zarówno buddyści, jak i

374
00:25:54,168 --> 00:25:55,132
enaktywiści

375
00:25:55,172 --> 00:25:59,498
utrzymują, że powierzchowne, czyli
codzienne doświadczenie świadomości daje

376
00:25:59,498 --> 00:26:02,612
złudzenie jej ciągłości. Natomiast wgląd
medytacyjny i

377
00:26:02,632 --> 00:26:07,765
enaktywizm pokazują, że świadomość jest
nieciągła, składa się z serii błysków. W
tym

378
00:26:07,765 --> 00:26:10,332
aspekcie buddyjska tradycja kontemplacyjna

379
00:26:10,392 --> 00:26:15,367
łączy się z enaktywizmem. Kwestią otwartą
natomiast pozostaje status teorii

380
00:26:15,367 --> 00:26:18,352
odradzania się, a także tego, co się
odradza.

381
00:26:19,712 --> 00:26:25,051
Dla obu dyskutantów to, że ta, a nie inna
osoba została uznana za tulku, czyli

382
00:26:25,051 --> 00:26:27,652
reinkarnację poprzednika, jest kwestią

383
00:26:27,712 --> 00:26:33,226
zaufania. Jednak Richard uważa, że to
zaufanie nie jest ślepą wiarą, gdyż ma
oparcie

384
00:26:33,226 --> 00:26:35,392
w dogłębnej znajomości buddyzmu i

385
00:26:35,412 --> 00:26:41,479
wieloletniej współpracy z godnymi
Tybetańczykami dysponującymi zdolnością
ich

386
00:26:41,479 --> 00:26:43,212
rozpoznania. Dziękuję.

387
00:26:46,692 --> 00:26:51,931
Przed chwilą wysłuchaliśmy prelekcji Jacka
Sieradzana „Dialog biologa buddysty z

388
00:26:51,931 --> 00:26:54,092
filozofem ateistą o świadomości i

389
00:26:54,152 --> 00:26:59,823
reinkarnacji”. A teraz zapraszamy na
prelekcję Izabeli Kamieńskiej. „Zaprawdę

390
00:26:59,823 --> 00:27:02,032
powiadam ci, jeśli się kto nie

391
00:27:02,052 --> 00:27:07,484
narodzi powtórnie, nie może ujrzeć
Królestwa Bożego, czyli o reinkarnacji
słów

392
00:27:07,484 --> 00:27:07,971
kilka”.

393
00:27:08,512 --> 00:27:13,215
Dzień dobry. Ja nazywam się Izabela
Kamieńska, jestem doktorantką na Wydziale

394
00:27:13,215 --> 00:27:16,452
Historii i Socjologii, ale skończyłam
religioznawstwo

395
00:27:16,572 --> 00:27:22,138
i indologię na UJ. Dlatego też
reinkarnacja zawsze leżała w kręgu moich

396
00:27:22,138 --> 00:27:24,412
zainteresowań i z tego powodu

397
00:27:24,432 --> 00:27:28,298
dzisiaj będę o niej mówić, ale zacznę
trochę inaczej. Wpierw opowiem o takich

398
00:27:28,298 --> 00:27:31,812
ciekawszych informacjach, dopiero potem
przechodząc do jakiegoś zarysu

399
00:27:31,872 --> 00:27:39,007
historycznego. Reinkarnacja jest to
przekonanie, że dusza ludzka po śmierci
ciała

400
00:27:39,007 --> 00:27:39,712
przenosi

401
00:27:39,792 --> 00:27:46,512
się w jakieś inne. I w zależności od
systemu filozoficznego lub religijnego

402
00:27:48,072 --> 00:27:51,976
ta dusza może się przenieść albo wyłącznie
do ciała ludzkiego, albo do ciała

403
00:27:51,976 --> 00:27:54,852
ludzkiego, zwierzęcego, roślinnego, a
nawet do kamienia.

404
00:27:55,872 --> 00:28:00,189
Także może być ta reinkarnacja ograniczona
wyłącznie do Ziemi, a na przykład w

405
00:28:00,189 --> 00:28:03,732
przypadku buddyzmu dopuszczalna jest
możliwość odrodzenia się na

406
00:28:03,772 --> 00:28:09,558
innych planetach. Reinkarnacja zazwyczaj
kojarzy się nam ze Wschodem. Tam też

407
00:28:09,558 --> 00:28:11,512
powstała koncepcja karmany

408
00:28:11,612 --> 00:28:17,046
oznaczająca, że odradzanie się jest
wynikiem naszych złych uczynków w
poprzednim

409
00:28:17,046 --> 00:28:19,492
wcieleniu, a więc jest swego rodzaju

410
00:28:19,592 --> 00:28:25,219
karą i predestynuje nasze życie przyszłe,
czyli nasz status społeczny, naszą płeć,

411
00:28:25,219 --> 00:28:27,552
ponieważ najczęściej uważa się, iż

412
00:28:27,792 --> 00:28:35,052
odrodzenie jako kobieta jest gorsze niż
odrodzenie się jako mężczyzna. Także nasze

413
00:28:35,052 --> 00:28:35,672
choroby

414
00:28:35,972 --> 00:28:43,972
i całe przyszłe życie, cały los. Natomiast
na Zachodzie reinkarnacja uważana jest

415
00:28:44,412 --> 00:28:50,651
raczej za możliwość naprawienia swoich
złych uczynków, a także

416
00:28:51,852 --> 00:28:59,452
polepszenia, samoudoskonalania. Także
wiara w reinkarnację istnieje w Afryce i
tam

417
00:28:59,572 --> 00:29:03,948
również oznacza ona afirmację życia, czyli
raczej radość z tego, że można się

418
00:29:03,948 --> 00:29:07,472
ponownie narodzić. Tak jak wspomniałam, ta
wiara nie ogranicza

419
00:29:07,492 --> 00:29:12,441
się wyłącznie do Wschodu, ale miała swoje
precedensy na całym świecie, w różnych

420
00:29:12,441 --> 00:29:15,472
kulturach, a także w różnym czasie. Jej
początków

421
00:29:15,792 --> 00:29:20,771
szuka się już w paleolicie i związane jest
to z postacią szamana, o którym uważa

422
00:29:20,771 --> 00:29:23,572
się, iż jako pierwszy miał dostęp do
pokładów

423
00:29:23,581 --> 00:29:28,985
nieświadomości, o czym świadczą relacje
szamanów na temat lotu szamańskiego,

424
00:29:28,985 --> 00:29:31,332
oderwania duszy od ciała, a także

425
00:29:31,372 --> 00:29:36,423
pamięć szamanów o poprzednich wcieleniach,
nawet recytowanie tych wcieleń aż do

426
00:29:36,423 --> 00:29:38,852
samego początku założenia danego rodu.

427
00:29:40,912 --> 00:29:47,221
W dzisiejszych czasach istnieje kilka
zjawisk, które bez założenia istnienia

428
00:29:47,221 --> 00:29:48,632
reinkarnacji jest

429
00:29:48,672 --> 00:29:53,894
bardzo trudno wyjaśnić. Jednym z takich
zjawisk jest déjà vu, którego doświadczyło

430
00:29:53,894 --> 00:29:56,632
przynajmniej raz w życiu bardzo dużo
ludzi.

431
00:29:56,652 --> 00:30:01,579
Ja sama pamiętam, że jako dziecko miałam
takie doświadczenie i to jest bardzo
silne,

432
00:30:01,579 --> 00:30:04,336
emocjonalne przeżycie.Które cechuje się
tym, że

433
00:30:04,396 --> 00:30:10,363
mamy przeświadczenie, że już w danej
sytuacji się kiedyś znaleźliśmy. Inną taką

434
00:30:10,363 --> 00:30:12,176
ewidentnie wskazującą na

435
00:30:12,196 --> 00:30:17,123
jakąś formę reinkarnacji jest pamięć
poprzednich wcieleń, czyli dzieci. To są
przede

436
00:30:17,123 --> 00:30:20,056
wszystkim dzieci, które pamiętają, że w
poprzednim

437
00:30:20,076 --> 00:30:24,322
wcieleniu były kimś innym, mieszkały gdzie
indziej, miały inną rodzinę. Do tego za

438
00:30:24,322 --> 00:30:27,636
chwilę jeszcze wrócę. Także lęk przed
śmiercią. Twierdzi się, iż

439
00:30:27,716 --> 00:30:33,961
człowiek boi się śmierci, ponieważ już
kiedyś ją przeżył i ta traumatyczna
sytuacja

440
00:30:33,961 --> 00:30:35,616
pozostała w psychice i

441
00:30:36,056 --> 00:30:40,956
przez całe poprzednie życie przejawia się
właśnie w tym lęku. Także takie rzeczy jak

442
00:30:40,956 --> 00:30:43,756
miłość od pierwszego wejrzenia czy
pokrewieństwo

443
00:30:43,876 --> 00:30:48,146
dusz. Spotkanie człowieka, którego nigdy w
życiu się nie widziało, a czuje się z nim

444
00:30:48,146 --> 00:30:51,856
jakiś kontakt, miałoby świadczyć, że znają
się te osoby już z poprzednich

445
00:30:51,876 --> 00:30:57,053
wcieleń. Jakieś wrodzone predyspozycje,
coś, co posiadamy, a czego na przykład nie

446
00:30:57,053 --> 00:30:59,136
było wcześniej w naszej rodzinie.

447
00:31:00,176 --> 00:31:04,441
Coś, co posiadamy od urodzenia, co także
wiąże się z genialnymi dziećmi. Tutaj

448
00:31:04,441 --> 00:31:07,996
najczęściej podaje się przykład Mozarta,
który w wieku pięciu lat

449
00:31:08,056 --> 00:31:12,245
miał skomponować swoją pierwszą symfonię i
bardzo trudno jest uwierzyć, że to

450
00:31:12,245 --> 00:31:15,836
dziecko, nie mając wcześniej możliwości
nauczenia się komponowania

451
00:31:15,876 --> 00:31:21,532
muzyki, po prostu usiadło i to zrobiło. I
znajomość miejsc, która oznacza, że nigdy

452
00:31:21,532 --> 00:31:23,236
nie będąc w danym mieście

453
00:31:23,336 --> 00:31:28,390
czy jakimś rejonie świata, nagle zna się
to miejsce i jest się w stanie po nim

454
00:31:28,390 --> 00:31:31,176
poruszać, jakby się tam kiedyś było.
Ludzie

455
00:31:31,476 --> 00:31:37,457
na całym świecie relacjonują takie swoje
doświadczenia. Osobą, która poświęciła

456
00:31:37,457 --> 00:31:38,896
swoje życie badaniu

457
00:31:38,916 --> 00:31:44,741
reinkarnacji był doktor Ian Stevenson. On
przebadał ponad 3000 przypadków nie tylko

458
00:31:44,741 --> 00:31:46,916
ze Wschodu, ale z całego świata

459
00:31:47,956 --> 00:31:55,956
i nazwał te przypadki przypadkami o typie
reinkarnacji. Nie dając bezpośrednio

460
00:31:56,876 --> 00:32:01,429
takiego przyzwolenia, że wszystko to jest
reinkarnacja. Tak naprawdę bardzo niewiele

461
00:32:01,429 --> 00:32:04,736
z tych 3 tysięcy uznał rzeczywiście za
reinkarnację, ponieważ

462
00:32:04,796 --> 00:32:09,811
poddawał te wszystkie przypadki bardzo
krytycznym badaniom i weryfikacji. Nie

463
00:32:09,811 --> 00:32:12,676
znalazłam informacji, ile rzeczywiście
uznał

464
00:32:12,736 --> 00:32:18,328
za reinkarnację, ale wyodrębnił kilka
wspólnych elementów, które się przejawiały

465
00:32:18,328 --> 00:32:19,796
wśród tych wszystkich

466
00:32:20,336 --> 00:32:26,736
przypadków. To są przede wszystkim dzieci,
które natychmiast po tym, jak nauczyły

467
00:32:26,736 --> 00:32:28,316
się mówić w wieku od

468
00:32:28,496 --> 00:32:33,925
dwóch do trzech lat, zaczynają przejawiać
jakieś wspomnienia poprzedniego życia.

469
00:32:33,925 --> 00:32:36,436
Zaczynają mówić o tym, że to nie jest

470
00:32:36,496 --> 00:32:41,153
ich rodzina, że ktoś inny jest ich
mamusią. I taka pamięć najczęściej zanika
w

471
00:32:41,153 --> 00:32:44,436
okresie 10-11 lat. Nazywane jest to
najczęściej amnezją

472
00:32:44,476 --> 00:32:49,710
dziecięcą. I co jest najciekawsze, te
dzieci nie tracą pamięci normalnego
swojego

473
00:32:49,710 --> 00:32:52,036
dzieciństwa. Jedynie te wspomnienia,

474
00:32:52,336 --> 00:32:56,425
które miałyby dotyczyć poprzedniego życia.
To są również dzieci z kręgów

475
00:32:56,425 --> 00:32:59,776
kulturowych, gdzie wierzy się w
reinkarnację. Oczywiście są

476
00:32:59,856 --> 00:33:04,859
przypadki dzieci posiadających wspomnienia
poprzedniego życia z innych kręgów, ale

477
00:33:04,859 --> 00:33:07,666
najczęściej to jest jednak Wschód i tam,
gdzie

478
00:33:07,676 --> 00:33:15,536
reinkarnacja funkcjonuje. Podejrzewa się
też, że rodzice przyczyniają

479
00:33:15,596 --> 00:33:20,662
się do wspierania tych dzieci, do jakiegoś
zachęcania, aby kontynuowały rozmowy o

480
00:33:20,662 --> 00:33:22,476
tych poprzednich wcieleniach.

481
00:33:23,716 --> 00:33:28,929
Także mówi się, iż te dzieci, w
odróżnieniu od swoich rówieśników, są dużo

482
00:33:28,929 --> 00:33:31,536
dojrzalsze i widzi się różnicę między

483
00:33:31,596 --> 00:33:37,255
tymi dziećmi a ich rówieśnikami. Ale
Stevenson zauważył też, że rodzice takich

484
00:33:37,255 --> 00:33:38,996
dzieci bardzo niechętnie

485
00:33:40,196 --> 00:33:45,629
chwalą się tym, że ich dziecko posiada
wspomnienia poprzednich wcieleń, bojąc
się,

486
00:33:45,629 --> 00:33:47,616
że to dziecko mogłoby przestać

487
00:33:48,556 --> 00:33:52,865
funkcjonować w normalnej rzeczywistości,
wyalienować się od swoich rówieśników.

488
00:33:52,865 --> 00:33:56,356
Bardzo często też nie nawiązują kontaktów
z rodziną, o której to

489
00:33:56,376 --> 00:34:01,218
dziecko wspomina. Kolejnym elementem
wspólnym jest to, że dzieci bardzo często
mówią

490
00:34:01,218 --> 00:34:04,216
o poprzednich wcieleniach osoby
spokrewnionej, czyli

491
00:34:04,256 --> 00:34:09,765
kogoś z rodziny. Oczywiście są przypadki,
że te wspomnienia dotyczą też zupełnie

492
00:34:09,765 --> 00:34:12,106
nieznajomych ludzi mieszkających z

493
00:34:12,236 --> 00:34:17,456
dala od tej rodziny, ale większość
przypadków jednak sugeruje, że są to osoby

494
00:34:17,456 --> 00:34:20,236
spokrewnione, które w jakiś sposób umarły

495
00:34:20,296 --> 00:34:25,686
śmiercią drastyczną, traumatyczną, zostały
zamordowane, co pozostawiło na ich

496
00:34:25,686 --> 00:34:27,576
ciałach jakieś znaki, które

497
00:34:28,456 --> 00:34:34,106
przejawiały się u tych dzieci jakimiś
znamionami, bliznami, wadami wrodzonymi,
które

498
00:34:34,106 --> 00:34:36,056
odpowiadają tym samym ranom i

499
00:34:36,156 --> 00:34:41,519
znakom na ciele osoby zmarłej. Jeszcze
ostatnia taka rzecz to są fobie, które

500
00:34:41,519 --> 00:34:44,096
przejmują te dzieci od osób zmarłych,

501
00:34:44,496 --> 00:34:50,988
a które nie mają poświadczenia w ich życiu
teraźniejszym. Nie wydarzyło się nic, co

502
00:34:50,988 --> 00:34:52,396
mogłoby wskazywać,

503
00:34:52,456 --> 00:34:58,834
że ta fobia mogłaby powstać. I tutaj
Stevenson badał przypadek chłopca, który

504
00:34:58,834 --> 00:35:00,076
pamiętał śmierć

505
00:35:00,086 --> 00:35:05,644
człowieka, który został postrzelony w
klatkę piersiową i ten chłopiec posiadał z

506
00:35:05,644 --> 00:35:08,076
przodu klatki ranę, bliznę mniejszą

507
00:35:08,116 --> 00:35:13,455
i z tyłu bliznę większą, co miałoby
odpowiadać ranie wlotowej i wylotowej
kuli. I to

508
00:35:13,455 --> 00:35:15,616
zostało poświadczone z dokumentami

509
00:35:15,656 --> 00:35:20,384
autopsji tego człowieka, o których
wspomnieniach to dziecko opowiadało. Inny

510
00:35:20,384 --> 00:35:23,556
chłopiec urodził się z blizną na głowie,
twierdząc,

511
00:35:23,636 --> 00:35:30,292
że ma wspomnienia wujka, który umarł
uderzony ciężkim, metalowym narzędziem, co

512
00:35:30,292 --> 00:35:31,556
również zostało

513
00:35:31,576 --> 00:35:37,128
poświadczone, gdyż wujek ten umarł od
uderzenia nożem w głowę. Ten chłopiec
urodził

514
00:35:37,128 --> 00:35:39,336
się z niedorozwojem prawej strony

515
00:35:39,376 --> 00:35:45,295
twarzy, twierdząc, że pamięta wcielenia
osoby, która została postrzelona właśnie w

516
00:35:45,295 --> 00:35:47,316
prawą część. Tutaj jest dłoń

517
00:35:47,326 --> 00:35:53,105
dziewczynki, która urodziła się zupełnie
bez paliczków, pamiętając swoje wcielenie

518
00:35:53,105 --> 00:35:54,796
innej dziewczynki, która

519
00:35:55,116 --> 00:35:59,650
włożyła rękę do maszyny, przez co straciła
wszystkie palce. Tutaj mogły być

520
00:35:59,650 --> 00:36:03,036
wątpliwości, ponieważ istnieje taka
choroba wrodzona jak

521
00:36:03,116 --> 00:36:07,907
brahdaktylia, ale ona nigdy nie dotyczy
wszystkich paliczków. Tutaj zaznaczone na

522
00:36:07,907 --> 00:36:10,036
czarno są elementy, które mogły ulec

523
00:36:11,036 --> 00:36:17,989
zmniejszeniu przy narodzeniu, ale jak
widać to nie jest cała dłoń, wszystkie
palce.I

524
00:36:17,989 --> 00:36:18,568
ostatni

525
00:36:19,048 --> 00:36:23,069
najciekawszy może przypadek dziewczynki,
która urodziła się bez nogi, twierdząc, że

526
00:36:23,069 --> 00:36:26,508
pamięta śmierć innej dziewczynki, która
została potrącona przez pociąg,

527
00:36:27,268 --> 00:36:33,185
który uciął jej tą nogę. Oczywiście w
przypadku takiej kontrowersyjnej koncepcji

528
00:36:33,185 --> 00:36:35,108
reinkarnacji pojawiają się

529
00:36:35,228 --> 00:36:42,148
też zdania przeciwne. Jednym z dowodów
mających świadczyć przeciwko jest

530
00:36:44,228 --> 00:36:51,556
rytuał, który już zanika, a miał miejsce w
Tajlandii, gdzie osobę zmarłą naznacza

531
00:36:51,556 --> 00:36:52,008
się w

532
00:36:52,048 --> 00:36:57,281
jakiś sposób na ciele węglem, aby później,
gdy ona się odrodzi, można było

533
00:36:57,281 --> 00:36:59,968
zidentyfikować jej przyszłe wcielenie.

534
00:37:00,228 --> 00:37:06,309
Tutaj jest przypadek chłopca, którego
babcia przed śmiercią została naznaczona
taką

535
00:37:06,309 --> 00:37:08,068
kreseczką węgla na szyi.

536
00:37:08,728 --> 00:37:14,050
I to dziecko urodziło się już po jej
śmierci, miało w tym samym miejscu taką
białą

537
00:37:14,050 --> 00:37:15,088
szramę na szyi i

538
00:37:15,128 --> 00:37:22,488
miało wspomnienia swojej babci. Inną próbą
interpretacji jest coś, co się

539
00:37:22,528 --> 00:37:29,376
nazywa impresją matki i polega to na tym,
że kobieta będąc w ciąży i będąc świadkiem

540
00:37:29,376 --> 00:37:30,028
jakiegoś

541
00:37:30,088 --> 00:37:35,626
traumatycznego wydarzenia, czegoś, co
emocjonalnie na nią wpłynęło, na przykład

542
00:37:35,626 --> 00:37:37,028
wypadku czy śmierci,

543
00:37:37,988 --> 00:37:45,151
tak przejęta tym wydarzeniem i widząc rany
człowieka, który zginął, wpływa na swój

544
00:37:45,151 --> 00:37:45,588
płód,

545
00:37:46,348 --> 00:37:51,076
sprawiając, że będzie miało ono w tym
samym miejscu jakieś ślady. To jest dość

546
00:37:51,076 --> 00:37:54,168
trudne do zbadania, ale taka koncepcja
funkcjonuje.

547
00:37:54,588 --> 00:38:01,731
I trzecia już pogranicza trochę
parapsychologii przedstawiona przez
Hale'a, który

548
00:38:01,731 --> 00:38:02,348
również

549
00:38:02,368 --> 00:38:07,562
współpracował ze Stevensonem, ale jednak
starał się tłumaczyć te przypadki

550
00:38:07,562 --> 00:38:09,668
reinkarnacji nie reinkarnacją,

551
00:38:10,108 --> 00:38:14,981
tylko czymś, co nazywał ekstra zmysłowym
transferem informacji. Co miałoby według

552
00:38:14,981 --> 00:38:17,628
niego znaczyć, iż rodzice przekazują
swojemu

553
00:38:17,648 --> 00:38:23,300
dziecku informacje i umiejętności nie w
sposób genetyczny i środowiskowy, tylko że

554
00:38:23,300 --> 00:38:24,748
dziecko na tym etapie

555
00:38:26,148 --> 00:38:33,728
podświadomie przechwytuje jakieś
informacje niewerbalne. Coś, co nie do
końca

556
00:38:34,108 --> 00:38:38,859
jest możliwe do zbadania, co łączy się z
tą drugą koncepcją przedosobowej

557
00:38:38,859 --> 00:38:42,048
psychicznej absorpcji z poprzedniego
życia, która

558
00:38:42,108 --> 00:38:46,902
oznacza, że dzieci, nie mając jeszcze
wyraźnie zaznaczonych granic swojej

559
00:38:46,902 --> 00:38:49,988
osobowości, są w stanie absorbować
informacje z

560
00:38:50,028 --> 00:38:57,268
otoczenia. Informacje niewerbalne,
docierające w sposób

561
00:38:58,828 --> 00:39:04,206
nie taki, jak nam się wydaje, jak rodzice
mogliby przekazywać. To łączy się również

562
00:39:04,206 --> 00:39:06,668
z hipotezą pamięci pozamózgowej, która

563
00:39:06,728 --> 00:39:14,169
oznacza, że emocje człowieka mają
umiejętność odciskania się na danym
miejscu lub

564
00:39:14,169 --> 00:39:14,628
danym

565
00:39:14,668 --> 00:39:21,755
przedmiocie trwania w tym miejscu. Zakłada
to hipotezę, że ten kawałek informacji

566
00:39:21,755 --> 00:39:22,368
może po

567
00:39:22,428 --> 00:39:27,686
prostu istnieć w czasie bez osobowości do
niej połączonej. Hale mówi o takich

568
00:39:27,686 --> 00:39:30,008
zbiornikach informacji. Miałoby to

569
00:39:30,048 --> 00:39:36,239
polegać na tym, że dziecko, będąc w tym
właściwym dla siebie okresie życia, kiedy

570
00:39:36,239 --> 00:39:37,768
znajdzie się w danym

571
00:39:37,788 --> 00:39:42,178
miejscu, jest w stanie wchłonąć w siebie
informację, która już się tam w jakiś

572
00:39:42,178 --> 00:39:45,498
sposób znajduje. Została po śmierci
traumatycznej człowieka

573
00:39:45,908 --> 00:39:52,370
w tym miejscu zakodowana i to dziecko jest
w stanie ją przejąć i potem opowiadać o

574
00:39:52,370 --> 00:39:53,788
wspomnieniach tego

575
00:39:53,808 --> 00:39:59,546
człowieka, twierdząc, że to są jego
własne. I tak dla podsumowania jeszcze
nazwa

576
00:39:59,546 --> 00:40:01,268
reinkarnacja pochodzi od

577
00:40:01,308 --> 00:40:06,509
łacińskiego złączenia dwóch słów
incarnatio i re. Natomiast drugą nazwą
jest

578
00:40:06,509 --> 00:40:08,768
metempsychoza. Naukowcy próbowali

579
00:40:09,408 --> 00:40:13,193
na podstawie tych dwóch terminów
rozróżniać. Na przykład reinkarnacja miała
dotyczyć

580
00:40:13,193 --> 00:40:16,888
tylko odrodzenia się w ciele ludzkim,
natomiast metempsychoza miała dotyczyć
także

581
00:40:16,948 --> 00:40:23,132
odradzania się w ciele zwierzęcym,
roślinnym i na przykład kamienia. Tutaj
miałam

582
00:40:23,132 --> 00:40:24,888
jeszcze szybciutko taki

583
00:40:25,708 --> 00:40:30,230
rys historyczny. W Egipcie już istniał
podział na trzy dusze Ka, Ach, Ba i to ta

584
00:40:30,230 --> 00:40:32,208
ostatnia miała podlegać odrodzeniu.

585
00:40:34,047 --> 00:40:40,877
Mogła się wcielić także w postać boga i
miała za zadanie wykonać coś, co nie
zostało

586
00:40:40,877 --> 00:40:41,528
za życia

587
00:40:41,548 --> 00:40:46,348
człowieka wykonane. W Grecji istniał
podział na duszę świadomą i nieświadomą.
Ta

588
00:40:46,348 --> 00:40:49,468
nieświadoma ostatecznie zaczęła oznaczać
indywiduum.

589
00:40:50,828 --> 00:40:55,872
Platon dużo na ten temat pisał.
Prawdopodobnie Platon i platonicy wierzyli
w

590
00:40:55,872 --> 00:40:58,328
reinkarnację. Z tego powodu nie jedli

591
00:40:58,338 --> 00:41:03,885
mięsa, wierząc, że można się odrodzić też
jako zwierzę. Tutaj Platon w „Fiedonie"

592
00:41:03,885 --> 00:41:06,008
podaje z kolei słowa Sokratesa.

593
00:41:07,308 --> 00:41:15,208
W Rzymie aż pięć nazw, które miałyby
oznaczać duszę. Potwierdzeniem tego na

594
00:41:15,268 --> 00:41:19,767
przykład jest wiersz Wergiliusza, gdzie
ostatnia zwrotka „Za ziemią tęskniąc w

595
00:41:19,767 --> 00:41:23,228
ciałach nad świat się wychylą", tak jakby
miałoby sugerować,

596
00:41:23,268 --> 00:41:29,061
że on wierzył w reinkarnację. A słowa
Cycerona już zupełnie potwierdzają, że
wiara w

597
00:41:29,061 --> 00:41:31,268
reinkarnację mogła w Rzymie mieć

598
00:41:31,328 --> 00:41:38,388
miejsce. W Germanie na podstawie
rekonstrukcji wierzeń naukowcy

599
00:41:39,228 --> 00:41:45,303
wyodrębnili kilka takich elementów, które
miałyby się znajdować w człowieku. Ciało

600
00:41:45,303 --> 00:41:46,488
materialne, siła

601
00:41:46,548 --> 00:41:51,323
fizyczno-duchowa, kamień wewnętrzna,
wewnętrzna siła napędowa Megan, która
miała

602
00:41:51,323 --> 00:41:54,308
podlegać inkarnowaniu, miała być
przenoszona przez

603
00:41:54,348 --> 00:41:59,133
Frygię, czyli ducha opiekuńczego, a tym
elementem, który wspierał to przenoszenie

604
00:41:59,133 --> 00:42:01,968
było imię. Dlatego bohaterowie sag bardzo
często

605
00:42:02,008 --> 00:42:08,142
proszą swoją rodzinę, aby następne
dziecko, które się urodzi przyjęło imię
tego

606
00:42:08,142 --> 00:42:09,928
bohatera. Wtedy ta siła

607
00:42:09,968 --> 00:42:15,570
wewnętrzna się reinkarnuje, także tym, co
podlegało reinkarnacji, było jednostkowe

608
00:42:15,570 --> 00:42:17,824
przeznaczenie.Wśród Celtów bardzo

609
00:42:17,884 --> 00:42:22,679
trudno jest rekonstruować wierzenia. Tutaj
możemy się posłużyć cytatem z Juliusza

610
00:42:22,679 --> 00:42:25,284
Cezara, który twierdzi, że druidzi
posiadali

611
00:42:25,304 --> 00:42:29,909
przekonanie, że dusza nie ginie i
próbowali je przekazać swoim wyznawcom. W

612
00:42:29,909 --> 00:42:33,224
judaizmie również trzy różne zasady
duchowe człowieka,

613
00:42:34,324 --> 00:42:40,040
a nazwą na reinkarnację w hebrajskim jest
gilgul neszamot. Bardzo mi się spodobała

614
00:42:40,040 --> 00:42:41,504
ta nazwa. Najbardziej

615
00:42:43,104 --> 00:42:48,688
kojarzone z reinkarnacją kręgi
subkontynentu indyjskiego, czyli hinduizm
i buddyzm.

616
00:42:48,688 --> 00:42:50,504
W hinduizmie prawo karmana,

617
00:42:50,644 --> 00:42:57,680
wyzwolenie się mokszas z kręgu samsary. W
buddyzmie istnieje przekonanie, że nie

618
00:42:57,680 --> 00:42:58,384
istnieje

619
00:42:58,404 --> 00:43:03,557
jednostkowe ja, a bardzo enigmatyczne
stwierdzenie w sanskrycie tat tvam asi: ty

620
00:43:03,557 --> 00:43:06,004
jesteś tym, czyli atman człowieka jest

621
00:43:06,044 --> 00:43:11,191
brahmanem. Ty jesteś brahmanem. W islamie
teoretycznie nie istnieje wiara w

622
00:43:11,191 --> 00:43:13,524
reinkarnację, tylko niektóre grupy

623
00:43:13,564 --> 00:43:20,162
sufickie przyjmują możliwość istnienia
takiej koncepcji. Powołują się na ten

624
00:43:20,162 --> 00:43:21,464
fragment Koranu

625
00:43:21,524 --> 00:43:28,114
i co jest najciekawsze, co znalazłam w
trakcie badań do tego referatu, że
Stevenson

626
00:43:28,114 --> 00:43:29,464
prowadził badania

627
00:43:29,504 --> 00:43:35,261
wśród muzułmanów i Hindusów. Odnalazł
przypadki dzieci, które urodziły się na

628
00:43:35,261 --> 00:43:37,504
przykład w rodzinie hinduskiej

629
00:43:37,764 --> 00:43:43,597
i pamiętały swoje wcielenie jako
muzułmanie i odwrotnie. I odnalazł
przypadek, chyba

630
00:43:43,597 --> 00:43:45,264
niejeden nawet, Hindusa,

631
00:43:45,384 --> 00:43:50,371
który twierdził, że w poprzednim wcieleniu
był muzułmaninem i urodził się obrzezany,

632
00:43:50,371 --> 00:43:52,924
o czym też mówi się, że Mahomet urodził
się

633
00:43:52,984 --> 00:43:58,892
wesoły i już obrzezany. Czyli coś takiego
rzeczywiście zostało potwierdzone. I

634
00:43:58,892 --> 00:44:00,104
chrześcijaństwo.

635
00:44:00,964 --> 00:44:07,392
Reinkarnacja była uznawana przez gnostyków
i nestorian, natomiast została zakazana

636
00:44:07,392 --> 00:44:07,784
przez

637
00:44:07,804 --> 00:44:13,917
Piąty Sobór Powszechny. Fragmentem, na
który powołują się zwolennicy reinkarnacji

638
00:44:13,917 --> 00:44:15,804
jest fragment z Ewangelii

639
00:44:15,844 --> 00:44:22,367
świętego Jana, w którym podobno Jezus miał
powiedzieć, że należy narodzić się na

640
00:44:22,367 --> 00:44:23,264
nowo. Innym

641
00:44:23,524 --> 00:44:29,322
fragmentem jest stwierdzenie, że Jan
Chrzciciel miał być reinkarnacją Eliasza.

642
00:44:29,322 --> 00:44:31,404
Natomiast przeciwnicy podają

643
00:44:31,444 --> 00:44:37,676
fragment z Listów do Hebrajczyków: „A jak
postanowione ludziom raz umrzeć, a potem

644
00:44:37,676 --> 00:44:39,424
sąd”. I tym aspektem na

645
00:44:39,504 --> 00:44:43,304
późniejszą własną refleksję kończę.
Dziękuję bardzo.

646
00:44:45,344 --> 00:44:50,095
Prelekcją Izabeli Kamińskiej „Zaprawdę
powiadam ci, jeśli się kto nie narodzi

647
00:44:50,095 --> 00:44:53,304
powtórnie, nie może ujrzeć Królestwa
Bożego, czyli o

648
00:44:53,344 --> 00:44:58,597
reinkarnacji słów kilka” zakończyliśmy
relację z pierwszego bloku tematycznego:

649
00:44:58,597 --> 00:45:01,124
mistyka i reinkarnacja. Po przerywniku

650
00:45:01,184 --> 00:45:07,390
muzycznym przejdziemy do prezentacji
drugiego bloku pod tytułem: egzorcyzmy i
NDE.

651
00:45:07,390 --> 00:45:08,904
Radio Paranormalium,

652
00:45:09,024 --> 00:45:12,784
paranormalny głos w twoim domu. Zostańcie
państwo z nami.

653
00:45:28,424 --> 00:47:40,094
There

654
00:47:40,124 --> 00:47:46,824
was a moment when I was under in the
darkness. Fading.

655
00:47:49,124 --> 00:47:56,714
I could feel and I knew so clear. I could
feel it.

656
00:47:59,104 --> 00:48:07,104
Feel it. It was like I was a part of
everything that I

657
00:48:07,184 --> 00:48:11,934
ever loved and we were all just fading

658
00:48:12,084 --> 00:48:25,600
out.I

659
00:48:25,610 --> 00:48:31,460
sit in darkness. Yeah, yeah. And I
disappear.

660
00:48:34,560 --> 00:48:39,940
But I could still feel her love there.

661
00:48:42,060 --> 00:48:46,560
More than before. Nothing.

662
00:48:52,320 --> 00:48:53,640
Nothing but that love.

663
00:48:59,400 --> 00:49:03,160
Then I woke up.

664
00:50:31,260 --> 00:50:36,260
W Radiu Paranormalium słuchacie państwo
obszernej relacji z konferencji naukowej

665
00:50:36,260 --> 00:50:38,760
„Zjawiska z pogranicza nauki w dyskursie

666
00:50:38,800 --> 00:50:44,820
naukowym i filozoficznym”, która odbyła
się 10 czerwca 2016 roku w Białymstoku.

667
00:50:44,820 --> 00:50:46,420
Teraz przechodzimy do

668
00:50:46,480 --> 00:50:52,099
drugiego bloku tematycznego: egzorcyzmy i
NDE, a jego prezentację rozpoczniemy od

669
00:50:52,099 --> 00:50:54,180
prelekcji Michała Jeżewskiego.

670
00:50:54,260 --> 00:50:58,260
Egzorcyzmy w tradycji i praktyce Kościoła
katolickiego.

671
00:50:59,360 --> 00:51:03,560
Dzień dobry państwu. Przyjechałem do
państwa z Katowic, z Uniwersytetu
Śląskiego,

672
00:51:03,560 --> 00:51:06,620
gdzie jestem pracownikiem naukowym na
wydziale teologicznym

673
00:51:08,060 --> 00:51:12,719
z teologii moralnej. Jestem też również
pedagogiem i chciałem przedstawić państwu

674
00:51:12,719 --> 00:51:15,480
krótki taki zarys, bo to jest ogromny
oczywiście

675
00:51:16,240 --> 00:51:24,000
zakres. Natomiast chciałem to przedstawić
w sposób bardzo

676
00:51:24,040 --> 00:51:29,205
przystępny. Będę posługiwał się też mapką
przychodną w tej części elektronicznej.

677
00:51:29,205 --> 00:51:31,500
Oczywiście na początku zaznaczam, że

678
00:51:32,380 --> 00:51:36,239
będę się poruszał w paradygmacie religii
chrześcijańskiej, a ściślej mówiąc

679
00:51:36,239 --> 00:51:39,840
katolickiej z dwóch powodów. Raz — z mojej
przynależności konfesyjnej,

680
00:51:40,520 --> 00:51:45,660
dwa — z uprawianej dyscypliny, czyli
teologii katolickiej. A drugi czynnik to
jest

681
00:51:45,660 --> 00:51:48,480
to, że od wielu lat osobiście jestem
świetnym

682
00:51:48,520 --> 00:51:53,250
asystentem podczas egzorcyzmów, modlitw o
uwolnienie. Znam ten temat, że tak powiem,

683
00:51:53,250 --> 00:51:56,290
z doświadczenia, bo było mi dane tego
doświadczyć jako

684
00:51:56,300 --> 00:52:03,760
obserwator i pomocnik. Postawa Kościoła
wobec zniewolenia demonicznego lub
opętania

685
00:52:04,420 --> 00:52:08,154
nie może być w żadnym przypadku oderwana
od jego zasadniczej misji i powołania,

686
00:52:08,154 --> 00:52:11,840
czyli ogłoszenia Dobrej Nowiny o
Chrystusie i konieczności odrzucenia
grzechu.

687
00:52:12,600 --> 00:52:16,632
Diagnozowanie problemu i jego analiza
pozwoliła na przestrzeni wieków wypracować
i

688
00:52:16,632 --> 00:52:20,320
wdrożyć pewne praktyki religijne
prowadzące do ochrony wiernych przed złem.

689
00:52:25,120 --> 00:52:30,944
Jednym z takich środków są sakramentalia.
Ja tu będę używał oczywiście pewnych pojęć

690
00:52:30,944 --> 00:52:32,400
teologicznych z racji

691
00:52:32,700 --> 00:52:37,614
tematu. Co to są sakramentalia?
Sakramentalia to znaki święte ustanowione
przez

692
00:52:37,614 --> 00:52:40,600
Kościół, które podobnie jak sakramenty
oznaczają

693
00:52:40,640 --> 00:52:44,390
skutki przede wszystkim duchowe, osiągane
przez modlitwę Kościoła, które

694
00:52:44,390 --> 00:52:48,400
przygotowują ludzi do przyjęcia głównego
skutku sakramentów i uświęcają różne

695
00:52:48,420 --> 00:52:53,090
okoliczności życia. Zawierają one zawsze
modlitwę, której często towarzyszy jakiś

696
00:52:53,090 --> 00:52:55,800
określony znak, jak włożenie ręki, znak
krzyża,

697
00:52:56,400 --> 00:53:01,026
pokropienie wodą święconą, znak
przypominający chrzest. W odróżnieniu od
sakramentów

698
00:53:01,026 --> 00:53:04,220
nie udzielają łaski Ducha Świętego, lecz
uzdalniają do jej

699
00:53:04,260 --> 00:53:08,979
przyjęcia i współpracy z nią. Katechizm
Kościoła Katolickiego dzieli sakramentalia

700
00:53:08,979 --> 00:53:12,260
na błogosławieństwa osób, posiłków,
przedmiotów, miejsc i

701
00:53:12,280 --> 00:53:16,369
poświęcenia kościoła, ołtarza, naczyń i
szat liturgicznych. Błogosławieństwa mogą

702
00:53:16,369 --> 00:53:19,700
być udzielane, jeśli nie ma zakazu
Kościoła, również niekatolikom.

703
00:53:20,860 --> 00:53:24,733
Gdy Kościół publicznie i na mocy swojej
władzy prosi w imię Jezusa Chrystusa, by

704
00:53:24,733 --> 00:53:28,800
jakaś osoba lub przedmiot były strzeżone
od napaści złego i wolne od jego
panowania,

705
00:53:28,860 --> 00:53:33,537
mówimy o egzorcyzmach. Egzorcyzmy mają na
celu wypędzenie złych duchów lub

706
00:53:33,537 --> 00:53:36,760
uwolnienie od ich demonicznego wpływu mocą
duchowej

707
00:53:36,820 --> 00:53:41,258
władzy, jaką Jezus Chrystus powierzył
Kościołowi. Ja sobie oczywiście zdaję
sprawę,

708
00:53:41,258 --> 00:53:44,680
że pewne kwestie, które ja tu będę
wypowiadał, mogą budzić pewne

709
00:53:44,700 --> 00:53:49,347
zdziwienie, również nawet kontrowersje.
Natomiast uważam, że założymy, taki

710
00:53:49,347 --> 00:53:51,640
paradygmat antropologiczny, że jeżeli

711
00:53:52,880 --> 00:53:58,231
człowiek jest istotą cielesno-duchową, co
w większości się zgadzamy, to też

712
00:53:58,231 --> 00:54:00,800
poruszamy się w świecie nauki. Warto

713
00:54:00,860 --> 00:54:08,820
znać po prostu stanowisko różnych
ośrodków, różnych przedstawicieli innych
koncepcji

714
00:54:08,860 --> 00:54:12,786
niż my akurat uznajemy. Dlatego jestem
świadomy, że pewne kwestie, które będę

715
00:54:12,786 --> 00:54:15,540
przedstawiał, mogą wzbudzić pewne
kontrowersje czy też

716
00:54:16,360 --> 00:54:24,360
niezrozumienie. W 1998 roku Kongregacja
Kultu Bożego i Dyscypliny

717
00:54:24,420 --> 00:54:31,193
Sakramentów ogłosiła odnowione egzorcyzmy
i inne modlitwy władane zawarte w rytuale

718
00:54:31,193 --> 00:54:32,336
rzymskim.Które

719
00:54:32,356 --> 00:54:39,164
zostały zatwierdzone przez papieża Jana
Pawła II. Dekret, który został przez Jana

720
00:54:39,164 --> 00:54:39,836
Pawła II

721
00:54:40,336 --> 00:54:45,001
podpisany, zaczyna się takimi słowami:
„Kościół posłuszny słowom modlitwy
Pańskiej i

722
00:54:45,001 --> 00:54:48,056
powodowany miłosierdziem, już od
najdawniejszych czasów

723
00:54:48,076 --> 00:54:52,020
zatroszczył się, aby wśród sakramentaliów
umieścić błagania do Boga o wybawienie

724
00:54:52,020 --> 00:54:55,816
wiernych od wszelkich niebezpieczeństw, a
zwłaszcza od diabelskich zasadzek”.

725
00:54:56,516 --> 00:55:00,265
Zdanie to wskazuje na to, że egzorcyzmy
znane były już pierwszym chrześcijanom i
są

726
00:55:00,265 --> 00:55:03,336
obecne w tradycji liturgicznej Kościoła od
początków jego istnienia.

727
00:55:04,656 --> 00:55:08,182
Na przestrzeni wieków, jak to ma miejsce w
większości obrzędów liturgicznych

728
00:55:08,182 --> 00:55:11,940
Kościoła, dokonały się w aspekcie ich
rozumienia i stosowania rozmaite
przemiany,

729
00:55:11,940 --> 00:55:12,636
które pozwalają

730
00:55:12,656 --> 00:55:17,178
usytuować je w ramach praktyki Kościoła i
zaliczyć do pełnej oferty duchowej, jaką

731
00:55:17,178 --> 00:55:20,376
ma do dyspozycji Kościół oraz jaką
proponuje swoim wiernym

732
00:55:20,696 --> 00:55:25,001
w ich drodze wewnętrznej przemiany i
dążenia do Boga. Analiza historyczna tej

733
00:55:25,001 --> 00:55:28,636
modlitwy błagalnej do Boga ukazuje jednak,
że już pewne jej formy

734
00:55:28,676 --> 00:55:32,623
można znaleźć na kartach Starego
Testamentu, choć w sensie ścisłym brak w
nim

735
00:55:32,623 --> 00:55:36,416
jednoznacznych opisów obrzędów dotyczących
wypędzania demonów z człowieka,

736
00:55:36,536 --> 00:55:41,035
przedmiotu, zwierzęcia lub miejsca. Tę
prawdę biblijno-historyczną o
judaistycznych

737
00:55:41,035 --> 00:55:44,016
korzeniach egzorcyzmu potwierdza także
Gabriele Amorth.

738
00:55:44,436 --> 00:55:49,805
Amorth, jeżeli państwo nie znają, to jest
jeden z najbardziej uznanych włoskich

739
00:55:49,805 --> 00:55:51,776
egzorcystów. Powołał Światowe

740
00:55:52,216 --> 00:55:56,351
Stowarzyszenie Egzorcystów. Ma na swoim
koncie kilkadziesiąt tysięcy dokonanych

741
00:55:56,351 --> 00:55:58,916
egzorcyzmów z większym lub mniejszym
powodzeniem.

742
00:55:59,976 --> 00:56:05,289
Natomiast jest on niekwestionowanym
autorytetem w tej dziedzinie. Gabriele
Amorth,

743
00:56:05,289 --> 00:56:07,816
podkreślając jednak, że dopiero Jezus w

744
00:56:07,916 --> 00:56:11,898
pełni korzystał z tej władzy wypędzania
demonów, a następnie przekazał ją
apostołom

745
00:56:11,898 --> 00:56:15,736
i wszystkim chrześcijanom. Dla Jezusa nie
były jednak najważniejsze uzdrawiające

746
00:56:15,776 --> 00:56:19,989
efekty egzorcyzmu, lecz zawierająca się w
nich manifestacja nadejścia Królestwa

747
00:56:19,989 --> 00:56:23,776
Bożego i ukazanie uczniom swej boskości.
Do powyższego wniosku prowadzą

748
00:56:23,796 --> 00:56:28,413
słowa Jezusa skierowane do apostołów: „A
jeśli ja palcem Bożym wyrzucam złe duchy,

749
00:56:28,413 --> 00:56:31,116
to istotnie przyszło już do was Królestwo
Boże”.

750
00:56:31,776 --> 00:56:36,113
Czyli widzimy, w pierwotnym zamyśle nie
był to cel, tylko środek prowadzący do
celu,

751
00:56:36,113 --> 00:56:39,056
jakim miało być zbawienie i osiągnięcie
Królestwa Bożego.

752
00:56:40,156 --> 00:56:44,226
Moc egzorcyzmowania została przekazana
przez Jezusa apostołom, o czym świadczą
słowa

753
00:56:44,226 --> 00:56:45,776
autorów Ewangelii synoptycznych.

754
00:56:50,716 --> 00:56:55,570
„Wtedy przywołał do siebie dwunastu swoich
uczniów i udzielił im władzy nad duchami

755
00:56:55,570 --> 00:56:58,436
nieczystymi, aby je wypędzali i leczyli
wszystkie

756
00:56:58,456 --> 00:57:03,102
choroby i wszystkie słabości”. To jest
cytat z ewangelisty Mateusza. „Tym, którzy

757
00:57:03,102 --> 00:57:06,256
uwierzą, takie znaki będą towarzyszyć: w
imię moje będą

758
00:57:06,276 --> 00:57:11,039
wyrzucać demony”. To jest ewangelista
Marek. „Uzdrawiajcie chorych,
wskrzeszajcie

759
00:57:11,039 --> 00:57:14,096
umarłych, oczyszczajcie trędowatych,
wypędzajcie złe

760
00:57:14,156 --> 00:57:18,771
duchy”. Znowu Mateusz. Jezus, dając im tę
moc, utwierdził ich w posłannictwie i

761
00:57:18,771 --> 00:57:21,926
poświadcza, że działają oni w jego
imieniu. Co więcej,

762
00:57:22,256 --> 00:57:26,900
władza ta dotyczy nie tylko apostołów, ale
i każdego misjonarza chrześcijańskiego,

763
00:57:26,900 --> 00:57:28,996
którego Chrystus powołał do modlitwy.

764
00:57:30,336 --> 00:57:36,062
Posługa uzdrawiania i uwalniania była
praktykowana także w okresie działalności

765
00:57:36,062 --> 00:57:37,656
Ojców Kościoła. Mówi o

766
00:57:37,696 --> 00:57:45,396
tym święty Justyn Męczennik, który w
takich słowach przekazywał te treści:

767
00:57:45,886 --> 00:57:52,022
„Nasi mężowie uzdrawiali ich i nadal
uzdrawiają innych, obezwładniając i
wypędzając

768
00:57:52,022 --> 00:57:53,796
demony, które zawładnęły

769
00:57:53,836 --> 00:57:58,453
ludźmi, nawet gdy nie potrafili ich
uleczyć inni egzorcyści czy uzdrawiacze

770
00:57:58,453 --> 00:58:01,716
stosujący zaklęcia i leki”. O formułach i
działaniach

771
00:58:01,756 --> 00:58:05,697
wyraźnie egzorcystycznych stosowanych w
liturgii chrześcijańskiej Kościoła po raz

772
00:58:05,697 --> 00:58:09,736
pierwszy wspomina Hipolit Rzymski, przełom
II i III wieku, w „Traditio Apostolica”,

773
00:58:10,236 --> 00:58:15,724
dokumencie zredagowanym około 215 roku.
Egzorcyzm został włączony w obrzędy chrztu
i

774
00:58:15,724 --> 00:58:18,076
przeprowadzany był w ostatniej fazie

775
00:58:18,116 --> 00:58:25,936
przygotowania katechumenów do tegoż
sakramentu przypadającego na Wielką
Sobotę. W

776
00:58:25,976 --> 00:58:29,991
oficjalnym wykazie posług kościelnych
egzorcysta zostaje wymieniony przez
papieża

777
00:58:29,991 --> 00:58:33,956
Korneliusza kilkadziesiąt lat później, a
istnienie tej posługi potwierdzone jest

778
00:58:33,996 --> 00:58:38,480
w całym ówczesnym Kościele. Z czasem
wykonujący tę posługę stworzyli odrębną
grupę,

779
00:58:38,480 --> 00:58:41,776
która została zaakceptowana przez Kościół.
Doprowadziło to do

780
00:58:41,816 --> 00:58:47,169
faktu, iż w XIV wieku egzorcysta stał się
jednym z najniższych święceń obok

781
00:58:47,169 --> 00:58:49,595
akolitatu i lektoratu. Egzorcyści,

782
00:58:49,676 --> 00:58:54,182
skupiając w sobie funkcje apologetyczne i
wyzwolicielskie, odegrali wielką rolę w

783
00:58:54,182 --> 00:58:57,576
Kościele pierwotnym, zajmując w nim
miejsce określone prawem.

784
00:58:57,656 --> 00:59:02,382
Obrzęd ustanowienia posługi egzorcysty
według Statua Ecclesiae Antiqua z V wieku

785
00:59:02,382 --> 00:59:05,336
połączony był z wręczeniem książeczki
zawierającej

786
00:59:05,376 --> 00:59:09,438
modlitwy egzorcyzmów. Przechodzimy teraz
do średniowiecza. W średniowieczu

787
00:59:09,438 --> 00:59:13,116
praktykowanie egzorcyzmów zeszło na dalszy
plan, na co niewątpliwie

788
00:59:13,216 --> 00:59:20,164
wpłynął święty Augustyn, który pisał, że
prawdziwa pobożność może znacznie osłabić

789
00:59:20,164 --> 00:59:21,096
moc diabła,

790
00:59:21,756 --> 00:59:26,232
a co za tym idzie, egzorcyzmy są konieczne
tylko w skrajnych przypadkach. W źródłach

791
00:59:26,232 --> 00:59:29,696
sięgających VIII wieku w sakramentariach
można natrafić na liczne

792
00:59:29,736 --> 00:59:34,510
formuły egzorcyzmów stosowane głównie przy
poświęceniu wody. Modlitwę odmawiano nad

793
00:59:34,510 --> 00:59:37,616
wodą i solą. Pokropienie wodą święconą,
egzorcyzmowaną

794
00:59:38,016 --> 00:59:43,031
stało się istotnym elementem wielu innych
błogosławieństw, za pomocą których starano

795
00:59:43,031 --> 00:59:45,896
się przezwyciężać rany grzechowe oraz
ułomność i

796
00:59:45,956 --> 00:59:50,326
skażenie materii. Teksty i formuły
błogosławieństw z tego okresu, w których
obecne

797
00:59:50,326 --> 00:59:53,736
były egzorcyzmy, weszły następnie do
rytuałów przedtrydenckich i

798
00:59:53,796 --> 00:59:58,544
potrydenckich. Na przełomie XV i XVI wieku
dokonano urzędowych weryfikacji

799
00:59:58,544 --> 01:00:01,496
egzorcyzmów oraz zatwierdzono obrzędy,
których

800
01:00:01,516 --> 01:00:05,809
punktem odniesienia, podobnie jak w
Kościele starożytnym, stał się egzorcyzm

801
01:00:05,809 --> 01:00:07,956
chrzcielny, który brzmiał następująco:

802
01:00:09,146 --> 01:00:13,866
„Przeklęty diable, uznaj więc wyrok wydany
na siebie i oddaj cześć żywemu i

803
01:00:13,866 --> 01:00:17,076
prawdziwemu Bogu. Oddaj cześć Jezusowi
Chrystusowi,

804
01:00:17,456 --> 01:00:21,996
jego Synowi oraz Duchowi Świętemu i ustąp
przed sługą Bożym”. W nieznacznie

805
01:00:21,996 --> 01:00:25,446
zmienionej i skróconej formie tekst ten
został przyjęty w

806
01:00:25,476 --> 01:00:30,734
rytuale rzymskim wydanym w 1614 roku przez
papieża Pawła V. Obrzędy egzorcyzmów

807
01:00:30,734 --> 01:00:33,396
zawarte w rytuale Romanum były używane z

808
01:00:33,416 --> 01:00:38,032
drobnymi poprawkami przez prawie 400 lat,
aż do 1998 roku, w którym, jak już

809
01:00:38,032 --> 01:00:39,976
wcześniej wspomniałem, Jan Paweł

810
01:00:40,016 --> 01:00:46,012
II-Zatwierdził odnowione egzorcyzmy i inne
modlitwy błagalne.

811
01:00:49,632 --> 01:00:53,811
Jeżeli ktoś by chciał się zapoznać, to
może, jest dostęp. To nie są żadne tajemne

812
01:00:53,811 --> 01:00:54,172
księgi.

813
01:00:57,492 --> 01:01:01,677
Można zadać w tym miejscu pytanie:
dlaczego ludzie odczuwają konieczność
walki i

814
01:01:01,677 --> 01:01:05,392
zmagania z szatanem? Otóż odpowiedź jest w
zasadzie prosta. Człowiek na

815
01:01:05,412 --> 01:01:09,541
skutek grzechu pierworodnego jest istotą
grzeszną, a szatan, będący głównym źródłem

816
01:01:09,541 --> 01:01:13,272
zła, ukrywa się za grzesznym stanem i
grzechami człowieka, choć trudno jest

817
01:01:13,312 --> 01:01:17,600
ocenić, jak duży ma w nich udział. Jest on
moim kusicielem i wpływa na człowieka

818
01:01:17,600 --> 01:01:21,192
bezpośrednio, prowadząc go do grzechu i
odrzucenia łaski, a poprzez

819
01:01:21,272 --> 01:01:25,479
łudzenie i psychiczną przemoc stara się
uwięzić i utrzymać człowieka w stanie

820
01:01:25,479 --> 01:01:28,812
oddzielenia od Boga. Ten zdradliwy, ukryty
i usypiający wpływ

821
01:01:28,852 --> 01:01:33,338
zniekształca ludzkie sumienie, utrudnia
skruchę, uczciwość i wiarę. Dlatego
Kościół

822
01:01:33,338 --> 01:01:36,852
zaleca sprawowanie egzorcyzmów mniejszych
nad tymi, którzy dręczą

823
01:01:36,872 --> 01:01:42,038
gwałtowne pokusy oraz nad penitentami,
którzy mają trudności ze wzbudzeniem w
sobie

824
01:01:42,038 --> 01:01:44,652
żalu za grzechy i poprawą oraz ze szczerym

825
01:01:44,672 --> 01:01:51,446
wyjawianiem grzechów. Zdaniem wielu
duszpasterzy Kościoła katolickiego
lekceważenie

826
01:01:51,446 --> 01:01:52,262
pierwszego

827
01:01:52,312 --> 01:01:55,604
przykazania Dekalogu „Nie będziesz miał
bogów cudzych przede mną” jest czynem

828
01:01:55,604 --> 01:01:59,066
grzesznym, otwierającym człowieka na
wejście szatana w jego życie. Świadczą o
tym

829
01:01:59,066 --> 01:02:00,092
między innymi wypowiedzi

830
01:02:00,132 --> 01:02:03,709
najbardziej doświadczonych polskich
egzorcystów, którzy zgodnie ostrzegają, że

831
01:02:03,709 --> 01:02:07,241
istnieje kilka przestrzeni szczególnie
narażonych na działanie diabła. Są to:

832
01:02:07,241 --> 01:02:08,112
wywoływanie duchów,

833
01:02:08,232 --> 01:02:13,272
wróżbiarstwo, muzyka satanistyczna,
techniki medytacyjne Wschodu i sztuki
walki oraz

834
01:02:13,272 --> 01:02:16,212
medycyna niekonwencjonalna z homeopatią
włącznie.

835
01:02:17,432 --> 01:02:24,067
Podobnego zdania jest znany z Polski
egzorcysta, szef Egzorcystów,
Stowarzyszenia

836
01:02:24,067 --> 01:02:25,132
Egzorcystów w

837
01:02:25,192 --> 01:02:30,853
Polsce, profesor Aleksander Posadzki. On
oczywiście oprócz tego, że jest teologiem,

838
01:02:30,853 --> 01:02:33,172
jest również profesorem filozofii,

839
01:02:33,892 --> 01:02:39,210
więc porusza się na dwóch płaszczyznach w
obrębie dwóch metodologii. I wskazuje, że

840
01:02:39,210 --> 01:02:41,452
oprócz świadomego paktu z szatanem,

841
01:02:41,512 --> 01:02:45,605
stanowiącego najważniejszy powód opętania,
istnieją także inne przyczyny, często

842
01:02:45,605 --> 01:02:49,442
nieznane lub lekceważone przez
chrześcijan, prowadzące do dręczeń,
obsesji,

843
01:02:49,492 --> 01:02:53,919
zniewolenia, a w skrajnych przypadkach do
opętania. W swojej opinii powołuje się on

844
01:02:53,919 --> 01:02:57,492
na nestora włoskich egzorcyzmów, Matteo
Levrua, który wymienia pięć

845
01:02:57,532 --> 01:03:01,039
takich przyczyn, a wśród nich praktyki
okultystyczne, magia, spirytyzm,

846
01:03:01,039 --> 01:03:04,892
wróżbiarstwo, uczestnictwo w sektach
ezoterycznych oraz inicjacjach w praktyki

847
01:03:04,932 --> 01:03:09,841
jogistyczne, doświadczenia głowcowujące z
narkotykami, alkoholem, perwersja

848
01:03:09,841 --> 01:03:12,852
seksualna każdego rodzaju, urazy
psychoaktywne

849
01:03:12,892 --> 01:03:19,095
z różnych okresów życia człowieka.
Egzorcyści podkreślają zgodnie, że
większość osób

850
01:03:19,095 --> 01:03:20,572
cierpiących z powodu

851
01:03:20,612 --> 01:03:25,125
zawziętości demona jest nękana na skutek
grzechu ludzi. Czy to z własnej winy, czy

852
01:03:25,125 --> 01:03:28,592
winy osób trzecich. W takim przypadku jest
to zawsze złe użycie

853
01:03:28,612 --> 01:03:33,046
wolności. Człowiek pozwala na ten stan
poprzez swoją własną zgodę. Do tych
ludzkich

854
01:03:33,046 --> 01:03:36,252
grzechów zalicza układy z szatanem,
rzucanie uroków i czary,

855
01:03:36,552 --> 01:03:41,151
odwiedzanie miejsc, rzeczy lub osób
będących pod wpływem czarów, czarowników,
wróżek

856
01:03:41,151 --> 01:03:44,052
itp. Zatwardziałość w grzechu, czyli
dobrowolny wybór

857
01:03:44,092 --> 01:03:48,252
pozostawania w grzechu będący bezpośrednim
zaproszeniem skierowanym do demona.

858
01:03:52,392 --> 01:03:57,667
Włodzimierz Cyran, kolejny egzorcysta
archidiecezji częstochowskiej, którym
właśnie

859
01:03:57,667 --> 01:04:00,082
między innymi ja osobiście asystowałem

860
01:04:00,452 --> 01:04:05,435
podczas egzorcyzmów, zwraca uwagę na to,
że reakcja sprzeciwu diabła powoduje

861
01:04:05,435 --> 01:04:08,412
ewangelizacja głoszona z mocą i to nie
tylko w

862
01:04:08,452 --> 01:04:12,803
środowiskach typowo pogańskich, ale także
w niektórych kręgach chrześcijańskich,

863
01:04:12,803 --> 01:04:16,392
które łamią pierwsze przykazanie Dekalogu.
W przypadku wykłaniania

864
01:04:16,412 --> 01:04:20,343
się wiernego w praktyki bałwochwalcze
osoba taka musi się wyraźnie wyrzec tych

865
01:04:20,343 --> 01:04:24,072
praktyk oraz złych mocy i odnowić swoje
przyrzeczenia chrzcielne, wyznając

866
01:04:24,392 --> 01:04:28,510
równocześnie wiarę w Jezusa Chrystusa,
Syna Bożego, jako swego jedynego Pana i

867
01:04:28,510 --> 01:04:32,152
Zbawiciela. W pierwszym rzędzie jednak
osoba prosząca o pomoc duchową

868
01:04:32,172 --> 01:04:36,152
powinna sama przyjąć postawę pokuty i
nawrócenia przez odbycie dobrej spowiedzi

869
01:04:36,152 --> 01:04:40,032
świętej, jeśli to jest wskazane, nawet
generalnej. Więcej się modlić, a nawet

870
01:04:40,112 --> 01:04:43,893
pościć i za wszelką cenę wystrzegać się
grzechu. Wchodzenie w obszar praktyk

871
01:04:43,893 --> 01:04:47,972
okultystycznych prowadzi w prostej drodze
do zaciągnięcia grzechu bałwochwalstwa i

872
01:04:48,032 --> 01:04:52,832
zła moralnego, co w konsekwencji może
otworzyć człowieka na działanie
demoniczne.

873
01:04:57,652 --> 01:05:02,855
Jedną z przyczyn diabelskich ataków
zdaniem ojca Gabriela Amorta są czary,
przez

874
01:05:02,855 --> 01:05:05,652
które rozumie on szkodzenie innym osobom
za

875
01:05:05,692 --> 01:05:09,565
przyczyną złego ducha. Najbardziej
rozpowszechnione wśród nich są uroki,
klątwy,

876
01:05:09,565 --> 01:05:13,632
przekleństwa czy afrykańskie oprzędy
magiczne makumba i woodoo. Ich specyfika
polega

877
01:05:13,672 --> 01:05:18,078
na tym, że zgoda na szatańskie działanie i
prośba o jego interwencję nastąpiła z

878
01:05:18,078 --> 01:05:21,492
woli innej osoby, a osoba poszkodowana nie
ponosi żadnej winy,

879
01:05:21,812 --> 01:05:25,801
gdyż to nie ona poddała się złemu duchowi.
Trzeba tutaj zaznaczyć, optymistycznie

880
01:05:25,801 --> 01:05:29,692
konkluduje Amort, że wielokrotnie czary
nie osiągają zamierzonego celu, gdyż na

881
01:05:29,732 --> 01:05:33,768
przykład skierowane są przeciwko komuś,
kto żyje w łasce Bożej, kto jest
zjednoczony

882
01:05:33,768 --> 01:05:37,372
z Panem, a więc jest uzbrojony,
zabezpieczony przed złem. Można
powiedzieć,

883
01:05:37,752 --> 01:05:43,141
że generalnie jest niejako uodporniony na
ataki, które mogą być w niego wymierzone

884
01:05:43,141 --> 01:05:45,572
za sprawą czarów. Przytoczone powyżej

885
01:05:45,632 --> 01:05:49,942
opinie i wnioski duszpasterzy Kościoła
katolickiego, a także przykłady świadectw

886
01:05:49,942 --> 01:05:53,552
osób zniewolonych lub opętanych,
jednoznacznie wskazują na to, że w

887
01:05:53,572 --> 01:05:57,575
niektórych przypadkach grzechy
bałwochwalstwa mogą prowadzić do otwarcia
się

888
01:05:57,575 --> 01:06:01,472
człowieka na działanie szatana. Osoby
szczególnie te, które nie wystarcza,

889
01:06:01,532 --> 01:06:04,819
nie zadowala religia tradycyjna, zwracają
się do praktyk okultystycznych,

890
01:06:04,819 --> 01:06:08,466
ezoterycznych i magicznych, przed którymi
wielokrotnie przestrzega Pismo Święte i

891
01:06:08,466 --> 01:06:09,412
Magisterium Kościoła.

892
01:06:09,912 --> 01:06:13,792
Aby uchronić i ewentualnie uwolnić
wiernych powodowanych pewną intuicją i

893
01:06:13,792 --> 01:06:17,832
doświadczony w tym względzie Urząd
Nauczycielski Kościoła włączył do obrzędu

894
01:06:17,852 --> 01:06:21,260
chrześcijańskiego wtajemniczenia dorosłych
tak zwane egzorcyzmy mniejsze i

895
01:06:21,260 --> 01:06:24,852
wyrzeczenie się zła, które obecnie są w
każdym z trzech stopni wtajemniczenia.

896
01:06:26,012 --> 01:06:32,362
I tutaj ja nie będę już odczytywał
dokładnie tych modlitw, natomiast trzeba
sobie

897
01:06:32,362 --> 01:06:33,852
jasno powiedzieć, o

898
01:06:33,892 --> 01:06:37,774
ile przynajmniej raz w życiu czy dwa razy
w życiu uczestniczyliśmy podczas chrztu

899
01:06:37,774 --> 01:06:41,752
małego dziecka, jeżeli się dobrze
wsłuchamy, to tam ewidentnie jest
wyrzeczenie się

900
01:06:41,792 --> 01:06:46,030
zła, bo jest Credo odmawiane i mówią
wierni „Wyrzekamy się”. Ale jeśli państwo

901
01:06:46,030 --> 01:06:48,312
dobrze się przysłuchają, to są dwa jeszcze

902
01:06:48,332 --> 01:06:54,819
egzorcyzmy-Takie wymawiane przez kapłana.
Natomiast w obrzędzie chrztu dorosłych,

903
01:06:54,819 --> 01:06:56,260
kiedy dorosły mógł

904
01:06:56,300 --> 01:07:01,475
być narażony na różne działania przez
okres swojego życia do momentu podjęcia

905
01:07:01,475 --> 01:07:03,760
decyzji o chrzcie, tam jest bardzo

906
01:07:03,780 --> 01:07:10,443
dokładnie te mniejsze egzorcyzmy
wypowiadane. Na przykład: „Panie, odpeć
złe duchy

907
01:07:10,443 --> 01:07:11,580
tchnieniem ust

908
01:07:11,600 --> 01:07:17,108
swoich, nakaż im odejść, bo przybliżyło
się Twoje królestwo. Trzeba więc, abyście

909
01:07:17,108 --> 01:07:19,420
teraz publicznie wyrzekli się tych

910
01:07:19,460 --> 01:07:23,593
mocy, które nie są Bogiem i kultów, które
nie prowadzą do czci Boga. Nigdy nie

911
01:07:23,593 --> 01:07:26,560
porzućcie Boga i Jego Chrystusa, aby
służyć innym mocom.

912
01:07:29,720 --> 01:07:34,049
Przez mękę i zmartwychwstanie swojego Syna
wyryj go spod władzy ciemności, umocnij

913
01:07:34,049 --> 01:07:36,900
łaską Chrystusa i nieustannie strzeż na
drodze życia”.

914
01:07:37,180 --> 01:07:38,160
Przepraszam, już mogę?

915
01:07:38,560 --> 01:07:43,627
Tak, już mogą państwo. Trzeba jednak
podkreślić, że egzorcyzm jest ostatecznym

916
01:07:43,627 --> 01:07:46,420
środkiem terapeutycznym praktykowanym
przez

917
01:07:46,500 --> 01:07:50,020
wspólnotę Kościoła. Ale też zatem
pamiętaj, że w przypadku zniewoleń
będących

918
01:07:50,020 --> 01:07:53,677
skutkiem grzechu, gdy nie ma stanu
opętania, a jedynie jakieś związanie,
również

919
01:07:53,677 --> 01:07:54,500
sakrament pokuty i

920
01:07:54,559 --> 01:08:02,500
pojednania może nas uleczyć z tego stanu.
Jeszcze bardzo ważne

921
01:08:02,520 --> 01:08:08,318
zdanie. Chciałem podkreślić, to jest
często pomijane we wszystkich programach o

922
01:08:08,318 --> 01:08:10,520
egzorcyzmach, to jest fakt, że

923
01:08:12,720 --> 01:08:16,637
mówiąc o pomocy osobom zniewolonym lub
opętanym, trzeba zaznaczyć, że pojawiające

924
01:08:16,637 --> 01:08:20,700
się u ludzi problemy, trudności czy
zaburzenia psychiczne budzą
zainteresowanie osób

925
01:08:20,740 --> 01:08:24,476
o różnej profesji. Przede wszystkim jednak
chęć niesienia pomocy. W jednym nieraz

926
01:08:24,476 --> 01:08:28,073
szeregu stają lekarz, psycholog,
duszpasterz czy uzdrowiciel. Stąd w
przypadku

927
01:08:28,073 --> 01:08:28,580
podejrzenia

928
01:08:28,590 --> 01:08:32,107
przypadków zniewolenia, dręczenia czy
opętania konieczna staje się konsultacja

929
01:08:32,107 --> 01:08:35,894
psychologiczno-psychiatryczna. I to
chciałbym podkreślić, bo bardzo często
jest tak,

930
01:08:35,894 --> 01:08:36,480
że człowiek z

931
01:08:36,500 --> 01:08:40,867
takimi problemami ma problemy tak naprawdę
związane z psychiką, a trafia do

932
01:08:40,867 --> 01:08:44,360
egzorcysty. Nawet jeśli problemy związane
z dręczeniem przez

933
01:08:44,370 --> 01:08:48,758
złego ducha trafiają do psychiatry, który
nie potrafi sobie z tym poradzić przez

934
01:08:48,758 --> 01:08:51,940
wiele lat. Wskazane jest również
odpowiednie przygotowanie

935
01:08:51,980 --> 01:08:55,997
egzorcysty z zakresu podstaw pomocy
psychologicznej i psychopatologii, a
psychologa

936
01:08:55,997 --> 01:08:59,579
z zakresu duchowości. Obydwie jednak muszą
szanować odrębność swoich metod

937
01:08:59,600 --> 01:09:03,700
poznania i przedmiotu. Wspólne działanie,
dialog z człowiekiem cierpiącym

938
01:09:03,700 --> 01:09:07,520
doprowadziło do jego uzdrowienia. Musimy
pamiętać, że są jednak dwie

939
01:09:07,560 --> 01:09:12,056
różne płaszczyzny, zupełnie
metodologiczne. Dziękuję za uwagę. Jeżeli
państwo są

940
01:09:12,056 --> 01:09:15,540
zainteresowani, to ukazała się publikacja
dwa lata temu mojego

941
01:09:15,550 --> 01:09:19,495
autorstwa, która dosyć szerzej mówi, ale w
kontekście pierwszego przykazania. Ja tę

942
01:09:19,495 --> 01:09:22,869
książkę mam, to jeżeli są państwo
zainteresowani, ewentualnie w którymś

943
01:09:22,940 --> 01:09:25,440
archiwum. Także zapraszam. Dziękuję bardzo
za uwagę.

944
01:09:27,360 --> 01:09:31,764
Michał Jeżewski opowiadał o egzorcyzmach w
tradycji i praktyce Kościoła

945
01:09:31,764 --> 01:09:35,300
katolickiego, a teraz zapraszamy do
wysłuchania prelekcji

946
01:09:35,380 --> 01:09:41,584
Natalii Stencel zatytułowanej „Komu
rozkazuje egzorcysta? Egzorcyzm jako forma

947
01:09:41,584 --> 01:09:42,220
leczenia

948
01:09:42,340 --> 01:09:43,660
symbolicznego”.

949
01:09:43,700 --> 01:09:48,058
Tak. I właśnie jak wspomniał mój
przedmówca, są różne stanowiska, więc ja

950
01:09:48,058 --> 01:09:51,520
zaprezentuję inne stanowisko. Natomiast
chciałabym od razu

951
01:09:51,580 --> 01:09:58,100
powiedzieć, że niewykluczające niczego z
tego, o czym mówił

952
01:09:59,400 --> 01:10:05,026
mój przedmówca. Celem mojego wystąpienia
nie jest oczywiście udzielenie jakiejś

953
01:10:05,026 --> 01:10:07,020
zdecydowanej i wyczerpującej

954
01:10:07,060 --> 01:10:13,375
odpowiedzi na te pytania zawarte w tytule.
Chodzi tutaj o to, żeby pokazać, że te

955
01:10:13,375 --> 01:10:14,700
wybrane koncepcje

956
01:10:14,740 --> 01:10:22,020
dotyczące zjawisk opętania i egzorcyzmu,
przyjęcie którejkolwiek z nich

957
01:10:22,980 --> 01:10:28,292
implikuje konieczność udzielenia
odpowiedzi na bardzo poważne pytania
filozoficzne

958
01:10:28,292 --> 01:10:30,300
związane właściwie ze strukturą

959
01:10:31,160 --> 01:10:36,600
świata. Dla porządku muszę powiedzieć, że
fenomen opętania i egzorcyzmu,

960
01:10:37,320 --> 01:10:43,894
tym fenomenem zajmują się specjaliści z
wielu dziedzin. I oczywiście istnieją
tutaj

961
01:10:43,894 --> 01:10:45,320
dość duże, istotne

962
01:10:45,420 --> 01:10:51,424
rozbieżności dotyczące metodologii
definiowania samej esencji zjawiska. Są
także

963
01:10:51,424 --> 01:10:53,000
fundamentalne różnice

964
01:10:53,540 --> 01:10:58,794
terminologiczne, od których chciałabym
wyjść. Opętanie jako przedmiot praktyki

965
01:10:58,794 --> 01:11:00,680
egzorcyzmu definiowane przez

966
01:11:00,820 --> 01:11:06,422
psychiatrę i opętanie opisywane na
przykład przez teologów albo antropologów

967
01:11:06,422 --> 01:11:08,559
kulturowych mogą w niektórych

968
01:11:08,580 --> 01:11:14,083
przypadkach odnosić się do różnych
zjawisk. Według podręcznika „Klasyfikacja

969
01:11:14,083 --> 01:11:16,400
zaburzeń psychicznych i zaburzeń

970
01:11:16,480 --> 01:11:24,300
zachowania” z 1998 roku opętanie definiuje
się jako stan, w którym osoba

971
01:11:24,420 --> 01:11:30,441
jest przeświadczona, że została owładnięta
przez ducha, moc, bóstwo lub inną osobę.

972
01:11:30,441 --> 01:11:32,400
I tak zdefiniowane opętanie

973
01:11:32,680 --> 01:11:37,488
zaliczane jest do grupy zaburzeń
dysocjacyjnych, to znaczy takich, które
powodują,

974
01:11:37,488 --> 01:11:40,420
że podmiot doświadczenia odłącza się od
siebie lub

975
01:11:40,500 --> 01:11:44,964
otoczenia, przez co można rozumieć zmiany
w pojęciu tożsamości, na przykład

976
01:11:44,964 --> 01:11:47,940
depersonalizację, osobowość wieloraką i
tak dalej.

977
01:11:48,620 --> 01:11:53,753
I następuje tutaj rozłączenie funkcji,
które normalnie są zintegrowane, czyli

978
01:11:53,753 --> 01:11:56,020
świadomości, pamięci, tożsamości i

979
01:11:56,120 --> 01:12:02,380
percepcji. Dla księży egzorcystów te
zaburzenia na tle psychicznym dają się
odróżnić

980
01:12:02,380 --> 01:12:04,020
od opętania i stanowią

981
01:12:04,100 --> 01:12:09,140
tym samym osobny problem, a egzorcyzm jest
praktyką stosowaną w bardzo niewielu

982
01:12:09,140 --> 01:12:11,820
przypadkach, jak często mówią, tak zwanego

983
01:12:11,900 --> 01:12:17,447
prawdziwego opętania. I w tym punkcie
widzimy już pewne dwa sposoby ujmowania

984
01:12:17,447 --> 01:12:19,680
zjawiska opętania i egzorcyzmu.

985
01:12:20,230 --> 01:12:25,951
I rozbieżność tę można powiązać między
innymi z różnicami w pojmowaniu natury zła

986
01:12:25,951 --> 01:12:28,140
oraz jego źródeł. W sprawowanie

987
01:12:28,160 --> 01:12:33,241
posługi egzorcysty wpisana jest koncepcja
pojmowania zła jako realnie istniejącego

988
01:12:33,241 --> 01:12:35,720
bytu. Na poziomie ontologii jest to więc

989
01:12:35,780 --> 01:12:41,001
opowiedzenie się za byciem zła w świecie,
co stoi w sprzeczności na przykład z tą

990
01:12:41,001 --> 01:12:43,580
prywacyjną koncepcją zła, gdzie jest ono

991
01:12:44,060 --> 01:12:49,861
wyłącznie brakiem dobra, jak na przykład u
Augustyna.Należy też podkreślić, że myśl

992
01:12:49,861 --> 01:12:51,748
nowożytna, wskazując bardzo

993
01:12:51,848 --> 01:12:57,069
silnie na myślący podmiot, umocniła
tendencję do uwewnętrzniania problemu zła
w tym

994
01:12:57,069 --> 01:12:59,208
sensie, że staje się ono problemem

995
01:12:59,288 --> 01:13:05,138
całkowicie zależnym od bytu ludzkiego i od
umysłu, istniejącym tylko w powiązaniu z

996
01:13:05,138 --> 01:13:06,688
nim. To znaczy podmiot

997
01:13:06,748 --> 01:13:12,379
występowałby tutaj jako warunek zła, jako
pewnego przedmiotu. Jak pisał Różewicz w

998
01:13:12,379 --> 01:13:14,508
„Unde malum?”: „Skąd się bierze

999
01:13:14,588 --> 01:13:21,498
zło? Jak to skąd? Z człowieka, zawsze z
człowieka i tylko z człowieka”. Praktyka

1000
01:13:21,498 --> 01:13:22,448
egzorcyzmu,

1001
01:13:22,748 --> 01:13:28,676
tak jak pojmuje ją między innymi Kościół
katolicki, ukierunkowana jest jednak nie
na

1002
01:13:28,676 --> 01:13:30,228
wyeliminowanie jakichś

1003
01:13:30,288 --> 01:13:36,323
zaburzeń występujących ściśle w samym
podmiocie, ale na uwolnienie podmiotu od
zła,

1004
01:13:36,323 --> 01:13:38,068
które niejako przyszło z

1005
01:13:38,078 --> 01:13:43,804
zewnątrz i nie tylko jest bytem, ale
wykazuje cechy pewnej osobowości, która
działa

1006
01:13:43,804 --> 01:13:44,908
w sposób celowy.

1007
01:13:46,428 --> 01:13:52,386
I to, w jaki sposób udzielimy odpowiedzi
na pytanie, komu rozkazuje egzorcysta,
jest

1008
01:13:52,386 --> 01:13:54,088
związane między innymi z

1009
01:13:54,228 --> 01:13:59,202
przyjętą koncepcją zła, z poszukiwaniem
tak zwanego zła źródłowego. Muszę
oczywiście

1010
01:13:59,202 --> 01:14:01,748
powiedzieć dla jasności, że nie istnieje
tu

1011
01:14:01,788 --> 01:14:07,279
możliwość radykalnego rozstrzygnięcia i
nie jest wykluczone, że zjawiska podobne,

1012
01:14:07,279 --> 01:14:09,448
jednak posiadające zupełnie inną

1013
01:14:09,528 --> 01:14:14,653
rzeczywistą naturę, istnieją i zachodzą
gdzieś równolegle, nierozróżnione przez
nas

1014
01:14:14,653 --> 01:14:17,308
na drodze naukowego poznania z powodu
braku

1015
01:14:17,348 --> 01:14:23,272
narzędzi. I tak na przykład istnienie
osobowego zła i jego realnego,
destrukcyjnego

1016
01:14:23,272 --> 01:14:25,128
działania na człowieka nie

1017
01:14:25,168 --> 01:14:29,980
wyklucza takiej sytuacji, w której
egzorcyzm nie może być zastąpiony na
przykład

1018
01:14:29,980 --> 01:14:32,868
psychoterapią czy farmakoterapią, mimo
faktu, że

1019
01:14:33,748 --> 01:14:39,188
rzeczywistość opętania w konkretnym
przypadku ogranicza się do przestrzeni,
albo

1020
01:14:39,188 --> 01:14:41,568
raczej organizacji umysłu podmiotu.

1021
01:14:42,348 --> 01:14:47,859
Tam jest ostatecznie zakorzeniona i w
rytuale egzorcyzmu biorą udział jedynie
dwie

1022
01:14:47,859 --> 01:14:49,808
osoby, to znaczy egzorcysta i

1023
01:14:49,908 --> 01:14:54,968
egzorcyzmowany, bez udziału tego trzeciego
duchowego, wrogiego bytu.

1024
01:14:58,108 --> 01:15:02,842
Należy tutaj wspomnieć, że funkcjonując w
przestrzeni kulturowej, jesteśmy podatni

1025
01:15:02,842 --> 01:15:04,978
na jej symbolikę. Istnieje możliwość,

1026
01:15:05,728 --> 01:15:11,746
że ta przestrzeń symboliczna, definiowana
w obrębie danej kultury jako demoniczna,

1027
01:15:11,746 --> 01:15:13,508
będąc opozycyjną do tego

1028
01:15:13,548 --> 01:15:19,928
wszystkiego, co w danej kulturze kojarzy
się z sacrum, to ona atakuje człowieka,

1029
01:15:21,488 --> 01:15:26,252
czy raczej człowiek czuje się przez nią
atakowany. Oczywiście w takim przypadku

1030
01:15:26,252 --> 01:15:29,328
źródło skuteczności egzorcyzmu będzie
zupełnie inne

1031
01:15:29,368 --> 01:15:35,558
niż w okolicznościach, w których
występowałoby to osobowe zło. Jacek
Dębiec,

1032
01:15:35,558 --> 01:15:37,268
psychiatra i filozof,

1033
01:15:37,368 --> 01:15:43,422
poświęcił tej kwestii pracę pod tytułem
„Opętanie. Próba psychopatologicznego
ujęcia

1034
01:15:43,422 --> 01:15:45,008
problemu” z 2000 roku.

1035
01:15:46,068 --> 01:15:51,254
I według badacza, i tutaj cytat:
„Skuteczność egzorcyzmów, ich przebieg i
charakter,

1036
01:15:51,254 --> 01:15:53,908
siła słowa i symbolu odsłaniają na co
dzień

1037
01:15:53,928 --> 01:16:01,768
ukryte wymiary natury człowieka”. I
oczywiście formy egzorcyzmu w

1038
01:16:01,808 --> 01:16:08,014
różnych kulturach są różne. Inaczej
wyglądają czynności wchodzące w skład
rytuału.

1039
01:16:08,014 --> 01:16:09,528
Co podkreśla Dębiec,

1040
01:16:09,568 --> 01:16:16,390
można jednak wyróżnić pewne stałe, wspólne
różnym kulturom cechy egzorcyzmów. Po

1041
01:16:16,390 --> 01:16:17,328
pierwsze, w

1042
01:16:17,348 --> 01:16:23,429
sferze znaczeń egzorcyzmy zazwyczaj
odwołują się do tego, co dana tradycja
uważa za

1043
01:16:23,429 --> 01:16:25,188
istotne. Egzorcysta jest

1044
01:16:25,288 --> 01:16:30,199
pośrednikiem między istotnymi treściami
kulturowymi, to znaczy związanymi na

1045
01:16:30,199 --> 01:16:32,848
przykład z tą sferą demoniczną oraz sferą

1046
01:16:33,068 --> 01:16:39,391
sacrum sanctum, a osobą opętaną. Z tego
powodu egzorcyzm musi posiadać formę

1047
01:16:39,391 --> 01:16:40,888
rytualną, ponieważ

1048
01:16:40,988 --> 01:16:47,988
konieczny jest pewien symboliczny ciężar
tej praktyki, jeśli nie mamy w tym

1049
01:16:47,988 --> 01:16:48,828
przypadku

1050
01:16:48,948 --> 01:16:55,269
do czynienia właśnie z taką walką duchową.
Chodzi tutaj w takim przypadku o słowa i

1051
01:16:55,269 --> 01:16:56,488
gesty, w których

1052
01:16:56,588 --> 01:17:02,452
odbija się ta pożądana, sprawcza, święta
sfera rzeczywistości. Oczywiście nie

1053
01:17:02,452 --> 01:17:04,508
wszystkie formy opętania są

1054
01:17:04,548 --> 01:17:10,424
postrzegane jako niepożądane. I to też
należałoby podkreślić, bo w innych
kulturach

1055
01:17:10,424 --> 01:17:12,548
mamy do czynienia z opętaniami

1056
01:17:12,608 --> 01:17:20,048
przez bóstwa. I nawet stany mistyczne
zakorzenione w

1057
01:17:20,668 --> 01:17:28,148
chrześcijaństwie nazywane są czasami
pozytywnym opętaniem w tym aspekcie, że
podmiot

1058
01:17:28,828 --> 01:17:34,867
traci istotną część władzy nad sobą i jest
porwany przez Boga. Opętanie może być

1059
01:17:34,867 --> 01:17:36,528
oczywiście postrzegane

1060
01:17:36,588 --> 01:17:41,530
jako kara za złamanie pewnych norm
obowiązujących w danej kulturze, na
przykład w

1061
01:17:41,530 --> 01:17:43,788
chrześcijaństwie oddawanie się magii,

1062
01:17:44,688 --> 01:17:49,482
a więc wchodzenie niejako w inny krąg
kulturowy, a także w rzeczywistość innych

1063
01:17:49,482 --> 01:17:51,848
symboli. Bywa oczywiście opętanie także

1064
01:17:51,908 --> 01:17:59,282
uznawane za niezależne od człowieka
nieszczęście. W związku z tym egzorcyzmy
mogą

1065
01:17:59,282 --> 01:17:59,828
pełnić

1066
01:17:59,868 --> 01:18:06,717
funkcję albo represyjną, albo leczniczą. I
tutaj ja nie mam miejsca, żeby to

1067
01:18:06,717 --> 01:18:07,528
rozwinąć,

1068
01:18:07,708 --> 01:18:13,474
ale ciekawe byłoby zinterpretowanie
praktyki egzorcyzmu w powiązaniu z pewnymi

1069
01:18:13,474 --> 01:18:15,248
elementami, oczywiście z

1070
01:18:15,308 --> 01:18:20,396
koniecznością pewnych przypisów i
redefinicji pewnych pojęć, teorii
dotyczącej tak

1071
01:18:20,396 --> 01:18:23,188
zwanej przemocy symbolicznej Bourdiega,
gdzie

1072
01:18:23,288 --> 01:18:28,317
samo manifestowanie się tego złego ducha
mogłoby być przejawem istnienia tego

1073
01:18:28,317 --> 01:18:30,668
głęboko zakorzenionego habitusu jako

1074
01:18:30,748 --> 01:18:35,945
właściwego, według danej kultury czy
religii, sposobu poruszania się w świecie.

1075
01:18:35,945 --> 01:18:38,708
Jednostka, która w pewien sposób naruszyła

1076
01:18:38,728 --> 01:18:43,122
ten habitus, na przykład przez niemoralne
postępowanie albo akces do innej

1077
01:18:43,122 --> 01:18:46,328
przestrzeni kulturowej, na przykład
poprzez uprawianie

1078
01:18:46,708 --> 01:18:52,038
pogańskiej magii, rozpada się w pewien
sposób wewnętrznie, a podmiot traci
kontakt

1079
01:18:52,038 --> 01:18:54,248
sam ze sobą i następuje wspomniana

1080
01:18:54,328 --> 01:18:59,747
dezintegracja między poszczególnymi
elementami osobowości.Opierając się na

1081
01:18:59,747 --> 01:19:01,798
założeniach dotyczących siły

1082
01:19:01,858 --> 01:19:08,334
oddziaływania symbolu James Dow definiował
praktykę egzorcyzmu jako model leczenia

1083
01:19:08,334 --> 01:19:09,598
symbolicznego. W

1084
01:19:09,638 --> 01:19:15,352
modelu tym wyróżnia się cztery etapy. W
pierwszym z nich egzorcysta sprowadza

1085
01:19:15,352 --> 01:19:17,578
indywidualne przeżycia zarówno

1086
01:19:17,598 --> 01:19:23,304
swoje, jak i opętanego do znaczeń i
symboli kulturowego mitu. Wyłamujące się z

1087
01:19:23,304 --> 01:19:25,498
konwencji zachowanie opętanego

1088
01:19:25,598 --> 01:19:31,391
włączone zostaje w obręb kulturowej
hermeneutyki. Opętany i egzorcysta
wspólnie

1089
01:19:31,391 --> 01:19:33,078
uznają te same czynniki

1090
01:19:33,138 --> 01:19:38,479
sprawcze, tę samą rzeczywistość znaczeń.
Warunkiem zaistnienia procesu leczenia

1091
01:19:38,479 --> 01:19:40,778
symbolicznego jest zatem wspólnota

1092
01:19:40,878 --> 01:19:47,014
znaczeń. W drugim etapie dąży się do
zdefiniowania problemu opętanego w języku

1093
01:19:47,014 --> 01:19:47,958
danego mitu.

1094
01:19:49,238 --> 01:19:54,457
Określa się rodzaj opętania lub rodzaj
opętującej istoty. Semantycznie

1095
01:19:54,457 --> 01:19:56,918
nieprzejrzyste, niezrozumiałe dla

1096
01:19:56,978 --> 01:20:02,792
otoczenia, lecz niezwykle intensywne
doświadczenie związane z zachowaniem osoby

1097
01:20:02,792 --> 01:20:04,558
opętanej przybiera pewną

1098
01:20:04,658 --> 01:20:11,031
kulturowo uznaną formę. W ten sposób samo
opętanie nabiera konkretnych kształtów. Na

1099
01:20:11,031 --> 01:20:11,638
przykład

1100
01:20:13,418 --> 01:20:21,038
za obowiązującym w Kościele katolickim
rytuałem rzymskim można przytoczyć to

1101
01:20:21,078 --> 01:20:26,302
zalecenie: „Należy pytać o liczbę oraz
imiona duchów złych, a także czas oraz

1102
01:20:26,302 --> 01:20:27,998
przyczynę ich przybycia”.

1103
01:20:29,098 --> 01:20:34,554
I co istotne, egzorcysta nie zwraca się tu
do osoby opętanej, lecz bezpośrednio do

1104
01:20:34,554 --> 01:20:36,018
czynników opętujących.

1105
01:20:37,178 --> 01:20:42,081
W trzecim etapie dochodzi do związania
emocji opętanego z wyodrębnionymi z

1106
01:20:42,081 --> 01:20:44,598
kulturowego mitu znaczeniami. Mogą one

1107
01:20:44,638 --> 01:20:49,208
przyjmować zarówno postać werbalną, jak i
przedmiotową. Tutaj na przykład mielibyśmy

1108
01:20:49,208 --> 01:20:51,438
do czynienia z leczeniem poprzez amulety.

1109
01:20:53,038 --> 01:20:58,344
Jeśli udziałem osoby opętanej jest
agresja, to ona też ulega pewnemu
zogniskowaniu,

1110
01:20:58,344 --> 01:21:00,518
na przykład w formie złorzeczenia,

1111
01:21:00,598 --> 01:21:05,965
bluźnierstwa i bezczeszczenia kulturowych
świętości. Podobnie, jeśli dominującą

1112
01:21:05,965 --> 01:21:08,478
emocją jest lęk, on też skupia się na

1113
01:21:08,538 --> 01:21:14,165
pewnych kulturowych treściach, na przykład
jest lękiem przed mocą Ducha Bożego czy

1114
01:21:14,165 --> 01:21:16,498
lękiem przed Matką Bożą. Uczucia i

1115
01:21:16,538 --> 01:21:21,291
emocje opętanego zostają zogniskowane i
wyrażone w obrębie świata znaczeń danej

1116
01:21:21,291 --> 01:21:23,878
kultury. W ostatnim etapie procesu
leczenia

1117
01:21:23,998 --> 01:21:29,309
symbolicznego uzdrawiający odpowiednio
manipuluje znaczeniami, z którymi związane

1118
01:21:29,309 --> 01:21:31,998
zostały emocje opętanego, aby ostatecznie

1119
01:21:32,038 --> 01:21:39,023
doprowadzić do ustąpienia objawów.
Oczywiście te wyodrębnione na potrzeby
opisu fazy

1120
01:21:39,023 --> 01:21:39,938
uzdrowienia

1121
01:21:39,998 --> 01:21:47,141
najczęściej w praktyce na siebie zachodzą.
Oczywiście należy zwrócić też uwagę na

1122
01:21:47,141 --> 01:21:47,758
swoiste

1123
01:21:47,798 --> 01:21:52,641
właściwości symbolu, który oddziałuje na
człowieka w sposób inny niż słowo. Symbol,

1124
01:21:52,641 --> 01:21:55,558
jak twierdzi Jacek Dębiec, silniej jest
związany z

1125
01:21:55,638 --> 01:22:01,043
cielesnością i wykraczając poza obręb
konwencjonalnej komunikacji, co skutkuje

1126
01:22:01,043 --> 01:22:03,538
utratą pewnej semantycznej ostrości,

1127
01:22:03,998 --> 01:22:08,625
jest związany bardziej ze sposobem bycia
niż z przekazywaniem informacji.

1128
01:22:08,625 --> 01:22:11,858
Komunikacja zapośredniczona w symbolu,
chociaż jest

1129
01:22:11,898 --> 01:22:16,917
mniej jasna i niejednoznaczna, kosztem
pewnej sprawności komunikowania staje się

1130
01:22:16,917 --> 01:22:19,238
bardziej pojemna, to znaczy zbliża te

1131
01:22:19,278 --> 01:22:25,164
uczestniczące strony do poziomu, który
wymyka się słowom i odnosi się bardziej do

1132
01:22:25,164 --> 01:22:27,198
wzajemnego oddziaływania. Co

1133
01:22:27,218 --> 01:22:32,087
ciekawe, rytuał oddziałuje nie tylko na
opętanego, ale także na egzorcystę.
Richard

1134
01:22:32,087 --> 01:22:35,078
Castillo na podstawie przeprowadzonych
przez siebie

1135
01:22:35,138 --> 01:22:41,016
badań zauważył, że efektywność egzorcyzmów
związana jest z jakością komunikacji

1136
01:22:41,016 --> 01:22:42,578
pomiędzy egzorcystą a

1137
01:22:42,658 --> 01:22:47,696
opętanym, bo obydwaj znajdują się w stanie
transu. Mówiąc tutaj o jakości

1138
01:22:47,696 --> 01:22:50,388
komunikacji, mam na myśli raczej tę jej

1139
01:22:50,438 --> 01:22:56,154
intensywność i pojemność, czyli otwartość
na przestrzeń wymykającą się językowi niż

1140
01:22:56,154 --> 01:22:58,358
wspomnianą wcześniej semantyczną

1141
01:22:58,478 --> 01:23:04,668
ostrość. Tutaj już tytułem zakończenia
chciałabym oczywiście powiedzieć, że

1142
01:23:04,668 --> 01:23:05,658
definiowanie

1143
01:23:05,718 --> 01:23:11,007
egzorcyzmu jako leczenia symbolicznego nie
jest wystarczające. To nie wyczerpuje

1144
01:23:11,007 --> 01:23:13,718
tego zjawiska. Jest to jedna z koncepcji,

1145
01:23:13,778 --> 01:23:21,738
którą warto znać i o której warto mówić.
Natomiast należy

1146
01:23:21,758 --> 01:23:28,648
się otworzyć na wszystkie inne i mieć tę
świadomość, że jest to zjawisko niezbadane

1147
01:23:28,648 --> 01:23:29,478
i istnieje

1148
01:23:29,518 --> 01:23:35,199
możliwość, że różne jego formy występują
po prostu równolegle. Czy mamy narzędzia,

1149
01:23:35,199 --> 01:23:37,278
żeby je odróżniać? Nie mamy na

1150
01:23:37,318 --> 01:23:39,198
razie. Dziękuję.

1151
01:23:41,178 --> 01:23:46,769
O egzorcyzmie jako formie leczenia
symbolicznego opowiadała Natalia Stencel.
A teraz

1152
01:23:46,769 --> 01:23:49,098
zapraszamy do wysłuchania prelekcji

1153
01:23:49,218 --> 01:23:55,198
Wojciecha Sikory zatytułowanej „Opętanie a
dwukomorowy umysł według Jamesa”.

1154
01:23:56,378 --> 01:24:01,638
Ja jestem studentem filozofii na
Uniwersytecie Warszawskim i dziś
przyjechałem

1155
01:24:01,638 --> 01:24:03,998
opowiedzieć państwu o jednej z dość

1156
01:24:04,738 --> 01:24:11,031
ciekawszych koncepcji umysłu, która jest
bardzo kontrowersyjna nawet teraz, 40 lat

1157
01:24:11,031 --> 01:24:11,798
po wydaniu

1158
01:24:12,538 --> 01:24:19,369
głównego dzieła Juliana Jamesa, czyli „O
pochodzeniu świadomości w rozpadzie

1159
01:24:19,369 --> 01:24:20,538
bikameralnego

1160
01:24:20,598 --> 01:24:26,622
umysłu”. Tytuł jest dwukomorowy, jest to
tłumaczenie. Nie mogłem się zdecydować do

1161
01:24:26,622 --> 01:24:28,018
końca, czy zachować

1162
01:24:28,138 --> 01:24:33,418
oryginalny i tylko zapożyczyć
bicameralność, czy ją przetłumaczyć.

1163
01:24:35,758 --> 01:24:41,598
Umysł bikameralny jest pewnym szczególnym
stanem umysłu. Idźmy

1164
01:24:41,618 --> 01:24:49,158
dalej. Pomówmy o ramach.

1165
01:24:49,778 --> 01:24:55,256
Generalnie umysł bikameralny jest związany
z rozwojem języka i z pewnymi strukturami

1166
01:24:55,256 --> 01:24:55,778
w mózgu.

1167
01:24:58,538 --> 01:24:59,078
Dlatego

1168
01:24:59,986 --> 01:25:06,645
Można mówić mniej więcej o początku stanu
bikameralnego u ludzi około 10 000, 8 000

1169
01:25:06,645 --> 01:25:06,886
lat

1170
01:25:06,906 --> 01:25:14,806
p.n.e., kiedy ludzie zaczęli tworzyć
osady, kiedy

1171
01:25:15,866 --> 01:25:23,746
powstawały większe struktury społeczne.
Koniec tego okresu nastąpił około

1172
01:25:23,806 --> 01:25:29,594
1500 lat p.n.e., kiedy nastąpiły bardzo
istotne zmiany społeczne i również

1173
01:25:29,594 --> 01:25:31,706
przyrodnicze. Między innymi

1174
01:25:32,326 --> 01:25:40,246
około 1250 roku p.n.e. doszło do erupcji
Tery. Dziś to jest wyspa Santorini

1175
01:25:40,446 --> 01:25:47,506
na Morzu Egejskim, w wyniku którego doszło
do bardzo poważnych zniszczeń okolic

1176
01:25:47,926 --> 01:25:51,866
wybrzeży i doszło do masowych migracji.

1177
01:25:52,926 --> 01:26:00,246
1976 to jest data wydania tej książki. Na
początek

1178
01:26:01,286 --> 01:26:07,216
opowiem Państwu, jak ma działać
funkcjonalnie umysł bikameralny, a później
powiem

1179
01:26:07,216 --> 01:26:09,046
Państwu, jakie ma podłoże

1180
01:26:09,146 --> 01:26:15,735
w neurologii mózgu. Jest to dość
interesujące rozróżnienie, ponieważ w
gruncie

1181
01:26:15,735 --> 01:26:17,086
rzeczy nasz mózg

1182
01:26:17,246 --> 01:26:22,153
nie różni się aż tak bardzo od mózgu
człowieka bikameralnego. W gruncie rzeczy
jest

1183
01:26:22,153 --> 01:26:23,986
to różnica tego, jak on działa.

1184
01:26:25,546 --> 01:26:32,709
Daniel Dennett nazwał Jaynesa archeologiem
software'u w analogii do komputera, w

1185
01:26:32,709 --> 01:26:33,246
którym

1186
01:26:34,786 --> 01:26:41,126
to oprogramowanie się zmienia. Na początek
trzeba powiedzieć

1187
01:26:44,106 --> 01:26:50,558
parę rzeczy o świadomości. Przede
wszystkim Jaynes dostarcza własnej, trochę

1188
01:26:50,558 --> 01:26:52,086
bardziej okrojonej

1189
01:26:52,126 --> 01:26:57,132
niż innej koncepcji świadomości. Przede
wszystkim wskazuje na pewne elementy, do

1190
01:26:57,132 --> 01:26:58,946
czego świadomość nam nie jest

1191
01:26:58,966 --> 01:27:04,043
potrzebna. Nie jest nam potrzebna do
zbierania doświadczenia. Przykładowo Locke

1192
01:27:04,043 --> 01:27:06,806
pisał o pustej tablicy, w której
zapisujemy

1193
01:27:06,826 --> 01:27:12,784
nasze doświadczenia, tak? Tabula rasa. To
nie jest konieczne. Dalej operowanie

1194
01:27:12,784 --> 01:27:14,006
pojęciami. Tutaj

1195
01:27:14,606 --> 01:27:22,266
można powiedzieć, że przykładowo Jaynes
opisuje pszczołę, która ma w końcu
koncepcję

1196
01:27:22,286 --> 01:27:28,326
kwiatu. Wie, czego szukać, wie, co ma z
tym zrobić. Dalej uczenie się.

1197
01:27:31,386 --> 01:27:38,966
Uczenie się na przykładzie sztuk walki.
Jeżeli my

1198
01:27:39,006 --> 01:27:44,451
myślimy świadomie o tym, co mamy zrobić,
jak przeprowadzić atak, nie wychodzi nam

1199
01:27:44,451 --> 01:27:47,006
to. Mylimy się. Nasze ruchy są sztywne

1200
01:27:47,066 --> 01:27:55,026
i często błędne. Chodzi o zachowanie
pewnego przepływu naszego ciała. Dalej
myślenie

1201
01:27:55,086 --> 01:28:00,940
razem z myśleniem racjonalnym. Również nie
dokonujemy tego świadomie. To, co my

1202
01:28:00,940 --> 01:28:02,866
robimy świadomie, to pewna

1203
01:28:02,906 --> 01:28:08,664
kontrola wyników albo zgłoszenie
zawołania. Jeżeli chcę pomyśleć o mojej
drodze

1204
01:28:08,664 --> 01:28:10,486
tutaj, wystarczy, że tego

1205
01:28:10,506 --> 01:28:16,132
chcę. I już pomyślałem. Jeżeli próbuję
rozwiązać jakieś zadanie albo sylogizm, ja

1206
01:28:16,132 --> 01:28:18,146
tylko myślę o tym, że chcę go

1207
01:28:18,186 --> 01:28:23,678
rozwiązać i jego rozwiązanie zjawia się w
moim umyśle. Cały proces przejścia

1208
01:28:23,678 --> 01:28:26,135
pomiędzy kolejnymi etapami się tam

1209
01:28:26,146 --> 01:28:34,026
nie pojawia. I dlatego Jaynes przedstawia
własną

1210
01:28:34,346 --> 01:28:40,642
koncepcję świadomości, która jest przede
wszystkim oparta na języku. Chodzi o to,
że

1211
01:28:40,642 --> 01:28:41,466
przy pomocy

1212
01:28:41,806 --> 01:28:46,506
metafor różnego rodzaju my budujemy

1213
01:28:48,826 --> 01:28:55,109
analogia wewnątrz siebie. Nasze myśli są
przestrzenne w tym sensie, że metafory,

1214
01:28:55,109 --> 01:28:56,366
których używamy,

1215
01:28:57,266 --> 01:29:02,544
sprawiają, że wyobrażamy sobie przestrzeń
i w tej przestrzeni, którą sobie zbudujemy

1216
01:29:02,544 --> 01:29:05,246
w naszym umyśle, umieszczamy siebie. To
nie

1217
01:29:05,286 --> 01:29:12,846
tylko tak, jak ja patrzę się na państwa z
mojej perspektywy, ale również pojawia się

1218
01:29:12,886 --> 01:29:18,300
metafora mnie, która jest zanurzona między
innymi w narratyzacji. W tym sensie ja

1219
01:29:18,300 --> 01:29:20,506
jestem w stanie przedstawić sobie

1220
01:29:20,906 --> 01:29:28,174
siebie w tej sali właściwie z perspektywy
każdego miejsca w niej. Co więcej, ja

1221
01:29:28,174 --> 01:29:28,726
buduję

1222
01:29:28,786 --> 01:29:32,906
historię, co tu robię, dlaczego tu jestem
i jaki mam cel.

1223
01:29:35,166 --> 01:29:42,615
To są główne elementy. Fragmentaryczność
oznacza po prostu to, że rzeczy, które

1224
01:29:42,615 --> 01:29:43,086
sobie

1225
01:29:43,566 --> 01:29:48,143
wyobrażamy w świadomości, są tylko
częściowe. Przykładowo człowiek nie jest w
stanie

1226
01:29:48,143 --> 01:29:51,086
wyobrazić sobie całej twarzy, a jedynie
pewne elementy

1227
01:29:51,626 --> 01:29:56,929
i później próbuje je zsyntetyzować, ale
nigdy nie zdobędzie w końcu całej twarzy.
I

1228
01:29:56,929 --> 01:29:58,526
jednoczenie. Chodzi o to,

1229
01:30:00,766 --> 01:30:08,146
jak zbieramy doświadczenie, wielospójny
element. Budujemy kolejną

1230
01:30:08,726 --> 01:30:16,426
naszą wiedzę, zbierając elementy. Jeżeli
coś pojawia się w tym samym czasie, jest
to

1231
01:30:18,886 --> 01:30:24,576
częścią tego samego doświadczenia. I
jeżeli chodzi o przestrzenność, na
marginesie

1232
01:30:24,576 --> 01:30:26,866
również nasze poczucie czasowości

1233
01:30:27,806 --> 01:30:33,106
jest przedstawione przestrzennie. My
zapamiętujemy czas jako następujące po
sobie

1234
01:30:33,106 --> 01:30:33,826
wydarzenia.

1235
01:30:34,456 --> 01:30:41,906
To się bardzo często pojawia w
gestykulacji. Jeżeli ktoś

1236
01:30:42,286 --> 01:30:47,722
mówi o tym, co się wydarzyło kiedyś albo
wydarzyło się później, z reguły pokazujemy

1237
01:30:47,722 --> 01:30:50,146
przestrzennie, gdzie jest przeszłość,

1238
01:30:50,446 --> 01:30:58,166
gdzie jest przyszłość. W tym razie jak
działa

1239
01:30:58,366 --> 01:31:05,454
umysł bikameralny?Generalnie osoba
bikameralna słyszała głosy

1240
01:31:05,534 --> 01:31:09,594
bogów na porządku dziennym. W tym sensie

1241
01:31:10,674 --> 01:31:23,874
doznawała

1242
01:31:23,914 --> 01:31:31,674
halucynacji wzrokowych, a czasem i
wzrokowych, kiedy miała do czynienia

1243
01:31:31,694 --> 01:31:39,514
przykładowo z posągami bóstwa. Gdy ludzie
karmili posągi bogów, oni

1244
01:31:39,554 --> 01:31:44,637
faktycznie mogli widzieć, jak te posągi
jedzą. Jeżeli słyszeli ich głosy, mogli

1245
01:31:44,637 --> 01:31:46,954
widzieć, jak ich usta się poruszają.

1246
01:31:47,614 --> 01:31:52,322
I to jest bardzo ważny element. Głos bogów
był w gruncie rzeczy tym, co napędzało

1247
01:31:52,322 --> 01:31:55,054
człowieka w dawnych czasach. Był jego
elementem

1248
01:31:55,074 --> 01:32:02,974
wolitywnym. Jeżeli rybak szedł łowić ryby,
jest to coś bardzo długiego.

1249
01:32:03,314 --> 01:32:09,187
Wydarzenie, które może trwać bardzo długo.
Sęk w tym, że osoba może zapomnieć, co

1250
01:32:09,187 --> 01:32:10,854
robi. Osoba bikameralna

1251
01:32:10,894 --> 01:32:17,594
oczywiście. I dlatego potrzebuje głosu,
który powie jej, co ma zrobić

1252
01:32:19,674 --> 01:32:22,634
w danej chwili i pozwoli kontynuować to,
co robi.

1253
01:32:28,174 --> 01:32:31,474
I to

1254
01:32:36,254 --> 01:32:41,814
funkcjonowanie umysłu bikameralnego
spowodowało, że ludzie mogli budować

1255
01:32:41,814 --> 01:32:44,054
społeczności. Czy mówimy tu o

1256
01:32:44,074 --> 01:32:50,954
Mezopotamii, czy mówimy tu o starożytnym
Egipcie. Te społeczności funkcjonowały,

1257
01:32:52,134 --> 01:32:59,153
ponieważ były bikameralne, ponieważ miały
bardzo ścisłą strukturę społeczną, której

1258
01:32:59,153 --> 01:32:59,914
autorytet

1259
01:32:59,934 --> 01:33:01,614
miał bardzo wielkie znaczenie.

1260
01:33:09,274 --> 01:33:17,194
Tylko że my współcześnie nie jesteśmy już
bikameralni. W takim razie trzeba

1261
01:33:17,254 --> 01:33:23,187
powiedzieć, dlaczego tak się stało. Są
różne przyczyny przejścia od
bikameralności,

1262
01:33:23,187 --> 01:33:24,974
od słyszenia głosów bogów

1263
01:33:26,694 --> 01:33:32,934
na porządku dziennym, do naszej
współczesnej świadomości.

1264
01:33:36,614 --> 01:33:44,294
Między innymi rozwój świadomości jest
związany z rozwojem języka. Rozwój

1265
01:33:44,334 --> 01:33:52,194
pisma miał bardzo wielkie znaczenie,
ponieważ ludzie powoli rozwijając pismo od

1266
01:33:52,214 --> 01:33:57,851
prostych zapisów tego, co jest w magazynie
albo jakie są kursy wymiany pszenicy za

1267
01:33:57,851 --> 01:33:59,914
mięso, tworzyli coraz bardziej

1268
01:33:59,954 --> 01:34:06,994
złożone artefakty piśmiennicze, które
powoli przejmowały

1269
01:34:07,954 --> 01:34:15,934
funkcje bogów w ich umysłach. Jaynes
sugeruje, że Kodeks Hammurabiego był na
samym

1270
01:34:16,014 --> 01:34:22,222
początku jego istnienia słyszany przez
ludzi, którzy byli w stanie go odczytać.
Oni

1271
01:34:22,222 --> 01:34:23,494
stojąc przed tymi

1272
01:34:23,514 --> 01:34:29,548
tablicami, widząc to pismo i widząc wolę
Hammurabiego, który co ciekawe, nie pisze
w

1273
01:34:29,548 --> 01:34:31,344
swoim imieniu. On pisze w

1274
01:34:32,114 --> 01:34:39,934
imieniu Marduka. To Marduk mówi
Hammurabiemu, aby to zapisał. Esencją

1275
01:34:39,994 --> 01:34:47,050
prawa Hammurabiego jest wola Marduka.
Reguły społeczności. I osoba bikameralna,

1276
01:34:47,050 --> 01:34:47,854
widząc te

1277
01:34:47,914 --> 01:34:55,694
tablice, słyszała głos w swoim umyśle. Jak
już mówiłem, był to głos, który

1278
01:34:55,774 --> 01:35:02,309
był jej wolą. Ona nie miała możliwości
odwołania się od tego głosu. Jeżeli głos
się

1279
01:35:02,309 --> 01:35:03,254
pojawił, ona

1280
01:35:03,294 --> 01:35:11,274
podejmowała działanie. Bezpośrednia
reakcja. Dalej wewnętrzna słabość. Chodzi
o to,

1281
01:35:11,334 --> 01:35:17,300
że ten system nie jest w stanie
funkcjonować w bardzo dużych strukturach

1282
01:35:17,300 --> 01:35:18,294
społecznych.

1283
01:35:19,334 --> 01:35:24,996
Jeżeli społeczność się zbytnio rozrośnie,
ten system przestanie działać, ponieważ w

1284
01:35:24,996 --> 01:35:26,974
gruncie rzeczy każdy człowiek

1285
01:35:27,474 --> 01:35:33,304
ma swojego boga w mózgu, którego będzie
chciał słuchać, a my chcemy zachować

1286
01:35:33,304 --> 01:35:33,994
spójność.

1287
01:35:39,454 --> 01:35:46,374
Między innymi te wydarzenia. Wybuch Terry,
różne

1288
01:35:47,074 --> 01:35:54,914
spotkania handlowe oraz narracja epicka,
która doprowadziła

1289
01:35:55,314 --> 01:36:02,834
do stworzenia koncepcji czasu. Historia
narodziła się w mitach, w opowieściach.

1290
01:36:04,214 --> 01:36:11,694
Teraz część neurologiczna. Każdy mózg
składa się z dwóch półkul. Dwie

1291
01:36:12,034 --> 01:36:19,144
komory lewa i prawa. Przy czym obszary
językowe, które są funkcjonujące u

1292
01:36:19,174 --> 01:36:26,274
osób praworęcznych znajdują się w lewej
półkuli. Są to pola Broki i pola
Wernickego.

1293
01:36:27,594 --> 01:36:35,194
Jednakże mózg jest homologiczny. W prawej
półkuli u osoby

1294
01:36:35,234 --> 01:36:42,154
praworęcznej są obszary, które są nieme. W
tym sensie nie do końca wiemy,

1295
01:36:44,254 --> 01:36:51,634
co robią. One mają związek z językiem. One
są homologiczne i jeżeli pobudzimy

1296
01:36:51,674 --> 01:36:58,704
je elektrostymulacją, taka osoba
doświadczy głosów. Ona będzie słyszała
głosy, które

1297
01:36:58,704 --> 01:36:59,374
pochodzą

1298
01:37:01,554 --> 01:37:06,894
jakby z wnętrza niej. Co więcej, czasem
towarzyszą temu

1299
01:37:07,834 --> 01:37:13,162
halucynacje.Halucynacje wzrokowe. I

1300
01:37:17,162 --> 01:37:21,722
bardzo ciekawy jest ten element.
Kalozotomia, czyli przecięcie spoiwa-

1301
01:37:21,782 --> 01:37:29,702
Łodygi. Nie,

1302
01:37:29,822 --> 01:37:36,280
przecięcie spoiwa wielkie. To jest element
w mózgu, który łączy obie półkule i

1303
01:37:36,280 --> 01:37:37,522
przecięcie tego

1304
01:37:37,602 --> 01:37:44,064
elementu, przykładowo w terapii skrajnych
przypadków epilepsji, prowadzi do bardzo

1305
01:37:44,064 --> 01:37:45,482
ciekawych skutków.

1306
01:37:45,652 --> 01:37:51,144
W gruncie rzeczy okazuje się, że obie
półkule mają dwie różne osobowości i
zajmują

1307
01:37:51,144 --> 01:37:53,622
się różnymi rzeczami. Są przypadki, w

1308
01:37:53,632 --> 01:38:00,046
których osoba po tym zabiegu, jeżeli
podzielimy jej pole wzrokowe i pokazujemy

1309
01:38:00,046 --> 01:38:00,622
obrazki

1310
01:38:01,942 --> 01:38:07,482
obojmu oczu niezależnie, to

1311
01:38:09,762 --> 01:38:16,662
nagle okaże się, że pokazujemy przykładowo
erotyczny obrazek jej lewemu oku.

1312
01:38:17,702 --> 01:38:23,731
Ona będzie się śmiała. Tylko jej lewa
półkula, która odpowiada za mowę, nie
będzie

1313
01:38:23,731 --> 01:38:25,422
wiedziała dlaczego. Nie

1314
01:38:25,462 --> 01:38:30,462
wyjaśni, dlaczego ona się śmieje. I teraz
przechodząc jeszcze bardzo krótko do

1315
01:38:33,062 --> 01:38:40,682
opętań. Wszystko jest w zasadzie. Wszystko
jest? Niech pan konkluduje.

1316
01:38:42,242 --> 01:38:50,222
Można wytłumaczyć opętania, które można
rozszerzyć. Można wytłumaczyć

1317
01:38:50,262 --> 01:38:55,595
tak, że ten system bicameralny aktywuje
się z różnych powodów. Czy to będzie

1318
01:38:55,595 --> 01:38:58,262
wprowadzenie człowieka w trans, czy to

1319
01:38:58,282 --> 01:39:05,782
będzie wynik stresu. Po prostu jego
ośrodki mowy w prawej

1320
01:39:05,842 --> 01:39:11,607
półkuli nagle zaczynają mówić. Czy to
będzie tak jak dawniej, w postaci

1321
01:39:11,607 --> 01:39:12,662
przepowiedni,

1322
01:39:13,142 --> 01:39:20,003
które mówią człowiekowi, co mają robić,
albo opętania demoniczne, które rzucają

1323
01:39:20,003 --> 01:39:21,132
inwektywami w

1324
01:39:21,142 --> 01:39:24,502
stronę innych ludzi. Dziękuję bardzo.

1325
01:39:26,722 --> 01:39:32,546
Prelekcją Wojciecha Sikory zakończyliśmy
prezentację drugiego bloku tematycznego
pod

1326
01:39:32,546 --> 01:39:34,002
tytułem „Egzorcyzmy i

1327
01:39:34,202 --> 01:39:39,641
NDE”. Po przerywniku muzycznym przejdziemy
do trzeciego bloku „Parapsychologia i

1328
01:39:39,641 --> 01:39:41,952
medycyna niekonwencjonalna”. Radio

1329
01:39:42,082 --> 01:39:47,121
Paranormalium paranormalny głos w twoim
domu. Zostańcie państwo z nami.

1330
01:42:52,782 --> 01:42:57,533
W Radiu Paranormalium słuchacie państwo
obszernej relacji z konferencji naukowej

1331
01:42:57,533 --> 01:43:00,562
„Zjawiska z pogranicza nauki w dyskursie
naukowym i

1332
01:43:00,602 --> 01:43:06,828
filozoficznym", która odbyła się w
Białymstoku 10 czerwca 2016 roku.
Rozpoczynamy

1333
01:43:06,828 --> 01:43:08,442
prezentację trzeciego

1334
01:43:08,522 --> 01:43:14,014
bloku tematycznego zatytułowanego
„Parapsychologia i medycyna
niekonwencjonalna".

1335
01:43:14,014 --> 01:43:16,522
Prezentację rozpoczniemy od prelekcji

1336
01:43:16,602 --> 01:43:22,337
Darii Hibner zatytułowanej „Ezoteryka jako
dziedzina wiedzy. Koncepcje i teorie

1337
01:43:22,337 --> 01:43:23,862
Juliana Ochorowicza".

1338
01:43:24,694 --> 01:43:29,712
Julian Ochorowicz niestety jest już
postacią trochę zapomnianą, już trochę
upadłą w

1339
01:43:29,712 --> 01:43:32,554
mroku dziejów. Ma to związek z tym, że
popadł w

1340
01:43:32,614 --> 01:43:38,181
konflikt ze środowiskiem lekarskim w
Warszawie. Zaatakowała go bardzo mocno
Gazeta

1341
01:43:38,181 --> 01:43:40,354
Lekarska, to już był koniec jego

1342
01:43:40,374 --> 01:43:44,789
kariery, chociaż był bardzo znany na
Zachodzie. Powiem też trochę o jego życiu
oraz

1343
01:43:44,789 --> 01:43:47,874
o sytuacji, jaką mamy na terenach
ówczesnej Polski. Przede

1344
01:43:47,914 --> 01:43:53,562
wszystkim oprócz tego, że mamy klęskę
powstania styczniowego, to również jest to

1345
01:43:53,562 --> 01:43:54,974
kuźnia myśli i idei,

1346
01:43:55,774 --> 01:44:01,274
która w tym momencie dochodzi do przełomu.
Z jednej strony kończy się epoka

1347
01:44:01,274 --> 01:44:03,694
młodohegelistów. Umierają ostatni

1348
01:44:03,714 --> 01:44:08,898
przedstawiciele, część wyjechała na
Zachód, a część już nie działa aktywnie.
Julian

1349
01:44:08,898 --> 01:44:10,834
Ochorowicz należy do środowiska

1350
01:44:11,314 --> 01:44:16,032
pozytywizmu warszawskiego. Jest to inny
rodzaj pozytywizmu niż ten, który znamy ze

1351
01:44:16,032 --> 01:44:18,794
szkoły pod postacią Aleksandra
Świętochowskiego,

1352
01:44:19,554 --> 01:44:24,431
że praca u podstaw, że działanie na rzecz
ludu. Julian Ochorowicz chciał, żeby

1353
01:44:24,431 --> 01:44:26,494
pozytywizm w Polsce był dziedziną

1354
01:44:26,574 --> 01:44:32,151
psychologiczno-filozoficzną. On sam
urodził się w Radzyminie pod Warszawą w
1850

1355
01:44:32,151 --> 01:44:33,894
roku. Pochodził z rodziny

1356
01:44:33,974 --> 01:44:38,716
nauczycielskiej. Po klęsce powstania
musiał przenieść się do Lublina i tam
poznał na

1357
01:44:38,716 --> 01:44:41,934
przykład Bolesława Prusa czy Aleksandra
Świętochowskiego.

1358
01:44:42,014 --> 01:44:46,271
Aleksander Świętochowski opisuje go w
następujący sposób: „Był to chłopiec cichy
i

1359
01:44:46,271 --> 01:44:49,594
pobożny. Siadywał zawsze na pierwszym
miejscu w pierwszej ławce,

1360
01:44:49,994 --> 01:44:55,021
wkuwał swoje lekcje i dbał tylko o swoje
nagrody”. Ci panowie potem przez całe
życie

1361
01:44:55,021 --> 01:44:57,774
będą się nienawidzić. Aleksander
Świętochowski

1362
01:44:57,834 --> 01:45:02,138
będzie mówił o tym, że Julian Ochorowicz
był hoxsztaplerem, wydumanym

1363
01:45:02,138 --> 01:45:05,694
pseudofilozofem. W swoich dziennikach,
które opublikowane

1364
01:45:05,734 --> 01:45:10,135
były w 1921 roku, wspomina, że tylko on
wymyślił pozytywizm. Ale Aleksander

1365
01:45:10,135 --> 01:45:13,714
Świętochowski nie miał na przykład pojęcia
o dziełach Augusta

1366
01:45:13,794 --> 01:45:20,443
Comte'a, które na grunt polski przeniósł
Julian Ochorowicz. Po zakończeniu edukacji

1367
01:45:20,443 --> 01:45:21,564
gimnazjalnej w

1368
01:45:21,634 --> 01:45:24,913
Lublinie i powrocie do Warszawy rozpoczął
studia na wydziale

1369
01:45:24,913 --> 01:45:29,394
filologiczno-historycznym, a potem na
wydziale fizyczno-matematycznym. Już w
wieku

1370
01:45:29,434 --> 01:45:34,816
17 lat otrzymał bardzo poważną nagrodę.
Zdobył srebrny medal za pracę o metodzie

1371
01:45:34,816 --> 01:45:36,834
badań psychologicznych. Proszę

1372
01:45:36,894 --> 01:45:41,541
zauważyć, że w tym czasie psychologia jako
nauka jeszcze nie istnieje. To są dopiero

1373
01:45:41,541 --> 01:45:44,694
początki. On już w wieku 17 lat zaczyna
pisać taką pracę.

1374
01:45:45,094 --> 01:45:48,458
Tę pracę pochwalił Henryk Struwe, z którym
również będzie się nienawidził w

1375
01:45:48,458 --> 01:45:52,092
późniejszym okresie. Będzie na przykład
robił takie rzeczy, że będzie pisał prace

1376
01:45:52,092 --> 01:45:53,034
pod pseudonimem, żeby

1377
01:45:53,054 --> 01:45:58,748
Struwe je oceniał, a potem pokazywał się:
„Ha! To jestem ja”. I oni mieli cały czas

1378
01:45:58,748 --> 01:46:00,394
taki konflikt ze sobą. W

1379
01:46:00,494 --> 01:46:08,134
1872 i 1873 przebywał w Lipsku, gdzie
otrzymał stopień doktora po dysertacji o

1380
01:46:08,194 --> 01:46:13,028
warunkach świadomości. Prowadził ją wraz z
zespołem Wilhelma Wunda. I co tutaj się

1381
01:46:13,028 --> 01:46:16,094
dzieje, jeżeli chodzi o psychologię? Są
trzy wielkie

1382
01:46:16,134 --> 01:46:21,054
ośrodki badań psychologicznych. To jest
właśnie Wilhelm Wundt, Franz Brentano,
który

1383
01:46:21,054 --> 01:46:23,924
zajmuje się psychologią, taką, którą my
kojarzymy

1384
01:46:23,954 --> 01:46:28,335
ówcześnie. Oczywiście to jest bardzo duży
skrót i lekkie nadużycie, ale tak można o

1385
01:46:28,335 --> 01:46:31,714
tym powiedzieć. Oraz mamy ośrodek
francuski, do którego wyjedzie

1386
01:46:31,774 --> 01:46:36,048
Julian Ochorowicz, gdzie zajmowano się też
takimi zjawiskami jak mediumizm,

1387
01:46:36,048 --> 01:46:38,954
hipnologia i wszystko to, co dzisiaj
możemy nazywać

1388
01:46:38,994 --> 01:46:44,733
parapsychologią czy ezoteryką. Należy
jednak pamiętać, że w XIX wieku ezoteryka,

1389
01:46:44,733 --> 01:46:46,814
parapsychologia były uznawane

1390
01:46:47,014 --> 01:46:51,655
na przykład we Francji za równorzędny
dział nauk. Ezoteryka zmieniła trochę
nazwę.

1391
01:46:51,655 --> 01:46:54,994
To nie była wiedza tajemna, tylko wiedza
jeszcze nieodkryta

1392
01:46:55,014 --> 01:46:59,118
przez naukę. W tym sensie, że nie mamy
odpowiednich narzędzi, aby zbadać te

1393
01:46:59,118 --> 01:47:02,894
zjawiska. To, o czym była mowa na
niektórych referatach wcześniej, że

1394
01:47:02,934 --> 01:47:06,736
możemy na przykład naukowo potwierdzić, że
wychodzenie z ciała jest tym a tym.

1395
01:47:06,736 --> 01:47:10,734
Julian Ochorowicz chce zrobić coś
podobnego, aby sprowadzić te wszystkie
zjawiska,

1396
01:47:10,743 --> 01:47:16,114
które wydają nam się niewytłumaczalne,
dziwne czy dziwaczne, czy kwazireligijne
do

1397
01:47:16,114 --> 01:47:18,734
badań naukowych. To wiąże się też z tym,

1398
01:47:18,794 --> 01:47:24,046
co dzieje się w XIX wieku i z kryzysem
metafizyki religii. Z jednej strony mamy

1399
01:47:24,046 --> 01:47:26,174
wielki boom naukowy, wielką ideę

1400
01:47:26,254 --> 01:47:30,929
postępu, że człowiek jest miarą
wszechrzeczy, możemy wszystko osiągnąć. Na
przykład

1401
01:47:30,929 --> 01:47:33,294
w „Tygodniku Ilustrowanym”, takiej gazetce

1402
01:47:33,354 --> 01:47:37,733
wydawanej w Polsce, były takie artykuły,
gdzie mówiono, że kiedyś wielkie kule

1403
01:47:37,733 --> 01:47:41,214
gazowe będą krążyły po ziemi i będą nas
ogrzewać albo będziemy

1404
01:47:41,254 --> 01:47:45,869
mieli latające pojazdy. Było pełno takich
informacji i wszyscy interesowali się

1405
01:47:45,869 --> 01:47:49,024
nauką. Bardzo wiele prac Ochorowicza to są
odczyty, na

1406
01:47:49,074 --> 01:47:53,647
przykład o sprzeczności w nauce. On
udowadnia na przykład, że to, czym
posługujemy

1407
01:47:53,647 --> 01:47:56,714
się w nauce, pojęciami typu masa, siła,
grawitacja, tak

1408
01:47:56,734 --> 01:48:01,447
naprawdę nie są ani zdefiniowane, ani
naukowe. Bo czym tak naprawdę była zawsze
ta

1409
01:48:01,447 --> 01:48:04,494
różnica? Ta linia demarkacyjna pomiędzy
nauką a magią

1410
01:48:04,734 --> 01:48:10,181
to była kwestia argumentacji. Dobra,
porządna argumentacja prowadziła do nauki,
a

1411
01:48:10,181 --> 01:48:12,534
argumentacja, powiedzmy na przykład

1412
01:48:12,594 --> 01:48:16,616
magii podobieństwa u Frazera, że podobne
poznaje podobne, prowadziła do magii,

1413
01:48:16,616 --> 01:48:20,174
parapsychologii. I taki był jednoznaczny,
dostateczny podział. Julian

1414
01:48:20,234 --> 01:48:24,531
Ochorowicz mówi: „Nie możemy pozbyć się
ani jednej, ani drugiej rzeczy, tylko
musimy

1415
01:48:24,531 --> 01:48:28,214
je połączyć”. Jak on mówi na przykład o
metafizyce. Nie trzeba walczyć z

1416
01:48:28,254 --> 01:48:33,859
metafizyką, tylko trzeba stworzyć nową
naukową metafizykę. I to będzie zadaniem i

1417
01:48:33,859 --> 01:48:36,074
działalnością jego życia. Jeżeli

1418
01:48:36,114 --> 01:48:41,475
chodzi o jego zainteresowanie zjawiskami z
pogranicza mediumizmu, hipnologii,

1419
01:48:41,475 --> 01:48:43,634
transfiguracji, materializacji,

1420
01:48:44,214 --> 01:48:49,244
on pisze, że doznał, że spokorniał jak
baranek po tym, kiedy Henryk Siemiradzki

1421
01:48:49,244 --> 01:48:51,854
zaprosił go na pokaz Euzabii Paladino. To

1422
01:48:51,934 --> 01:48:56,467
była jedna z największych medium w
ówczesnym czasie. I on wtedy pisze coś
takiego w

1423
01:48:56,467 --> 01:48:59,634
swoim liście, że on spokorniał jak
baranek, ale już w jego

1424
01:48:59,654 --> 01:49:04,518
dzienniku, który zresztą wydał w wieku 18
latNazywał się „Z dziennika psychologa",

1425
01:49:04,518 --> 01:49:07,306
czyli on już się uznawał za psychologa. To
jest

1426
01:49:07,326 --> 01:49:11,398
zupełnie inna tradycja niż angielska,
gdzie tam zawsze te dzienniki są nazywane:

1427
01:49:11,398 --> 01:49:14,706
„Droga...", „Jak stałem się filozofem,
matematykiem" i tak dalej.

1428
01:49:15,346 --> 01:49:19,569
On już w tym dzienniku daje przykład tego,
że zawsze interesowało go to, co nowe i

1429
01:49:19,569 --> 01:49:23,226
odkrywcze. Z jednej strony w dzienniku
pisze o mediumizmie, mediologii,

1430
01:49:23,346 --> 01:49:27,807
ale też pisze o badaniach z pogranicza
eugeniki. On na przykład w dzieciństwie

1431
01:49:27,807 --> 01:49:30,666
mierzył czaszki swoich kolegów. Takie miał
hobby i

1432
01:49:30,866 --> 01:49:38,766
są bardzo wielkie notatki na ten temat.
Zresztą to jest ciekawe, bo materiałów

1433
01:49:38,806 --> 01:49:42,647
po Julianie Ochorowiczu zostały dwie
wielkie szafy, które znajdują się w Muzeum

1434
01:49:42,647 --> 01:49:46,586
Osolińskich we Wrocławiu. One są upchane
nogą i nikogo to nie interesuje. To jest

1435
01:49:46,746 --> 01:49:51,053
50 tomów jego dzienników. Ale są też
bardzo ciekawe notatki na temat wszystkich

1436
01:49:51,053 --> 01:49:54,106
znanych postaci, które on znał. On znał
Bolesława Prusa,

1437
01:49:54,786 --> 01:49:59,025
Reymonta. Jest opowieść o tym, że Reymont
dał mu pierwszą wersję „Chłopów" jako

1438
01:49:59,025 --> 01:50:02,566
opowiadanie. Julian Ochorowicz to
skrytykował, Reymont to spalił i

1439
01:50:02,586 --> 01:50:07,111
napisał jeszcze raz. I on to wszystko
opisuje. Eliza Orzeszkowa, Maria
Konopnicka,

1440
01:50:07,111 --> 01:50:10,366
bardzo wiele postaci politycznych z tego
czasu i tak dalej.

1441
01:50:10,786 --> 01:50:14,614
To wszystko leży odłogiem, bo nikt się nie
chce tym zająć. Więc jeżeli ktoś miałby

1442
01:50:14,614 --> 01:50:18,116
ochotę, to zachęcam, żeby stworzyć jakąś
grupę, bo to jest naprawdę ogromny

1443
01:50:18,116 --> 01:50:18,676
materiał. On

1444
01:50:18,706 --> 01:50:24,024
znał francuski, niemiecki, polski i tak
dalej. To jest w różnych językach. I w
tych

1445
01:50:24,024 --> 01:50:26,266
notatkach opisywał bardzo dokładnie

1446
01:50:26,306 --> 01:50:32,610
wszystkie osoby, które znał pod względem
fizjologicznym, psychologicznym i tak

1447
01:50:32,610 --> 01:50:34,226
dalej. Ale to, co mu

1448
01:50:34,266 --> 01:50:38,447
się przydarzyło, czyli to, jak wyjechał do
Francji, został odznaczony tam medalem

1449
01:50:38,447 --> 01:50:41,906
Akademii Umiejętności za to, że napisał
pracę o sugestii mentalnej.

1450
01:50:41,946 --> 01:50:46,893
To było naprawdę ogromne wyróżnienie.
Pisano o nim wszędzie. On stał się po
prostu

1451
01:50:46,893 --> 01:50:49,366
sławny. On pracował w instytucie Charcot,

1452
01:50:49,546 --> 01:50:55,291
Woźnym i w innych, bo tam było bardzo
wiele francuskich ośrodków zajmujących się

1453
01:50:55,291 --> 01:50:57,446
hipnologią i mediumizmem. I te

1454
01:50:57,526 --> 01:51:01,536
ośrodki prowadziły badania w następujący
sposób. Jak sprawdzano Ochorowicza?

1455
01:51:01,536 --> 01:51:04,966
Przychodziło 10 kobiet i on stworzył coś
takiego, co się nazywało

1456
01:51:05,006 --> 01:51:09,699
hipnoskopem. Można zobaczyć hipnoskopem.
To była taka obręcz zakładana na palec, bo

1457
01:51:09,699 --> 01:51:12,526
on prowadził badania w taki sposób, że był
uczniem

1458
01:51:12,746 --> 01:51:16,573
Wundta i prowadził badania w empiryczny
sposób, czyli siedział i obserwował

1459
01:51:16,573 --> 01:51:20,706
przypadki. Na przykład badał 50 kobiet i w
których występowały na przykład jakieś

1460
01:51:20,746 --> 01:51:24,644
odchylenia, drgania to zapisywał to w
zeszycie. Jest pełno takich notatek i

1461
01:51:24,644 --> 01:51:28,386
przychodziło na przykład do niego 10
kobiet. Stawiano, była cała komisja

1462
01:51:28,406 --> 01:51:33,466
oczywiście i on musiał za pomocą
hipnoskopu powiedzieć, która z nich ma
histerię. I

1463
01:51:33,466 --> 01:51:36,026
zazwyczaj mu się to udawało za pomocą tego

1464
01:51:36,066 --> 01:51:40,147
hipnoskopu. Tak wyglądały badania.
Dlaczego tak wiele osób interesowało się
na

1465
01:51:40,147 --> 01:51:43,966
przykład ezoteryką? Bo na przykład
Ochorowicz odwołuje się do mesmeryzmu.

1466
01:51:44,926 --> 01:51:49,620
Franz Anton Mesmer uznał, że w organizmie
istnieje coś takiego jak fluid uniwersalny

1467
01:51:49,620 --> 01:51:52,526
i poprzez badanie tego fluidu możemy
wpływać na inne

1468
01:51:52,566 --> 01:51:59,269
osoby. To w 1794 roku przez komisję, bo
lekarze często robią to na zasadzie
komisji,

1469
01:51:59,269 --> 01:52:00,386
zostało uznane

1470
01:52:00,426 --> 01:52:04,815
za bzdurę i że to nie ma potwierdzenia
naukowego. Ale bardzo wiele osób jeździło
do

1471
01:52:04,815 --> 01:52:08,146
Mesmera. Tam on stworzył taką wielką
bańkę, gdzie przychodzono,

1472
01:52:08,386 --> 01:52:13,162
badano się czy leczono i bardzo wielu
osobom to pomogło. Oczywiście tam było też

1473
01:52:13,162 --> 01:52:16,386
wiele osób, które po prostu chciały być
sławne i być w

1474
01:52:16,426 --> 01:52:21,303
tej bańce i tak dalej. Ale dlaczego wiele
osób zwracało się do takich rzeczy z

1475
01:52:21,303 --> 01:52:22,366
pogranicza nauki?

1476
01:52:22,846 --> 01:52:28,572
Dlatego, że lekarze w tym czasie nie
leczyli pacjenta, tylko chorobę. Julian

1477
01:52:28,572 --> 01:52:30,606
Ochorowicz bardzo dokładnie

1478
01:52:30,626 --> 01:52:36,289
opisuje, jak wyglądała instytucja Charcot.
Na przykład była pani, która leżała we

1479
01:52:36,289 --> 01:52:38,526
własnych wydzielinach organizmu,

1480
01:52:38,846 --> 01:52:42,531
której nikt nie karmił, której nie było
kontaktu z rzeczywistością. I przychodzili

1481
01:52:42,531 --> 01:52:45,902
tylko kolejni lekarze badać jakieś objawy
u niej. Na przykład czy uderzą ją

1482
01:52:45,902 --> 01:52:46,846
młoteczkiem w kolano,

1483
01:52:46,906 --> 01:52:51,929
czy podniesie nogę. Nie było niczego
takiego jak kontakt z pacjentem czy
rozmowa,

1484
01:52:51,929 --> 01:52:54,906
czy leczenie choroby psychicznej. Jeżeli
trafiło

1485
01:52:54,926 --> 01:52:59,085
się do szpitala psychiatrycznego, to
stawało się już obiektem naukowym.
Ochorowicz

1486
01:52:59,085 --> 01:53:02,686
też na początku badał tak swoich
pacjentów, ale potem od uczuć i chorób

1487
01:53:03,166 --> 01:53:07,601
postanowił zmienić swoje podejście. I on
był pierwszy przed Freudem. Zresztą on

1488
01:53:07,601 --> 01:53:11,026
zorganizował pierwszą konferencję
psychologii fizjologicznej,

1489
01:53:11,426 --> 01:53:16,087
kiedy jeszcze się kłócono, czy to ma być
psychologia, czy to ma nie być
psychologia.

1490
01:53:16,087 --> 01:53:19,305
I gościem był Zygmunt Freud. Jest podpis
jego, że on był i

1491
01:53:19,326 --> 01:53:23,438
słuchał Ochorowicza. Kiedyś zapytano się
Freuda, co sądzi o takich badaczach,
którzy

1492
01:53:23,438 --> 01:53:26,766
odeszli od tej prawdziwej, twardej
psychologii i zostali na przykład

1493
01:53:27,046 --> 01:53:30,893
mediumistami, hipnologami. I on
powiedział, że to jest tylko kwestia czasu
i

1494
01:53:30,893 --> 01:53:34,486
kontekstu, bo on jakby się urodził 15 lat
wcześniej, to poszedłby drogą

1495
01:53:34,546 --> 01:53:42,486
Ochorowicza. Więc to też jest bardzo
ważne. I mam tutaj fragment tego, jak
wyglądała

1496
01:53:42,506 --> 01:53:49,966
na przykład jego teoria ideoplastii.
Teoria ideoplastii to

1497
01:53:49,986 --> 01:53:55,261
urzeczywistnienie fizjologiczne danego
wyobrażenia. On uważał, że podobne poznaje

1498
01:53:55,261 --> 01:53:57,866
podobne. Czyli jeżeli na przykład ciepło

1499
01:53:57,926 --> 01:54:02,436
może wywołać jakiś ruch mechaniczny, to
ruch mechaniczny może wywołać ciepło. Więc

1500
01:54:02,436 --> 01:54:05,846
jeżeli na przykład drgania powietrza
wywołują jakiś dźwięk, to

1501
01:54:05,906 --> 01:54:11,827
samo wyobrażenie tego dźwięku może wywołać
to samo uczucie, chociaż nie ma tego

1502
01:54:11,827 --> 01:54:13,626
dźwięku. On później, jak

1503
01:54:13,666 --> 01:54:18,974
wrócił już do Polski, starał się
zainteresować środowisko polskich lekarzy

1504
01:54:18,974 --> 01:54:21,126
psychologią, bo u nas nie było

1505
01:54:21,166 --> 01:54:25,935
psychologii. Pierwszy instytut
psychologiczny powstanie chyba pięć lat
przed jego

1506
01:54:25,935 --> 01:54:28,526
śmiercią. On umarł w 1907 roku przed
Edwarda

1507
01:54:28,546 --> 01:54:32,855
Abramowskiego. Nie było w ogóle, nikt się
u nas tym nie interesował i uznawano to za

1508
01:54:32,855 --> 01:54:36,446
paranaukę, że to jest jakaś ezoteryka.
Psychologia u nas była nazywana

1509
01:54:36,506 --> 01:54:40,978
ezoteryką i on zamknął się w Wiśle i na
przykład badał medie. Najsłynniejszą
właśnie

1510
01:54:40,978 --> 01:54:44,226
Euzabię Palatino, ale też na przykład
Stanisławę Tomczakównę.

1511
01:54:44,826 --> 01:54:50,187
Są bardzo ciekawe, interesujące opisy,
ponieważ to jest taki pierwszy zbadany

1512
01:54:50,187 --> 01:54:52,206
przypadek schizofrenii, bo on

1513
01:54:53,306 --> 01:54:58,555
uznał u niej kilka postaci, które dla
niego były przejawem tego mediumicznego

1514
01:54:58,555 --> 01:55:01,146
zachowania. Była mała Stasia, normalna

1515
01:55:01,186 --> 01:55:05,401
Stasia i Wojtek, który przenosił ciężkie
przedmioty. Więc pomimo tego, że

1516
01:55:05,401 --> 01:55:08,346
zainteresował się tym z powodu swoich
zainteresowań

1517
01:55:08,386 --> 01:55:13,328
hipnologicznych, mediumicznych, to mimo
wszystko potrafił też zawsze dojść do
tego,

1518
01:55:13,328 --> 01:55:16,186
że można to łączyć w jakikolwiek sposób z
nauką.

1519
01:55:16,946 --> 01:55:20,667
Z drugiej strony sam przyznawał, że bardzo
wiele mediów oszukuje. Chociaż czasami to

1520
01:55:20,667 --> 01:55:24,166
są oszustwa bezwiedne, bo wiele mediów to
na przykład były chłopki, osoby słabo

1521
01:55:24,206 --> 01:55:28,391
wykształcone i nie miały pojęcia o tym, że
ich ciało reaguje w taki, a nie inny

1522
01:55:28,391 --> 01:55:29,186
sposób z powodu

1523
01:55:29,246 --> 01:55:37,146
fizjologii.Przechodząc do zakończenia
warto zwrócić uwagę, że ezoteryka w XIX

1524
01:55:37,186 --> 01:55:42,248
wieku nie ma jeszcze takiego negatywnego
dźwięku, jak będzie miała za 30, 40 lat.

1525
01:55:42,248 --> 01:55:44,936
Władysław Reymont jeździ po całej Europie
z

1526
01:55:45,006 --> 01:55:49,636
pokazami spiritualistycznymi i wszyscy są
zachwyceni. Henryk Bergson też bierze w

1527
01:55:49,636 --> 01:55:52,266
tym udział. Henryk Siemiradzki, słynny
malarz.

1528
01:55:52,986 --> 01:55:59,709
Na przykład siostra Henryka Bergsona była
żoną człowieka, który pomagał tworzyć

1529
01:55:59,709 --> 01:56:00,986
Biblię Szatana.

1530
01:56:01,406 --> 01:56:05,966
Te wszystkie środowiska się wymieniały. Na
przykład Charotte, który był ojcem

1531
01:56:05,966 --> 01:56:09,046
mediumizmu francuskiego, był lekarzem i
fizjologiem.

1532
01:56:09,366 --> 01:56:13,426
Dla Francuzów leczyli się hipnozkopem.
Ochorowicz na tym zarabiał, bo to się

1533
01:56:13,426 --> 01:56:17,326
sprzedawało bardzo dobrze. Oni budowali
swoją potęgę naukową i dopiero po

1534
01:56:17,466 --> 01:56:21,555
20, 30 latach uznano, kiedy to się zaczęło
bardzo mocno rozprzestrzeniać, że należy

1535
01:56:21,555 --> 01:56:24,166
z tego zrezygnować. Na przykład jak umarł
Ochorowicz,

1536
01:56:24,306 --> 01:56:29,189
dwa lata temu spłonął jego dom, dlatego,
że mieszkańcy Wisły nie znoszą postaci

1537
01:56:29,189 --> 01:56:32,156
Ochorowicza. Chciałam się tam czegoś
dowiedzieć,

1538
01:56:32,746 --> 01:56:38,843
to była taka zmowa milczenia. Zniszczono
jego dom. On zamykał się z mediami w swoim

1539
01:56:38,843 --> 01:56:40,386
domku, robił badania.

1540
01:56:40,846 --> 01:56:48,132
Jak to wyglądało? Starszy mężczyzna, młoda
kobieta, on robi jakiś okultyzm, ale jako

1541
01:56:48,132 --> 01:56:48,826
pierwszy

1542
01:56:48,886 --> 01:56:53,529
sformułował koncepcję nieświadomości przed
Freudem. Na zakończenie mogę powiedzieć,

1543
01:56:53,529 --> 01:56:56,886
że chociaż nie przyznajemy się do Juliana
Ochorowicza, który

1544
01:56:57,386 --> 01:57:02,601
wynalazł pierwszy telefon, połączył gmach
Opery Paryskiej z biurem telegrafu, to tak

1545
01:57:02,601 --> 01:57:05,146
naprawdę miał bardzo duży wpływ na polską

1546
01:57:05,166 --> 01:57:09,147
kulturę. Dlaczego? Jest coś takiego jak
szkoła lwowsko-warszawska. Kazimierz

1547
01:57:09,147 --> 01:57:12,866
Twardowski jako pierwszy uznał, że
psychologia jest podstawą wszystkich

1548
01:57:12,926 --> 01:57:18,386
nauk, badania nad duszą i tak dalej. Moje
wydanie „Dziennika psychologa” pochodzi z

1549
01:57:18,386 --> 01:57:20,886
jego biblioteki. Oczywiście skan. Więc

1550
01:57:20,906 --> 01:57:24,801
chociaż się nie przyznajemy do tej
tradycji, to ona miała bardzo duży wpływ
na

1551
01:57:24,801 --> 01:57:28,846
rozwój takiej dziedziny. Możesz sobie
wyobrazić, że sam telefon jest
urządzeniem,

1552
01:57:28,866 --> 01:57:33,020
który wydaje się już dziwny. Przekazujemy
głos na odległość. Ludziom ówczesnych

1553
01:57:33,020 --> 01:57:36,806
czasów to się wydawało magią i psychologia
też była taką magią. Dziękuję

1554
01:57:36,826 --> 01:57:38,926
bardzo.

1555
01:57:39,926 --> 01:57:45,353
O pracach Juliana Ochorowicza opowiadała
Daria Hübner. Teraz przechodzimy do

1556
01:57:45,353 --> 01:57:47,566
kolejnej prelekcji, a będzie to

1557
01:57:47,746 --> 01:57:52,066
prelekcja Rafała Zalewskiego „Miejsce
parapsychologii w nauce”.

1558
01:57:52,646 --> 01:57:58,392
Tytuł mojego wystąpienia to „Miejsce
parapsychologii w nauce”. Zacznę tutaj
cytatem

1559
01:57:58,392 --> 01:57:59,846
profesora psychologii

1560
01:58:00,006 --> 01:58:06,750
LTZ, Edzela Cardena: „Jeśli chodzi o
stwierdzenie, iż niezwykłe twierdzenia
muszą

1561
01:58:06,750 --> 01:58:07,666
być wsparte

1562
01:58:07,686 --> 01:58:11,837
niezwykłymi dowodami, jego sens jest
wypaczony. Nie wiadomo nawet, co ma być
owym

1563
01:58:11,837 --> 01:58:15,526
niezwykłym twierdzeniem. Przykładowo wiele
z dziś powszechnie uznawanych

1564
01:58:15,546 --> 01:58:19,575
przez naukę zjawisk, jak istnienie
meteorytów, wywoływanie chorób przez

1565
01:58:19,575 --> 01:58:23,206
drobnoustroje czy bardziej współcześnie
neurogenezę u dorosłych,

1566
01:58:23,606 --> 01:58:27,622
uważane były pierwotnie za tak niezwykłe,
że dowody za nimi przemawiające były

1567
01:58:27,622 --> 01:58:31,586
ignorowane lub odrzucane przez ówczesnych
uczonych. Równie trudno odszyfrować

1568
01:58:31,626 --> 01:58:35,998
znaczenie niezwykłego dowodu. Aprioryczne
odrzucanie obserwacji motywowane

1569
01:58:35,998 --> 01:58:39,366
uprzedzeniami lub założeniami
teoretycznymi pokazuje, jak

1570
01:58:39,386 --> 01:58:46,218
wielki problem ma nauka z dyskusją i oceną
dowodów.” Tutaj zahaczamy o problem

1571
01:58:46,218 --> 01:58:47,006
kryterium

1572
01:58:47,766 --> 01:58:53,878
demarkacji nauki, czyli odróżnienia tego,
co nauką jest, a co nią nie jest. Jednym z

1573
01:58:53,878 --> 01:58:55,406
przyjmowanych założeń

1574
01:58:55,806 --> 01:59:02,386
jest to, że przewidywania nowej teorii
muszą być zgodne z dobrze już uznanymi,

1575
01:59:03,366 --> 01:59:10,313
obowiązującymi teoriami, a także wiedzą.
Więc wiedza się zazębia. Na przykład

1576
01:59:10,313 --> 01:59:11,306
twierdzenia

1577
01:59:11,346 --> 01:59:16,146
psychologii muszą być zgodne z
twierdzeniami fizyki, dlatego jedne
dziedziny mogą

1578
01:59:16,146 --> 01:59:19,286
hamować rozwój drugich. Warto zwrócić
uwagę na teorię

1579
01:59:19,326 --> 01:59:24,440
programów badawczych Imre Lakatosza. Mówi
on, że nie jest tak, że nowe fakty

1580
01:59:24,440 --> 01:59:27,266
prowadzą do obalenia starych teorii. Jeśli

1581
01:59:27,286 --> 01:59:33,406
jakieś fakty wydają się chwilowo
zaprzeczać owej teorii, owemu
paradygmatowi

1582
01:59:35,386 --> 01:59:39,727
i dobrze uznanym teoriom, szybko dorabia
się teorię, która jakoś wyjaśnia nowe
fakty

1583
01:59:39,727 --> 01:59:41,226
w ramach starego paradygmatu.

1584
01:59:42,606 --> 01:59:47,009
Lakatosz zauważył, że z logicznego punktu
widzenia zawsze można stworzyć teorię

1585
01:59:47,009 --> 01:59:49,406
szczegółowszą, która uratuje teorię
ogólną.

1586
01:59:50,486 --> 01:59:54,536
Mówi się również, że ciągłym problemem
parapsychologii jest wykazanie, że posiada

1587
01:59:54,536 --> 01:59:58,086
ona przedmiot badawczy. W świetle tak
wielkiej niewiedzy powinniśmy być

1588
01:59:58,106 --> 02:00:02,956
ostrożni, twierdząc, że coś jest
niemożliwe. Ogólnie rzecz biorąc, anomalie

1589
02:00:02,956 --> 02:00:05,866
akceptuje każda teoria. Zawsze można je
zbyć,

1590
02:00:06,076 --> 02:00:11,351
twierdząc na przykład, że są badane
nierzetelnie lub zostało dokonane
oszustwo, czy

1591
02:00:11,351 --> 02:00:13,766
też, że da się wytłumaczyć to prościej

1592
02:00:14,586 --> 02:00:20,326
hipotezą lub dorabiając hipotezy ad hoc.
Parapsychologia według mnie potrzebuje

1593
02:00:20,326 --> 02:00:22,506
specyficznej metody badawczej,

1594
02:00:22,546 --> 02:00:28,477
odpowiedniej dla jej przedmiotu badawczego
i oddzielnej od innych nauk. Obecnie już

1595
02:00:28,477 --> 02:00:30,406
nie cech efektów badawczych

1596
02:00:30,466 --> 02:00:36,205
ani procedurę dochodzeniową uznaje się za
kryterium naukowości, a sprawdzalność

1597
02:00:36,205 --> 02:00:38,166
wyników poznania naukowego.

1598
02:00:39,426 --> 02:00:44,781
Teraz przejdę do historii i dziedziny
parapsychologii. Takim najważniejszym

1599
02:00:44,781 --> 02:00:45,566
wydarzeniem

1600
02:00:45,846 --> 02:00:51,593
było uznanie założenia naturalizmu
metodologicznego, czyli uznanie tych
zjawisk nie

1601
02:00:51,593 --> 02:00:53,186
za nadprzyrodzone, a za

1602
02:00:53,246 --> 02:00:58,166
objaw przyrody. Tutaj

1603
02:01:02,306 --> 02:01:09,106
mamy schemat dziedziny parapsychologii,
inaczej zwanej psychotroniką.

1604
02:01:10,246 --> 02:01:14,843
Zajmuje się ona zjawiskami paranormalnymi,
zwanymi również zjawiskami psi lub

1605
02:01:14,843 --> 02:01:18,186
psionicznymi. Tutaj mamy do czynienia z
tak zwaną wielką

1606
02:01:18,346 --> 02:01:24,939
piątką, czyli zjawiskami, które są
najlepiej udokumentowane. Różnie się to
nazywa.

1607
02:01:24,939 --> 02:01:26,306
Mamy do czynienia

1608
02:01:26,426 --> 02:01:30,837
z anomalną chodnicą, inaczej percepcje
pasywne, czyli postrzeganiem
pozazmysłowym,

1609
02:01:30,837 --> 02:01:34,226
jak również z wpływem na rzeczywistość
fizyczną, czyli anomalną

1610
02:01:34,266 --> 02:01:41,264
perturbacją psi aktywną. Tutaj mamy takie
właśnieOdmiany. Jeszcze może wrócę do

1611
02:01:41,264 --> 02:01:42,238
historii. W

1612
02:01:43,658 --> 02:01:49,185
XIX wieku interesowało się nią wielu
fizyków, w tym noblistów. Było to
popularne z

1613
02:01:49,185 --> 02:01:50,668
powodu zainteresowania

1614
02:01:51,278 --> 02:01:55,610
spirytyzmem wśród elit. Zajmował się tym
między innymi znany psycholog i filozof

1615
02:01:55,610 --> 02:01:59,238
William James, a na polskim gruncie Julian
Ochorowicz. Eksperymenty

1616
02:01:59,298 --> 02:02:05,507
przed i po II wojnie światowej z kostkami
do gry i kartami prowadził Joseph Raine.

1617
02:02:05,507 --> 02:02:06,718
Również na okres

1618
02:02:07,058 --> 02:02:12,745
zimnej wojny przypada późny rozkwit
parapsychologii, która była stosowana w
celach

1619
02:02:12,745 --> 02:02:13,438
wojennych.

1620
02:02:16,598 --> 02:02:22,221
Parapsychologią zajmowali się głównie
fizycy i psychologowie, rzadziej biolodzy.
W

1621
02:02:22,221 --> 02:02:24,278
takich ośrodkach jak Stanford,

1622
02:02:24,358 --> 02:02:29,518
Princeton, Edynburg. Obecnie Instytut Nauk
Noetycznych w Kalifornii. Eksperymenty

1623
02:02:29,518 --> 02:02:32,258
przeprowadzane z telepatią prowadził
Rupert

1624
02:02:32,318 --> 02:02:38,328
Sheldrake. Polegały na odgadywaniu, kto
dzwoni z grupy wybranych znajomych. Wynik

1625
02:02:38,328 --> 02:02:39,738
był dużo wyższy niż

1626
02:02:39,758 --> 02:02:44,067
przypadkowy. Wyjaśniał on to ewolucyjnie.
Zwierzęta, które wyczuwają, że ktoś o nim

1627
02:02:44,067 --> 02:02:44,378
myśli,

1628
02:02:44,468 --> 02:02:51,258
mają większe prawdopodobieństwo na
przetrwanie. Wyniki były

1629
02:02:51,958 --> 02:02:56,857
45-procentowe przy statystycznych
25-procentowych, a więc wysoko poniżej

1630
02:02:56,857 --> 02:02:57,878
przypadkowości.

1631
02:02:59,538 --> 02:03:04,324
Prowadził on również badania z psami,
które z pewnej odległości potrafią
odczytać

1632
02:03:04,324 --> 02:03:07,338
myśli właściciela, stojąc pod drzwiami
mieszkania w

1633
02:03:07,378 --> 02:03:12,855
momencie, w którym właściciel zdecyduje
się wracać. Prowadzono również badania:

1634
02:03:12,855 --> 02:03:14,658
„czujesz się obserwowanym”

1635
02:03:15,718 --> 02:03:21,497
w pomieszczeniu izolowanym
elektromagnetycznie, gdzie osoba była
wyświetlana na

1636
02:03:21,497 --> 02:03:23,618
monitorze. Druga osoba się na

1637
02:03:23,658 --> 02:03:31,018
nią patrzyła i notowano objawy
fizjologiczne, poczucia obserwowania.

1638
02:03:33,438 --> 02:03:40,951
Oprócz tego prowadzono też badania
jasnowidzenia i to są jedne z efektów tych
badań.

1639
02:03:40,951 --> 02:03:41,398
Czyli

1640
02:03:41,418 --> 02:03:47,380
jasnowidzenie, odbieranie bodźców
zmysłowych dotyczących odległych miejsc. I
tu

1641
02:03:47,380 --> 02:03:49,418
okazało się, że dystans nie

1642
02:03:49,478 --> 02:03:54,218
miał znaczenia. Tutaj prowadzone przez
wywiad amerykański.

1643
02:03:57,518 --> 02:04:05,238
Następnym rodzajem zjawisk psi jest
prekognicja, inaczej mówiąc

1644
02:04:05,278 --> 02:04:12,300
przeczucie. Eksperymenty z prekognicją
polegały na pokazywaniu drastycznych lub

1645
02:04:12,300 --> 02:04:13,278
erotycznych

1646
02:04:13,318 --> 02:04:20,198
zdjęć i badaniu fizjologicznej reakcji
organizmu wśród zdjęć neutralnych.
Okazywało

1647
02:04:20,198 --> 02:04:20,778
się, że

1648
02:04:21,058 --> 02:04:27,559
organizm wykazywał fizjologiczną reakcję,
zanim jeszcze nastąpiło pokazanie tego

1649
02:04:27,559 --> 02:04:28,778
zdjęcia. Był to

1650
02:04:28,838 --> 02:04:34,642
eksperyment wielokrotnie powtarzany.
Oprócz tego zjawisko psychokinezy, czyli

1651
02:04:34,642 --> 02:04:36,828
wpływania umysłem na materię,

1652
02:04:37,758 --> 02:04:45,070
prowadzi się głównie przy wykorzystaniu
generatorów zdarzeń przypadkowych, czyli

1653
02:04:45,070 --> 02:04:45,618
takich

1654
02:04:47,978 --> 02:04:55,818
opierających się na fizyce. Okazuje się,
że ludzki umysł potrafi oddziaływać

1655
02:04:55,878 --> 02:05:02,367
na przypadkowość tych zdarzeń, generując
sekwencje nielosowe. Tutaj powstał również

1656
02:05:02,367 --> 02:05:03,618
projekt Globalna

1657
02:05:03,698 --> 02:05:09,405
Świadomość, który polegał na tym, że
umieszczono w różnych miejscach na całym

1658
02:05:09,405 --> 02:05:11,258
świecie takie generatory.

1659
02:05:11,918 --> 02:05:12,718
Okazywało się, że

1660
02:05:12,728 --> 02:05:21,138
wpływają

1661
02:05:21,158 --> 02:05:27,312
na nie wydarzenia masowe, zmieniają one
trendy losowań w generatorach. I się
również

1662
02:05:27,312 --> 02:05:28,118
okazało, że

1663
02:05:29,178 --> 02:05:35,958
zmiany nieprzypadkowe w tych generatorach
zachodzą jeszcze nawet przed

1664
02:05:36,678 --> 02:05:42,448
wystąpieniem tego zjawiska. Co znaczy, że
mamy tu do czynienia z prekognicją, czyli

1665
02:05:42,448 --> 02:05:43,838
właśnie przeczuciem.

1666
02:05:44,698 --> 02:05:50,836
Okazuje się, że tutaj mamy 11 września,
czyli ataki terrorystyczne. Mamy sekwencję

1667
02:05:50,836 --> 02:05:52,258
przypadkową i tutaj

1668
02:05:52,278 --> 02:05:58,138
nieprzypadkową sekwencję

1669
02:06:00,037 --> 02:06:06,140
zaobserwowaną jeszcze zanim te ataki się
pojawiły. Tutaj również to samo. Projekt

1670
02:06:06,140 --> 02:06:07,798
prowadzi wiele różnych

1671
02:06:08,898 --> 02:06:15,098
badań dotyczących różnych zdarzeń
masowych. Dalej,

1672
02:06:16,578 --> 02:06:24,478
jeżeli już udowodniliśmy istnienie tych
zjawisk, które jako

1673
02:06:24,498 --> 02:06:30,085
fakty powinny być weryfikowalne,
powinniśmy stworzyć jakąś teorię
wyjaśniającą,

1674
02:06:30,085 --> 02:06:32,278
która przynajmniej ma możliwość

1675
02:06:32,718 --> 02:06:39,178
obalenia, to znaczy żeby nie była teorią
nienaukową.

1676
02:06:42,718 --> 02:06:46,990
Nie da się jednak wyjaśnić telepatii na
podstawie elektromagnetyzmu, dlatego
ciężko

1677
02:06:46,990 --> 02:06:50,078
było uwierzyć w parapsychologię w dawnych
czasach. Mechanika

1678
02:06:50,138 --> 02:06:56,644
kwantowa może być naturalistycznym
wyjaśnieniem tych zjawisk. Mówi się, że
izolacja

1679
02:06:56,644 --> 02:06:57,898
badanego obiektu

1680
02:06:58,018 --> 02:07:03,144
przy badaniach psi jest trudna, natomiast
fizyka fundamentalna również zakłada

1681
02:07:03,144 --> 02:07:05,838
nieodrębność. Rzeczywistość fundamentalna

1682
02:07:06,998 --> 02:07:11,968
może być holistyczna, nie daje się
rozkładać na części. Paradygmat fali
radiowych,

1683
02:07:11,968 --> 02:07:14,998
czyli elektromagnetycznych, jest
nieadekwatny, zaś

1684
02:07:15,118 --> 02:07:19,064
mechanika kwantowa nie ma sygnałów ani
podziałów. Wszystko jest razem, nie ma

1685
02:07:19,064 --> 02:07:22,958
przejścia od A do B. Zjawiska pojawiają
się jednocześnie jako korelacja, nie

1686
02:07:22,998 --> 02:07:28,835
zaś przyczynowość. Pytanie również pojawia
się takie, czy umysł może być

1687
02:07:28,835 --> 02:07:30,538
rozproszony. Być może

1688
02:07:30,558 --> 02:07:36,387
doświadczenia poza ciałem lub telepatia
sugerują nielokalną świadomość. Pytanie
jest

1689
02:07:36,387 --> 02:07:38,538
również o to, jakie struktury w

1690
02:07:38,578 --> 02:07:44,253
mózgu mogą odpowiadać za te zjawiska.Teraz
przechodzimy do wniosków końcowych,

1691
02:07:44,253 --> 02:07:45,490
metodologicznych.

1692
02:07:46,590 --> 02:07:50,775
Pytanie jest, czy osoby wrażliwe
psychicznie są również wrażliwe
hipnotycznie i

1693
02:07:50,775 --> 02:07:54,430
odwrotnie? Świadectwa empiryczne sugerują,
że zdolności sensytywne są

1694
02:07:54,450 --> 02:08:02,410
również cechami dziedzicznymi. W związku z
badaniami prekognicji wydaje się, że

1695
02:08:02,450 --> 02:08:08,975
przyszłość jednak nie jest ściśle
zdeterminowana, skoro można jej zapobiec.
Również

1696
02:08:08,975 --> 02:08:10,390
możemy się odwołać

1697
02:08:10,410 --> 02:08:16,452
do tego, że wielu zarzuca, że nie są to
badania powtarzalne. Jednak zjawiska takie

1698
02:08:16,452 --> 02:08:17,410
jak olśnienie

1699
02:08:17,910 --> 02:08:24,336
są uznawane w psychologii, mimo iż są
trudno powtarzalne. Pytanie również, co
jest

1700
02:08:24,336 --> 02:08:25,590
nośnikiem wiedzy

1701
02:08:25,870 --> 02:08:27,750
drogą postrzegania pozazmysłowego?

1702
02:08:30,730 --> 02:08:37,730
Chodzi też o to, żeby pracę badawczą
prowadzić z najbardziej

1703
02:08:37,970 --> 02:08:43,058
uzdolnionymi parapsychicznie. Należy
uprzednio przebadać populację pod kątem

1704
02:08:43,058 --> 02:08:45,870
wrażliwości na psi, a następnie badać tych

1705
02:08:46,069 --> 02:08:50,259
najwrażliwszych, czyli selekcja wśród
najlepiej składujących. Być może

1706
02:08:50,259 --> 02:08:53,850
parapsychologia wymaga odpowiednich metod
badawczych, a więc

1707
02:08:53,930 --> 02:08:57,594
krytyka jej metod przez ekspertów z innych
dziedzin może być podyktowana

1708
02:08:57,594 --> 02:09:00,850
nieodpowiedniością ich metod do problemów
badań parapsychologii.

1709
02:09:03,070 --> 02:09:06,992
Widzimy również, że gdy zmysły są
wyłączone lub przytłumione, następuje
redukcja

1710
02:09:06,992 --> 02:09:10,570
szumów pewnych informacyjnych i wtedy
wyraźniejsze stają się te zjawiska.

1711
02:09:10,710 --> 02:09:16,175
Takie zabiegi jak medytacja, sen,
substancje chemiczne, deprywacja
sensoryczna,

1712
02:09:16,175 --> 02:09:18,250
trans, bębny, taniec, hipnoza,

1713
02:09:18,330 --> 02:09:24,887
egzorcyzm, intensywne emocje i tak dalej,
mogą powodować ujawnienie się zdolności

1714
02:09:24,887 --> 02:09:25,130
psi

1715
02:09:26,150 --> 02:09:31,820
poprzez redukcję szumu. To właśnie
nieświadoma część mózgu posiada pewną
autonomię.

1716
02:09:31,820 --> 02:09:33,870
Działając w tle umysłu potrafi

1717
02:09:33,890 --> 02:09:41,560
wykorzystać te zjawiska. Tutaj warto
stwierdzić, jakie ma to

1718
02:09:41,590 --> 02:09:49,450
powiązanie z falami mózgowymi. Mózg jest
jeszcze słabo zbadany. Jedynym

1719
02:09:49,570 --> 02:09:54,428
znanym nam sposobem wytłumaczenia zjawisk
paranormalnych jest przyjęcie założenia,

1720
02:09:54,428 --> 02:09:57,390
że w mózgu ludzkim zachodzą zjawiska
kwantowe. Czy

1721
02:09:57,430 --> 02:10:01,847
cały mózg pracuje kwantowo, czy też jakaś
jego wydzielona część? Tego nie wiemy, ale

1722
02:10:01,847 --> 02:10:05,370
wymiar kwantowy w wyjaśnieniu fenomenów
psi jest zapewne konieczny.

1723
02:10:07,050 --> 02:10:12,450
Odwołując się do tego obrazka, widzimy, że
on w miarę

1724
02:10:12,950 --> 02:10:20,370
dokładnie pokazuje działalność

1725
02:10:20,390 --> 02:10:26,970
jasnowidzów. Jednak nie wszystkie są na
tyle dokładne. Chodzi o to, żeby oceniać

1726
02:10:27,730 --> 02:10:33,506
wartościowość takich spostrzeżeń nie przez
częstotliwość trafnych spostrzeżeń, ale

1727
02:10:33,506 --> 02:10:35,690
ich spektakularność. Ponieważ w

1728
02:10:35,770 --> 02:10:43,750
przypadku wolnych odpowiedzi logika
nakazuje nam taką metodę. W przypadku zaś

1729
02:10:43,770 --> 02:10:48,310
zakreślonej kuli — zwykła statystyka. Być
może już istnieją wyjaśnienia niektórych

1730
02:10:48,310 --> 02:10:51,410
dziwnych zjawisk. Część jeszcze oczekuje
na wyjaśnienie.

1731
02:10:51,890 --> 02:10:56,390
Eksperymenty w laboratoriach jednak dają
gorsze rezultaty niż znane z życia

1732
02:10:56,390 --> 02:10:57,110
codziennego.

1733
02:10:59,890 --> 02:11:04,630
Mówi się również, że badania te są zwykle
bardziej skrupulatne od badania innych

1734
02:11:04,630 --> 02:11:07,830
zjawisk. Na przykład metaanaliza znana z
eksperymentów

1735
02:11:08,130 --> 02:11:12,547
z dziedziny medycyny jest również
wykorzystywana. Trzeba też zauważyć, że
muszą

1736
02:11:12,547 --> 02:11:15,230
istnieć dobre interwały czasowe pomiędzy
różnymi

1737
02:11:15,310 --> 02:11:23,130
badanymi zdarzeniami. Dobre badanie tych
zjawisk

1738
02:11:23,150 --> 02:11:26,891
powinno zawierać pole wyboru. Osoba przed
zapytaniem powinna znać możliwe

1739
02:11:26,891 --> 02:11:30,530
odpowiedzi, aby wyizolować czynnik
nieistotny, czyli szum informacyjny.

1740
02:11:31,070 --> 02:11:34,934
Jeśli lepiej poznamy mózg, moglibyśmy
nauczyć się wywoływać te zjawiska podobnie
jak

1741
02:11:34,934 --> 02:11:38,154
dawniej wyładowania elektryczne w postaci
piorunów występowały jedynie

1742
02:11:38,154 --> 02:11:38,890
spontanicznie, a

1743
02:11:38,910 --> 02:11:43,283
obecnie odkryliśmy elektryczność i nawet
używamy jej na skalę przemysłową. Również

1744
02:11:43,283 --> 02:11:46,910
fenomeny psi mogą nam w przyszłości
odpowiedzieć na pytania o naturę

1745
02:11:46,930 --> 02:11:51,659
czasu i przestrzeni, zmieniając całkowicie
ontologię i obraz świata, a także

1746
02:11:51,659 --> 02:11:54,770
ewentualnie mogą rzucić światło na problem
relacji

1747
02:11:54,850 --> 02:12:02,180
umysłu do ciała i materii. Parapsychologia
może stać się nauką jutra. Dziękuję.

1748
02:12:03,420 --> 02:12:08,376
Była to prelekcja Rafała Zalewskiego
„Miejsce parapsychologii w nauce”. Teraz

1749
02:12:08,376 --> 02:12:11,080
zapraszamy państwa do wysłuchania kolejnej

1750
02:12:11,150 --> 02:12:17,038
prelekcji, a będzie to wystąpienie
Aleksandry Postek pod tytułem „Terapia
ibogainowa

1751
02:12:17,038 --> 02:12:18,650
i alternatywne leczenie

1752
02:12:18,750 --> 02:12:24,030
uzależnień w kontekście psychologii
transpersonalnej.”

1753
02:12:24,730 --> 02:12:29,476
Tak jak tutaj zapowiedziano, chciałam
państwu przedstawić terapię ibogainową w

1754
02:12:29,476 --> 02:12:31,910
kontekście psychologii transpersonalnej.

1755
02:12:33,570 --> 02:12:37,518
To, co chciałabym powiedzieć przed samym
tekstem mojego wystąpienia. Najpierw
omówię

1756
02:12:37,518 --> 02:12:41,090
samą kwestię psychologii transpersonalnej
i terapii z użyciem psychodelików,

1757
02:12:41,510 --> 02:12:47,405
potem kwestię pochodzenia i działania
ibogainy, formy terapii, jakie są
praktykowane

1758
02:12:47,405 --> 02:12:49,370
oraz ich skuteczność oraz na

1759
02:12:49,430 --> 02:12:54,337
koniec, podsumowując, przedstawię terapię
ibogainową w kontekście współczesnego

1760
02:12:54,337 --> 02:12:57,380
lecznictwa uzależnień. Najpierw, żeby
opowiedzieć

1761
02:12:57,410 --> 02:13:01,782
o samej psychologii transpersonalnej,
chciałabym przedstawić w skrócie kwestię

1762
02:13:01,782 --> 02:13:05,370
nowego paradygmatu, którą ona się moim
zdaniem opisuje. Twórcami

1763
02:13:05,390 --> 02:13:10,300
nowego paradygmatu, jak również jego
głównymi przedstawicielami byli Werner

1764
02:13:10,300 --> 02:13:13,050
Heisenberg, Niels Bohr i Carl Gustav Jung.

1765
02:13:13,540 --> 02:13:19,147
I czym jest nowy paradygmat? Zwolennicy
nowego paradygmatu stawiają współczesnej

1766
02:13:19,147 --> 02:13:21,250
nauce właściwie metodom zarzut

1767
02:13:21,270 --> 02:13:25,398
redukcjonizmu. Są oni przekonani, że nauka
potrzebuje uzupełnienia o aspekt duchowy.

1768
02:13:25,398 --> 02:13:28,690
A ten nowy paradygmat to jest taka
zasadnicza jedność wszechświata.

1769
02:13:29,830 --> 02:13:34,615
Psychologia transpersonalna jest nazywana
czwartą siłą psychologii obok

1770
02:13:34,615 --> 02:13:37,310
psychoanalizy, behawioryzmu i orientacji

1771
02:13:37,350 --> 02:13:42,815
humanistycznej i jedną z najważniejszych
osób, najważniejszych przedstawicieli z

1772
02:13:42,815 --> 02:13:45,070
punktu widzenia mojej pracy, obok

1773
02:13:45,130 --> 02:13:48,650
Abrahama Maslowa i Antoniego Stójicha był
Stanislav Grof.

1774
02:13:49,446 --> 02:13:53,363
Stanisław Grof rozwija koncepcję
individuacji, która się pojawia u Junga.

1775
02:13:53,363 --> 02:13:57,226
Individuacja jest to dążenie do stanu
pełni, które jest celem osobistego

1776
02:13:57,286 --> 02:14:02,193
rozwoju. Grof, biorąc tę koncepcję na
warsztat, wyróżnia w doświadczeniach
jednostki

1777
02:14:02,193 --> 02:14:05,056
sfery personalne, czyli pochodzące z
historii jej

1778
02:14:05,086 --> 02:14:10,856
życia, doświadczenia transpersonalne
wychodzące poza granice czasu i
przestrzeni.

1779
02:14:10,856 --> 02:14:12,566
Przez przejście przez te

1780
02:14:12,646 --> 02:14:18,044
dwa etapy sfer doświadczeń dochodzi się do
najgłębszej sfery psychiki i dojście do

1781
02:14:18,044 --> 02:14:20,546
tej najgłębszej sfery psychiki oznacza

1782
02:14:20,566 --> 02:14:24,576
jedność ze światem i rozwiązanie
wszystkich problemów, które się w psychice

1783
02:14:24,576 --> 02:14:28,426
pojawiają. Drugim ważnym przedstawicielem
psychologii transpersonalnej z

1784
02:14:28,446 --> 02:14:33,152
punktu widzenia mojej pracy był Ken
Wilber. To jest twórca koncepcji spektrum

1785
02:14:33,152 --> 02:14:36,146
świadomości. Zdaniem Wilbera wszystkie
problemy w

1786
02:14:37,366 --> 02:14:41,283
życiu duchowym człowieka biorą się z
stawiania granic we własnych
doświadczeniach, a

1787
02:14:41,283 --> 02:14:45,106
rozwiązaniem tego problemu jest stopniowa
likwidacja tych granic. I w miarę jak te

1788
02:14:45,126 --> 02:14:51,033
granice są likwidowane, osiągamy kolejne
poziomy spektrum świadomości. To jest

1789
02:14:51,033 --> 02:14:52,926
rezultat tego procesu. Na

1790
02:14:52,966 --> 02:14:57,692
gruncie tej psychologii transpersonalnej
rozwija się taka forma terapii jak terapia

1791
02:14:57,692 --> 02:15:00,766
z użyciem psychodelików. Właściwie od 1938
roku, kiedy

1792
02:15:00,826 --> 02:15:05,363
to Albert Hofmann zsyntetyzował LSD, było
ono stosowane pomocniczo w sesjach

1793
02:15:05,363 --> 02:15:08,706
terapeutycznych właściwie do 1965 roku,
kiedy to zostało

1794
02:15:09,006 --> 02:15:14,791
zdelegalizowane jako środek, ale było
stosowane w leczeniu alkoholizmu i
uzależnień

1795
02:15:14,791 --> 02:15:16,046
od innych środków.

1796
02:15:16,886 --> 02:15:21,028
Stanisław Grof, o którym wspomniałam
wcześniej, analizował doświadczenia
pacjentów

1797
02:15:21,028 --> 02:15:21,786
po użyciu LSD i

1798
02:15:25,086 --> 02:15:29,253
doszedł do takich wniosków, że do
samopoznania konieczna jest analiza tak
życiorysu

1799
02:15:29,253 --> 02:15:32,566
pacjenta, jak i tych doświadczeń
pozaosobowych. Dlatego też to LSD

1800
02:15:32,586 --> 02:15:37,632
stosował i jak podsumowywał te sesje, to
po sesji z LSD pacjenci stwierdzali, że
ten

1801
02:15:37,632 --> 02:15:40,456
stan, którego pragną, to jest
transcendencja, a

1802
02:15:40,486 --> 02:15:45,917
nie intoksykacja narkotykowa i zaczęli
traktować po tych sesjach alkohol i
narkotyki

1803
02:15:45,917 --> 02:15:47,986
jako karykaturę stanu kosmicznej

1804
02:15:48,006 --> 02:15:53,192
świadomości, jaki tak naprawdę chcą
osiągnąć. Przechodząc do ibogainu. To jest
krzew

1805
02:15:53,192 --> 02:15:55,846
Tabernanthe iboga, który występuje w
Afryce

1806
02:15:55,886 --> 02:16:02,852
Środkowej, głównie na terenach Zairu,
Kongo, ale przede wszystkim Gabonu.
Ibogaina

1807
02:16:02,852 --> 02:16:03,786
jest bardzo

1808
02:16:03,826 --> 02:16:11,706
ważną substancją w kulcie Bwiti. Jest to
synkretyczny kult, który łączy w sobie

1809
02:16:11,726 --> 02:16:19,093
tradycyjny animizm i kult przodków z
chrześcijaństwem. Substancja jest używana
w

1810
02:16:19,093 --> 02:16:19,646
celach

1811
02:16:19,926 --> 02:16:24,553
rytualnych, inicjacyjnych, ale także w
celach leczenia złego stanu psychicznego,
a

1812
02:16:24,553 --> 02:16:26,246
także by osiągnąć stan przeżyć

1813
02:16:26,846 --> 02:16:31,846
mistycznych. Skąd się wzięła ibogaina na
Zachodzie?

1814
02:16:33,186 --> 02:16:38,757
Pierwszą osobą, która opisała swoje
doświadczenia, był Howard Lotsof, który w
wieku

1815
02:16:38,757 --> 02:16:40,166
lat 19 zażył ibogainę

1816
02:16:40,186 --> 02:16:44,926
jako jeden z wielu środków, z którymi
eksperymentował. Był wtedy uzależniony od

1817
02:16:44,926 --> 02:16:48,106
heroiny i także prawdopodobnie od innych
środków, ale

1818
02:16:48,206 --> 02:16:55,422
był głównie od heroiny i zażył zupełnie
przypadkowo tę substancję, którą się
znajoma

1819
02:16:55,422 --> 02:16:55,766
i po

1820
02:16:56,426 --> 02:17:00,826
bardzo długim tripie, jak to określił,
stosunek jego do heroiny diametralnie się

1821
02:17:00,826 --> 02:17:03,906
zmienił i nie miał potem w ogóle potrzeby
jej zażywania.

1822
02:17:04,886 --> 02:17:10,400
To trwało półtora roku, kiedy to powrócił
do swojego uzależnienia, ale już ten etap

1823
02:17:10,400 --> 02:17:12,326
był dużo krótszy i po terapii

1824
02:17:12,346 --> 02:17:18,785
metadonem przeszedł do takiego stanu,
kiedy już nie był uzależniony. 20 lat
później

1825
02:17:18,785 --> 02:17:20,026
te doświadczenia

1826
02:17:20,106 --> 02:17:24,193
postanowił przytoczyć i zaproponował
rządowi amerykańskiemu przeprowadzenie
badań

1827
02:17:24,193 --> 02:17:26,716
nad tą substancją, natomiast nie spotkało
się to z

1828
02:17:26,746 --> 02:17:31,352
zainteresowaniem. Poznał w tej agencji
rządowej osobę, która była tym

1829
02:17:31,352 --> 02:17:34,556
zainteresowana. Wspólnie założyli firmę,
ale nie

1830
02:17:34,646 --> 02:17:40,796
osiągnęli dużego komercyjnego sukcesu.
Próbowali zdobyć pieniądze na badania, ale

1831
02:17:40,796 --> 02:17:42,466
mieli na małą skalę te

1832
02:17:42,666 --> 02:17:48,869
fundusze i przeprowadzili trochę badań,
ale na niewielką skalę. Równolegle
prowadził

1833
02:17:48,869 --> 02:17:50,346
badania nad ibogainą

1834
02:17:50,666 --> 02:17:54,978
chilijski psychiatra Claudio Naranjo,
który przeprowadził pierwsze obszerne
badania

1835
02:17:54,978 --> 02:17:58,666
nad działaniem. Opisał sesje ibogainowe w
przypadku ponad 30 pacjentów.

1836
02:17:58,686 --> 02:18:03,651
Był to bliski współpracownik Fritza
Perelsa, co warto podkreślić. Jakie są
zalety

1837
02:18:03,651 --> 02:18:06,286
terapii ibogainowej? Według Howarda
Lotsofa

1838
02:18:07,406 --> 02:18:11,823
za główną zaletę należy uznać szybki
proces, ponieważ sama sesja, taki trip
trwa

1839
02:18:11,823 --> 02:18:15,026
około trzech dni. Potem potrzebne jest
takiej osobie kilka

1840
02:18:15,066 --> 02:18:20,234
miesięcy wsparcia, żeby utrwaliła swoje
prawidłowe nawyki. Co można skonfrontować
z,

1841
02:18:20,234 --> 02:18:20,296
w

1842
02:18:22,046 --> 02:18:27,124
optymalnym wydaniu, przynajmniej roczną
terapią substytucyjną i wsparciem

1843
02:18:27,124 --> 02:18:30,046
psychoterapią. Często też ta psychoterapia

1844
02:18:30,066 --> 02:18:35,396
się ciągnie po samej substytucji, także
ten okres wychodzenia z uzależnienia jest

1845
02:18:35,396 --> 02:18:37,896
dużo dłuższy. Kładzie to też nacisk na

1846
02:18:37,906 --> 02:18:41,624
indywidualny charakter tej terapii, bo
każdy wydobywa ze swojej podświadomości

1847
02:18:41,624 --> 02:18:44,866
najważniejsze kwestie i reinterpretuje
swoje świadome doświadczenia.

1848
02:18:47,066 --> 02:18:53,329
Badaniami nad ibogainą zajmowano się także
w Polsce. Robił to polski farmakolog

1849
02:18:53,329 --> 02:18:54,756
Piotr Fokik, który

1850
02:18:54,826 --> 02:19:01,826
przeprowadzał badania głównie na
szczurach, ale też interesował się tymi
badaniami

1851
02:19:02,046 --> 02:19:06,483
zagranicznymi prowadzonymi na ludziach.
Tutaj pozwolę sobie go zacytować, ponieważ

1852
02:19:06,483 --> 02:19:09,946
on zauważył jedną ważną rzecz: „Lecznictwo
uzależnień opiera się

1853
02:19:10,006 --> 02:19:14,067
na badanej przez władze medyczne, jak to
określa, żeby podobne leczyć podobnym albo

1854
02:19:14,067 --> 02:19:17,786
przeciwnym, a pomija się przy tym wspólną
cechę wszystkich uzależnień, czyli

1855
02:19:17,866 --> 02:19:22,367
fakt, że osoba uzależniona doznaje
nieprzezwyciężonego pragnienia, potrzeby
lub

1856
02:19:22,367 --> 02:19:25,386
wewnętrznego przymusu zażywania tej danej
substancji.

1857
02:19:25,886 --> 02:19:30,262
Stąd też przy uzależnieniach stosuje się
albo agonistów, albo antagonistów
receptora

1858
02:19:30,262 --> 02:19:32,866
endogennego, czyli kwasu
N-metylod-asparaginowego.

1859
02:19:34,006 --> 02:19:39,478
Ibogaina należy do grupy tych antagonistów
tego receptora i hamuje objawy i

1860
02:19:39,478 --> 02:19:41,886
przyczyny zespołu abstynencyjnego

1861
02:19:41,926 --> 02:19:47,598
oraz powstawanie tolerancji na opioidy”.Co
do tego przekraczania granic świadomości,

1862
02:19:47,598 --> 02:19:49,218
Claudio Naranjo opisywał

1863
02:19:49,298 --> 02:19:53,663
doświadczenia swoich pacjentów, że
właściwie u wszystkich pojawiały się silne

1864
02:19:53,663 --> 02:19:57,008
fantazje o treściach archetypalnych, ale
wspólną cechą tych

1865
02:19:57,058 --> 02:20:01,150
fantazji było to, że nimi można było
manipulować. Pacjent był w stanie
odpowiadać na

1866
02:20:01,150 --> 02:20:04,998
pytania terapeuty, ale nie tracił
zdolności widzenia tych obrazów. Czyli to
nie

1867
02:20:05,018 --> 02:20:11,871
był stan totalnego braku świadomości. Jego
zdaniem ten środek może służyć jako

1868
02:20:11,871 --> 02:20:12,838
katalizator

1869
02:20:12,878 --> 02:20:18,098
psychoterapii, przykładowo ułatwia
przypominanie faktów z życia pacjenta.
Polski

1870
02:20:18,098 --> 02:20:20,838
psychiatra Maciej Kozłowski, autor głośnej

1871
02:20:20,878 --> 02:20:25,546
książki „Moja heroina”. To jest
psychiatra, który swego czasu uzależnił
się od

1872
02:20:25,546 --> 02:20:28,778
heroiny i „Moja heroina” jest historią
prób uwolnienia

1873
02:20:28,818 --> 02:20:33,218
się od tego. Natomiast z punktu widzenia
osoby, która dobrze powinna znać się na

1874
02:20:33,218 --> 02:20:36,738
uzależnieniach, czyli z punktu widzenia
psychiatry, on też swego

1875
02:20:36,778 --> 02:20:42,490
czasu próbował terapii heroinowej i
zauważył u siebie odblokowanie
podświadomych

1876
02:20:42,490 --> 02:20:44,418
treści, które mogą w pewien

1877
02:20:44,518 --> 02:20:49,625
sposób zostać zinterpretowane i zauważa
taką korzyść: stan zwiększonej podatności
na

1878
02:20:49,625 --> 02:20:52,118
działania drugiej osoby, czyli terapeuty.

1879
02:20:54,258 --> 02:20:58,266
Peter Frank, amerykański wykładowca,
producent radiowy i autor książki, która

1880
02:20:58,266 --> 02:21:01,858
niedawno ukazała się na polskim rynku
poświęconej kokainie, „Kokaina.

1881
02:21:01,978 --> 02:21:06,433
Niezmieniająca moc wizji”, wyróżnia takie
cztery fazy doświadczenia heroinowego.

1882
02:21:06,433 --> 02:21:09,218
Pierwsza faza to jest faza silnych wizji,
o której

1883
02:21:10,198 --> 02:21:16,184
opisywałam przed chwilą. Drugą fazę nazywa
szarym dniem. Jest to okres, kiedy

1884
02:21:16,184 --> 02:21:17,428
człowiek wyszedł

1885
02:21:17,958 --> 02:21:23,123
z tej fazy wizyjnej, ma kontrolę nad
myślami i swoimi zmysłami, ale jest
wyczerpany,

1886
02:21:23,123 --> 02:21:25,398
przeżywa niestabilności emocjonalne i

1887
02:21:25,418 --> 02:21:30,004
przepracowuje problemy z fazy pierwszej.
Potem następuje trzecia faza, tymczasowa

1888
02:21:30,004 --> 02:21:33,118
wolność, która trwa około trzech miesięcy.
Nie ma głodu

1889
02:21:33,158 --> 02:21:36,798
narkotykowego, wydaje się, że problemy są
rozwiązane i to jest moment, kiedy

1890
02:21:36,798 --> 02:21:40,678
człowiek ma tyle energii, że powinien się
skontaktować z terapeutą, żeby ten stan

1891
02:21:40,718 --> 02:21:45,605
podtrzymać. Czwartą fazą jest faza powrotu
na ziemię. Powracają problemy emocjonalne

1892
02:21:45,605 --> 02:21:48,398
i niekiedy wraca chęć powrotu do
narkotyków. Ale

1893
02:21:48,418 --> 02:21:53,621
zdaniem Franka, jeżeli człowiek dobrze
wykorzysta tę fazę trzecią, kiedy ma dużą

1894
02:21:53,621 --> 02:21:56,158
silną władzę nad sobą, ten problem może

1895
02:21:56,218 --> 02:22:00,944
zostać zażegnany. Frank jest zdania, że
heroina może też inne uzależnienia w ten

1896
02:22:00,944 --> 02:22:03,838
sposób leczyć, będąc katalizatorem
doświadczenia.

1897
02:22:03,898 --> 02:22:10,171
Otóż inny temat jest. Jakie są formy
terapii heroinowej? Stosuje się
autoterapię na

1898
02:22:10,171 --> 02:22:11,078
własną rękę.

1899
02:22:11,098 --> 02:22:17,678
Dość często można w internecie sobie ten
środek sprowadzić za różne kwoty.

1900
02:22:19,838 --> 02:22:24,710
Czasem przy udziale drugiej osoby ludzie
biorą ten środek, czasem sami. W
internecie

1901
02:22:24,710 --> 02:22:26,798
chętnie się dzielą doświadczeniami z

1902
02:22:27,218 --> 02:22:33,098
przeżyć i opisują je. Albo można też
podjąć terapię w ośrodkach, które są
głównie na

1903
02:22:33,098 --> 02:22:34,918
terenie Ameryki Łacińskiej

1904
02:22:35,258 --> 02:22:39,365
umieszczone ze względu na status prawny
heroiny w innych krajach, jak w Stanach,

1905
02:22:39,365 --> 02:22:42,958
gdzie ona jest zabroniona i w większej
części krajów europejskich też.

1906
02:22:43,498 --> 02:22:48,664
Te ośrodki są ulokowane w Panami,
Gwatemali, Brazylii, Meksyku, kilka jest w
Azji i

1907
02:22:48,664 --> 02:22:51,278
Afryce. Pojedyncze są w Europie. Większość

1908
02:22:51,318 --> 02:22:56,798
osób, które tam są, prowadzą zajęcia
metodą doktora Edwarda Aubua.

1909
02:22:57,438 --> 02:23:05,378
Jakie jest ryzyko terapii heroinowej?
Można heroiny przedawkować, aczkolwiek

1910
02:23:05,778 --> 02:23:09,955
znana dawka bezpieczna jest dość jasno
określona, więc właściwie trzeba

1911
02:23:09,955 --> 02:23:12,838
niekontrolowanie ją zażyć, żeby coś sobie
zrobić.

1912
02:23:14,378 --> 02:23:19,405
Halucynacje mogą wywołać lęki, zaburzenia
rytmu serca. Większość tych środków

1913
02:23:19,405 --> 02:23:22,278
wymaga, żeby zrobić przedtem EKG i
konieczny

1914
02:23:22,298 --> 02:23:26,312
jest też, jak podkreślają znawcy tematyki,
plus wsparcie drugiej osoby, czyli

1915
02:23:26,312 --> 02:23:30,118
terapeuty, bo sesja na własną rękę może
się okazać zupełnie nieskuteczna.

1916
02:23:30,978 --> 02:23:35,980
Jaka jest jej realna skuteczność? W
badaniach doktora Pubika wykazano, że

1917
02:23:35,980 --> 02:23:38,858
rzeczywiście hamuje samopodawanie heroiny,

1918
02:23:38,878 --> 02:23:44,581
kokainy, morfiny, alkoholu uzależnionych
zwierząt laboratoryjnych. Z badań i badań

1919
02:23:44,581 --> 02:23:46,668
Claudi Naranjo, nie będę tutaj

1920
02:23:46,758 --> 02:23:52,840
ich streszczać, bo już mamy mało czasu,
ale rzeczywiście wynika to, że
publikowanych

1921
02:23:52,840 --> 02:23:54,578
artykułów naukowych jest

1922
02:23:54,618 --> 02:23:58,608
dużo na ten temat i widać pozytywną
zależność. Natomiast próby są nieduże. Nie
ma

1923
02:23:58,608 --> 02:24:02,598
takich badań finansowanych przez rządy
większych krajów czy firmy farmaceutyczne.

1924
02:24:02,637 --> 02:24:07,729
Nie ma takiego w pełni kontrolowanego
badania, które obejmowałoby dużo grup

1925
02:24:07,729 --> 02:24:09,698
zależnych. Dlatego właśnie od

1926
02:24:09,978 --> 02:24:14,449
1970 roku jest w Stanach nielegalna, w
kilku krajach europejskich też i także w

1927
02:24:14,449 --> 02:24:17,958
Polsce od 2012 w wykazie substancji
zakazanych razem z wieloma

1928
02:24:17,978 --> 02:24:23,483
innymi substancjami. Chyba nielegalna jest
w Nowej Zelandii, z tego, co mi wiadomo,

1929
02:24:23,483 --> 02:24:25,738
jako w jednym kraju. Dlaczego tego

1930
02:24:25,778 --> 02:24:31,651
zainteresowania nie ma? Zwolennicy terapii
heroinowej często mówią wręcz o teoriach

1931
02:24:31,651 --> 02:24:33,278
spiskowych. Ich zdaniem

1932
02:24:34,278 --> 02:24:38,823
niektórzy decydenci mogą mieć interes w
tym, żeby ta wojna narkotykowa dalej
trwała,

1933
02:24:38,823 --> 02:24:42,178
żeby nie było skutecznego leku na
uzależnienia. Ważne jest też

1934
02:24:42,218 --> 02:24:46,907
to, że opatentowane może być samo
stosowanie heroiny, a nie związek sam w
sobie, bo

1935
02:24:46,907 --> 02:24:49,957
to jest naturalny alkaloid, a to
stosowanie było przez

1936
02:24:50,018 --> 02:24:54,214
Aubua opatentowane. Moim zdaniem warto też
zwrócić uwagę, że terapeuci uzależnień

1937
02:24:54,214 --> 02:24:57,478
często podchodzą niechętnie nawet do
takich już by się wydawało

1938
02:24:57,498 --> 02:25:01,664
standardowych terapii substytucyjnych jak
terapia metadonem czy heroiną, a co

1939
02:25:01,664 --> 02:25:04,478
dopiero jakąś tajemniczą środek z Ameryki
Środkowej.

1940
02:25:05,698 --> 02:25:10,065
Ważne jest to, że odwołuje się do założeń
innych niż przyjmowane w standardowych

1941
02:25:10,065 --> 02:25:13,558
nurtach psychologicznych
najpopularniejszych. Chciałam zakończyć

1942
02:25:13,578 --> 02:25:18,732
cytatem z fakumia Dobrzyńskiego i jego
książki o new age'u: „Często pewne
zjawiska

1943
02:25:18,732 --> 02:25:21,498
określa się właśnie jako new age po to,
żeby

1944
02:25:21,538 --> 02:25:25,557
je zdyskredytować. Odrzuca się jakikolwiek
wiarę w zasoby tego nurtu, nawet jeżeli

1945
02:25:25,557 --> 02:25:29,478
chodzi o sprawy z racjonalnego punktu
widzenia ważne i słuszne, lub przynajmniej

1946
02:25:29,498 --> 02:25:33,422
nieszkodliwe”, jak to określa. Wydaje mi
się, że to jest główny problem, który

1947
02:25:33,422 --> 02:25:36,138
spotyka rzeczników badań nad heroiną.
Konkludowałabym.

1948
02:25:38,562 --> 02:25:43,549
Przed chwilą wysłuchaliśmy prelekcji
Aleksandry Bostek pod tytułem „Terapia

1949
02:25:43,549 --> 02:25:46,542
ibogainowa i alternatywne leczenie
uzależnień

1950
02:25:46,552 --> 02:25:51,213
w kontekście psychologii
transpersonalnej”. Teraz przechodzimy do
ostatniej

1951
02:25:51,213 --> 02:25:54,382
prelekcji w tym bloku tematycznym „Fenomen
szeptuch

1952
02:25:54,462 --> 02:25:58,242
podlaskich”, którą wygłosiła Kamila
Pankowska-Wróbel.

1953
02:25:58,382 --> 02:26:04,507
Dzień dobry. Chciałabym nawiązać dzisiaj
do zjawiska bardzo nam bliskiego, ponieważ

1954
02:26:04,507 --> 02:26:05,762
fenomenu szeptuch

1955
02:26:05,822 --> 02:26:13,502
podlaskich. Szeptucha, szeptun są to

1956
02:26:13,562 --> 02:26:19,116
uzdrowiciele obojga płci, najczęściej
oferujący swoje usługi osobom bieżącym w
pomoc

1957
02:26:19,116 --> 02:26:21,562
leczenia. W gwarach najczęściej używa

1958
02:26:21,582 --> 02:26:27,200
się liczby mnogiej „szeptuchy” i wtedy ma
się na myśli przedstawicieli obu płci.

1959
02:26:27,200 --> 02:26:27,762
Ponieważ

1960
02:26:29,422 --> 02:26:33,594
bardziej charakterystyczne w tej roli są
jednak kobiety. Sami uzdrowiciele

1961
02:26:33,594 --> 02:26:36,582
najczęściej określają się mianem babki lub
majstjera.

1962
02:26:37,522 --> 02:26:44,212
Zazwyczaj używają swojego imienia bądź też
pseudonimu. W Polsce zjawisko szeptuch

1963
02:26:44,212 --> 02:26:44,542
jest

1964
02:26:44,562 --> 02:26:49,707
charakterystyczne wyłącznie dla rejonu
Podlasia. Szeptuchy zamieszkują głównie
wsie

1965
02:26:49,707 --> 02:26:52,372
i niewielkie miasta, zazwyczaj na wschód
od

1966
02:26:52,402 --> 02:26:58,337
Białegostoku. Najpopularniejszymi są
szeptuchy z Orli, Rudki, Czeremchy oraz

1967
02:26:58,337 --> 02:26:58,962
Percewa.

1968
02:27:00,202 --> 02:27:05,055
Lokalna społeczność często uważała
szeptuchy za osoby obce. Przez to często

1969
02:27:05,055 --> 02:27:07,902
oddzielane były one terytorialnie od
wioski.

1970
02:27:08,822 --> 02:27:16,021
Najczęściej znachorki zamieszkiwały
miejsca pomiędzy wsiami bądź były przez
ludność

1971
02:27:16,021 --> 02:27:16,802
wyrzucane

1972
02:27:16,882 --> 02:27:22,342
na skraj wsi. Współcześnie jednak zwyczaj
ten ulega zatarciu.

1973
02:27:25,182 --> 02:27:30,390
Działalność szeptuch jest zdeterminowana
przez miejsce, w którym praktykują. Żyją

1974
02:27:30,390 --> 02:27:32,962
one na styku trzech kultur białoruskiej,

1975
02:27:33,022 --> 02:27:37,902
polskiej i rosyjskiej, w symbiozie z
Kościołem i cerkwią. Są to przeważnie

1976
02:27:37,902 --> 02:27:41,002
Białorusinki wyznania prawosławnego. Ważne
jest

1977
02:27:41,022 --> 02:27:44,710
jednak, że przynależność do białoruskiej
grupy etnicznej oraz prawosławnej

1978
02:27:44,710 --> 02:27:47,402
społeczności religijnej nie jest warunkiem
koniecznym.

1979
02:27:49,262 --> 02:27:55,106
Duże znaczenie ma również wiek osoby
uzdrawiającej. Szeptuchą może być kobieta
po

1980
02:27:55,106 --> 02:27:56,982
pięćdziesiątym roku życia.

1981
02:27:58,182 --> 02:28:03,376
Najlepiej, by była już po menopauzie,
ponieważ kobiety po klimakterium uważane
są za

1982
02:28:03,376 --> 02:28:05,602
osoby spokojniejsze oraz mądrzejsze.

1983
02:28:07,482 --> 02:28:13,328
Zdecydowaną większość stanowią jednak 80-,
90-letnie staruszki. W wioskach i

1984
02:28:13,328 --> 02:28:15,482
miasteczkach Białostocczyzny

1985
02:28:15,582 --> 02:28:23,362
żyje obecnie około trzydziestu kobiet,
które uzdrawiają za pomocą modlitwy.
Tajemną

1986
02:28:23,442 --> 02:28:28,683
umiejętność leczenia można interpretować
jako zdolność daną ludziom przez Boga w

1987
02:28:28,683 --> 02:28:31,042
celu szerzenia pomocy potrzebującym.

1988
02:28:32,302 --> 02:28:37,533
Same szeptuchy są przekonane, że ich
zdolności są darem Bożym i przyjmując go,

1989
02:28:37,533 --> 02:28:40,282
okazują szczerą chęć pomocy innym. Często

1990
02:28:40,302 --> 02:28:45,042
podkreślają również, że bez pomocy Boga i
aniołów nie byłyby zdolne do jakiejkolwiek

1991
02:28:45,042 --> 02:28:47,242
działalności, do działalności leczenia.

1992
02:28:50,362 --> 02:28:55,755
Szeptuchy są zobligowane do udzielania
pomocy zawsze, gdy są o nią proszone.
Muszą

1993
02:28:55,755 --> 02:28:58,122
one uwolnić się od złości, żalu oraz

1994
02:28:58,142 --> 02:29:02,481
pozostałych negatywnych emocji w stosunku
do innych ludzi, aby móc udzielić pomocy

1995
02:29:02,481 --> 02:29:04,862
nawet osobom, które uważają za swoich
wrogów.

1996
02:29:06,282 --> 02:29:11,602
Szeptuchy to osoby zazwyczaj spokojne,
cierpliwe, empatyczne, łatwo
przebaczające, a

1997
02:29:11,602 --> 02:29:14,262
przede wszystkim pobożne. Uważają, że dar,

1998
02:29:14,362 --> 02:29:21,018
który jest nieodpowiednio wykorzystywany,
może w każdej chwili zostać im odebrany

1999
02:29:21,018 --> 02:29:21,922
przez Boga.

2000
02:29:23,482 --> 02:29:29,727
Jednak szeptuchy często przy pierwszym
kontakcie zniechęcają do siebie.
Najczęściej

2001
02:29:29,727 --> 02:29:31,382
wychodzą na podwórko i

2002
02:29:31,462 --> 02:29:38,166
przeganiają osoby, które przychodzą do
nich, by poprosić o pomoc. Robią to

2003
02:29:38,166 --> 02:29:39,162
specjalnie,

2004
02:29:39,442 --> 02:29:45,474
ażeby pozostawić jedynie osoby najbardziej
zdeterminowane. Osoby, które najbardziej

2005
02:29:45,474 --> 02:29:46,782
potrzebują pomocy.

2006
02:29:48,382 --> 02:29:56,062
Szeptuchy zazwyczaj nie żądają żadnej
zapłaty za swoje usługi. Za niemoralne
uważają

2007
02:29:56,082 --> 02:30:01,584
bogacenie się na Słowie Bożym, gdyż
posługa powinna być według nich bezpłatna.

2008
02:30:01,584 --> 02:30:03,982
Niektóre babki wręcz obrażają się,

2009
02:30:04,042 --> 02:30:10,179
kiedy proponowana jest im zapłata.
Odmawiają również przyjmowania
czegokolwiek od

2010
02:30:10,179 --> 02:30:11,922
osób ubogich. Od innych

2011
02:30:11,942 --> 02:30:16,367
przyjmują czasami symboliczną zapłatę w
postaci jedzenia bądź pieniędzy. Są to

2012
02:30:16,367 --> 02:30:17,842
najczęściej drobne monety.

2013
02:30:20,442 --> 02:30:26,778
Monety te przekazują na pobliską cerkiew.
Najczęściej kupują świeczki, które

2014
02:30:26,778 --> 02:30:28,362
następnie palą przy

2015
02:30:28,382 --> 02:30:34,143
ołtarzu w intencji osób, które do nich
przychodzą. Szeptucha jest osobą bardzo

2016
02:30:34,143 --> 02:30:34,882
religijną.

2017
02:30:37,122 --> 02:30:42,302
Modzi się w cerkwi w intencjach osób
składanych przez osoby, które je
odwiedzają.

2018
02:30:42,302 --> 02:30:45,052
Pomimo że Kościół prawosławny odżegnuje
się

2019
02:30:45,102 --> 02:30:49,491
od ich leczniczych praktyk, kobiety te
często mają bliski kontakt z miejscowym

2020
02:30:49,491 --> 02:30:52,642
kapłanem. Zdarza się nawet, że pełnią
posługę w kaplicy.

2021
02:30:53,302 --> 02:30:58,786
Jest jedna szeptucha, która nawet śpiewa w
chórz cerkiewnym. Niektóre jednak są

2022
02:30:58,786 --> 02:31:00,522
przeganianie ze świątyni.

2023
02:31:03,322 --> 02:31:09,273
Warunkiem otrzymania daru leczenia przez
przyszłą szeptuchę jest chęć jego

2024
02:31:09,273 --> 02:31:11,122
przyjęcia. Przekazywane

2025
02:31:11,202 --> 02:31:16,289
są jej teksty modlitw oraz informacje o
sposobie ich użycia. Sama inicjacja

2026
02:31:16,289 --> 02:31:19,002
szeptuchy nie jest naznaczona rytuałami.

2027
02:31:19,122 --> 02:31:25,192
Najczęściej sprowadza się do prostej
rozmowy i przekaz ustny ma tutaj
diametralne

2028
02:31:25,192 --> 02:31:25,941
znaczenie.

2029
02:31:26,942 --> 02:31:32,240
Szeptuchy zazwyczaj chcą, by dar
uzdrawiania pozostał w rodzinie, więc
najchętniej

2030
02:31:32,240 --> 02:31:34,502
przekazują go osobom spokrewnionym,

2031
02:31:35,162 --> 02:31:41,434
najlepiej swojemu potomstwu. Szeptucha,
czując, że nadchodzi jej czas, wyznacza

2032
02:31:41,434 --> 02:31:42,942
swoją następczynię.

2033
02:31:43,302 --> 02:31:49,211
Najczęściej jest to córka względnie
wnuczka.Ponieważ uważa, że w przeciwnym
razie

2034
02:31:49,211 --> 02:31:51,254
wraz z jej śmiercią tradycja

2035
02:31:51,294 --> 02:31:56,803
mogłaby zaginąć. W chwili, gdy dzieci
szeptuchy nie zgadzają się na przyjęcie
daru,

2036
02:31:56,803 --> 02:31:58,994
grono kandydatów rozszerza się na

2037
02:31:59,034 --> 02:32:05,184
dalszą rodzinę. Zdarzały się nawet
przypadki, że na sąsiedztwo. Kobieta
jednak musi

2038
02:32:05,184 --> 02:32:06,814
być naznaczona piętnem

2039
02:32:06,834 --> 02:32:12,444
starszeństwa i doświadczenia życiowego.
Zdarzają się również przypadki, gdy
przyszła

2040
02:32:12,444 --> 02:32:14,514
szeptucha uczy się modlić sama.

2041
02:32:17,034 --> 02:32:21,457
Modlić i uzdrawiać z pomocą modlitwy. Na
początku swojej działalności niesie jednak

2042
02:32:21,457 --> 02:32:24,494
pomoc najbliższej rodzinie i w ten sposób
doskonali swoje

2043
02:32:24,674 --> 02:32:32,594
umiejętności. Zakres działalności
szeptuchy zazwyczaj dotyczy chorób, które

2044
02:32:32,614 --> 02:32:38,890
nie są uznawane przez tradycyjnie
wykształconych lekarzy. Sami uzdrowiciele

2045
02:32:38,890 --> 02:32:39,894
wykluczają z

2046
02:32:40,694 --> 02:32:46,014
zakresu swoich obowiązków leczenia
przeziębienia, złamań czy też
dolegliwości, które

2047
02:32:46,014 --> 02:32:48,294
potrzebują ingerencji chirurgicznej.

2048
02:32:49,434 --> 02:32:56,474
Istnieje pięć podstawowych chorób, których
leczeniem zajmują się szeptuchy.

2049
02:32:57,154 --> 02:33:02,325
Pierwsza to jest nerw, zwany również
kołtunem. Jest to jedna z najtrudniejszych
do

2050
02:33:02,325 --> 02:33:04,974
wyjaśnienia dolegliwości, często spotykana

2051
02:33:05,014 --> 02:33:10,096
współcześnie na Podlasiu. Przyczyną owej
dolegliwości jest długotrwały stres bądź

2052
02:33:10,096 --> 02:33:12,794
też tak zwany przestrach. Objawy choroby
to

2053
02:33:12,994 --> 02:33:18,061
ból, paraliż, zwijanie się, na głowie
kołtuna. Sposób leczenia jest ściśle

2054
02:33:18,061 --> 02:33:20,594
uzależniony od konkretnego przypadku.

2055
02:33:21,594 --> 02:33:28,305
Najczęściej w leczeniu stosuje się owczą
wełnę. Następną chorobą jest tak zwany

2056
02:33:28,305 --> 02:33:29,494
wiatr. Choroba

2057
02:33:29,594 --> 02:33:35,309
spowodowana jest przez przeciąg w
pomieszczeniu, wiatr czy też przy otwartym
oknie

2058
02:33:35,309 --> 02:33:36,494
jazdę samochodem.

2059
02:33:37,574 --> 02:33:44,082
Objawami są bóle głowy, również bóle
innych części ciała. Przy bardziej

2060
02:33:44,082 --> 02:33:45,274
zaawansowanej

2061
02:33:45,334 --> 02:33:50,996
chorobie może wystąpić również paraliż.
Leczenie wiatru wiąże się z
wykorzystywaniem

2062
02:33:50,996 --> 02:33:52,614
popiołu, który szeptucha

2063
02:33:53,114 --> 02:34:00,754
uzyskuje ze swojego pieca. Następną
chorobą jest róża. Róża może powstać od
wody,

2064
02:34:00,774 --> 02:34:05,939
wiatru bądź też przeziębienia.
Najczęstszymi objawami jest wysypka,
zaczerwienienie,

2065
02:34:05,939 --> 02:34:08,214
opuchlizna w różnych miejscach ciała.

2066
02:34:09,534 --> 02:34:16,474
Do leczenia szeptucha wykorzystuje len.
Bardzo popularną chorobą, z którą

2067
02:34:17,214 --> 02:34:22,804
szeptucha ma do czynienia, jest urok zwany
również złym okiem. Urok oznacza zarówno

2068
02:34:22,804 --> 02:34:25,094
przyczynę, jak i samą dolegliwość.

2069
02:34:25,674 --> 02:34:30,060
Czasami z tą chorobą wiąże się także
przestrach. Uzdrowiciele często nie są w
stanie

2070
02:34:30,060 --> 02:34:33,454
odróżnić od siebie tych dwóch chorób,
dlatego też stosują tą samą

2071
02:34:33,494 --> 02:34:39,224
metodę leczenia. Urok to bardzo częsta
przypadłość, szczególnie wśród małych
dzieci.

2072
02:34:39,224 --> 02:34:41,134
Spowodowana jest przez osobę

2073
02:34:41,214 --> 02:34:46,167
trzecią, która jest w posiadaniu tak
zwanych złych oczu. Do objawów należą bóle

2074
02:34:46,167 --> 02:34:49,114
brzucha, nerwowość, bezsenność, płacz u
dzieci.

2075
02:34:52,414 --> 02:34:58,086
Urok poprzez osłabienie organizmu może
doprowadzić nawet do śmierci. Ostatnią z

2076
02:34:58,086 --> 02:34:59,594
chorób jest tak zwany

2077
02:34:59,654 --> 02:35:05,378
przestrach. Przestrach połączony jest
również z urokiem. Przyczyną również jest

2078
02:35:05,378 --> 02:35:07,334
działalność osoby trzeciej.

2079
02:35:08,714 --> 02:35:13,607
Jednakże w tym wypadku rzadziej człowieka,
często zwierzęcia, najczęściej psa. Mogą

2080
02:35:13,607 --> 02:35:16,554
być to również nieszczęśliwe wydarzenia
losowe, na

2081
02:35:16,674 --> 02:35:24,494
przykład wypadek, pożar. Objawy są bardzo
podobne jak w uroku i przy

2082
02:35:24,534 --> 02:35:29,905
chorobie zwanej nerwem. Choroba ta
najczęściej dotyczy małych dzieci i leczy
się ją

2083
02:35:29,905 --> 02:35:32,494
przy użyciu stopionego wosku pszczelego.

2084
02:35:35,234 --> 02:35:42,355
Słowa wypowiadane przez szeptuchy mają
wyjątkową moc. Stają się swoistymi lekami.

2085
02:35:42,355 --> 02:35:43,234
Inspiracją

2086
02:35:43,243 --> 02:35:48,181
w zamowach są nie tylko teksty kanoniczne
oraz motywy zapogryfów, ale także sam

2087
02:35:48,181 --> 02:35:50,994
folklor. Szeptucha zwraca się bezpośrednio
do

2088
02:35:51,034 --> 02:35:56,441
choroby i prosi ją, aby odeszła od
chorego. W wypowiadane przez nią słowa
wplatane

2089
02:35:56,441 --> 02:35:57,694
jest imię pacjenta.

2090
02:35:58,854 --> 02:36:04,176
Modlitwy zaś kierowano już bezpośrednio do
samego Boga. Szeptucha najczęściej

2091
02:36:04,176 --> 02:36:06,734
wykorzystuje „Zdrowaś Mario”, „Wierzę

2092
02:36:06,774 --> 02:36:13,155
w Boga” oraz „Ojcze nasz”. Modlitwa jest
długa, śpiewna, monotonna, szeptana. Stąd

2093
02:36:13,155 --> 02:36:14,634
właśnie nazwa owych

2094
02:36:14,734 --> 02:36:20,478
opiek, szeptuchy. Rytuał ten najczęściej
zamyka się w 30 minutach. Czasami jednak w

2095
02:36:20,478 --> 02:36:22,554
bardziej poważnych przypadkach

2096
02:36:23,114 --> 02:36:30,129
może przedłużyć się nawet do godziny.
Uzdrowicielka do słów dołącza również

2097
02:36:30,129 --> 02:36:31,064
szczególne

2098
02:36:31,134 --> 02:36:37,515
gesty. Przede wszystkim powtarza się znak
krzyża oraz ruch okrężny wykonywany wzdłuż

2099
02:36:37,515 --> 02:36:39,034
ciała pacjenta. Sens

2100
02:36:39,074 --> 02:36:43,910
wykonywanego ruchu obrotowego sprowadza
się do spowodowania pomyślnego biegu
świata

2101
02:36:43,910 --> 02:36:46,474
i odwołuje się do ruchu Słońca po
sklepieniu

2102
02:36:46,614 --> 02:36:54,434
niebieskim. Cały zabieg musi przebiegać
według ściśle określonych

2103
02:36:54,474 --> 02:37:01,679
reguł. Miejscem odczyniania chorób jest
zazwyczaj dom szeptuchy. Najczęściej jest
to

2104
02:37:01,679 --> 02:37:02,194
ciemna

2105
02:37:02,254 --> 02:37:08,968
izba, której punktem centralnym jest kąt z
ikonami. Może to być kuchnia. Szeptucha

2106
02:37:08,968 --> 02:37:10,114
nigdy nie chce

2107
02:37:11,074 --> 02:37:18,854
udać się do domu chorego. Chce cały rytuał
przeprowadzić u siebie. Natomiast

2108
02:37:18,864 --> 02:37:25,067
pragnę jeszcze dodać, że szeptucha używa
również często przedmiotów, które
wcześniej

2109
02:37:25,067 --> 02:37:26,544
zostały poświęcone w

2110
02:37:26,614 --> 02:37:32,625
cerkwi. Mógł być to krzyż, nożyce,
różaniec, szklanki, chustki. Również
różnego

2111
02:37:32,625 --> 02:37:33,994
rodzaju materiały:

2112
02:37:34,554 --> 02:37:41,778
len, wełna. Tak jak wcześniej wspomniałam,
używa również popiołu i wosku pszczelego.

2113
02:37:41,778 --> 02:37:42,294
Dotyka

2114
02:37:42,334 --> 02:37:47,815
również ciała pacjenta, zwłaszcza głowy,
chcąc przenieść na niego moc wypowiadanych

2115
02:37:47,815 --> 02:37:49,004
przed chwilą słów.

2116
02:37:50,878 --> 02:37:55,585
O podlaskich szeptuchach opowiadała Kamila
Pankowska-Wróbel. Po przerywniku

2117
02:37:55,585 --> 02:37:58,158
muzycznym przejdziemy do ostatniego bloku

2118
02:37:58,198 --> 02:38:04,430
tematycznego, czyli
antropologiczno-kulturowego. Radio
Paranormalium, paranormalny

2119
02:38:04,430 --> 02:38:05,798
głos w twoim domu.

2120
02:38:05,878 --> 02:38:06,888
Zostańcie państwo z

2121
02:38:06,958 --> 02:38:17,418
nami.

2122
02:42:08,257 --> 02:42:13,185
W Radiu Paranormalium słuchacie państwo
relacji z konferencji naukowej Zjawiska z

2123
02:42:13,185 --> 02:42:15,558
pogranicza nauki w dyskursie naukowym i

2124
02:42:15,638 --> 02:42:21,075
filozoficznym, która odbyła się w
Białymstoku 10 czerwca 2016 roku. Teraz

2125
02:42:21,075 --> 02:42:23,458
przechodzimy do ostatniego bloku

2126
02:42:23,538 --> 02:42:29,511
tematycznego, czyli
antropologiczno-kulturowego, a w nim
ostatnia prelekcja w ramach

2127
02:42:29,511 --> 02:42:31,218
tej relacji zatytułowana

2128
02:42:31,338 --> 02:42:36,913
Synkretyzm religijny polskiej ezoteryki
telewizyjnej. Uniwersalizm czy komercyjny

2129
02:42:36,913 --> 02:42:38,978
eklektyzm?, którą wygłosił Jan

2130
02:42:39,098 --> 02:42:40,758
Bajor. Posłuchajmy.

2131
02:42:40,958 --> 02:42:45,189
Nazywam się Jan Bajor, jestem doktorantem
w Instytucie Socjologii Uniwersytetu

2132
02:42:45,189 --> 02:42:48,878
Warszawskiego i chciałem powiedzieć parę
słów dzisiaj o synkretyzmie

2133
02:42:48,918 --> 02:42:55,565
religijnym w polskiej ezoteryce
telewizyjnej. Aby w miarę precyzyjnie
pokazać, co

2134
02:42:55,565 --> 02:42:56,878
rozumiem pod tym

2135
02:42:56,918 --> 02:43:01,508
hasłem, dlaczego uważam, że to jest temat
warty zainteresowania,

2136
02:43:06,058 --> 02:43:10,886
posłużę się pewnym przykładem. Jest to
taka anegdota, od której zaczęło się moje

2137
02:43:10,886 --> 02:43:13,058
zainteresowanie całym tym problemem.

2138
02:43:15,038 --> 02:43:20,524
Jakieś trzy lata temu trafiłem całkowicie
przypadkiem na audycję w telewizji

2139
02:43:20,524 --> 02:43:22,978
ezoterycznej Kosmika TV prowadzoną

2140
02:43:22,998 --> 02:43:30,838
przez pana Piotra Natoniewskiego, szerzej
znanego jako wróżbita Dawid. Odprawiał on

2141
02:43:30,878 --> 02:43:38,072
dość dziwaczny, z mojego punktu widzenia
wtedy trochę nawet szokujący rytuał. Jak

2142
02:43:38,072 --> 02:43:38,338
sam

2143
02:43:38,358 --> 02:43:45,958
twierdził, przyzywał błogosławieństwa
anielskie do dzwoniących telewidzów.

2144
02:43:46,878 --> 02:43:52,638
Robił to za pomocą wahadełka, którym
kręcił, jednocześnie odmawiając jakieś
magiczne

2145
02:43:52,678 --> 02:44:00,606
formuły.Ponadto jeszcze na stole miał
tarot, jakieś

2146
02:44:00,646 --> 02:44:07,210
inne magiczne rekwizyty. Bardzo
zaintrygowało mnie to, w jaki sposób można
łączyć

2147
02:44:07,210 --> 02:44:08,506
tak różne motywy

2148
02:44:08,566 --> 02:44:15,621
religijne. Jak to jest, że w momencie, gdy
ewidentnie Kościół katolicki jest jawnie

2149
02:44:15,621 --> 02:44:16,386
przeciwny

2150
02:44:16,426 --> 02:44:23,207
tego typu praktykom, ktoś twierdzi,
pokazuje w telewizji, ludzie z tego
korzystają,

2151
02:44:23,207 --> 02:44:24,106
że przyzywa

2152
02:44:24,166 --> 02:44:31,566
anioły. W tym celu postanowiłem przyjrzeć
się większej ilości tego typu audycji na

2153
02:44:31,626 --> 02:44:37,355
przykładzie telewizji Eso TV, która jest
taką chyba największą, odnoszącą
największe

2154
02:44:37,355 --> 02:44:39,606
sukcesy instytucją produkującą to

2155
02:44:39,806 --> 02:44:46,320
wróżbiarskie audio-tele. Oczywiście
ezoteryka w polskiej telewizji w różnych
dość

2156
02:44:46,320 --> 02:44:47,526
formach jest od

2157
02:44:47,566 --> 02:44:53,795
dawna widoczna. Jako że mam mało czasu,
nie będę tutaj bardzo się wdawać w
historię.

2158
02:44:53,795 --> 02:44:55,426
Jakkolwiek nie umknęła

2159
02:44:55,466 --> 02:45:01,702
ona też całkiem uwadze środowiska
naukowego czy refleksji filozoficznej
bardziej.

2160
02:45:01,702 --> 02:45:02,626
Dorota Hall,

2161
02:45:03,326 --> 02:45:10,146
autorka chyba najważniejszej w ostatnich
latach książki o nowych formach duchowości

2162
02:45:10,146 --> 02:45:10,886
w Polsce,

2163
02:45:11,706 --> 02:45:17,994
zatytułowanej po prostu "New Age w
Polsce". Tego typu praktyki wróżbiarskie,
taką

2164
02:45:17,994 --> 02:45:19,546
pop-ezoterykę bardzo

2165
02:45:19,566 --> 02:45:24,859
silnie wiązała z ruchem Nowej Ery.
Interpretowała to zjawisko przede
wszystkim jako

2166
02:45:24,859 --> 02:45:27,346
taką najbardziej uproszczoną komercyjną

2167
02:45:27,386 --> 02:45:33,711
emanację tego szerokiego spektrum zjawisk,
które określa się jako New Age. Zwracała

2168
02:45:33,711 --> 02:45:34,626
też uwagę na

2169
02:45:34,666 --> 02:45:40,811
pewną polską specyfikę problemu, że ten
New Age, nawet w tej bardzo trywialnej

2170
02:45:40,811 --> 02:45:42,466
formie, w Polsce jest

2171
02:45:42,506 --> 02:45:50,466
troszeczkę inny niż powiedzmy na
Zachodzie. O tym jeszcze będę trochę
mówił. Tą samą

2172
02:45:50,476 --> 02:45:57,133
linią myśli szła Agnieszka Kowalczewska,
autorka eseju naukowego "Ezoteryka na

2173
02:45:57,133 --> 02:45:57,986
sprzedaż".

2174
02:45:58,906 --> 02:46:05,065
Też ona wiązała bardzo silnie telewizję
wróżbiarską, tego typu zjawiska z ruchem
New

2175
02:46:05,065 --> 02:46:06,825
Age, ale jeszcze do tego

2176
02:46:08,206 --> 02:46:15,041
bardzo ostro oceniała tego typu zjawiska.
Nazywała je pewną komercją żerującą na

2177
02:46:15,041 --> 02:46:16,066
autentycznej

2178
02:46:16,126 --> 02:46:21,812
ezoteryce. Na takich głęboko
zakorzenionych w kulturze systemach wiedzy
tajemnej,

2179
02:46:21,812 --> 02:46:23,426
jaką byłaby na przykład

2180
02:46:23,626 --> 02:46:30,806
antroposofia czy różne jeszcze istniejące
do dzisiaj inne systemy gnostyckie.

2181
02:46:33,846 --> 02:46:40,585
Ale jak dokładnie to wygląda na
przykładzie Eso TV? Sam kanał istnieje od
kilkunastu

2182
02:46:40,585 --> 02:46:40,906
lat.

2183
02:46:42,406 --> 02:46:47,613
Jest to właśnie taka telewizja audio-tele,
gdzie ludzie mogą dzwonić, uzyskiwać od

2184
02:46:47,613 --> 02:46:50,026
ezoteryków różnorakie wróżby lub inne,

2185
02:46:51,006 --> 02:46:56,727
można powiedzieć, usługi duchowe. Krótko
funkcjonowała ona jako samodzielny kanał

2186
02:46:56,727 --> 02:46:58,846
nadawany w telewizji kablowej,

2187
02:46:58,946 --> 02:47:04,138
ale przede wszystkim od zawsze zajmowała
się sprzedawaniem pasm ezoterycznych dla

2188
02:47:04,138 --> 02:47:06,766
innych kanałów telewizyjnych. Obecnie Eso

2189
02:47:06,846 --> 02:47:14,796
TV, jeśli się nie mylę, produkuje
wieczorne, nocne pasmo ezoteryczne TVN-u,
które

2190
02:47:14,806 --> 02:47:20,802
praktycznie codziennie jest nadawane w
późnych godzinach wieczornych i nocnych.
No i

2191
02:47:20,802 --> 02:47:22,586
jest to program, który ma

2192
02:47:22,626 --> 02:47:28,764
kilkunastu prowadzących o bardzo różnych
specjalnościach, którzy prowadzą często

2193
02:47:28,764 --> 02:47:30,606
trwające po cztery, pięć

2194
02:47:30,686 --> 02:47:37,906
godzin audycje, w których odbierają
telefony, świadczą różne usługi
ezoteryczne.

2195
02:47:41,426 --> 02:47:46,849
To, co się rzuca w oczy, kiedy przyjrzymy
się temu kanałowi, to są podobne zjawiska

2196
02:47:46,849 --> 02:47:48,286
jak te, które można by

2197
02:47:48,886 --> 02:47:54,098
zaobserwować w tym pierwszym pokazanym
przeze mnie przykładzie. To jest bardzo
duże

2198
02:47:54,098 --> 02:47:56,736
nagromadzenie różnych motywów religijnych,

2199
02:47:56,806 --> 02:48:02,124
różnych symboli czy praktyk pochodzących z
bardzo różnych porządków duchowości. I

2200
02:48:02,124 --> 02:48:03,766
nie chodzi tu tylko o to,

2201
02:48:03,866 --> 02:48:10,066
że te praktyki po prostu są obecne na
antenie. Na przykład jeden ezoteryk
oczyszcza

2202
02:48:10,066 --> 02:48:11,186
czakry, a drugi

2203
02:48:12,046 --> 02:48:16,731
przyzywa anioły. Przede wszystkim te
motywy są łączone przez pojedynczych

2204
02:48:16,731 --> 02:48:19,426
prowadzących w ramach pojedynczych audycji

2205
02:48:20,166 --> 02:48:25,758
i stanowią pewien pakiet usług oferowany
dzwoniącym. Bardzo synkretyczny czy można

2206
02:48:25,758 --> 02:48:27,326
powiedzieć eklektyczny.

2207
02:48:29,006 --> 02:48:33,669
Ci ezoterycy też, chociaż zwykle deklarują
się jakimiś specjalnościami, na przykład

2208
02:48:33,669 --> 02:48:36,366
mówią, że ktoś jest tarotcistą, to bardzo
rzadko

2209
02:48:36,406 --> 02:48:41,394
ograniczają się do tych praktyk
ezoterycznych, które można by kojarzyć z
tą ich

2210
02:48:41,394 --> 02:48:44,046
główną specjalnością, które byłyby w jakiś

2211
02:48:44,566 --> 02:48:51,255
oczywisty sposób z nią powiązane. Wiąże
się z tym właśnie też to, że mniej więcej

2212
02:48:51,255 --> 02:48:52,246
każdy z tych

2213
02:48:52,266 --> 02:48:58,100
prowadzących chce oferować jak największą
gamę usług, jak najwięcej różnych,

2214
02:48:58,100 --> 02:48:59,866
powiedziałbym, przysług

2215
02:48:59,906 --> 02:49:07,026
duchowych tym swoim telewidzom udostępnić,
tak żeby być atrakcyjnym produktem.

2216
02:49:08,886 --> 02:49:16,236
Aby to nie było tak całkiem abstrakcyjne,
też ponownie posłużę się przykładem. Tutaj

2217
02:49:16,236 --> 02:49:16,586
mamy

2218
02:49:16,626 --> 02:49:21,987
jednego z prowadzących właśnie, wróżbitę
Sławomira, który przedstawia się jako

2219
02:49:21,987 --> 02:49:24,186
tarotcista, numerolog. Powiedzmy

2220
02:49:24,206 --> 02:49:28,611
numerologia to jest trochę taka
ezoteryczna matematyka. Każdy ezoteryk
mniej więcej

2221
02:49:28,611 --> 02:49:30,946
się na tym zna. Tarot też jest bardzo
rzeczą

2222
02:49:32,426 --> 02:49:38,744
popularną, taką podstawową. Jakkolwiek gdy
obejrzałem jedną z tych jego audycji,

2223
02:49:38,744 --> 02:49:40,166
bynajmniej do tych

2224
02:49:40,206 --> 02:49:46,245
dwóch sfer się nie ograniczał. Miał na
przykład cztery talie kart oprócz tarota,

2225
02:49:46,245 --> 02:49:47,906
karty anielskie, które

2226
02:49:47,966 --> 02:49:55,266
służą do wróżenia przy odwołaniu się do
energii aniołów. Miał tarota
kryształowego,

2227
02:49:55,366 --> 02:50:01,776
który służy dobieraniu telewidzom kamienia
półszlachetnego, który mógłby dla nich

2228
02:50:01,776 --> 02:50:02,646
służyć jako

2229
02:50:02,686 --> 02:50:09,790
amulet.Miał też dwa wahadełka, którymi jak
twierdził zdejmował klątwy, oczyszczał

2230
02:50:09,870 --> 02:50:17,530
energetycznie telewidzów, oczyszczał im
czakry. W pewnym momencie stwierdził, tu
też

2231
02:50:17,670 --> 02:50:24,890
troszkę nawiązanie, że udziela też energii
reiki na odległość, więc zajmuje się de

2232
02:50:24,890 --> 02:50:25,330
facto

2233
02:50:25,410 --> 02:50:33,050
leczeniem energetycznym. Jaka może być
zasada, która połączyłaby tak różne
praktyki,

2234
02:50:33,310 --> 02:50:39,865
tak też różne tradycje? Bo tu mamy
chrześcijańskie anioły, mamy zaczerpnięte
ze

2235
02:50:39,865 --> 02:50:41,110
Wschodu czakry,

2236
02:50:41,790 --> 02:50:47,841
mamy tarot, który jest europejską tradycją
ezoteryczną. Czy jest w ogóle jakiś sens,

2237
02:50:47,841 --> 02:50:49,570
który mógłby to wszystko

2238
02:50:50,650 --> 02:50:58,610
zespolić? Bardzo to zgodnie z intuicjami i
tezami, które wygłasza Dorota Hall

2239
02:50:58,670 --> 02:51:04,697
w swojej książce na temat polskiego
oblicza New Age. Tym pojęciem, tym
językiem,

2240
02:51:04,697 --> 02:51:06,430
który spaja praktycznie

2241
02:51:06,470 --> 02:51:13,990
wszystkie obecne na naszym rynku usługi
ezoteryczne jest energia. Wszystko to
można

2242
02:51:14,030 --> 02:51:21,075
sprowadzić do energii. Wszystko to można w
ten sposób określić. I ta energia jest

2243
02:51:21,075 --> 02:51:21,510
takim

2244
02:51:21,550 --> 02:51:27,458
wszechogarniającym bytem, który wpływa na
wszystkie aspekty naszego życia, który

2245
02:51:27,458 --> 02:51:29,230
może nam na bardzo różne

2246
02:51:29,270 --> 02:51:37,110
sposoby pomóc, ale przy okazji jest czymś,
co stanowi zewnętrzne sacrum. Ta

2247
02:51:37,170 --> 02:51:43,442
energia pochodzi z jakiegoś świętego
źródła, do którego ci ezoterycy tylko się

2248
02:51:43,442 --> 02:51:44,970
odwołują. Są takimi

2249
02:51:45,030 --> 02:51:52,118
przekaźnikami, którzy przekazują nam tą
energię z kosmosu. Do końca nie jest
ważne,

2250
02:51:52,118 --> 02:51:52,630
jak to

2251
02:51:52,650 --> 02:51:58,751
nazwiemy, z jakiego systemu religijnego to
wywiedziemy, ale to jest jedno

2252
02:51:58,751 --> 02:51:59,670
uniwersalne

2253
02:51:59,710 --> 02:52:05,364
sacrum, do którego wszyscy tak naprawdę
się odwołujemy. To ma bardzo różne

2254
02:52:05,364 --> 02:52:07,350
konsekwencje, na które też

2255
02:52:08,010 --> 02:52:15,890
zwraca uwagę Dorota Hall. Umożliwia to na
przykład nawiązywanie

2256
02:52:16,010 --> 02:52:20,840
w praktykach ezoterycznych bardzo mocno do
chrześcijaństwa. Ponieważ jeśli wszystko

2257
02:52:20,840 --> 02:52:23,750
jest energią, to możemy czerpać z energii
aniołów.

2258
02:52:24,250 --> 02:52:30,083
Możemy posłużyć się aniołami, żeby przy
ich pomocy wróżyć przyszłość właśnie za

2259
02:52:30,083 --> 02:52:32,150
pomocą tych kart anielskich.

2260
02:52:32,710 --> 02:52:38,467
Możemy nawet powiedzieć klientowi, że w
sumie to ja panu przekażę tą dobrą
energię,

2261
02:52:38,467 --> 02:52:40,270
ale może warto się jeszcze

2262
02:52:40,310 --> 02:52:45,464
pomodlić, bo jest cały czas ta Opatrzność,
do której ezoteryk jest łącznikiem, ale

2263
02:52:45,464 --> 02:52:47,790
samemu też można się do niej odwołać.

2264
02:52:50,090 --> 02:52:56,916
Na EZOTV widoczne są też różne zjawiska,
które Dorota Hall ewidentnie kojarzy
przede

2265
02:52:56,916 --> 02:52:57,810
wszystkim z

2266
02:52:57,830 --> 02:53:02,727
polską specyfiką New Age. To jest takie
bardzo sensualistyczne podejście do

2267
02:53:02,727 --> 02:53:05,730
wszystkich praktyk. Może się wydawać, że
magia

2268
02:53:05,770 --> 02:53:11,830
ogólnie jest sensualistyczna, jest taka
namacalna, ale tutaj to jest bardzo

2269
02:53:13,090 --> 02:53:19,295
przejaskrawione. Nie tylko wszystkie
rytuały, które tam się dokonują są bardzo

2270
02:53:19,295 --> 02:53:20,250
widowiskowe,

2271
02:53:22,310 --> 02:53:28,045
łatwo obserwowalne, ale też ezoterycy
mówią, że ta energia, którą przekazują,
wywoła

2272
02:53:28,045 --> 02:53:30,230
u telewidzów konkretne odczucia.

2273
02:53:31,330 --> 02:53:36,930
Każą im uczestniczyć w jakiś sposób w
rytuałach, wykonując jakieś gesty. Każą im

2274
02:53:36,930 --> 02:53:38,750
czasami nawet samodzielnie

2275
02:53:39,090 --> 02:53:45,069
pewne rytuały odgrywać. Na przykład
zapalić świecę o odpowiednim kolorze,
która

2276
02:53:45,069 --> 02:53:46,810
przyciągnie jakąś dobrą

2277
02:53:46,850 --> 02:53:52,531
energię albo odpędzi złą. Wszystko to jest
takie bardzo namacalne, organoleptyczne i

2278
02:53:52,531 --> 02:53:54,830
praktycznie większość tych praktyk

2279
02:53:54,870 --> 02:54:02,730
jest nastawiona na taki bardzo widoczny
charakter. Ponadto widoczne tam są

2280
02:54:02,770 --> 02:54:10,170
bardzo odwołania do nauki, co Hall trochę
kojarzy też z

2281
02:54:10,210 --> 02:54:16,117
dziedzictwem PRL-u, z tym, jak ezoteryka w
Polsce musiała się maskować właśnie pod

2282
02:54:16,117 --> 02:54:17,630
hasłem psychotroniki.

2283
02:54:18,810 --> 02:54:24,737
Tego typu zjawisk, które nawet jak nie do
końca szczerze chciały mieć pretensje do

2284
02:54:24,737 --> 02:54:25,749
naukowości, to

2285
02:54:26,670 --> 02:54:32,009
musiały przyjąć taką maskę, aby nie być
zwalczanym przez cenzurę. Tutaj to może

2286
02:54:32,009 --> 02:54:34,510
przyjąć formę takiego pseudonaukowego

2287
02:54:34,530 --> 02:54:39,969
żargonu jak tutaj jest na prezentacji
pokazane, że jeden ezoteryk twierdzi, że

2288
02:54:39,969 --> 02:54:42,270
oczyszcza dzwoniących na poziomie

2289
02:54:42,310 --> 02:54:48,377
kwantowym, subatomowym, cokolwiek to
miałoby akurat w tym kontekście znaczyć.
Ale

2290
02:54:48,377 --> 02:54:49,950
często są też to dość

2291
02:54:49,990 --> 02:54:57,750
poważne odwołania do nauki, do teorii
psychologicznych albo fizyki. Często też
jest

2292
02:54:57,810 --> 02:55:04,910
próba takiego uzasadniania,
uwiarygadniania tych praktyk, rzucając
jakieś nazwiska

2293
02:55:05,650 --> 02:55:12,019
naukowców albo twierdząc, że na Zachodzie
te praktyki są uznane, udowodnione, tylko

2294
02:55:12,019 --> 02:55:13,630
u nas jeszcze się nie

2295
02:55:13,650 --> 02:55:19,612
przyjęły, albo ogólnie odwołując się do
autorytetu rzekomych lub istniejących
badań

2296
02:55:19,612 --> 02:55:20,330
naukowych.

2297
02:55:22,750 --> 02:55:27,939
To jest przy tym ciekawe, że bardzo często
właśnie pada przy tym hasło Zachód, że na

2298
02:55:27,939 --> 02:55:30,410
przykład ci ezoterycy mieli szkolenia na

2299
02:55:30,450 --> 02:55:35,482
Zachodzie albo wiedzę z zachodnich
wydawnictw, więc ta wiedza często o
Dalekim

2300
02:55:35,482 --> 02:55:38,450
Wschodzie do nas przychodzi z Zachodu i
Zachód

2301
02:55:38,510 --> 02:55:46,490
ją nam legitymizuje. Tak słowem

2302
02:55:46,510 --> 02:55:54,290
podsumowania i wracając do pierwszego
pytania, jak można by tą narrację, ten

2303
02:55:54,470 --> 02:55:59,727
dyskurs, który produkuje ezoteryka
telewizyjna, zinterpretować? Czy to jest
taki

2304
02:55:59,727 --> 02:56:02,290
całkowicie dowolny eklektyzm religijny,

2305
02:56:02,370 --> 02:56:08,149
czy jest w tym jakaś zasada?Moim zdaniem
właśnie przez to, jak mocno ezoteryka

2306
02:56:08,149 --> 02:56:10,150
telewizyjna odwołuje się do

2307
02:56:10,190 --> 02:56:17,970
dyskursu New Age, jak mocno jest
zaczepiona o pojęcia energii, bioenergii,
cały

2308
02:56:18,410 --> 02:56:25,690
ten żargon i można szerzej powiedzieć
ideowość New Age

2309
02:56:26,670 --> 02:56:34,390
ma bez wątpienia pewien pierwiastek
uniwersalistyczny. Jest w nim widoczne to

2310
02:56:34,410 --> 02:56:41,710
przekonanie, które Dorota Hall określa
mianem perenializmu, czyli wiara w to, że

2311
02:56:42,250 --> 02:56:48,197
wszystkie religie, wszystkie praktyki
odwołują się do uniwersalnej sfery sacrum.
Tak

2312
02:56:48,197 --> 02:56:50,250
naprawdę nieważne, jaką drogą

2313
02:56:50,750 --> 02:56:58,270
idziemy do tej opatrzności czy tej sfery
świętości, ważne czy to jest

2314
02:56:58,310 --> 02:57:03,736
skuteczne, czy to może nam pomóc. I możemy
z tego czerpać praktycznie w dowolny

2315
02:57:03,736 --> 02:57:05,590
sposób tak długo, jak długo

2316
02:57:06,270 --> 02:57:10,960
nam to nie szkodzi. Tak naprawdę, jeśli
przyjrzeć się dokładnie temu dyskursowi,

2317
02:57:10,960 --> 02:57:13,950
temu, co jest tam prezentowane, to nie
jest to dużo

2318
02:57:14,030 --> 02:57:21,850
bardziej eklektyczne czy dużo bardziej
płytkie niż znaczna część tego, co
komercyjny

2319
02:57:21,910 --> 02:57:29,670
New Age nam prezentuje. Podobny
pseudonaukowy żargon, podobną

2320
02:57:29,770 --> 02:57:33,916
dowolność w łączeniu motywów religijnych
możemy spotkać na targach medycyny

2321
02:57:33,916 --> 02:57:37,730
naturalnej, także często w programach
różnych przewodników duchowych.

2322
02:57:38,870 --> 02:57:43,872
Też może powołując się na przykład z
książki Hall, jedna z takich bardzo
popularnych

2323
02:57:43,872 --> 02:57:46,670
na przełomie tysiącleci przewodniczek
duchowych

2324
02:57:47,450 --> 02:57:53,770
legitymizowała się na stronie kilkunastoma
specjalizacjami od reiki, przez

2325
02:57:55,590 --> 02:58:02,670
różne formy medytacji, aż po ufologię.
Była specjalistą od wszystkiego, co tylko

2326
02:58:02,670 --> 02:58:03,290
szeroko

2327
02:58:03,330 --> 02:58:08,760
kojarzy się z ezoteryką, a jednocześnie
miała tysiące zwolenników, którzy uważali
ją

2328
02:58:08,760 --> 02:58:10,570
za wielki autorytet duchowy.

2329
02:58:12,950 --> 02:58:20,690
Wszystko to tak naprawdę tworzy tą, można
powiedzieć, bardziej płytką i

2330
02:58:20,830 --> 02:58:24,150
smutną stronę nowej duchowości.

2331
02:58:25,970 --> 02:58:32,730
Łatwo byłoby ezoterykę telewizyjną
odrzucić jako

2332
02:58:33,670 --> 02:58:37,439
oczywiste oszustwo, oczywiste
hochsztaplerstwo. I na pewno w przypadku
tego

2333
02:58:37,439 --> 02:58:41,410
pierwszego pana, którego pokazywałem, to
jest oczywisty hochsztapler. Człowiek,

2334
02:58:41,490 --> 02:58:47,436
który sam tego, co robi, nie traktuje
poważnie, ale bardzo trudno udowodnić.

2335
02:58:47,436 --> 02:58:49,470
Oczywiście nie mam żadnych

2336
02:58:49,490 --> 02:58:54,136
dowodów, ale słyszałem pogłoski, że tak
powiem, przeczące temu, że wielu ludzi,

2337
02:58:54,136 --> 02:58:57,430
którzy prowadzi taką działalność,
oczywiście wiedząc, że

2338
02:58:57,490 --> 02:59:05,260
to jest komercyjne i trochę niepewne
etycznie, w te swoje ezoteryczne
działania, w

2339
02:59:05,260 --> 02:59:05,450
tą

2340
02:59:05,550 --> 02:59:10,970
swoją moc wróżbiarską i tak dalej wierzy.
I może tym akcentem zakończę.

2341
02:59:12,290 --> 02:59:16,981
W Radiu Paranormalium zaprezentowaliśmy
obszerne fragmenty konferencji naukowej

2342
02:59:16,981 --> 02:59:20,010
„Zjawiska z pogranicza nauki w dyskursie
naukowym i

2343
02:59:20,090 --> 02:59:26,366
filozoficznym”, która odbyła się w
Białymstoku 10 czerwca 2016 roku. Bardzo
cieszy

2344
02:59:26,366 --> 02:59:28,050
nas fakt, że tego typu

2345
02:59:28,090 --> 02:59:32,992
wydarzenia zaczynają się pojawiać i co
więcej, organizowane są przez uczelnie

2346
02:59:32,992 --> 02:59:35,730
państwowe. Pozostaje więc mieć nadzieję,
że

2347
02:59:35,810 --> 02:59:41,034
będzie ich coraz więcej i że będą
organizowane coraz częściej. A tymczasem
żegnamy

2348
02:59:41,034 --> 02:59:43,710
się już z państwem, zachęcając przy tym do

2349
02:59:43,790 --> 02:59:49,307
śledzenia naszej strony internetowej
www.paranormalium.pl, gdyż właśnie tam w

2350
02:59:49,307 --> 02:59:51,170
newsach o każdym tego typu

2351
02:59:51,230 --> 02:59:57,312
wydarzeniu dowiecie się państwo jako
pierwsi. Radio Paranormalium. Paranormalny
głos

2352
02:59:57,312 --> 02:59:59,050
w twoim domu. Dziękujemy

2353
02:59:59,150 --> 03:00:02,710
za uwagę i do usłyszenia w kolejnych
audycjach.